Kaçak Çay Hem Örgüte Finans Kaynağı Hem de Ekonomiye Zarar Veriyor

Ana Sayfa » Ekonomi Haberleri » Kaçak Çay Hem Örgüte Finans Kaynağı Hem de Ekonomiye Zarar Veriyor
Paylaş
Tarih : 05 Eylül 2012 - 15:21

Osmaniye Valisi Celalettin Cerrah’ın 30 Ağustos törenlerinden sonra çay içmek için protokol üyeleri ile oturduğu çay bahçesinde görevlinin “Kaçak çay içer misiniz?” sorusuna verdiği sert tepki, dikkatleri Türkiye’de büyük bir ekonomik hacme sahip olan ‘kaçak çay’a çevirdi. Büyük oranda sınırdan yasa dışı yollarla yurda sokulan çay, sigaradan sonra terör örgütünün en önemli gelir kalemlerinden birini oluşturuyor. Kayıt dışı olan bu ekonomik hareketlilik, aynı zamanda devleti de büyük bir gelir kaybına uğratıyor.

Osmaniye Valisi Celalettin Cerrah, 30 Ağustos Zafer Bayramı törenleri sonrasında vatandaşlarla sohbet edip çay içmek için, protokol üyeleri ile birlikte tören alanının yanında bulunan İbrahim Karaoğlanoğlu Parkı’na gitmişti. Görevlinin “Sayın Valim, kaçak çay içer misiniz?” sorusuna beklenmedik bir tepki veren Vali Cerrah, “Pkk’ya yardım etmek istiyorsanız, Türk polisini öldürsün, Türk askerini öldürsün istiyorsanız, Türk vatandaşlarını öldürsün istiyorsanız kaçak çay ve sigara için, kaçak benzin kullanın daha ne diyeyim size. Böyle bir Türk vatandaşı olur mu?” ifadeleri, medya ve sanal alemde geniş yer bulmuştu. Bu gelişmenin ardından dikkatler kaçak çaya çevrildi.

SINIR TİCARETİ KAÇAK ÇAYI ALIŞKANLIĞI OLUŞTURDU

Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu bölgesi ile sınır olan Suriye, İran ve Irak ile öteden beri hem yasal hem da yasadışı yollarla işleyen önemli oran bir sınır ticaret bulunuyor. Söz konusu bölgelerde yaşayan Türk halkının sınırın diğer tarafında önemli oranda akrabalarının bulunması bu ekonomik hareketliliğin giderek artmasını sağladı. Akrabalık ilişkileri ve sınır ticareti, kültürlerin de etkileşimini sağladı. Sınır ülkelerdeki yakınları ile görüşmelerinde kaçak çayın yaygın bir hediye malzemesi olarak kullanılması, Doğu ve Güneydoğu illerinde bu çayın tüketimini önemli bir alışkanlık haline getirdi. Bu nedenle Doğu ve Güneydoğu’nun hemen her şehrinde kaçak çay çok yaygın olarak tüketiliyor. Adana, Mersin, Hatay, Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin başta olmak üzere 30’a yakın şehirde kaçak çay yoğun ilgi görüyor. Yerel halk genelde kaçak çay tüketirken, dışarıdan gelen memur ve misafirler ise daha çok yerli çay içiyor. Bu nedenle pek çok kahvehane ve çay ocağında iki çaydanlık birden kaynatılıyor. Koyu rengi ağır ve acıya kaçan tadı nedeniyle alışkın olmayanların kolay kolay içemediği bu çay türüne alışanlar da bir daha yerli çayı kolay kolay içemiyor.

EN ÇOK SEYLAN ÇAYI TÜKETİLİYOR

Piyasada ‘kaçak çay’ olarak bilinen çayın neredeyse tamamı aslında Sri Lanka (Seylan), Vietnam veya Hindistan’dan geliyor. Buralardan çayı işlenmiş olarak ithal eden ülkeler, bunu paketleyerek kendi markaları altında piyasaya sürüyor. Siyah çay olarak da adlandırılan bu çayın yaklaşık yüzde 60’ı sınırdan kaçak yollarla Türkiye’ye giriyor. Yüzde 40’ı da Türkiye’de paketleme tesisi kurarak markalaşmış firmalar tarafından tüketiciye sunuluyor. En fazla da Suriye’den giriyor Türkiye’ye. İstatistiklere göre Türkiye yılda 220 bin ton civarındaki üretimi ile dünyada en büyük beşinci sırada gelen bir çay üreticisi. Tüketimde ise yıllık kişi başı 2.5 kilo dünyada birinci sırada geliyor.

Çaykur’un verilerine göre Türkiye’nin iç tüketimi dikkate aldığında 50-60 bin ton seviyesinde kaçak çay girdiği tahmin ediliyor. Bunun da ekonomiye maliyeti 75 milyon dolar civarında. Çaykur’un iddiasına göre kanun dışı yollarla ülkeye sokulan ve içerdiği kimyevi maddeler sebebiyle sağlığı büyük ölçüde tehdit ediyor. Çay kaçakçılığının organize suç kapsamına alınmasını isteyen Çaykur, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın tüketici sağlığını tehlikeye sokan çay firmalarını da teşhir etmesi için girişimlerde bulundu. Ancak Çaykur’un açıklamalarında sık sık ‘kaçak çay zararlı tüketilmesin’ şeklindeki açıklama yapması, yasal yollarla ithalat yapan ve modern tesislerde paketleme yaparak markalaşmış firmaları ciddi anlamda rahatsız ediyor. Çayda yüzde 0.01 oranında nem tespit edilmesi durumunda bile gümrükten içeriye sokulmadığını ifade eden ithalatçı firmalar, asıl sorunun sınırdan yasadışı yollarla giren hiçbir denetime tabi olmayan çayda olduğunu, kendi ürünlerinde devletin her türlü analiz yapıldıktan sonra yurda girmesine izin verdiğini ifade ediyor.

MERDİVEN ALTI ÜRETİMİ SAĞLIĞI TEHDİT EDİYOR

Tüketici açısından en riskli durum ise merdiven altı üretim olarak tabir edilen markasız kilogram ile satılan açık çaylar. Sektör temsilcileri, kalitesiz ve ucuz olan İran çayının Seylan çayı ile karıştırılarak yüksek fiyattan satıldığına işaret ederek, halkın denetimden geçirilmiş markalı ürünleri almasını öneriyor.

Türkiye’nin önemli çay paketleme firmalarından bazıları da Adana’da bulunuyor. Bunlardan biri de Eyfel Tea markası ile bilinen Gap Çay. Firmanın satış müdürü Özgür Bulut, çay ithalatının hem zahmetli hem de masraflı olduğunu ifade ederek sınırdan kaçak girenle ithalat çay arasında yüzde 145 oranında fiyat farkı oluştuğuna dikkat çekti. Sınırdan yasa dışı yollarla giren çayın hem denetimsiz olmasından dolayı sağlık açısından riskli olduğunu hem de devletin büyük bir ekonomik kayba uğradığını vurgulayan Bulut, aynı zamanda bu alanda yatırım yapmış kendileri gibi firmaların da pazarının genişlemesine engel teşkil ettiğini söyledi. Hem Seylan çayı hem de Doğu Karadeniz çaylarını harmanlayarak kendine özgü aromalar oluşturan Eyfel, pek çok ürünü ile piyasada önemli bir pazar sahibi.

Sellem Tea markasıyla piyasaya ithal çay veren Hasan Türkan ise devletin yerli çayda aramadığı pek çok kriteri ithal çayda istediğini ifade etti. Bu kadar sıkın denetime rağmen zaman zaman piyasada dolaşan asılsız iddiaların sektöre zarar verdiğini kaydeden Türkan, bunun da yasa dışı yollarla ülkeye çay sokanların ekmeğine yağ sürdüğünü dile getirdi.

ÖRGÜTÜN EN BÜYÜK PARA KAYNAĞI KAÇAK ÇAY VE SİGARA

Kaçak çayın kilosu 16 ile 20 lira arasında değişiyor. Emniyet kaynakları sınırdan yasa dışı yollarla geçirilen bütün ürünlerden örgütün para aldığını ifade ediyor. Çaydan kilo başına para alındığını kaydeden emniyet yetkilileri, miktar olarak bunu tespit etmenin çok güç olduğunu belirtiyor. Ancak bölgede tüketilen kaçak çayın miktarına bakıldığında rakamın büyüklüğü hakkında ip uçları veriyor. Doğu ve Güneydoğu bölgesinde yılda 60 bin ton civarında kaçak çay tüketiliyor. Bunun üçte biri gümrükten kişisel malzeme olarak geçirilse bile 40 bin tonu örgütün kontrolünden geçiyor. Bu da milyonlarca lira paraya tekabül ediyor.

Türkiye Ziraatçılar Derneği’nin geçen yıl yaptığı araştırmaya göre kaçak çayın yanında Türkiye’nin en büyük kaybı kaçak sigarada. Kaçak sigara hem örgüte çok büyük bir finans kaynağı hem de kayıt dışılığından dolayı önemli bir ekonomik kayıp. Rapora göre, Türkiye’ye yılda 25 bin ton kaçak sigara giriyor. Bundan dolayı da devlet her yıl 2,5 milyar dolar vergi kaybına uğruyor. Bir konteynır kaçak sigaranın üretim ve nakliyesi dahil 80-90 bin dolarlık maliyeti bulunuyor. Fakat Türkiye’ye sokulup piyasaya sürüldüğünde 1 milyon 600 bin dolar ediyor. Suç örgütleri her konteynırdan 1 milyon dolar para kazanıyor.

Bir önceki yazımız olan HGS'de 30 Lira Sınırına Tepki Yağıyor başlıklı makalemizde Alan Haber, Asla ve Ceza hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Forex’te En büyük ” Destek ” ‘çiniz.
Forex’te En büyük ” Destek ” ‘çiniz.

20 Yılı aşkın piyasa ve sektör tecrübesi ile müşterilerine profesyonel anlamda hizmet vermekte olan Destek Menkul Değerler DestekFX adı altında

FED 2008 krizinin tutanaklarını yayınladı
FED 2008 krizinin tutanaklarını yayınladı

Amerikan Merkez Bankası (FED), 2008 yılındaki finansal kriz zamanında yapmış olduğu Federal Açık Piyasalar Komitesi (FOMC) toplantılarının

Yerli üretim dizel tren
Yerli üretim dizel tren

Türkiye Vagon Sanayi A.Ş.’nin (TÜVASAŞ) Adapazarı tesislerinde üretilen ilk yerli dizel tren seti Anadolu Mototren, İzmir- Balıkesir-Bandırma

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo