Japon Muhasebe Sisteminin Tanıtılması

Ana Sayfa » Genel Muhasebe » Japon Muhasebe Sisteminin Tanıtılması
Paylaş
Tarih : 18 Eylül 2013 - 11:01

JAPON MUHASEBE SİSTEMİNİN TANITILMASI

Farklı ülkelerin muhasebe sistemleri hakkında bilgi edinilmesi, ülkemiz muhasebe sisteminin değerlendirilmesinde ve geliştirilmesinde de önemli roller üstlenmektedir. Japonya olimpiyatların yapılacağı son yirmi yılda tahmin edilemeyen bir ekonomik gelişme gösteren ülkedir. Özellikle düşük işsizlik oranları, ihracat hacmindeki artış ve sıfır dış borç ile ön planda olan bir ülkedir.

1.GİRİŞ

Japon muhasebesi sistemini tam olarak anlamak için, öncelikle Japon kültürü, işletme uygulamaları ve tarihini iyi bilmek gerekmektedir.  Japonlar, örf, adet ve kültürlerine bağlı ve dini köklere sahip bir toplumdur. Hayatın her alanında grup bilinci ve birbirlerine bağlılık ön plandadır. Japon şirketleri birbirlerinin sermayelerine ortak olarak dev şirketler ve birliktelikler meydana getirmektedirler. Şirket yönetimleri devasa işletmelerin finansman ihtiyacını karşılamak için aldıkları krediler nedeniyle; hem hissedarlara hem de banka ve diğer finans kuruluşlarına bilgi ve hesap verirler. Japonya’da hissedarlar, şirket yönetiminde,  işçilerden, müşterilerden, finans kuruluşlarından ve tedarikçilerden daha az önemlidir. Hissedarlar yönetimde çok az bir etki sahibidir ve şirket politikasını şirket amaçlarına değil de hissedarların lehine yönetmek neredeyse dinsel dışlanmayı gerektirecek kadar Japon kültürüne terstir.  Japonya’da merkezi hükümet de birçok şirket faaliyetini sıkı kontrol altında tutar. Baka bir ifade ile muhasebe de dahil olmak üzere işletme faaliyetleri güçlü bir bürokratik, mali, finansal kontrol altındadır.

2. JAPON MUHASEBE SİSTEMİ

Japonya’da finansal muhasebe ve raporlamayı düzenleyen üç kanun vardır:

a)      Ticaret Kanunu,

b)      Menkul Kıymetler ve Borsa Kanunu,

c)       Kurumlar Vergisi Kanunu

Japon muhasebe sisteminin yasal alt yapısını bu kanunlar yanı sıra Japonya’da İşletme Muhasebesi Konseyi tarafından yayınlanan işletme muhasebesi ilkeleri, Japon Muhasebe Standartları Kurulu tarafından yayınlanan Muhasebe Standartları ve JICPA tarafından yayınlanan Uygulama Kılavuzu, Japon Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri (JGAAP) meydana getirir. Japon finansal muhasebesi vergi yasalarının aşırı etkisi altındadır ve genellikle bazı teknikler kullanılarak vergiler düşürülmeye çalışılır. Bu anlamda Japon muhasebe sistemi bir tekdüzeliğin etkisi altındadır. Japon muhasebe sisteminde yer alan hesap gruplarının başlıcalarını kısaca inceleyecek olursak;

Menkul kıymetler: Japon Muhasebe Standartlarına göre hisse senedi ve borçlanmayı temsil eden menkul kıymetler gibi finansal araçlar elde etme maliyeti ile veya piyasa değerinden düşük olanla değerlenir.  Bu hüküm uluslar arası muhasebe standartlarına da uygundur.

Ticari alacaklar: Japonya Muhasebe Standartlarına göre ticari alacaklar verilen iskontolar düşülmüş şekilde net değerleri ile muhasebeleştirilir. Bizdekine benzer şekilde tahsili şüpheli alacaklar için  bir karşılık ayrılmaktadır. Tüm şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması zorunludur.

Stoklar: Japon muhasebe sisteminde stokların maliyetinin değerlendirilmesinde ortalama maliyet, FIFO, LIFO ve hareketli ortalama yöntemleri de kullanılabilir.  Stoklar maliyet değeri veya piyasa değerinden düşük olanla değerlenir. Hangi yöntemi seçeceğine ve piyasa değerini mi esas alacağına işletme yönetimi karar verir.

Duran Varlıklar: Japon muhasebe sistemi arsa gibi duran varlıkların yeniden değerlemesine izin vermez.  Japon muhasebe sisteminde arsa ve binalar gibi uzun vadeli varlıkların değerindeki eksilmelerin ne şekilde muhasebeleştirileceğine dair bir hüküm de yoktur.  Şerefiye defter değeri üzerinden hesaplanır ve doğrudan gider yazılabileceği gibi 5 yıl amortisman da ayrılabilir. Duran varlıklar için normal amortisman yönteminin seçilmesi zorunludur.

Japonya’da Amortisman: Japonya vergi mevzuatına göre normal amortisman ve azalan bakiyeler olmak üzere iki çeşittir. Vergi yükümlüleri bu iki yöntemden herhangi birini seçebilirler. Amortisman uygulamalarında hurda değer dikkate alınmaktadır. Duran varlıkların amortisman süreleri Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Maddi olmayan duran varlıklar: Patentler, diğer haklar gibi maddi olmayan duran varlıklar için ödemeler yapıldığı zaman aktifleştirilirler. Patentler ve benzer maddi olmayan duran varlıklar, kullanım ömürlerine göre amortismana tabi tutulabilirler.

Kısa vadeli borçlar: Bonolar, muhtelif borçlar, iştiraklere olan borçlar, avanslar, talep edilmemiş temettüler ve tahakkuk etmiş birikmiş faizler, kısa vadeli borçlar olarak değerlendirilir. Muhtelif borçlar, işletmenin ticari faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü borcunu içeren bir torba hesap gibidir.

Uzun vadeli borçlar: Uzun vadeli borçlar bilançoda teminatlı ve teminatsız olarak ayrılır. Teminatlı borçlar, tahviller, bankalardan alınmış kredi ve avanslar, iştiraklerden alınmış kredi ve avanslar ve diğer kredi ve avanslar gibi tasniflenebilir. Teminatsız borçlar, faizi  sabit olan mevduat, iştiraklerden alınan borç ve avanslar, kısa vadeli krediler ve bankalardan alınan krediler şeklinde tasniflenebilir.

Sermaye-yedekler-karşılıklar: Ortakların koydukları fonlar, şirketin hisselere bölünmüş sermayesini gösterirken esas sermaye ve ödenmiş sermaye ayrımı da yapılır. Yedekler yönetim tarafından amortisman ya da aktiflerin değerinin azalmasına bağlı olarak ayrılanlar haricinde genel ya da özel sebeplerle kardan ayrılmış değerleri içerir ve sermaye ve kar yedekleri şeklinde ikiye ayrılır.

3. JAPON MALİ TABLOLARI

Japonya’da, ticari firmalar için muhasebe standartlarına göre hazırlanan bir tablonun doğru olarak hazırlandığı kabul edilir. Yani mali tablolar için ayrıca vergi kanunu düzenlemeleri yoktur. Ticari şirketler için muhasebe standartları üç bölümden oluşmaktadır;

–                     Genel değerlendirmeler

–                     Gelir tablosu

–                     Bilânço.

Japon muhasebe sisteminde genel kabul görmüş olan bir bilançonun örneği aşağıdaki şekilde gösterildiği gibidir.

 

AKTİF                                                                                          PASİF

I-Cari Varlıklar                                                                                III-Yükümlülükler

Çek, Nakit,                                                                                        Merkez Bankası ve Diğer Krediler

Posta Cirosu Bakiyeleri,                                                                              Bankalara yükümlülükler

Banka Bakiyeleri                                                                             Sipariş Hesaplarına Alınan Ödemeler

Alacaklar ve Diğer Varlıklar

Ticari Alacaklar                                                                                Ticari borçlar

Bağlı İşletmelerden Alacaklar                                                    Kabul Edilen ve Keşide

Ortak Olunan İşletmelerden Alacaklar                                  Edilen Senet Yükümlülükleri

Stoklar                                                                                               Bağlı Şirketlere Borçlar

Hammadde ve Malzeme                                                            Ortak Olunan Şirketlere Borçlar

Yarı Mamul

Mamul ve Ticari Mallar                                                                Diğer Yükümlülükler

Avanslar

Diğer Cari Varlıklar                                                                         Ertelenmiş Gelirler

Cari Varlık Toplamı                                                                       Toplam Yükümlülükler

II-Sabit Varlıklar                                                                             IV-Özsermaye

Finansal Varlıklar                                                                            Kayıtlı Sermaye

Bağlı İşletmelerdeki Hisse Senetleri                                       Sermaye Yedekleri

Bağlı İşletmelere Krediler

İştirakler

Ortak Olunan İşletmelere Krediler                                         Kar Yedekleri

Uzun Dönemli Yatırımlar                                                             Yasal Yedekler

Maddi Duran Varlıklar

Arsa ve Binalar                                                                                Geçmiş Yıl Karları

Tesis Makine ve Cihazlar

Diğer Ekipmanlar                                                                            Geçmiş Yıl Zararları

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

İmtiyazlar ve Diğer Haklar

Lisanslar

Şerefiye

Diğer Sabit Varlıklar

Sabit Varlıklar Toplamı                                                                               Özkaynaklar Toplamı

Aktif Toplamı                                                                                                  Pasif Toplamı

Bilanço değerlendirildiğinde ülkemiz bilanço düzenlemesine ana hatları itibarıyla benzediği görülmektedir. Japonya gelir tablosu formatı ise aşağıdaki gibidir.

I.             Ana Faaliyetle İlgili Gelirler ve Giderler

Satışlar

– Satışların Maliyeti

= Brüt Satış Karı

– Faaliyet (Ticari) Giderleri

– Yönetim Giderleri

– Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri

– Araştırma – Geliştirme Giderleri

= Satış Karı veya Zararı

II.            Diğer Faaliyet Gelirleri ve Giderleri

+Faiz Gelirleri

– Faiz Giderleri

+ İştirak ve Bağlı Ortaklardan Gelirler

+ Diğer Faaliyet Gelirleri

– Diğer Faaliyet Giderleri

III.          Olağan Dışı Gelirler ve Giderler

+ Diğer Faaliyet Dışı Gelirler

– Diğer Faaliyet Dışı Giderler

= Vergi Öncesi Kar veya Zarar

– Vergi ve Diğer Yasal Kesintiler

= Olağan Kar veya Zarar

IV.          Olağandışı Gelirler ve Giderler

                + Olağandışı gelirler

—Olağandışı giderler

= Net Kar veya Zarar

Ek Bilgiler

Hisse başına temettü

Gelecek yılda beklenen hisse başına temettü

Gelir tablosu hesaplarının diziliş sırası farklı olsa da gelir tablosu hemen hemen ülkemizdeki hesaplardan oluşmaktadır. Japon Meclisi 1974’te Ticaret Kanunu’nda yaptığı değişiklikle sermayesi 500 milyon yen’in üzerinde veya yükümlülükleri 20 milyar Yen’in üzerinde olan şirketlerin finansal tablolarının denetlenmesini şart koşmuştur. Günümüzde Japonya’da bir şirket ithalat ya da ihracat yaptığında, fiyatlar genellikle Amerikan Doları üzerinden belirlenmektedir. Ödemeler de yine Amerikan Doları ile yapılmaktadır. Şirketlerin yabancı para birimiyle elde edilmiş varlıklarını ve borçlarını mali tablolarına aktarırken para biriminin Japon Yenine çevrilmesi gerekir.

4. SONUÇ

Japon muhasebe sisteminin temeli 1970’li yıllara dayanmaktadır ve o günden bugüne ufak tefek değişikliklerle gelmiştir.  40 yılı aşkın süregelen muhasebe uygulamaları artık yerleşik bir hal almıştır. Japon muhasebe sistemini düzenleyen pek çok hukuksal düzenleme de bulunmaktadır. Japon muhasebe sisteminin temelini de hemen hemen hayatın her noktasında kolayca gözlemlenebilen Japon kültürü ve disiplini yer almaktadır.

Japon şirketleri uygulanan muhasebe sistemi ve yönetim disiplini sayesinde büyüyüp gelişmişler ve birbirlerine ortak olarak dev şirketler haline gelmişlerdir. Dev şirketlerin mali hareketlerinin karmaşıklığı ve gerçekleştirilen işlemlerin çokluğu düşünüldüğünde Japon Muhasebe Sistemi’nin başarısını anlamak daha da kolaylaşmaktadır.

Bir önceki yazımız olan 4/1-(a) Kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp 4/1-(b) Kapsamında sigortalılığı devam edenler -2- 17 Eylül 2013 başlıklı makalemizde hizmet akdi, sigortalı şirket ortağı ve sigortalı şirket ortaklığı hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo