Türkiye’de vergi yükü son 10 yılda artmıştır! – 10 Haziran 2013

Ana Sayfa » Basından Haberler » Türkiye’de vergi yükü son 10 yılda artmıştır! – 10 Haziran 2013
Paylaş
Tarih : 10 Haziran 2013 - 9:13

Değerli okurlarımız, Türkiye’de vergi yükünün diğer ülkelerle kıyaslandığında düşük kaldığı ifade edilmektedir. Bugünkü yazımızda aslında gerçek durumun biraz daha farklı olduğunu rakamlarla ortaya koyacağız.

TABLO : 1
GSYH, GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİ VE VERGİ YÜKÜ
(2002- 2012)
(BİN TL)
GSYH
VERGİ GELİRLERİ
VERGİ YÜKÜ
(1998 BAZLI)
(*)
(%)
YILLAR
(1)
(2)
(2/1)
2002
350.476.089
65.188.479
18,6
2003
454.780.659
89.893.112
19,8
2004
559.033.026
111.335.368
19,9
2005
648.931.712
131.948.778
20,3
2006
758.390.785
151.271.701
19,9
2007
843.178.421
171.098.466
20,3
2008
950.534.251
189.980.827
20,0
2009
952.558.579
196.313.308
20,6
2010
1.098.799.348
235.714.637
21,5
2011
1.297.713.210
284.490.017
21,9
2012
1.416.816.801
317.188.767
22,4
(*) VERGİ GELİRLERİ RAKAMLARI MAHALLİ İDARE VE FON PAYLARI İLE RED VE İADELER DAHİL TUTARLARDIR.
NOT : 2008-2012 YILLARI VERGİ GELİRLERİ İÇERİSİNDEKİ GELİR VERGİSİ TEVKİFAT RAKAMINA ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARI DAHİLDİR.

 

 

Gelir İdaresinin internet sitesinde yer alan Vergi İstatistikleri başlığında 2002-2012 yılları arasında vergi gelirlerinin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYİH) oranı yer almaktadır. Bu oran “vergi yükü” kavramıyla ifade edilmektedir. Aşağıdaki Tablo 1’de yıllar itibariyle (2002-2012) GSYİH artışı ve vergi gelirleri artışı yer almaktadır. Ayrıca bunların birbirine oranı olan vergi yükünün gelişimi de bu Tablodan görülmektedir. 2002 yılında GSYİH 350.476.089.-TL iken vergi gelirleri 65.188.479.-TL’dir. Bunların birbirine oranı olan vergi yükü ise %18,6’dır. 2012 yılında ise GSYİH 1.416.816.801.-TL iken vergi gelirleri 317.188.767.-TL’dir. Vergi yükü ise %22,4’tür. Bunun anlamı şudur, vergi gelirlerindeki artış GSYİH’dan daha fazladır. Yani insanların geliri artmıştır (herkesin gelir artışından pay alıp almadığı ayrı bir konudur), ancak ödedikleri vergi, gelirlerindeki artışına göre daha fazla artmıştır (burada da vergilerin türler itibariyle artışına bakmak gerekir ki, hangi kesimin ödediği verginin daha çok arttığı anlaşılabilsin). Aşağıdaki Tablo bize bunu göstermektedir.

Diğer yandan OECD ülkelerinin son 10 yıllık vergi yüküne baktığımızda bir azalış söz konusudur. 2000 yılında %35,2 olan vergi yükü (toplam vergi gelirlerinin GSYİH’ya) oranı 2010 yılında %33,8 olmuştur. Türkiye’de ise bu oran 2000 yılında %24,2 iken 2010 yılında %25,7 olmuştur. İlk Tablodan görüleceği üzere, 2011 ve 2012 yıllarında Türkiye bakımından vergi yükünde artış devam etmiştir.  Türkiye bakımından birinci Tablo ile ikinci Tabloda yer alan vergi yükü rakamlarının farklı olması vergi gelirlerinin hesaplanma şeklinden kaynaklanmaktadır.

Tablo 2
Yıllar
OECD Ülkeleri Vergi Yükü (%)
Türkiye’nin Vergi Yükü (%)
2000
35,2
24,2
2005
34,9
24,3
2006
35,0
24,5
2007
35,1
24,1
2008
34,5
24,2
2009
33,7
24,6
2010
33,8
25,7

 

Önemle vurgulanmalıdır ki, vergi gelirleri hesaplanırken hesaplamaya katılan rakamlar yukarıdaki Tablo 2’de yer alan vergi yükü oranlarını ciddi boyutlarda değiştirebilecektir. Örneğin, OECD tarafından yapılan bir çalışmada (Revenu Statistics 1965-2004, OECD, Paris 2005) 2003 yılı için yapılan hesaplamada sosyal güvenlik gelirleri dahil Türkiye’nin vergi yükü %32,8 ve sosyal güvenlik gelirleri hariç %25,9 olarak hesaplanmıştır. Bu oranlar OECD ortalamasında 2003 yılı için sosyal güvenlik gelirleri dahil %36,3 ve sosyal güvenlik gelirleri hariç %26,8 olarak hesaplanmıştır. Hatta OECD Amerika ülkelerinde bu oranlar sırasıyla %26,1 ve %21,1 olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, vergi yükü hesaplanırken yapılan hesaplamalarda hangi kalemlerin dikkate alındığı çok büyük önem arz etmektedir.

Türkiye’de vergi yükünün düşük olduğu iddia edilmektedir. Ancak, gerçekte durum farklıdır. Öncelikle, yukarıda da belirttiğim üzere vergi yükü hesaplanırken dikkate alınan kalemler hem OECD hem de Türkiye bakımından birebir aynı olmalıdır. Aynı kalemlerden bazılarının hesaplamada yer almaması halinde OECD ya da Türkiye bakımından durum tamamen değişecektir.

Türkiye’de vergi yükünün düşük olduğunu söylerken dikkat edilmesi gereken diğer önemli bir husus ise, vergi gelirlerini oluşturan doğrudan ya da dolaylı vergi gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki payına bakmak gerekecektir. Aşağıdaki Tablo 3’te açık bir şekilde görüleceği üzere gelir ve karlar üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı 2010 yılında Türkiye’de %21,7 iken bu oran ABD’de %43,6, İngiltere’de %37,5 ve OECD ortalamasında %33, 2’dir. Mal ve hizmet üzerinden alınan yani dolaylı vergiler ise OECD ortalamasında %33,1, ABD’de %18 İngiltere’de %30,8, Almanya’da %29,5 ve Fransa’da %25 iken Türkiye’de %48,4’tür.

 

Tablo 3
Vergi Gelirlerinin Ana Başlıklar İtibariyle Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı
2010
1000
2000
3000
4000
5000
6000
Gelir ve Kar
Sosyal Güvenlik
Ücretler
Emlak
Mal ve Hizmet
Diğer
Kanada
46,8
15,3
2,1
11,5
24,3
0,0
Fransa
21,9
38,7
3,2
8,5
25,0
2,4
Almanya
28,7
39,0
0,0
2,3
29,5
0,0
İsviçre
46,2
23,8
0,0
7,4
22,6
0,0
Türkiye
21,7
23,7
0,0
4,2
48,4
1,9
İngiltere
37,5
19,0
0,0
12,1
30,8
0,0
ABD
43,6
25,7
0,0
12,8
18,0
0,0
OECD-Toplam
33,2
26,4
1,0
5,4
33,1
0,6
KAYNAK: OECD, REVENUE STATISTICS OF OECD MEMBER COUNTRIES,PARIS,2012 (TABLE 6)

Türkiye’de vergi yükünün düşük olduğunu iddia ederken yukarıdaki Tablo 3’ü doğru okumak gerekir. Türkiye aslında 2000 yılından itibaren OECD ülkelerine göre GSYİH’ya göre artan oranda vergi toplamaktadır. Ancak, bu vergiyi çok büyük oranda KDV, ÖTV gibi (ağırlıklı olarak benzin, sigara, alkollü içkiler gibi malların tüketiminden kaynaklı olarak) dolaylı vergilerden toplamaktadır. Bu nedenle insanlar çok fazla vergi ödediklerini düşünmektedirler ve haklıdırlar da.

Eğer ki, Türkiye’de OECD ülkelerinde olduğu gibi gelir üzerinden (gelir vergisi, kurumlar vergisi gibi) vergi toplayabilmiş olsa idi, geniş kesimler çok fazla vergi ödediklerini hissetmeyeceklerdi. Çünkü, gelir üzerinden alınacak vergilerin artışı ancak gelirleri yüksek olan kesimlerden daha fazla vergi almakla mümkün olabilecektir. Ücretlilerin gelir vergisinden kaçınma şansı bulunmamaktadır. Serbest meslek erbapları ile gelirleri yüksek olan kesimden daha çok vergi toplanabilmiş olsa idi, dolaylı vergileri de bu boyutlarda artırmaya gerek kalmayabilecekti. Haliyle de benzin, sigara, alkollü içkiler (devlet tarafından sigara ve alkollü içkilere bilinçli olarak vergi konulmak istenmesi başka bir konudur) gibi malların tüketimine bu kadar yüksek vergiler koymak gerekmeyecek ve insanlar aşırı derecede vergi ödediklerini düşünmeyeceklerdi. Dolayısıyla dünyanın en pahalı benzinini de kullanmak zorunda kalmayacaktık.

Türkiye’de vergi yükü düşük denildiğinde insanlar yukarıda anlattığımız gibi haklı olarak itiraz etmektedir. Dolaylı vergilerin yüksekliği nedeniyle üzerlerinde ağır bir vergi yükü baskısı hissetmektedirler. Kanaatimce, Türkiye’de vergi yükünün düşüklüğünü ifade etmekten öte vergi sisteminin çarpıklığı giderilmeli ve OECD ülkelerinde olduğu gibi ödemesi gereken kesimler vergiyi ödemelidir.

Yukarıdaki istatistiki veriler göstermektedir ki, Türkiye’de 2000 yılından itibaren ekonomi büyümektedir (Gayrisafi Yurtiçi Hasıla artmaktadır) ancak bu artıştan daha fazla oranda vergi toplanmaktadır.

Kaynak: http://www.thelira.com/yazar/31/ekrem-oncu/2392/turkiye#8217de-vergi-yuku-son-10-yilda-artmistir_

Bir önceki yazımız olan Onur tablosu - 10 Haziran 2013 başlıklı makalemizde kurumlar vergisi beyannamesi, kurumlar vergisi mükellefleri ve maliye bakanı onur tablosu hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo