Dış Ticaret Muhasebesi ile İlgili Hesaplar ve Uygulamada Sıkça Kullanılan Muhasebe Kayıt Örnekleri

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi » Dış Ticaret Muhasebesi ile İlgili Hesaplar ve Uygulamada Sıkça Kullanılan Muhasebe Kayıt Örnekleri
Paylaş
Tarih : 14 Mart 2013 - 9:54

DIŞ TİCARET MUHASEBESİ İLE İLGİLİ HESAPLAR VE UYGULAMADA SIKÇA KULLANILAN MUHASEBE KAYIT ÖRNEKLERİ

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK Muhsin YILDIRIM

GİRİŞ

Dış Ticaretle uğraşan firmalarımızın muhasebe bölümü, Tek Düzen Hesap planı içinde yer alan hesapları dikkate alarak ihracat ve ithalat ile ilgili ayrı hesap grupları oluşturmak durumundadırlar. Aşağıda bizim tecrübelerimize göre oluşturulan Dış Ticaret ile ilgili hesaplar tanımlanmıştır. Tek Düzene Göre, Bu Hesapların Dışındaki Hesapların da Duruma Göre ve İhtiyaç Halinde Kullanılacağı tabiidir. Dış Ticaret işlemlerine ilişkin ihracat, ithalat, direkt ihracat, ihraç kayıtlı satışlara ilişkin örnek muhasebe kayıtları da konuyu pekiştirmek için aşağıda yer almaktadır.

  1. I.     DIŞ TİCARET İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

100 Kasa

100 50                  Yabancı Paralar Kasası

100 50 001           Dolar

100 50 002           Euro

101 Alınan Çekler

101 50                  Portföydeki Yabancı Çekler

101 50 001           Dolar

101 50 002           Euro

101 51                  Tahsildeki Yabancı Çekler

101 52                  Satıcıya Ciro Edilen Yabancı Çekler

102 Bankalar

102 50                  Vadesiz DTH Bankalar

102 50 001           ……..Bankası

102 60                  Vadeli DTH Dolar

102 60 001           ……..Bankası

102 70                  Vadesiz YTL Tic. Mevduat Hesabı

102 70 001           ……..Bankası

102 90                  Yurt Dışı Bankalar Dolar

102 90 001           ……..Bankası

103 Verilen Çek ve Ödeme Emirleri (-)

103 50                  ……..Bankası

120 Alıcılar

120 50                  Yurt Dışı Alıcılar

120 50 001           Alıcı (A)

120 51                  Yurt İçi Alıcılar

120 51 001           Alıcı (B)

126 Verilen Depozito ve Teminatlar

126 01                  Gümrük Depozito Teminatları

127 Diğer Ticari Alacaklar

127 50                  Yurt Dış.Bırakılan İhr. Mal Bedeli

127 50 001           Alıcı (B)’ye Ait

127 51                  Vadeli Çekler

127 51 001           Portföydeki Vadeli Çekler

159 Verilen Sipariş Avansları

159 50                  Verilen Yurt Dışı Sip. Avansları

159 50 001           Ref. No……Yb. Para (Akreditif)

159 50 009           İthalat Bloke

190 Devreden KDV

190 22                  Önceki Dönemden Devr. İndirilecek KDV

191 İndirilecek KDV

191 23                  ………….Ayı İndirilecek KDV

192 Diğer KDV

192 01                  İhr. Kaydı Tecil Edilebilir KDV

192 02                  İhr. Kaydı Tecil Edilecek KDV

192 53                  İade Alınacak KDV (Direkt İhracat)

192 64                  İade Alınacak KDV (İhraç Kaydı)

220 Alıcılar

220 50                  Yurt Dışı Alıcılar

220 50 001           Alıcı (A)

220 51                  Yurt Dışına Alıcılar

220 51 001           Alıcı (B)

227 Diğer Ticari Alacaklar

227 50                  Yurt Dışına Bırakılan İhr. Mal Bedeli

227 50 001           Alıcı (B)’ye Ait

227 51                  Vadeli Çekler

227 51 001           Portföydeki Vadeli Çekler

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar

258 50                         Makine Yatırımları

258 50 002           ……Makinesi Montaj Giderleri

259 Verilen Avanslar

259 50                  Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

259 50 001           Ref No….Yb. Para (Akreditif)

260 Haklar

260 50                  Lisanslar

260 50 001           Desen Kullanım Hakkı (Lisansı)

292 Diğer KDV

(192 Gibi)

300 Banka Kredileri

300 05                  İhracat Kredisi

300 05 005           ……Bankası

300 06                         İthalat (Akreditif) Kredisi

300 06 006           ……Bankası

300 09                         Döviz Kredisi

300 09 001           ……Dolar

300 09 002           ……Euro

320 Satıcılar

320 50                  Yurt Dışı Satıcılar

320 50 001           Satıcı A…….Yab.Para

320 51                  Yurt İçi Hizmet Satıcıları

320 51 001           Satıcı B……..Yab.Para

321 Borç Senetleri

321 50                  Yabancı Para Borç Senetleri

321 50 001           USD Borç Senetleri

329 Diğer Ticari Borçlar

329 50                  Verilen Vad. Çek Ve Ödeme Emirleri

329 50 001           ………Bankası

340 Alınan Sipariş Avansları

340 40                  Alınan Yurt Dışı Sip. Avansları

340 40 004           …..Firması Yb.Para (Peşin Döviz)

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

360 51                  Ödenecek KDV

360 51 001           Ödenecek Sorumlu KDV

391 Hesaplanan KDV

391 09                  KDV Mahsup Hesabı

392 Diğer KDV

392 02                  İhr. Kaydı Terkin Edilecek KDV

492 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV (392 Gibi)

601 Yurt Dışı Satışlar

601 01                  Direkt İhracat

601 02                  İhr. Kaydı Satışlar

601 09                  İhr. Kur Farkları

646 Kambiyo Karları

646 01                  Döviz Kasası İle İlgili Kamb.Karları

646 02                  Dth İle İlgili Kambiyo Karları

646 03                  Yab. Çeklerle İlgili Kam.Karları

646 05                  Önceki Yıl İhrc.Mal Bed.Lehde Kur Farkı

646 09                  Diğer Kambiyo Karları

656 Kambiyo Zararları

(646 daki Hesaplar)

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri

760 05                  Dışarıdan Sağl.Fayda Ve Hizmetler

760 05 001           Navlun

760 05 002           Sigorta

760 05 003           Banka Giderleri

760 05 004           Gümrük Komisyoncusu Ücreti

760 05 005           Gümrük Komisyoncusu Giderleri

760 05 006           İhracat Komisyonları

760 05 007           Diğer İhracat Giderleri

760 06                  Çeşitli Giderler

760 06 001           Yurt Dışı Seyahat Giderleri

760 06 002           Belgesiz Yurt Dışı Pazr.Giderleri

760 06 003           KK.Belgesiz Yurt Dışı Pazr.Giderleri

760 06 004           Numune Giderleri

760 06 005           Fuar Giderleri

900 Nazım Hesapları

900 00                  Borçlu Nazım Hesaplar

900 01                  Alacaklı Nazım Hesaplar

 

  1. II.  ÖRNEK MUHASEBE KAYITLARI

 

  1. A.     İHRACAT İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

120 50        Yurt Dışı Alıcılar

  • · Mal veya hizmet satışlarında yurt dışı müşteriler fatura tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden borçlandırılır.
  • · Yurt dışı satışlar hesabı da bu bedel üzerinden alacaklandırılır.

Yurt dışındaki müşteriye gönderilecek fatura yabancı dilde düzenlenir.

  • · Türkiye de geçerli olan fatura ise, tutarları yabancı para birimi üzerinden olmakla beraber açıklamaları Türkçe olarak düzenlenir.
  • · Yurt dışına kesilen faturalarda KDV yer almaz. Çünkü, mal ve hizmet ihracatı KDV den istisna edilmiştir.
  • · Yurt dışı alacaklar tahsil edildiğinde, alıcılar hesabı kayıt tarihindeki bedel üzerinden alacaklandırılır. Tahsil tarihindeki kur ile kayıt tarihindeki kur arasında doğan lehte veya aleyhte kur farkı 601 veya 646, 656 hesaplarla ilişkilendirilir.
  • · Yıl içinde yapılan ihracatın yıl içinde gelen mal bedelinden doğan kur farkı 601 hesapla ilişkilendirilir.
  • · Önceki yıla ait mal bedelinin tahsilinde oluşan kur farkı 646 veya 656 hesaplarla ilişkilendirilir.
  • · Dönem sonlarında yapılan kur değerlemelerinden doğan kur farkları da aynı şekilde değerlendirilir. Yanı yıl içinde yapılan ihracat mal bedeline ait kur farkı 601 hesapla, önceki yıl ihraç edilen mal bedeli bakiyeleri ile ilgili kur farkları ise 646 veya 656 hesapla ilişkilendirilir.
  • · Aracılı ihracatta, ihraç kayıtlı fatura KDV li olarak kesilir. Fakat aracı ihracatçıdan KDV tahsil edilmez. Bunun için faturaya “3065 sayılı KDV kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılır. Hesaplanan KDV “tecil edilebilir” KDV hesabında takip edilir. Aracı ihracatçı KDV tutarı ile borçlandırılamaz. Aracı ihracatçı da kendisine kesilen ihraç kayıtlı faturadaki KDV’yi kayıtlarında dikkate almaz.

 

ÖNEMLİ NOT: 28.01.2008 tarih ve 2008/13186 nolu BKK ile ihracat bedellerinin tasarrufu serbest bırakılmıştır. Başka bir deyişle ihracat bedellerinin yurda getirilmesi mecburiyeti kaldırılmıştır. Ancak muhasebedeki ihracat hesaplarının kapanması için yurt dışından gelen dövizin hangi ihracata ait olduğuna ilişkin bankaya talimat geçilerek, mutlaka DAB kestirilmelidir. Aksi halde hesap açık kalıp, kur farkları oluşur.


Örnekler:

 

İhraç kayıtlı fatura kesen satıcı açısından kayıt:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 51 001 yurt içi alıcılar                                                   = 1.000.-

192 01 001 ihr.kaydı tecil edilebilir KDV                             = 180.-

601 02 002 ihr.kaydıyla satışlar                                               =1.000.-

391 01 001 hesaplanan KDV                                                    =  180.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Alıcı açısından kaydı:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

153 51 001 (a) malı                                                              = 1.000.-

320 51 001 (a) satıcı                                                                  =1.000.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Direkt ihracat faturası kaydı:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 50 001 yurt dışı alıcılar                                                 = 1.200.-

601 01 001 yurt dışı satışlar                                                     = 1.200.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Yıl içinde ihraç edilip yıl içinde tahsil edilen ihracat mal bedeli ile ilgili kayıt örneği:

 

– İhraç faturası tutarı          :1.200.-

– Lehte kur farkı     :  100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

102 Bankalar                                                                         = 1.300.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                  = 1.200.-

601 01 001 Lehte Kur Farkı                                                       =  100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– İhraç Fatura Tutarı           : 1.200.-

– Aleyhte Kur Farkı : 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

102 Bankalar                                                                         = 1.100.-

612 Diğer İndirimler (-)                                                            = 100.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                  = 1.200.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Yıl Sonunda Bir Önceki Yıldan Kalan Yurt Dışı Alacakların (İhracat Mal Bedellerinin) Değerlemesi İle İlgili Kayıt Örnekleri:

 

– Lehte Kur Farkı = 100.- İçin;

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                = 100.-

646 Kambiyo Karları                                                                     = 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Aleyhte Kur Farkı = 100.- İçin

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

656 Kambiyo Zararları                                                            = 100.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                     = 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

  • · İhracat faturası bir önceki yıl düzenlenmiş olsa bile fiili ihracat ertesi yıl yapıldı ise, bu ihracat ile ilgili fatura bedeli fiili ihracatın yapıldığı yılın hasılatı olarak kaydedilmelidir. (vergisel açıdan bu husus önem taşımaktadır.)
  • · Hizmet ihracatında ise, ihracat hizmet faturası bedeli hizmet bedelinin tahsil edildiği tarihte gelir yazılmalıdır.( vergisel açıdan bu da çok önemlidir.)
  • · Kayıt örnekleri;

– Mal ihraç faturası 29.12 2011 tarihinde kesilmiş ve fatura bedeli 601 hesaba hasılat kaydedilmiştir. Fakat, bu malın fiili ihracı 5.1.2012 tarihinde yapılmıştır.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

601 Yurt Dışı Satışlar                                                           = 1.000.-

136 01 009 Diğer Çeşitli Alacaklar                                        = 1.000.-

(A Müşterisi Fiili İhracı Ertesi Yıla Sarkan Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Ertesi Yıl 5.1.2012 Tarihine Sarkan Kayıt;

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

136 01 009 Çeşitli Alacaklar (A Müşterisi)                       = 1.000.-

601 Yurt Dışı Satış Hasılatı                                                      = 1.000.-

(Fiili İhracı Bu Yıla Sarkan İhr.Mal Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Hizmet ihracat faturası 9 Ekim 2011’de kesilmiş ve bedeli 601 09 009 no.lu tali hesabına hizmet ihracat hasılatı olarak kaydedilmiş fakat bedeli ertesi yıl gelmiştir.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

601 09 009 Yurt Dışı Hizmet Satışları                                  = 500.-

136 09 009 Diğer Çeş.Alac.(A Müşterisi)                                 = 500.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Hizmet İhracat Bedeli 29.09.2012 de Gelmiştir.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

136 09 009 Diğer Çeş.Alacaklar (A Müşterisi)                   = 500.-

601 09 009 Yurt Dışı Hizm.Satışları                                           = 500.-

(Bedeli Bu Yıl Tahsil Edilen Hizm.İhr.Mal Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

B- İTHALAT İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

159 Verilen Sipariş Avansları

  • · Yurt içi olduğu gibi yurt dışı sipariş avanslarında da 159 no.lu hesap kullanılır.
  • · Akreditif hesapları referans numaralarına göre ithalat tamamlanıncaya kadar 159’un tali hesaplarında takip edilir.
  • · İthal edilen mal stoklara alınıncaya kadar malın maliyetini oluşturan tüm harcama ve giderler bu hesapta izlenir.
  • · Referanslarına göre akreditiflerin takip edildiği hesaplar aşağıdaki gibi olmalıdır;

159 50 verilen yurt dışı sipariş avansları

  • · 159 50 001 …..ref no …….yb.para
  • · 159 50 002 …..ref no …….yb.para
  • · 159 50 003 …..ref no …….yb.para
  • · Yurt dışı sipariş avansları (akreditif) hesabında maliyetin oluşmasına kadar izlenecek harcama ve giderler aşağıdaki gibi olabilir;
  • · Mal bedeli
  • · Banka masrafları
  • · Faiz
  • · Fon
  • · Sigorta
  • · Gümrük masrafları
  • · Gümrükte alınan diğer vergiler
  • · Navlun
  • · Ardiye
  • · Yükleme ve boşaltma
  • · Gümrük komisyoncusu ücreti

 

  • · İthalat maliyeti tamamlandığında mal veya malzeme ilgili stok hesabına aktarılarak ithalat dosyası kapatılır.
  • · Her parti ithalata ait her bir maliyet unsurunun da ayrı alt hesaplarda izlenmesi mümkündür.
  • · Bu durumda hesapları da kademelendirmek gerekecektir.

Örnek

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref No ……..Yabancı Para….

159 50 001 02 Mal Bedeli

159 50 001 03 Banka Masrafları

159 50 002 Ref.No ……. Yabancı Para….

  • · Maddi duran varlıklar ile ilgili ithalat siparişleri için 259 no.lu hesap kullanılır.
  • · Bu hesapla ilgili muhasebe uygulamaları 159 hesapta olduğu gibidir.
  • · İthalat maliyetinin oluşumunda yabancı paralı belgeler, belge tarihindeki Döviz Alış Kuru karşılığı TL olarak kayıtlara alınır.
  • · Mal veya maddi duran varlık, stoklara veya sabit kıymet hesabına aktarılıncaya kadar oluşan ödemelerle ilgili kur farkları, faiz ve vade farkları malın veya sabit kıymetin maliyetine verilir.

Örnekler

1) Mal bedeli için TL ödenerek döviz transferi (vesaik mukabili ödeme esas alınarak)

A) Banka vesaik mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalat ile ilgili olarak ticari mevduat hesabından (kendi döviz satış kuru üzerinden) mal bedelini almış ve döviz satış belgesini (DSB) düzenlemiştir. (mal bedeli : 2.000-USD kur :1,50.-TL)

B) Bankadan aynı tarihte bu ithalat ile ilgili olarak banka masrafı için ticari mevduat hesabının 250-YTL borçlandırıldığına dair dekont gelmiştir.

C) Mal gümrükten çekildikten sonra, gümrük komisyoncusu gümrük ve diğer giderleri belgeleyen dekont ile yaptığı hizmet için fatura göndermiştir. Gümrük komisyoncusunun gönderdiği dekont 600.-YTL’dir. Bu tutar içinde, mail için gümrükte ödenen 540.-YTL KDV vardır. Gümrük komisyoncusunun fatura tutarı ise KDV hariç 60.-YTL’dir. (Gümrük Komisyoncusuna Ödeme Nakden Yapılmıştır)

D) Malın ithalatı tamamlandıktan sonra verilen sipariş hesabı tutarı ticari mallar hesabına aktarılmıştır.

 

Muhasebe kayıtları

A) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları                                   =3.000.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No……2.000.-USD

102 Bankalar Hesabı                                                            =3.000.-

102 01 A.Bankası

(İthalat Mal Bedeli 2.000-Usdx1,50.-YTL)

B) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları Hes.                          =    250.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No….2.000.-USD

102 Bankalar Hesabı                                                            =     250.-

102 01 A.Bankası

(İthalat Banka Masrafları)

C) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

191 İndirilecek KDV Hesabı                                      =     540.-

100 Kasa Hesabı                                                                   =     540.-

(Gümrükte Ödenen KDV)

D) –––––––––––––––– / –––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları Hes.                          =       60.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No….2.000.-USD

191 İndirilecek KDV                                                    =      10,80.-

100 Kasa Hesabı                                                                   =     70,80.-

(Gümrük Komisyoncusu Fat.No…)

E) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

153 Ticari Mallar Hesabı                                           = 3.310.-

159 Verilen Sipariş Avans.                                                   = 3.310.-

159 50 Ver.Y.Dışı Sip.Avans.

159.50.001 Ref No…2.000.-Usd.

(İthal Edilen Malın Stok Hesabına Devri)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––


C. İHRAÇ KAYDIYLA MAL TESLİMLERİ VE TECİL – TERKİN – İADE UYGULAMALARINA İLİŞKİN DETAYLI ANALİZ  (KDV KANUNU MADDE: 11/1-C’ye Göre)

 

İhraç kaydıyla mal satın alan ihracatçılar açısından:

  • · İhracatçılar, ihraç kaydıyla aldıkları mal bedelini KDV indirimi yapmadan kayıtlarına geçirirler.
  • · İhraç kayıtlı satış faturasında görülen hesaplanan KDV ihracatçıyı ilgilendirmez.
  • · Bu KDV ihracatçı tarafından kayda alınmaz.

İndirilecek · KDV hesabına yazılmaz.

  • · KDV beyannamesine de aksettirilmez.
  • · Satıcının alacağına da yazılmaz.
  • · İhracatçılar bu şekilde KDV yüklenmeden aldıkları malı KDV’siz ihraç ettikleri için, ihracatçı açısından KDV sorunu bu aşamada tamamen çözümlenmiş olmaktadır.

İhraç kaydıyla mal satanlar açısından:

  • · KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesine göre yapılan satışlarda fatura KDV’li olarak kesilmekle beraber faturanın altında; “3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, katma değer vergisi tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılır.
  • · İhracatçıdan tahsil edilmeyecek olan bu KDV, beyannamede diğer iç piyasa satışlarına ait hesaplanan KDV’lerle birlikte hesaplanan KDV (teslim KDV’si) olarak beyan edilir.
  • · Şayet beyannamede indirimlerden sonra kalan ödenecek KDV çıkarsa bu tutar ihraç kayıtlı teslim KDV tutarına eşit veya daha yüksek çıkarsa , KDV tahakkukunun ihraç kayıtlı teslim KDV’si kadar kısmı faizsiz olarak tecil edilir.
  • · Tecil edilen KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde terkin edilir yani yok edilir. Tecil edilen KDV, ihracatçıdan alınan gümrük beyannamesinin örneği vergi dairesine ibraz edilerek, terkin ettirilir.
  • · İhraç kaydıyla mal teslim eden imalatçının ilgili döneme ait KDV beyannamesinde, indirilecek KDV’nin fazlalığı dolayısıyla hiç ödenecek KDV çıkmaz ise, yani ihraç kaydıyla teslim KDV’si tecil edilememişse (tecil edilecek KDV çıkmamış ise), ihraç kayıtlı satış faturasındaki KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde ya nakden iade alınır yada şirketin varsa başka vergi borçlarına ve  SSK prim borçlarına mahsup ettirilir.
  • · Ya da istek halinde şirketin daha sonraki aylarda ödenecek KDV’den indirilmek üzere, indirim hakkını kullanmak suretiyle ertesi döneme devrettirilebilir.

Örnekler:

  • · Sistem aşağıdaki üç örnekle açıklanmıştır:

 

                                                                     Örnek-1        Örnek-2         Örnek-3

Normal (iç piyasa) KDV’leri:                        24.000.-      16.000.-           2.000.-

İhraç kayıtlı teslim KDV’leri:                        12.000.-      12.000.-           12.000.-

İndirilecek KDV’ler toplamı:                         20.000.-      20.000.-           20.000.-

Tahakkuk eden KDV:                                   16.000.-        8.000.-               -.-

Tecil edilebilir KDV:                                     12.000.-      12.000.-           12.000.-

Tecil edilecek KDV:                                      12.000.-        8.000.-                -.-

Ödenecek KDV:                                              4.000.-               -.-                -.-

İadesi gereken KDV:                                               -.-        4.000.-           12.000.-

Devreden KDV:                                                      -.-               -.-              6.000.-

Örnek-1’in açıklaması:

– Tahakkuk eden KDV, ihraç kayıtlı teslim KDV’sinden büyük olduğu için, ihracatçıdan tahsil edilemeyen 12.000.-YTL’lik KDV tecil edilecektir.

– Tecil edilen bu KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde terkin edilecektir.

– Böylece ihraç kayıtlı teslim KDV’si ortadan kaldırılmış olmaktadır.

– İhraç kayıtlı teslim edilen mallara ait yüklenilen KDV’lerin indirimi de mümkün olduğundan (örneğimizdeki indirilecek KDV toplamı olan 20.000.-YTL’nin içinde yer aldığından) ihraç kaydıyla teslim edilen mallara ait yüklenilen KDV’lerde beyanname üzerinde tamamıyla arındırılmış olacaktır.

Örnek-1 İçin Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                           =111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                            =20.00.-

320 Satıcılar Hesabı                                                                  =131.111.-

(İlk Madde ve Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                          =157.300.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                              =133.300.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =24.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

12051 Yurt İçi Alıcılar (İhraç Kaydıyla)               =66.700.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 02 Hesaplanan KDV (İhr. Yoluyla)                                    =12.000.-

(İhraç kaydıyla satışlar)

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =36.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                   =12.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

392 02 Terkin Edilecek KDV                                                     = 12.000.-

360 51 Ödenecek KDV                                                                  =4.000.-

(KDV mahsupları ve denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

  • · İhracatın gerçekleşmesinden sonra, ihracatın gerçekleştiğinin vergi dairesine ibrazından sonra tecil edilen KDV, terkin ettirilir ve terkin edildiğine dair belge alınır. Bunun üzerine aşağıdaki muhasebe kaydı yapılır.

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

392 02 Terkin Edilecek KDV                                =12.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                                         =12.000.-

(Tecil KDV’sinin Terkini)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

Örnek-2 nin açıklaması:

– Tahakkuk eden KDV 8.000.-YTL, ihraç kaydıyla teslim KDV’si olan 12.000.-YTL’den az olduğu için ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin bir kısmı yani, 8.000.-YTL’lik kısmı tecil ve terkin yoluyla yok edilecektir.

– Geri kalan 4.000.-YTL, ihracatın gerçekleştiği dönemde gerekli belgelerin ibrazı koşuluyla ve mükellefin tercihine göre;

1- Nakden iade edilerek.

2- Başka vergi borçlarına mahsup edilerek

3- Yada devredilen KDV olarak dikkate alınmak suretiyle giderilecektir.

– İhraç kayıtlı teslim edilen mallar için yüklenilmiş olan KDV ise indirim yolu ile giderilmiştir.

 

Örnek-2 Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                           =111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                          =20.000.-

320 01 Satıcılar                                                                             =131.11.-

(İlk Madde Ve Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                          =104.900.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                                 =88.900.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =16.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 51 Yurt İçi Alıcılar                                            =66.700.-

(İhraç Kaydıyla)

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =12.000.-

(İhraç Kaydıyla Satışlar)

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =28.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                     =8.000.-

192 64 İade Edilecek KDV                                      =4.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

392 02 Terkin Edilecek KDV                                                       = 8.000.-

(KDV Mahsupları ve Denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

– Terkin Yoluyla Muhasebe Kaydı :

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

392 02 Terkin Edilecek KDV                                  =8.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                                           =8.000.-

(Tecil KDV’nin Terkini)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

Örnek -3’ün açıklaması:

– Bu örnekte tahakkuk eden KDV olmadığından ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin tamamı nakden veya mahsuben iade edilebilecektir. (istenirse iade yerine gelecek aylar doğabilecek ödenecek KDV borçlarından düşülmek üzere indirim hakkı kullanılarak devreden KDV olarak ta kullanılabilir.)

– Nitekim, örneğimizde görüldüğü gibi, ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin tamamı olan 12.000.-YTL iade edilecektir.

– İndirilecek KDV olan 20.000.- YTL’den, iç piyasa teslim KDV’si 2.000.-YTL ile ihraç kayıtlı teslim KDV’si 12.000.-YTL’nin toplamı 14.000.-YTL düşüldükten sonra kalan 6.000.-YTL devreden KDV olarak müteakip döneme devretmektedir.

Örnek -3 Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                          = 111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                          =20.000.-

320 01 Satıcılar                                                                           =131.111.-

(İlk Madde Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                            =13.100.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                                 =11.100.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                              =2.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 51 Yurt İçi Alıcılar                                           = 66.700.-

(İhraç Kaydıyla)

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =12.000.-

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =14.000.-

192 64 İade Edilecek KDV                                    =12.000.-

190 01 Devreden KDV                                             =6.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

(KDV Mahsupları Ve Denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

– Bu Örnekte Tecil Edilecek KDV Çıkmadığı İçin yapılacak Terkin İşlemi de söz konusu değildir.

İhracı Gerçekleşmeyen Malın, İhraç Kaydıyla Teslim Eden İmalatçıya İade Edilmesi:

– İhracatçılar tarafından yapılacak işlemler:

İhraç kaydıyla imalatçılardan alınan malların veya bu malların bir kısmının ihracatçı tarafından ihraç edilememesi veya imalatçıya iade edilmesi durumunda; İhracatçılar imalatçılara iade edilen malla ilgili KDV’li faturası kesecekler. Bu faturadaki KDV ihracatçılar tarafından beyannamede hesaplanan KDV olarak gösterilecek ve ayrıca bu KDV aynı beyannamede indirilecek KDV olarak gösterilecektir. Çünkü, ihracatçılar ihraç kaydıyla malı aldıklarında imalatçılarını KDV’den dolayı alacaklandırmamışlardı. Bu sefer de yani iade faturasını kendi kayıtlarına işlerken imalatçıları borçlandırmaması gerekir. İmalatçıların borçlandırılmaması demek ihracatçıların bu faturadaki KDV’yi hesaplanan KDV olarak beyan ettikleri halde bedelini tahsil edemeyecekler demektir. O halde bu KDV yükünden kurtarılabilmek için hesapladıkları KDV’yi aynı zamanda indirmeleri gerekmektedir. O halde; ihracatçılar iade faturasındaki KDV’yi hem hesaplanan KDV hem de indirilecek KDV olarak beyannamelerine yansıtarak durumu nötürleştirdikleri halde neden KDV’li fatura kesmek zorundadırlar?

Bu zorunluluk, malın kendisine iade edildiği imalatçının iade faturasındaki KDV’yi indirebilmesi için belge (fatura) üzerinde ayrıca gösterilmesi gerekir.

– İmalatçılar tarafından yapılacak işlemler:

İmalatçılar, ihracatçıların kendilerine kestiği iade faturasını aldıklarında malın KDV hariç bedeli kadar ihracatçıyı alacaklandırırlar. Çünkü, daha önce bu mal için ihracatçıya ihraç kaydıyla fatura kestiklerinde ihracatçıyı KDV hariç tutar kadar borçlandırmışlardı. İmalatçılar iade faturasındaki KDV’yi indirirler. Karşılığında ise Tecil Edilebilir KDV hesabını alacaklandırırlar. Çünkü, daha önce ihraç kaydıyla düzenledikleri faturadaki hesaplanan KDV’yi Tecil Edilebilir KDV hesabına borç yazmışlardı. İmalatçılar da bu şekilde kendilerini KDV yükünden arındırmış olmaktadırlar.

İhraç Kaydıyla Satın Alınarak İhracatçılar Tarafından İhraç Edilen Malın Geri Gelmesi :

Bu durumda malın ithalat istisnasından yararlanabilmesi için, ihraç kaydı ile kesilen faturada hesapladığı halde imalatçıya ödenmeyen KDV’nin ihracatçı tarafından ilgili gümrük idaresine ödenmesi veya aynı miktarda teminat gösterilmesi gerekmektedir.

İmalatçılar İlgili Vergi Dairesine;

Bu KDV’nin Gümrük İdaresine ihracatçı tarafından ödendiğini tevsik ettiklerinde, imalatçıların iade veya terkin işlemleri yerine getirebilecektir.

Geri gelen malın gümrükten KDV ödemeden çekilmesi; İlgili Vergi Dairesinden imalatçının henüz iade almadığının tevsiki ile de mümkündür. Ancak bu durumda geçmiş dönemlerden itibaren bir dizi düzeltme beyannamesi vererek hem mükellef olarak ve hem de Vergi Dairesi olarak bir takım işlemlerin yapılması gerekecektir ve bu da bir takım karışıklıklara ve düzensizliklere yol açacaktır. Bu nedenle mala ait KDV’yi gümrükte ihracatçıya ödetip, Vergi Dairesinden de aynı meblağı iade olarak almak en temiz yoldur. Ayrıca, bu malı imalatçının geri alma mecburiyeti de yoktur. İhracatçı geri gelen bu malı istediği üçüncü şahıslara KDV’li olarak satabilir. Bu durumda ihracatçı KDV’yi beyan eder. Fakat (henüz ihraç etmeden imalatçıya mal iade etmesi işlemindekinin tersine olarak) bu sefer müşterisini mal bedeli ve KDV’si kadar borçlandırır.

– Dahilde İşleme Rejiminde Tecil- Terkin uygulaması :

Tecil – terkin kapsamında işlem yaptırmak, isteyen imalatçı-ihracatçılar geçici kabul veya dahilde işleme izin belgelerini satıcılara ibraz ederek, hesaplanan verginin kendilerinden tahsil edilmemesini talep edeceklerdir. Satıcılar tarafından düzenlenecek faturada toplam bedel üzerinden katma değer vergisi hesaplanacak ve tahsil edilmeyecektir.

Faturaya; “Katma Değer Vergisi Kanunun Geçici 17. maddesi hükmü gereğince KDV tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılacaktır.

Alıcının dahilinde işleme izin belgesi ibraz etmesi halinde bu belgenin “ithal edilen Maddelerle ilgili Bilgiler” bölümü satıcılar tarafından doldurularak imzalanacak ve kaşe basılacaktır.

Bu şekilde şerh düşülen belgelerim bir fotokopisi belge sahibi tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanacak ve satıcıya

Öte yandan imalatçı- ihracatçılara teslimde bulunanların tecil-terkin uygulanabilecek ve uygulanmayacak olan mallar için ayrı ayrı fatura düzenlemeleri gerekecektir.

– Satıcıların Katma Değer Vergisi Beyanı:

Satıcılar tarafından bu kapsamda yapılan teslimler için Katma Değer Vergisi Kanunun 11/1-c maddesi uygulamasına ilişkin genel tebliğlerde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır. Ancak bu dönemde verilecek beyannameye alıcılar tarafından onaylanarak verilen dahilde işleme izin belgesinin fotokopisi veya bu belgenin tarih sayısı ile satılan malın cins miktar ve tutarına ilişkin bilgileri ihtiva eden ve satıcı tarafından onaylanan bir liste eklenecektir.

Bu tebliğde öngörülen esaslara uygun olarak hareket eden satıcıların tecil edilen veya iade edilen vergisi, ihracatın şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde satıcılardan değil, alıcılardan aranacaktır.

İmalatçı-İhracatçılar tecil- terkin kapsamında satın aldıkları maddelerle imal etkileri malların süresi içinde ihraç edildiğini Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenecek bir raporla tespit ettireceklerdir.

İmalat kayıtlarındaki bilgiler esas alınarak üretim analizi ve randıman hesapları da yapılmak suretiyle düzenlenecek bu raporda en az;

– Dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesinin tarih ve sayısı,

– Belgenin tarihi ve süresi,

– İhracata ilişkin gümrük beyannamesinin tarihi ve sayısı,

– Fiili ihracat tarihi,

– İhraç edilen malların cinsi, miktarı ve tutarı,

– İhraç edilen malların üretiminde kullanılan maddelerin satıcılar itibariyle ayrı ayrı olmaz üzere cins, miktar ve tutarı,

– İhracatın süresi içinde yapılıp yapılmadığı,

Konusunda bilgiler yer alacak ve teyidi alınan gümrük beyannamesinin onaylı bir örneği rapora eklenecektir.

Bu raporlar, söz konusu kapsamda ihracatın yapıldığı her dönem için ayrı ayrı düzenlenecek ve ikişer örneği, ihracatın yapıldığı ayı takip eden ay başından itibaren 2 ay içinde ilgili satıcılara verilecektir.

Satıcılar sözü edilen raporu bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz etmek suretiyle tecil edilen verginin terkinini sağlayacaktır.

Satıcı bu teslimle ilgili olarak iade edilecek katma değer vergisi beyan etmişse iade, alıcının gönderdiği rapor ile satış faturalarının fotokopisi ile satış faturalarının fotokopisi veya bu fatura tarihi, sayısı ile fatura muhteviyatı malların cinsi, miktarı ve tutarına ilişkin bilgileri içeren ve satıcı tarafından onaylanan bir listenin ibrazı üzerine ihracatla ilgili katma değer vergisi iadelerinin tabi olduğu usul ve esaslara göre yerine getirilecektir.

Tecil-terkin uygulaması kapsamında satın alınan mallardan üretilen malların izin belgesinde öngörülen süre şartlara uygun olarak ihraç edilmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi, tecil tarihinden itibaren vergi ziyaı cezası da uygulanmak suretiyle gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilecektir.

Örnek:

Örme Kumaş imalatçısı (x)’in elinde DİİB bulunan imalatçı/ihracatçıya satışı da dahil 2007/Ekim dönemi işlemleri aşağıdaki gibidir.

Satışlar   Tutarı KDV %8
KDV’li iç piyasa satışlar

11.250.-YTL

900.-YTL

DİİB kapsamındaki satış

 9.000.-YTL

720.-YTL

Toplam

20.250.-YTL

1.620.-YTL

 

TOPLAM İndirilecek KDV               900.-YTL
Önceki Dönemden Devreden KDV                   100.-YTL

 

Muhasebe Kayıtları:

Önceki dönemden devreden KDV veridir. Yani bir önceki dönemden devreden 190 bakiyesidir.

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 Alıcılar Hesabı                                                = 12.150.-

(iç piyasa şartıyla)

120 Alıcılar Hesabı                                                  = 9.000.-

(DİİB’ne göre İhraç Kaydı)

192 Tecil Edilebilir KDV                                             = 720.-

600 Yurt içi satışlar                                                                       =11.250.-

601 İhraç kayıtlı satışlar                                                                = 9.000.-

391 Hesaplana KDV                                                                      =1.620.-

(Satışlara ait kayıt)

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                              =1.620.-

192 000 Tecil edilecek KDV                                     = 620.-

192 005 İade edilecek KDV                                       =100.-

190 Devreden KDV                                                                            =100.-

191 İndirilecek KDV                                                                           =900.-

192 Tecil Edilebilir KDV                                                                    =720.-

392 Terkin Edilecek KDV                                                                 =620.-

(KDV denkleştirme ve mahsubu kaydı)

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

 

İhraç Kayıtlı Satışlarda KDV İadesi Dilekçesine Eklenecek Belgeler:

 

1-      İlgili dönem KDV beyannamesi fotokopisi (2 nüsha)

2-      İhraç kayıtlı satışlara ait hesaplanan KDV listesi (2 adet)

3-      İhraç kayıtlı teslimlere ilişkin liste (2 adet)

4-      İhraç kayıtlı satış faturaları şirketçe tasdikli nüshaları (…adet)

5-      İndirilebilir KDV listesini içeren disket (1 adet) –ihraç kayıtlı teslimlerin yapıldığı döneme ait.

6-      Gümrük beyanname fotokopileri –(önceleri noter veya YMM tasdikli isteniyordu artık gerek kalmadı) ( …..adet)

7-      (İade, teminatlı talep edilmişse) teminat mektubu.

8-      (Tam tasdik varsa)YMM tasdik sözleşmesi fotokopisi .(2 nüsha) (mahsup talepleri için gerekli değil)

9-      İlgili dönem KDV iadesi YMM tasdik sözleşmesi fotokopisi. (2 nüsha) (mahsup talepleri için gerekli değil)

10-  Teminat çözümünün YMM raporu ile yapılacağına dair yazı.

11-  Bavul ticareti yapanlara satış yapılmış ise, ihracatçıdan temin edilen DAB aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumunca onaylı örneği.

Bir önceki yazımız olan Doğum borçlanması miktarı nedir? - 14 Mart 2013 başlıklı makalemizde doğum borçlanması miktarı ve doğum borçlanması prim günleri hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo