İŞLETME DEFTERİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ

Ana Sayfa » Genel Muhasebe » İŞLETME DEFTERİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ
Paylaş
Tarih : 07 Şubat 2012 - 19:13

1. Envanterin Tanımı: İşletmenin herhangi bir zamanda elinde bulunan ekonomik değerleri (para, mal, demirbaş, taşıt, bina, arsa gibi) sayarak, tartarak, ölçerek değerlendirmesine envanter denir. İktisadi bir kıymetin varlığının fiili olarak, yani elle sayılarak tespit edilmesine fiili envanter; kayıt ve belgeler üzerinden tespit edilebilmesine ise kaydi envanter adı verilir.

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerden sadece mal alım-satımı yapanlar, hesap dönemi sonunda mal envanteri çıkarmaya mecburdurlar ( VUK madde 195 ). İşletmeler, işe başladıkları tarihte ve bundan sonra da her dönemin sonunda mal mevcutlarını saymak, ölçmek, tartmak ve değerini tespit ederek (envanter yaparak) işletme hesabı defterine kaydetmek zorundadır. Sayım ile belirlenen mal miktarları maliyet fiyatlarıyla değerlendirilerek dönem sonu mal mevcudu bulunur.

Dönem sonu mal mevcudu, bir sonraki yılın dönem başı mal mevcudunu gösterir. İsteyenler ayrı bir envanter defteri tutarak mal envanterlerini bu deftere kaydedebilirler.

2. Envanter Listesinin Hazırlanması: İşletmenin mal mevcudu işletme defterinde gösterileceği gibi ayrıca envanter defteri tutarak mal envanterini bu deftere kaydedebilirler. İsteyen ikinci sınıf tacirler boş bir kâğıt üzerine envanter listesini yapıp imzalar ve kaşeler ise bu da kayıt yerine geçer.

3. Amortisman Ayırma: Muhasebede gayrimenkuller ve tesisat gibi amortismana tabi olan kıymetler, işletme hesabı defterine kaydedilemez. Ancak VUK’nun 189. maddesine göre bunların amortisman kayıtları tutulmak şartıyla bu kıymetler üzerinden her yıl ayrılan amortismanlar, işletme hesabı defterine gider olarak işlenir. İşletme hesabı defterinde sadece basit (normal) usülde amortisman ayrılır. Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesinde 4008 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeyle mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetleri için ayırabilecekleri normal amortisman nispeti % 25’den % 20’ye indirilmiştir. Böylece 4 yıllık amortisman süresi 5 yıla çıkarılmıştır.

3.1. Amortisman Ayırma Şartları:
– İşletmede bir yıldan fazla kullanılabilir olması
– Yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması
– Değerleme gününde envantere dahil ve kullanıma hazır olması
– İktisadi kıymetin değerinin 680 TL’yi ( 2010 yılı için ) aşması

VUK’un 315. maddesine göre mükellefler, amortismana tabi iktisadi kıymetler için Maliye Bakanlığınca iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınarak tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden amortisman hesaplayacaklardır.

4. İşletme Hesabı Özetinin Çıkarılması: Vergi Usül Kanunu’nun 196. maddesine göre işletme hesabı esasına göre defter tutanlar, her hesap döneminin sonunda işletme hesap özeti (işletme hesabı hülasası) çıkarırlar. İşletme defterinin son sayfasına yazılır. İşletme hesap özeti gider ve gelir olmak üzere iki kısımdan oluşur.

4.1. Gider Tarafı:
İşletme hesabı özetinin sol tarafına ( gider tablosuna )
– Dönem başı mal mevcudu tutarı
– Dönem içinde yapılan mal alışları tutarı
– Dönem içinde yapılan işletme giderleri tutarı
– Ayrılan amortisman tutarı
– Mal satış iadeleri tutarı
– Demirbaş satış zararı tutarı
– Dönem kârı ( varsa )
– Genel toplam yazılır.

4.2. Gelir Tarafı:
İşletme hesabı özetinin sağ tarafı ( gider tablosuna )
– Dönem içinde yapılan mal satışları tutarı
– Dönem içinde alınan ücretler ve diğer gelirler tutarı
– Dönem sonu mal mevcudu tutarı
– Mal alış iadeleri tutarı
– Demirbaş satış kârı
– Zarar toplamı ( varsa )
– Genel toplam yazılır.

5. Kâr-Zarar Tutarı: İşletme defterinde yıl sonu envanteri yapıldıktan sonra işletme hesap özeti çıkartılır. İşletme hesap özetinin gider sayfası ve gelir sayfası toplamları alınır. Gider ve gelir arasındaki fark, hangi taraf az ise o tarafa yazılarak denkleştirilir. Eğer gelir tarafı fazla ise aradaki fark gider kısmına kâr olarak kaydedilir. Gider tarafının fazla çıkması durumunda fark, gelir kısmına zarar olarak kaydedilir.

İşletme hesabı özetinin gelir ve gider tarafına yazılan değerler toplanır.Gider tarafının fazla çıkması hâlinde, işletme zarar etmiştir. Zarar tutarı, gelir tarafına yazılarak tablo denkleştirilir. Gelir tarafının fazla çıkması durumunda işletme kâr etmiştir.Kâr tutarı, gider tarafına yazılarak tablo denk hâle getilir.

Örnek: Bir işletme 2008 yılının Ekim Ayı işlemleri aşağıdaki gibidir:

– İşletmenin dönem başı mal mevcudu 20.000 TL dir
– İşletme 02.10.2008 tarihinde 4.000 TL tutarında malı 35 nolu fatura ile satmıştır. KDV oranı %8 hariç
– İşletme 04.10.2008 tarihinde işyeri kirası olarak 2.000 TL parayı bankaya yatırmıştır. Karşılğında dekont almıştır. Dekont numarası: 601
– İşletme 08.10.2008 tarihinde 3.000 TL tutarında malı 76 nolu fatura ile almıştır. KDV oranı %8 hariç.
– İşletme 09.10.2008 tarihinde 6.000 TL tutarında malı 875 nolu fatura ile almıştır. KDV oranı %8 hariç
– İşletme 18.10.2008 tarihinde 500 TL bankadan faiz gelirini 98 nolu makbuz ile çekmiştir.
– İşletme 19.10.2008 tarihinde 400 TL tutarındaki telefon faturasını ödemiştir. Fatura numarası: 676. KDV %18 hariç
– İşletme 21.10.2008 tarihinde 52 numaralı fatura ile iş yerinin ihtiyacı olan kırtasiye malzemesini 450 TL’ye peşin alınmıştır. KDV oranı %18 hariç.
– İşletme 25.10.2008 tarihinde 5.000 TL tutarında malı 36 nolu fatura ile satmıştır. KDV oranı %8 hariç
– İşletme 27.10.2008 tarihinde 3.000 TL tutarında malı 37 nolu fatura ile satmıştır. KDV oranı %8 hariç
– İşletmenin dönem sonu mal mevcudu 32.200 TL dir.

Cevap: Muhasebe sistemine göre, İşletmenin işletme hesabı defterinin gider ve gelir sayfası aşağıdaki gibi doldurulur:

Gider Sayfası

Sıra No Kayıt
Tarihi
Alınan Belgenin Tarih ve Numarası AÇIKLAMA Ödenen Ücret ve Diğer Giderler Alınan Mal Bedeli İndirilecek KDV TOPLAM
1 01.10.2008 D.B.M.M. 20.000 20.000
2 04.10.2008 04.10.2008 / 601 Kira Ödemesi 2.000 2.000
3 08.10.2008 08.10.2008 / 76 Mal Alımı 3.000 240 3.240
4 09.10.2008 09.10.2008 / 875 Mal Alımı 6.000 480 6.480
5 19.10.2008 19.10.2008 / 676 Telefon Ödemesi 400 72 472
6 21.10.2008 21.10.2008 / 52 Kırtasiye Malzemesi 450 81 531
TOPLAM 2.850 29.000 873 32.723

 

Gelir Sayfası

Sıra No Kayıt
Tarihi
Verilen Belgenin Tarih ve Numarası AÇIKLAMA Alınan Ücret ve Diğer Gelirler Satılan Mal Bedeli Hesaplanan KDV TOPLAM
1 02.10.2008 02.10.2008 / 35 Mal Satımı 4.000 320 4.320
2 18.10.2008 18.10.2008 / 98 Faiz Geliri 500 500
3 25.10.2008 25.10.2008 / 36 Mal Satımı 5.000 400 5.400
4 27.10.2008 27.10.2008 / 37 Mal Satımı 3.000 240 3.240
5 31.12.2008 31.12.2008 D.S.M.M. 32.200 2.200
TOPLAM 500 44.200 960 15.560

İşletme Hesabı Özeti:

GİDERLER TUTAR GELİRLER TUTAR
Dönem Başı Mal Mevcudu

Dönem İçi Alışlar Toplamı

Dönem İçi Giderler Toplamı

TOPLAM

KAR

20.000

9.000

2.850

31.850

12.850

Dönem İçinde Yapılan Satışlar

Dönem İçi Gelirler Toplamı

Dönem Sonu Mal Mevcudu

TOPLAM

ZARAR

12.000

500

32.200

44.700

GENEL TOPLAM 44.700 GENEL TOPLAM 44.700

İşletme hesap özetinde görüldüğü gibi işletme ekim ayında 12.850 TL kar yapmıştır. Muhasebe kayıtlarında gördüğümüz gibi İşletme hesap özetinde kar miktarı da yazılarak tablo eşitlenmiştir.

Bir önceki yazımız olan Bebeklerin Sigortası Otomatik Yapılacak başlıklı makalemizde aktivasyon sistemi, Babalar ve bağ-kur hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir?
Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir?

Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir? Şirket kurmak veya sahibi olmak birbirinden farklı türde hesaplar hakkında bilgi sahibi olmayı da gerektirir.

Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur?
Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur?

Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur? Şirket kurmaya karar verdiniz ve tüm hazırlıklarınızı yaptınız. Artık kendi işinizi yapacak, müşterilerinize

Kur Farkları‏
Kur Farkları‏

23 Ocak 2014 tarihli ve 28891 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 434 Sıra No.lu VUK.  Genel Tebliği’nde; borsada rayici olmayan yabancı

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo