Türkiye’deki Serbest Bölge Üretim Firmalarını Ulusal ve Avrupa Birliği AR-GE Projeleri İle Desteklemenin Bilimsel Yol Haritası

Ana Sayfa » Ar-Ge » Türkiye’deki Serbest Bölge Üretim Firmalarını Ulusal ve Avrupa Birliği AR-GE Projeleri İle Desteklemenin Bilimsel Yol Haritası
Paylaş
Tarih : 30 Mart 2013 - 9:46

TÜRKİYE’DEKİ  SERBEST BÖLGE ÜRETİM  FİRMALARINI   ULUSAL VE

AVRUPA BİRLİĞİ  AR-GE PROJELERİ İLE DESTEKLEMENİN  BİLİMSEL  YOL HARİTASI

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge

Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

abdanmer@gmail.com

 

GİRİŞ

Türkiye’de halen faaliyette bulunan 19 serbest bölgede  üretim ruhsatı almış  yerli 669 firma, yabancı 183 firma, toplamda 852 firma  imalat ve yazılım alanlarında faaliyette   bulunmaktadır.Bu firmalara Serbest Bölgeler Kanunu’ndan  tanınan mali avantajlar şöyledir:
– %100 Vergi Muafiyeti
-KDV ,Gümrük vergisi, KKDF muafiyeti,
-Muhtasar Muafiyeti: Ürettiği ürünlerin en az %85’ini Türkiye harici ülkelere satan üretim ruhsatı sahibi firmalar çalışanları için ödedikleri maaşları üzerindeki gelir vergisinden %100 muaftırlar.
Bu firmalar küresel rekabetle baş etmek zorundadırlar.Ürün ve süreç yenilikleri için hibe fonlarına gereksinimleri  vardır.SGK desteğine ihtiyaçları yanında ,% 85 ihracat şartının  devamlı altında kalıp muhtasar muafiyetinden yararlanamayan   ya da bu oranı tutturacağını öngörüp  de muhtasar  gelir vergisi stopajı ödemesini tecil ettirdiği halde ,oranın altında kalması halinde cezalı ödeme yapması  gibi sorunları vardır.
Biz aşağıdaki analizimizde mali teşvikleri tamamlayıcı nitelikte ağırlıklı olarak hibe desteklerinden söz edeceğiz. Analizimizin bilimsel alt yapısı için hem uygulamadan veriler alarak model oluşturduk,hem de modelimizin öngörüsünü uygulama ile sınayarak,gerçeklerle örtüştüğünü gördük.

 

 

BİRİKİMLİ  BAŞARI  MODELİ

 

-Modelimizin kurgusu için  “durumsal  koşullar”a  bir örnek: Serbest bölgedeki bir firma LPG tüpleri için kendinden kapan ve elle kumandalı valfler ve regülatörler üreterek,tamamını yurt dışına ihraç etmektedir. Firmada bulunan mevcut üretim tezgahlarının çoğunluğu eski teknoloji, sık arızalanan ve ayar tutturması ve koruması zor tezgahlardır. Mevcut tezgahlarda  dünya çapındaki firmaların üretim hızlarına ve hassasiyetlerine yetişilemektedir.Bu durumda firma hem mevcut üründe hem de üretim hattında  yenilik için ar-ge  çalışması yapmaya karar veriyor.”Çift yönlü işleme ve Tur kontrollü LPG valf volanı gelişmek için  10 İSTASYONLU TRANSFER TEZGAHI TASARIMI VE PROTOTİP İMALATI” proje adı ile ar-ge faaliyetine başlanıyor.

Bu verilerden hareketle  başarı modellerini analiz edelim:

1.X Valf  firması geliştireceği yeni ürün için gereksinim duyduğu özel makineyi makine imalat tecrübesi ve personel alt yapısı ile kendisi yapabiliyor ise TÜBİTAK’a ürün ve süreç ar-ge projesi vererek KOBİ ise % 75’e kadar,Büyük firma ise % 60’a kadar hibe alabilmektedir. 5746 sayılı Ar-Ge Kanununun sağladığı ek  SGK  ve %80 muhtasar muafiyeti  yoluyla proje maliyetini önemli ölçüde fon ve mali teşviklerle karşılayabilmektedir.

2.Eğer X valf  firması,  teknik özelliklerini ve fonksiyonlarını belirlediği makinenin tasarımını bizzat kendisi firma bünyesinde yapıp geliştirerek özellikle ar-ge dışı makine parçalarını firma dışından makine imalatçı firmalardan tedarik ettiğinde, ürün yeniliği yanında makine ar-ge’si harcamalarının en fazla  % 60- 75 ‘i nispetinde hibe alabilmektedir.

3. X  Valf firmasının yeni tip volan  üretimi için özel bir makine , prese  ya da lazer kesiciye ihtiyacı var, bu makineyi  yurt içindeki  makine imalatçısı ile  ortak Ar-Ge projesi yaparsa, makine  alım bedelini ortalama  % 60’lara kadar düşürmek mümkün. 5746 sayılı Ar-Ge Kanununun sağladığı ek SGK, stopaj  desteği yoluyla maliyeti daha da düşürmek olasıdır.

4. X Valf  firması ar-ge’sini yaptığı yeni tip volanın  seri üretimine geçmek için pres,kalıp,lazer kesici gibi standart makine ve ekipmana ihtiyacı var ise,bu kez TÜBİTAK’dan aldığı ar-ge projesinin tamamlandığına dair bir yazı ile bir sene içinde KOSGEB’in ENDÜSTRİYEL Uygulama programına başvurarak,aşağıdaki teşvikleri elde edebilmektedir:

Endüstriyel Uygulama Programı Destek Üst Limiti (TL) DESTEK ORANI (%)

– -Personel Gideri Desteği                                   100.000 TL                                        75

-Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malz.,

Yazılım ve Tasarım Gid. Desteği              150.000 TL                                       75

-Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malz.,

Yazılım ve Tasarım Giderleri Desteği

(Geri Ödemeli)                                             200.000 TL                                       75

 

5.X Valf  firması ar-ge’sini yaptığı yeni tip volan  için Serbest Bölgede  fabrikasyon imalata geçmek istediğinde Ekonomi Bakanlığına Tübitak yazısı ile başvurak aşağıdaki 5. Bölge desteklerine kavuşabilmektedir:
–Serbest Bölgede  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor. Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır.

— Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında(Bu destek Serbest Bölge Kanunu’ndan zaten karşılandığından,Yatırım teşvikinin bu kısmına ihtiyaç yoktur),

–KDV istisnası(ihtiyaç yoktur),

Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

Sigorta primi işveren hissesi desteği: , Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

— Yatırım yeri tahsisi:Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir(ihtiyaç yoktur)

— Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, % 30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar % 70 indirimli olarak uygulanır(ihtiyaç yoktur).

 

 

6.Eğer  X Valf  firması, yeni valf  üretimi için Avrupa’dan yeni teknoloji ve özgün makine alım ihtiyacı varsa, Avrupalı ortaklarla ortak Ar-Ge projelerine yönelerek, makine maliyeti Eureka hibe fonları ile düşürülmektedir.

EUREKA ÜYESİ ÜLKELER

 eurokauyesi

“Kaynak: TÜBİTAK”

 

Eureka projeleri ile her yıl ortalama 200 proje ile toplam 500 milyon/avro yıl desteklenmektedir.2013 yılında Türkiye EUREKA’nın başkanlığını yapmaktadır.

 

EUREKA projelerinde olması gereken özellikler;

  • En az iki farklı ülkeden katılımcılarla oluşturulmalı
  • Sivil amaçlı uygulamalara yönelik olmalı
  • Ortaklar arasındaki iş bölümü dengeli (küçük ortak %25 den fazla) olmalı
  • Kısa zamanda ticarileşebilecek (6 ay ile max2 yıl arası) bir ürün, süreç ya da hizmete yönelik bir proje olmalı
  • Sözleşme yaparken (mülkiyet hakları çözülmeli-örneğin küçük ortağın da proje sonrası mülkiyet haklarının olması, bedelsiz lisans kullanma hakkı) gibi konuların bulunması gereklidir.

 

7.Ar-Ge ye önem veren KOBİ statüsündeki Türk ve Avrupalı makine imalatçıları arasındaki ortak Ar-Ge projeleri için de, Eurostars hibe fonları bulunmaktadır ve bu programda kullanılmaya hazır Eureka programı gibi kullanılmayan ve fark edilmeyen fon kaynağı bulunmaktadır.

EUROSTARS

eurostars

               “Kaynak: TÜBİTAK”

 

8.Eğer X  Valf firması yeni bir ürün için  özel bir makine teknolojisine ihtiyacı var  ise, bu kez Avrupalı ortaklarla beraber Avrupa Birliğinin Ar-Ge fon programı olan 7.çerçeve programına  katılarak, yeni teknolojiler edinebilmektedir.

abcerceve

                “Kaynak: TÜBİTAK”

 

hangiulkeler

                     “Kaynak: TÜBİTAK”

 

7cp

           “Kaynak: TÜBİTAK”

 

• 2012 yılı için 7 milyar EURO’nun üzerinde 7. Çerçeve Programı Kapsamında Ar-Ge Hibe faaliyetlerine kaynak ayrılmıştır.

• İşbirliği özel programı kapsamında oluşturulan konsorsiyumlarda en az 3 AB /Asosye ülkelerden firmaların katılımı gereklidir. Ancak uygulamaya baktığımızda işbirliği özel programları kapsamında büyük projeler için oluşturulan konsorsiyumlara, ortalama 15-20 firmanın partner olarak katılarak AB’den ortalama proje başına toplam 6 milyon Euro aldıkları tespit edilmiştir. Küçük projelerde ise partner sayısı ortalama 6-8,AB’nin projeye katkısı ortalama 3 milyon euro’dur. Kapasiteler özel programının alt destek programı olan Kobi yararına araştırma için oluşturulan konsorsiyumlarda, olması gereken AB/Asosye üye ülkeden min 3 kobi ve 2 Ar-Ge sağlayıcı olarak 5 adet partnerdir. Uygulamada ise, ortalama partner sayısı 10, AB hibe tutarı 0,5-5 milyon euro’dur

“AB PROJELERİNE KATILMANIN TÜBİTAK’LA MUKAYESESİNE GÖRE AVANTAJLARI:

• TÜBİTAK projelerinde hibe ödemesi, faturalar ödendikten sonra 6 aylık dönemler halinde yapılmaktadır. Oysa AB projelerinde 2 yıldan az süren projelerde proje tutarının %60-80 i, daha uzun süreli projelerde projede öngörülen ilk 12 aylık döneme ait tutarın % 160 nispetinde peşin olarak Avrupa Komisyonu ile sözleşme imzalanmasını takiben 45 içinde yapılmaktadır. Peşin ödeme için teminat mektubu istenmemekte, sadece proje meblağının % 5 ‘i kredi garanti fonu olarak kesilmekte, proje zamanında bitirilirse % 4’lük bölüm iade edilmekte, sadece %1’i AB Komisyonunda kalmaktadır. TÜBİTAK’ta da peşin ödeme transfer ödemesi olarak yapılsa da, hem oran %25 gibi düşük, hem de teminat mektubu istenmekte, süreç uzun olmaktadır.

• TÜBİTAK projelerinde işçilik, malzeme, hizmet alımı gibi sadece direkt maliyetler hibeye konu iken, AB projelerinde direkt maliyetlere KOBİ projelerinde %60,büyük projelerde % 20 elektrik, su, yönetim, kira bedeli gibi endirekt maliyetler eklenerek hibeye konu matrah yükselmektedir. Yüksek proje bütçesinin önemli bir bölümünün de teminat mektubu alınmadan peşin alınması, firmalar için büyük bir finansman kaynağıdır.

• AB projelerinde personel maliyetlerine cep telefonu, internet, benzin masrafı gibi maliyetler de eklenebilmektedir.

Avrupa Birliğinin 7. Çerçeve programlarına katılarak sadece AB’ye tam üye 27 ülke firması ile ortak proje yürütmek yanında, AB’nin bütün dünya ülkeleri ile yaptığı uluslararası anlaşmalar ile bu ülkeleri de projemize katabiliriz.

 

Bu durumda örneğin iş birliği projelerinde minimum 3 AB ülkesi/Asosye ülkelerin firmaları ile konsorsiyum kurulması söz konusu iken 3. ülkelerin firmalarının Ar-Ge projesine katılması halinde, AB ’den minimum 2 firma 3. ülkelerden de minimum 2 firmanın konsorsiyuma katılımı şarttır.

.

SONUÇ

Ulusal ve Uluslar arası kaynaklardan yararlanarak  ülkemizdeki serbest bölgelerde faaliyet gösteren üretim firmaları ,ürün ve süreç ar-ge ve yeniliklerini tekil ve ortak olarak yapmaları halinde  , maliyetlerini düşürüp kalitelerini artırmak suretiyle dış piyasalarda büyük rekabet avantajına sahip olabilecekleri, yukarıdaki modele  göre ortaya çıkmaktadır.. Ülkemizin 2023 hedefleri hepimize   böyle bir uygulamayı gerekli kıldığına inanmaktayız.

 

Bir önceki yazımız olan Beş milyona erken emeklilik formülü - 30 Mart 2013 başlıklı makalemizde emeklilikte yaşa takılan, emeklilikte yaşa takılanlar ve erken emeklilik hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo