AR-GE PROJELERİNDE ULUSLARARASI BAŞARIMIZ İYİ DEĞİL

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 31 Temmuz 2014 - 13:24

AR-GE PROJELERİNDE ULUSLARARASI BAŞARIMIZ İYİ DEĞİL

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ar-Ge ve İnovasyon Danışmanı, YMM
abdanmer@gmail.com
www.abdanmer.com

 

GİRİŞ

 

Bizim ofis için TÜBİTAK-TEYDEB dönem mali raporların kontrolü ve AGY500 YMM raporunun oluşturulması çalışmaları nedeniyle yoğun geçer. Biz, temelde TÜBİTAK-TEYDEB 1507 ve 1501 destek programları ile ilgili YMM raporu yazdığımız için, bu raporun son verilme tarihi Eylül ayı sonudur.

 

Bu kez Ağustos ayının sonuna kadar düzenlenmesi gereken bir rapor teklifi aldık, önce dedik bu, Eylül sonu olmalı, sonra anladık ki bu destek programının ismi “1512 – Girişimcilik Aşamalı Destek Programı”. Bu program için TÜBİTAK tarafından çağrı yapılıp, proje önerileri alınarak değerlendiriliyor. Örneğin 2013 yılı çağrısına bağlı olarak;

 

ü1220 iş fikri başvurusu

ü447 başarılı iş fikri

ü378 iş planı başvurusu

ü140 başarılı iş planı

ü127 yeni kurulan firma söz konusudur. Başvuruların yarıya yakını Bilişim Teknolojileri grubu olan “BİLTEG”e yapılmıştır.

 

1512 DESTEK PROGRAMININ AÇIKLAMASI

 

TÜBİTAK Linkinde program ile ilgili şu açıklama yapılmaktadır: http://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/tubitak_1512_2013_ozet.pdf

“Programla girişimcilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, katma değer ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmeleri için, fikir aşamasından pazara kadar olan faaliyetlerin desteklenmesi, böylece nitelikli girişimciliğin özendirilmesi ve uluslararası rekabet gücü olan, yenilikçi, teknoloji düzeyi yüksek ürün ve hizmetleri geliştirebilen başlangıç firmalarının oluşturulması amaçlanmıştır.

Program kapsamında girişimcilere girişimcilik eğitimi verilmekte, ayrıca sanayi deneyimi olan rehberler ile girişimciye teknik, ticari ve idari konularda destek sağlanmaktadır.

Program, yenilikçi iş fikirlerinin aşamalı olarak ticari ürün/hizmete dönüştürülmesine yönelik olarak aşağıda belirtilen 4 aşamadan oluşmaktadır:

a) Aşama 1; girişimcinin iş fikri başvurusunu sunduğu ve bu fikrin olumlu değerlendirilmesi durumunda girişimciye bu fikri bir iş planı ile projelendirmesi için isteğe bağlı olarak girişimcilik eğitimi ve TÜBİTAK’ın uygun gördüğü durumlarda rehber desteği sağlanan aşamadır. Aşama 1, girişimcinin iş planını hazırlaması ile sona erer.

b) Aşama 2; iş planı başvurusunun değerlendirilmesi sonucu başarılı bulunanlar için girişimcinin sermaye şirketine teminat alınmaksızın hibe olarak sermaye desteği sağlanarak iş planı çerçevesinde kavramsal tasarım, teknik ve ekonomik fizibilite, teknolojik doğrulama (ön prototip, demo, benzetim, yazılım algoritması vb) çalışmalarının gerçekleştirildiği aşamadır. Aşama 2 boyunca kuruluşun isteğine bağlı olarak TÜBİTAK’ın uygun gördüğü durumlarda rehber desteği sağlanabilir. Aşama 2’de gerçekleştirdikleri çalışmaların çıktıları ticarileşme potansiyeli taşıyan firmalara, hazırlayacakları “ticarileşme iş planı”, izleyici ve varsa rehber raporları değerlendirilerek doğrudan Aşama 4’e geçiş onayı verilebilir.

c) Aşama 3; bu aşamanın amacı kuruluşun bir önceki aşamada gerçekleştirdiği çalışmaların ve elde ettiği çıktıların, Ar–Ge çalışmalarıyla daha da geliştirilerek ticarileşmeye konu olabilecek veya uygulamaya aktarılabilecek bir ürün/sürecin ortaya konmasıdır. Firmanın proje önerisi hazırlayarak TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı’na başvurması sonucu teknolojik doğrulaması kabul edilmiş projenin bu programa özel kriterler doğrultusunda değerlendirilmesi ile başlar. Bu aşamada detay tasarım, ticari prototipin geliştirilmesi, denemeler ve saha testleri gibi faaliyetler gerçekleştirilir. Aşama 3’te desteklenerek bu aşamayı başarı ile tamamlamış ve çıktıları ticarileşme potansiyeli taşıyan projeler için Aşama 4’e geçiş onayı, kuruluşun hazırlayacağı “ticarileştirme iş planı” ve izleyici raporları değerlendirilerek verilir.

d) Aşama 4; kuruluşun talebi üzerine TÜBİTAK’ın girişim sermayesi firmalarına mektup göndererek, kuruluşa veya proje çıktısına ortak olmaya davet ettiği ve/veya çıktıların satışını kolaylaştırmak üzere belirli aralıklarla proje pazarları düzenlediği/desteklediği aşamadır. ”

YMM RAPORU

Bize gelen dosyada aşama 2 için mali raporun denetlenmesi ve YMM raporu talep edilmektedir.1501 ve 1507 YMM raporları yazımı ile aynı kurallara tabi. Evrak kontrolü, Ar-Ge giderleri, ödeme koşulları, Ar-Ge muhasebesi, 5746 Ar-Ge Teşvik Kanunun uygulanması gibi konular aynı. Ayrıca bu programda sözleşme imzalanması ile birlikte 100.000 TL’lik sermaye desteğinin %60’ı 60.000 TL. açılan özel TÜBİTAK hesabına aktarılarak, gider ödemeleri KDV hariç buradan ödeniyor. Bu bakımdan 1507 ve 1501 transfer ödemelerinin işleyişi ile aynı.

1512 DESTEK PROGRAMI H2020 KOBİ ARACI PROGRAMI İLE BENZEŞMEKTEDİR

KOBİ ARACI (SME INSTRUMENT) (Small and Medium Sized Enterprise).

Avrupa Birliği’nde KOBİ tanımı:

Çalışan sayısı: <250,

Yıllık net satış hasılatı: ≤ 50 milyon €

Yıllık bilanço toplamı : ≤ 43 milyon €

Bağımsızlık (başka firma hissesi): < % 25

Tek başına KOBİ’nin ilgili H2020 çerçeve programına başvurmasının mümkün olduğu bu araç, üç ana fazdan oluşmaktadır.

Faz 1: Kavram ve Fizibilite analizlerinden oluşmakta olup, çıktısı “İş Planı 2”dir. Konunun önemi nedeniyle General Anexes ‘deki İngilizce açıklaması şöyledir:

“Description: Feasibility study verifying the technological/practical as well as economic viability of an innovation idea/concept with considerable novelty to the industry sector in which it is presented (new products, processes, design, services and technologies or new market applications of existing technologies). The activities could, for example, comprise risk assessment, market study, user involvement, Intellectual Property management, innovation strategy development, partner search, feasibility of concept and the like to establish a solid high-potential innovation project aligned to the enterprise strategy and with a European dimension.

 

“Bütçesi sabit olarak 50.000 € olup, süresi 6 ay, yaklaşık 10 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 2: İnovasyon ve Ar-Ge faaliyetleri olup; dizayn, prototip, test, klinik deneyler gibi faaliyetleri içermekte olup, çıktısı “İş Planı 3”dür. İngilizce metinden tanımı:

 

“Description: innovation projects that address a specific challenge and demonstrate high potential in terms of company competitiveness and growth underpinned by a strategic business plan. Activities should focus on innovation activities such as demonstration, testing, prototyping, piloting, scaling-up, miniaturisation, design, market replication and the like aiming to bring an innovation idea (product, process, service etc) to industrial readiness and maturity for market introduction, but may also include some research.

 

Bütçesi: 1-2,5 Milyon €, süre 12-24 ay, hibe oranı % 70(üzerine % 25 dolaylı vergi ilave edilir), yaklaşık 30 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 3: Doğrudan hibe desteğinin söz konusu olmadığı bu fazda, finansman araçlarına ve kredilere erişim, eğitim, network oluşturma gibi faaliyetler için dolaylı destek sağlanmaktadır.

KOBİ ARACINDAN İLK SONUÇLAR

 

H2020 Linkinde

http://ec.europa.eu/easme/SME-instrument-statistics-for-the-first-cut-off-date-of-phase-1-released.htm” şu bilgiler verilmektedir:

 

SME instrument statistics for the first cut-off date of phase 1 released

The evaluation of proposals submitted before the first cut-off date for Phase 1 (18 June) is over. 155 projects from 21 countries have been pre-selected for funding. They will receive €50,000 to finance a feasibility study and up to 3 days of mentoring.

Out of the 2 666 proposals submitted, 2602 were eligible and 317 got a score above the threshold. 49% of these are pre-selected for funding.

Spain had the most projects selected (39) followed by the United Kingdom (26), Italy (20), Germany (11), Ireland (10) and France (9).

Ireland had the greatest success rate (20%) followed by Austria (14,81% – 4 projects pre-selected), the United Kingdom (11,21%), Israel (10,26% – 4 projects selected) and (Spain (9,29%).

The SMEs pre-selected for funding will be informed by mail in August 2014. The next cut-off date for Phase 1 is on 24 September.

 

ÖZET SONUÇ

 

Türkiye yine proje kabulünde sonlarda. H2020 kapsamında 50.000 Euro’luk KOBI ARACI Hibe programının 1.faz sonuçları açıklandı. 2666 adet proje önerisi verildi,2602’si on elemeyi geçti, 317’si esik değeri geçti, bunlardan 21 ülkeye ait 155 proje fonlamaya layık görüldü. İspanya 39 proje ile birinci, İngiltere 26, İtalya 20, Türkiye kabul edilen 2 proje ile yine sonlarda. Benim hipotezim, birçok firmanın her an TUBİTAK’da yürüyen ortalama 3 adet proje başarı ölçütüne ulaşılırsa, AB H2020 de mutlaka sayımız artar, TUBİTAK’da süreç adımlarının hızlanması da pozitif etki yapar.

 

Türkiye şimdiye kadar AB proje havuzuna yaptığı parasal katkının ancak üçte biri kadarını proje kabulü ile geri alabildi. H2020 araştırma ve yenilik programı 2014 Ocak başında başladı. Beklentimiz, durumumuzun iyileşeceği yönünde idi, ancak ilk sonuçlar iyi değil.

 

Bence “gerçeklik”ten daha gerçek bir şey yoktur. Durumumuz ya da Ar-Ge terminolojisiyle “state of the art”imiz bu.

2014 Mayıs Sonu Tübitak Proje Öneri Formatı Değişikliği İle AB H2020 Proje Önerisi Yazmak Daha Kolaylaştı

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 18 Haziran 2014 - 11:40

2014 MAYIS SONU TÜBİTAK PROJE ÖNERİ FORMATI DEĞİŞİKLİĞİ İLE

AB H2020 PROJE ÖNERİSİ YAZMAK DAHA KOLAYLAŞTI

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

 

NEDEN AVRUPA BİRLİĞİ ARGE PROJELERİ BİZLER İÇİN ÖNEMLİ?

 

Ülkemizin üretim, istihdam, ihracat, kalkınma, fiyat istikrarı vb gibi oldukça iddialı 2023 hedefleri var. Şu anda yaptığımız şeyleri yapmayı sürdürerek, farklı sonuçlar beklemek mümkün değildir. Anılan hedeflere ulaşmada bizce en Akılcı yol, gerek düşünsel gerekse uygulamada mevcut sorunlara karşı Ar‐Ge yapıp, yenilikçi ya da inovatif ürün, süreç, metod ve usuller geliştirip, doğruluğunu sınamak için uygulamaya geçmektir. Önce tekil sonra da ortak olarak Ar‐Ge kültürü geliştirmektir.

 

Ülkemizdeki firmaların Ar‐Ge çalışmalarına baktığımızda, TÜBİTAK’ın sayısal verilerine göre verilen Ar‐Ge projelerinin 1501 programında % 2,4, 1507 programında ise % 0,9 u firmaların ortak verdiği proje önerileri olup, ortak projelere ilgi çok azdır. Böyle olunca da Avrupa Birliği’nin (AB) örneğin 7.Çerçeve Programının (7.ÇP) 2007‐20013 yılları için Ar‐Ge projeleri için ayırdığı 53 milyar Euro’luk) ortak projelerine katılım oranı Ülkemiz için çok düşüktür. Ar‐Ge proje havuzuna ülke olarak 700 milyon Euro katkıda bulunmamıza rağmen, firmalarımızın faydalandığı pay, bunun ancak üçte biri.

 

 tablo1

(Kaynak: TÜBİTAK)

 

 

Bu durumu gören özellikle TÜBİTAK, belli sayıyı geçen yurt içi Ar‐Ge çalışmalarından sonra H2020 katılımı teşvik etmektedir. Bizlerin ve özellikle firmalarımızın H2020 Ar‐Ge projelerine odaklanması ve bunu öğrenmesi için gerekli bedeli ödemeye hazır olması gerektiğini düşünmekteyiz.

 

Bu çalışmamızda 2014 Mayıs sonunda TÜBİTAK 1507-1501 Ar-Ge ve yenilik destek programında yapılan değişiklikle bir ölçüde bize göre H2020 proje formatına uyumu sağlanmış olup, TÜBİTAK VE H2020 karşılaştırılmasında daha çok benzerliklere vurgu yapacağız.

 

TÜBİTAK İLE MUKAYESESİNE GÖRE AVRUPA BİRLİĞİ ARGE VE YENİLİK PROJE ÖNERİSİNİN (PROPOSAL) İÇERİK UNSURLARI

 

Avrupa Birliği Komisyonuna TÜBİTAK’taki elektronik geçiş sistemi olan PRODİS gibi EPSS (Electronic Proposal Submission System) ile proje öneri bilgileri (Proposal) Konsorsiyumun Koordinatörü tarafından geçilmektedir (H2020 proje öneri formatını şu linkten görebilirsiniz: http://ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/call_ptef/pt/h2020-call-pt-ria-ia_en.pdf).

 

Proje öneri bilgileri A ve B kısımlarından oluşur. A kısmı idari bilgilerden -Administrative forms (Part A) – B kısmı teknik bölümden -Research proposal (Part B) oluşur.

TÜBİTAK’daki proje öneri bilgi formunun Bölüm A – Kuruluş Bilgileri ve Proje Özeti kısmında olduğu gibi H2020 A bölümünde;

 

-1.Genel Bilgi (General Information)

-2.Partner detayları ve iletişim(Participants & contacts)

‐3.Proje maliyetinin özeti(Budget)

-4.Etik Kurallar(Ethics) ve

-5.Çağrı özel sorular (Call-specific questions) yer alır.

 

tablo2

 

Not: Tablonun okunaklı halini yukarıdaki linkten görebilirsiniz.

 

 

 

TEKNİK BÖLÜM ya da EK -(technical annex)/Proposal template, çağrıyla ilişkili olarak ilkin 1. Bölümünde MÜKEMMELİYET (1. Excellence) projenin bilimsel ve teknik kalitesi, yönü analiz edilir.

TÜBİTAK projelerinde bu analiz Bölüm B – Projenin Endüstriyel Ar-Ge İçeriği, Teknoloji Düzeyi ve Yenilikçi Yönü kısmında yapılır. H2020 ‘de Ar‐Ge ve yenilik projeleri için örneğin 2014-2015 yılları için ARALIK 2013’de Komisyonun mevcut sorunlara göre belirlediği konular çağrılar (calls) halinde ilan edilerek, bu çağrılarla ilişkili olarak ortak projeler verilmesi talep edilir. TÜBİTAK’da sadece 1511 kodlu öncelikli alanlar Ar‐Ge projeleri için çağrı programı vardır.

 

1. bölümünün ilk alt kırılımı olan 1.1.’de çağrıyla ilişkili Proje hedefleri (1.1 Objectives) belirtilir. Hedeflerin SMART metoduna uymasında yarar var. SMART’ın açılımı: Specific: Hedefimizin belirli olması, Measurable: Ölçülebilirlik, Attainable: Ulaşılabilir hedefler, Realistic: Gerçekçi hedefler, Time: Hedeflere zaman koyma. Kuşkusuz konsept ya da bakış açısı geliştirmek çağrıda vurgulanan ana soruna göre olmaktadır. Bu konuda konsorsiyum partnerlerin hem bireysel hem de birlikte yaptıkları literatür tarama, proje ön çalışmaları, ön prototipler yapma, eleştirel analiz ve hata elemeye dayanan fiziksel ve tele konferans şeklindeki toplantı çıktıları büyük girdi oluşturmaktadır.

 

 1.2 kısmında proje önerisinin İş programı ile olan ilişkisi ele alınır (1.2 Relation to the work programme- • Indicate the work programme topic to which your proposal relates, and explain how your proposal addresses the specific challenge and scope of that topic, as set out in the work programme.

 

1.3 kısmında Konsept ve yaklaşım (1.3 Concept and approach yer alır. Kuşkusuz konsept ya da bakış açısı geliştirmek çağrıda vurgulanan ana soruna göre olmaktadır. Bu konuda konsorsiyum partnerlerin hem bireysel hem de birlikte yaptıkları literatür tarama, proje ön çalışmaları, ön prototipler yapma, eleştirel analiz ve hata elemeye dayanan fiziksel ve tele konferans şeklindeki toplantı çıktıları büyük girdi oluşturmaktadır. TÜBİTAK projelerinde bu bölüm “B.1- Projenin Somut / Ölçülebilir Hedeflerle Tanıtımı ve Çözüm Yaklaşımları (Ar-Ge Sistematiği) kısmında ele alınır.

 

1.4 Ambisyon-Arzu (1.4 Ambition) bölümünde projenin çıkış noktası olan mevcut duruma ilişkin problem ile giderilmesine yönelik özgün ve yenilikçi yönler analiz edilir (progress beyond the stateofthe art) (TÜBİTAK projelerinde bu bölüm B.2- Projenin Yenilikçi Yönler B.3- Projenin Teknoloji Düzeyi) ele alınır. Yenilikçi yönlerin açıklanmasında ise ürün ve/ya da sürece ilişkin yeniliklerin mevcut durumla olan mukayesesi yapılır. Yenilikçi yönlerin hangi araç, girdi, usul, metodla yapılacağı da ayrıca projenin özgün yönleri olarak açıklanır.

 

2.Kısım etki (2. Impact) ile ilgili olup,2.1’de Beklenen Etkiler (2.1 Expected impacts) 2.2’de Etkinin maksimize edilmesi için önlemler (2.2 Measures to maximise impact) Alt bölümünün ilk kırılımı  Sonuçların Tanıtımı ve Ticarileşmesi (a) Dissemination and exploitation of results Faaliyetlerin iletişimi (b) Communication activities yer alır.

 

TÜBİTAK projelerinde Bölüm D – Projenin Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği

D.1- Ekonomik Öngörüler

D.2- Ulusal Kazanımlar kısmında yer alır.

Fikri mülkiyet hakların yönetimi (Management of intellectial property) konusu da bu bölümde yer alır. Özellikle proje çıktısının kullanımının hangi partner(ler)e ait olacağına ilişkin bir sözleşmeyi tüm partnerlerin imzalayarak Komisyona sunmaları gerekmektedir. TÜBİTAK kapsamında yapılan ortak projelerde de aynı ilkeler geçerlidir.

 

 

3.Bölüm  Uygulama (3. Implementation) ile ilgili olup ilk  3.1 alt bölümünde  İş Paketi,Çıktılar ve Kilometre Taşları ( 3.1 Work plan — Work packages, deliverables and milestones ) yer alır.

 

TÜBİTAK’ın C.1. kısmındaki anlatılan C.1- İş Planı’nda yer alır.İşplanında en önemli kısım iş paketleridir (Work Package). TÜBİTAK’ın iş paketleri formatına ve içeriğine hakim olunursa H2020 iş paketleri rahatlıkla yazılabilir. Buradaki temel farklılık; AB projeleri konsorsiyum yani ortak projeler olduğu için proje koordinatörünün yönettiği “Management‐Yönetim” iş paketinin birinci iş paketi olması, hangi iş paketlerinin hangi partner tarafından diğer partnerlerin katkısıyla yürütüleceğinin iş paketlerinde tanımlanması, Etki(impact) iş paketi olarak da projenin çarpan etkisinin ele alındığı “Dissemination, Exploitation” iş paketidir. TÜBİTAK projelerinde gördüğümüz kadarıyla sözü edilen iki iş paketi pek kullanılmamaktadır.

 

3.2’de Yönetim yapısı ve Prosedürler (3.2 Management structure and procedures) 3.3’de Bir Bütün Olarak Konsorsiyum (Consortium as a whole) anlatılır. Bu kısımda konsorsiyum bir bütün olarak tanımlanması talep edilerek aşağıdaki açıklamalar istenmektedir:

 

• Describe the consortium. How will it match the project’s objectives? How do the members complement one another (and cover the value chain, where appropriate)? In what way does each of them contribute to the project? How will they be able to work effectively together?

 

• If applicable, describe the industrial/commercial involvement in the project to ensure exploitation of the results and explain why this is consistent with and will help to achieve the specific measures which are proposed for exploitation of the results of the Project.

 

3.4’de Taahhüt  Edilen Kaynaklar (3.4 Resources to be committed),

 

Buraya her bir partnerin personel adam/ay oranı ile diğer doğrudan maliyetleri gösterilir.

 

ÖRNEKLER;

tablo-3

tablo-4

tablo-5

 

 

Kaynak; Ahu PERŞEMBE, Horizon 2020 Yasal ve Finansal Konular Ulusal İrtibat Noktası  AB Çerçeve Programı Ulusal Koordinasyon Ofisi , 16 Mayıs 2014, Koç Üniversitesi – İstanbul,

 

3.4.’ün ilk kırılımı iş paketi tanımı (Table 3.1a: Work package description), İş paketlerinin Listesi (Table 3.1b: List of work packages) Çıktıların Listesi (Table 3.1c: List of Deliverables), Risk Analizi (Table 3.2b: Critical risks for implementation), Personel adam/ay oranların özeti (Table 3.4a: Summary of staff effort), Diğer Maliyet Unsurları (Table 3.4b: ‘Other direct cost’ items (travel, equipment, other goods and services, large research infrastructure)  yer alır.

 

Bu bölüm TÜBİTAK projelerinde “Bölüm E – Proje Bütçesi” kısmında personel, seyahat, alet/teçhizat/yazılım/yayın, Hizmet alımları, Malzeme alımları ve “E.7- Dönemsel Tahmini Maliyet Formu (M030-TL) kısmında yer alır.

 

4.Bölümde Konsorsiyum Üyeleri (Section 4: Members of the consortium) yer alır. (4.1. Participants (applicants)

Her bir partnerin kuruluş bilgileri, ana görevleri, profilinin önerideki işle uyuşması, CV’ler, personel görev tanımları, 5 tane çağrı içeriği ile örtüşen yayın, ürün, hizmet döküm listesi, çağrıyla örtüşen daha önceki 5 proje ye da faaliyet döküm listesi, teknik alt yapı dökümü yer alır.

 

Firma dışından hizmet alımı 4.2’de  (4.2. Third parties involved in the project (including use of third party resources) açıklanır.

 

5.Bölümde Etik VE Güven sorgusu yer alır(Section 5: Ethics and Security)

 

 

Özet Söz

Yukarıdaki analizlerden anlaşılacağı üzere, gerek AB gerek TÜBİTAK Ar‐Ge projelerinin hareket ya da çıkış noktası “Problem” ya da İhtiyaçlardır. Nitekim McCarthy kitabında (Sean Mc Carthy,Hyperion Ltd.,How to write a competive proposal for framework 7, 2007). şöyle demektedir: “Never go to Brussels looking for Money for research. Only go there to solve a problem that the European Commission has identified.”

AB’nin H2020 Araştırma ve Yenilik Programı Bizce Tübitak Projelerini Yazmak İçin de Mutlaka İncelenip Analiz Edilmeli

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 11 Haziran 2014 - 8:07

AB’NİN H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROGRAMI

  BİZCE  TÜBİTAK PROJELERİNİ  YAZMAK İÇİN DE MUTLAKA  İNCELENİP ANALİZ EDİLMELİ

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

 

Avrupa Birliği’nin 2014‐2020 yıllarını kapsayan 71 milyar €’luk bütçesi ile “HORİZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı” (H2020) 11 Aralık 2013 tarihinde çağrıları açıklanarak, Ocak 2014 başında uygulamaya başlanmış ve 2014-2015 yıllarını kapsayan yaklaşık 15 milyar €’luk çağrılar için kaynak ayrılmıştır. Aşağıda bu program hakkında temel bilgiler verilmektedir. TÜBİTAK’ın 2014 Mayıs sonunda yaptığı köklü proje formatı değişikliklerinde  ,H2020 bilgilerinin önemli bir etkisi  olduğunu düşünmekteyiz. Bu bakımdan H2020’nin iyi analiz edilmesi gerektiği görüşündeyiz. Avrupa Birliği projeleri genellikle çağrılara bağlı ve  farklı ülkelerden ortalama en az 5 firmanın katıldığı konsorsiyum projeleri iken,TÜBİTAK’ta genellikle başvurulan 1507 KOBİ ile 1501 Sanayi ar-ge projeleri neredeyse tamamına yakını tekil projelerdir.

 

Bu Programın öncelikli 3 ana alt bileşeni bulunmaktadır.

 

H2020’NİN ÖNCELİKLİ 3 ANA ALT BİLEŞENİ

 

1. ENDÜSTRİYEL LİDERLİK (Industrial Leadership): Endüstriyel alanında liderliğin sağlanması ve rekabetçiliğin arttırılmasını öngören bu alt programın bütçesi 17 milyar € olup, alt gruplandırılması şu şekildedir:

– Kolaylaştırıcı ve Endüstriyel Teknolojiler alanında Liderlik (Leadership in enabling and industrial technologies) 13.557 milyon Euro (BİT. fotonik, mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar

Teknolojiler‐KET),

– Risk Sermayesine Erişim (Access to risk finance) 2 842 milyon Euro (araştırma ve yenilik faaliyetlerinde özel finansman ve risk sermayesi kaldıracı için),

– KOBİ’ler için Yenilik Araştırma Programı (Innovation in SMEs) 616 milyon Euro olup, H2020 kapsamında 5,6 milyar € işbirliği projeleri ile 3 milyar €’ yeni KOBİ aracı (SME Instrument) vasıtasıyla toplam 8,6 milyar €’luk bir fon doğrudan KOBİ’lere ayrılmıştır.

 

2. TOPLUMSAL SORUNLARA ÇÖZÜMLER (Societal Challenges): Aşağıdaki 6 konuda araştırma ve yenilik faaliyetlerinin 30 milyar €’luk hibelerle desteklenmesi öngörülmektedir:

 

– Sağlık, aktif yaşlanma ve refah (Health, demographic change and wellbeing)  7 472  milyon Euro,

 

– Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve biyoekonomi (Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research and the bioeconomy) 3 851  milyon Euro,

– Güvenli, temiz ve etkili enerji (Secure, clean and efficient energy) 5 931 milyon Euro,

– Akıllı, temiz ve entegre ulaşım (Smart, green and integrated transport) 6 339 milyon Euro,

– İklim değişikliği ve kaynak verimliliğinin arttırılması‐hammaddeler dahil (Climate action, resource efficiency and raw materials) 3 081 milyon Euro,

– Kapsayıcı, yenilikçi ve güvenli toplumlar (Inclusive, innovative and secure societies)  3,0  milyon  Euro.

 

3. BİLİMSEL MÜKEMMELİYET (Excellent Science): Birliğin dünya çapında bir bilimsel mükemmeliyete sahip olması için bilimsel altyapısının düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadır. 24,4 milyar €’luk bu bileşenin alt kırılımı şöyledir:

 

– Avrupa Araştırma Konseyi (The European Research Council) 13 095 milyon euro (temel araştırma için),

– Yeni ve Gelişen Teknolojiler (Future and Emerging Technologies) 2 696 Milyon Euro (BİT dışında diğer alanların da katkısına açılmıştır),

– Marie Curie Faaliyetleri 6 166 milyon Euro (eğitim, kariyer planlama ve sanayi‐akademi işbirliği)

– Araştırma Altyapıları (European research infrastructures ‐including e‐Infrastructures) 2 488 milyon Euro.

 

H2020’DE FAALİYET TİPLERİ

 

İş programlarında aşağıdaki 4 faaliyet tiplerinden biri yer almakta olup, bu faaliyet tiplerine göre proje faaliyeti ve hibe oranları farklılık göstermektedir.

 

1.Araştırma ve Yenilik Faaliyetleri

 

Araştırma ve Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Yeni bilginin oluşturulmasına ve/veya yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ve çözümüne dair yapılabilirliğin, fizibilitenin araştırılmasına yardım eden faaliyetlerden meydana gelir. Bu amaçla, laboratuar ya da simüle edilmiş (benzetilmiş) ortamdaki küçük çaplı prototipler için temel ve uygulamalı araştırmaları, teknoloji geliştirme ve entegrasyonu, test ve doğrulamayı içerebilir. Projeler, uygulamalı ortam içinde teknik yapılabilirliğini göstermeye yardımcı olmak amacıyla sınırlı ölçüde demonstrasyon ya da pilot faaliyetleri kapsayabilir ((Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

 

Hibe oranı: %100 (% 25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran % 125’e çıkabilir). Birbirinden bağımsız en az 3 tüzel kişinin projeye katılması gerekmektedir.

 

2.Yenilik Faaliyetleri

 

 

 

Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Ağırlıklı olarak yeni, değiştirilmiş ya da iyileştirilmiş ürün, süreç ya da hizmetlerin üretim planları ve ayarlamaları ya da tasarımının oluşturulmasına doğrudan yardım eden faaliyetleri kapsar. Bu amaçla, prototip, test, demonstrasyon, pilot tesis, büyük ölçekli ürün doğrulama ve piyasaya sunulmasını kapsar.

 

Demonstrasyon ya da pilot tesis, sınai ya da başka şekilde uygun olduğunda büyük ölçekli prototip yada demonstrasyon içerek şekilde uygulamalı ortamda yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ya da çözümünün teknik ve ekonomik uygunluğunun doğrulanmasına yardım ederler.

 

Pazara sunum (market replication), doğrulanmış, kanıtlanmış yeniliklerin ilk piyasaya sunumu ve pazarlama hatalarının/engellerinin ortadan kaldırılmasına yardım eder. Daha önce piyasaya başarı ile sunulmuş yeniliklerin yeniden çoklu olarak piyasaya sunulması, yenilik faaliyeti değildir. Bu anlamda “ilk”in anlamı Avrupa piyasasına ya da ilgili sektöre ilk sürülmesi demektir. Çoğu kez projeler piyasadaki gerçek uygulamalı sistem seviyesinde teknik ve ekonomik performanslarının doğrulanmasını içerir. Projeler sınırlı ölçüde araştırma ve geliştirme faaliyetleri içerebilir.

((Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

Hibe oranı: %70 (%25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran %87,5’a çıkar). Projede birbirinden bağımsız minimum 3 tüzel kişiliğin katılması zorunludur.

 

Aslında ana faaliyet türlerinin ayrımında aşağıdaki H2020’nin iş programlarında yer alan  Teknoloji Hazırlık Seviyeleri (Technology readiness levels (TRL)  tablosu büyük önem taşımaktadır:

 

– TRL 1 – basic principles observed (Gözlenen temel prensipler)

– TRL 2 – technology concept formulated (formüle edilmiş teknoloji konsepti)

– TRL 3 – experimental proof of concept (Kavram ya da konseptin deneysel kanıtlanması)

-TRL 4 – technology validated in lab (Laboratuvar seviyesinde teknolojinin uygunluğunun saptanması)

– TRL 5 – technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (Anahtar kolaylaştırıcı teknolojilerde ilgili sınai çevrede teknolojinin uygunluğunun sağlanması)

– TRL 6 – technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (sınai ilgili çevrede teknolojinin demosu)

– TRL 7 – system prototype demonstration in operational environment (uygulamalı çevrede sistem prototipin demosu)

– TRL 8 – system complete and qualified (sistemin tamamlanması ve kalitesinin sınanması)

– TRL 9 – actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space)(uygulamalı rekabet edilebilir imalatta sistemin gerçek anlamda kanıtlanması).

Genel olarak ifade edecek olursak,yenilik faaliyetleri TRL 6’dan itibaren başlamaktadır.

3.KOBİ ARACI  (SME INSTRUMENT) (Small and Medium Sized Enterprise).

 

Avrupa Birliği’nde KOBİ tanımı:

 

Çalışan sayısı: <250,

Yıllık net satış hasılatı: ≤ 50 milyon €

Yıllık bilanço toplamı : ≤ 43 milyon €

Bağımsızlık (başka firma hissesi): < % 25

 

Tek başına KOBİ’nin ilgili H2020 çerçeve programına başvurmasının mümkün olduğu bu araç, üç ana fazdan oluşmaktadır.

 

Faz 1: Kavram ve Fizibilite analizlerinden oluşmakta olup, çıktısı “İş Planı 2”dir.  Konunun önemi nedeniyle General Anexes ‘deki  İngilizce açıklaması şöyledir:

 

Description: Feasibility study verifying the technological/practical as well as economic viability of an innovation idea/concept with considerable novelty to the industry sector in which it is presented (new products, processes, design, services and technologies or new market applications of existing technologies). The activities could, for example, comprise risk assessment, market study, user involvement, Intellectual Property management, innovation strategy development, partner search, feasibility of concept and the like to establish a solid high-potential innovation project aligned to the enterprise strategy and with a European dimension.

“Bütçesi sabit olarak 50.000 € olup, süresi 6 ay,yaklaşık 10 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 2: İnovasyon ve Ar-Ge faaliyetleri olup; dizayn, prototip, test, klinik deneyler gibi faaliyetleri içermekte olup,çıktısı “İş Planı 3”dür.. İngilizce metinden tanımı:

 

Description: innovation projects that address a specific challenge and demonstrate high potential in terms of company competitiveness and growth underpinned by a strategic business plan. Activities should focus on innovation activities such as demonstration, testing, prototyping, piloting, scaling-up, miniaturisation, design, market replication and the like aiming to bring an innovation idea (product, process, service etc) to industrial readiness and maturity for market introduction, but may also include some research.

Bütçesi:1-2,5 Milyon €, süre 12-24 ay, hibe oranı % 70(üzerine % 25 dolaylı vergi ilave edilir),yaklaşık 30 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 3: Doğrudan hibe desteğinin söz konusu olmadığı bu fazda, finansman araçlarına   ve kredilere erişim, eğitim, network oluşturma gibi faaliyetler için dolaylı destek sağlanmaktadır.

 

 

 

4.KOORDİNASYON VE DESTEK EYLEMİ (Coordination and Support  Actions)

 

Seminer, toplantı, konferans, bilgi günleri gibi faaliyetlerin düzenlenmesi ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yayımı, Ar-Ge bilincinin artırılması, partnerler arasında ilişki ve iletişim kurma gibi konular bu programda hedeflenmektedir. Tek tüzel kişilik tarafından da proje önerisinin verilmesi mümkün olup, hibe oranı % 100’dür.

 

H2020 ÇAĞRILARI

 

Çağrılar 11 Aralık 2013 tarihinden itibaren açıklanmaya başlamıştır. Açıklanan çağrıları

http://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/opportunities/h2020/index.html  linkten görmek mümkündür.

Örneğin : CALL FOR NANOTECHNOLOGIES, ADVANCED MATERIALS AND PRODUCTION

H2020-NMP-ERA-NET-2015Sub call of: H2020-NMP-2014-2015
Publication date 2013-12-11 Deadline Date 2015-03-26 +17:00:00 (Brussels local time)
Budget €10,000,000 Main Pillar Industrial Leadership
Status Open OJ reference OJ C361 of 11 December 2013

 

 

Her çağrının altında çağrının tanımı (call description), call documents ‘ lar yer almaktadır. Çağrı dokümanları arasında en önemlisi iş programı (work programme) olup, bu programda çağrı numarası, “Başvurulacak başlık = (Relevant call topic and ID), bütçesi, proje tipi, destek miktarı, ortaklık yapısı, kapsamı, beklenen etkiler gibi bilgiler yer alır.

 

Kuşkusuz proje önerisi yazarken şimdiye kadar AB’de onaylanan projeler hakkında da şu linkten ayrıntılı bilgiler alınabilmektedir: http://cordis.europa.eu/fp7/projects_en.html

 

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, H2020 projeleri çok ortaklı projelerdir. İlgilendiğimiz çağrıdan hareket ederek proje fikri oluşturduktan sonra, ilk etapta projelere belli iş paketlerini yerine getirmek için partner olarak katılmak istediğimizde uygun ortaklar aramaya başlarız. Kendi çevremizden, TÜBİTAK’tan, H2020 resmi sitesi http://ec.europa.eu/research/participants/docs/h2020-funding-guide/grants/applying-for-funding/find-partners_en.htm, ya da

 

Resmi site CORDIS’te  http://cordis.europa.eu.partners/web/guest/home  adresinden uygun ortaklar aranır, ayrıca bu sayfada firma profilimizi de girerek,ilgilenen partnerlerin bizimle temasa geçmesi sağlanır.

 

Ortaklar arasında hazırlık süreci tamamlanarak, konsorsiyum proje önerisi oluşturulur, bütün ortaklar (PIC) numarası ile sisteme girer, proje dokümanı pdf’ye çevrilerek,  proje koordinatörü tarafından SUBMİT tuşuna basılarak proje gönderilmiş olur.

 

Çağrılar ya One Stage yani  tek aşamalı, bir defada proje önerisi tam geçilir ya da Two Stage, yani iki aşamalı yani önce  12 sayfadan az kısa proje önerisi geçilir, elenenler elenir, geçenler tam proje önerisi olarak geçilir.

 

H2020 PROJE  ÖNERİ FORMATININ ANALİZİ

 

Avrupa Birliği Komisyonuna TÜBİTAK’taki elektronik geçiş sistemi olan PRODİS gibi EPSS (Electronic Proposal Submission System) ile proje öneri bilgileri (Proposal) Konsorsiyumun Koordinatörü tarafından geçilmektedir. Proje öneri bilgileri A ve B kısımlarından oluşur. A kısmında:

‐Kabul formunun teyidi,

‐Form A1: Özet,

‐Form A2: Partner detayları,

‐Form A3: Proje maliyetinin özeti,

yer alır.

 

Projenin kalbi B kısmı olup, çağrıyla ilişkili olarak ilkin 1. Bölümde, projenin bilimsel ve teknik kalitesi, yönü analiz edilir (Excellence= Mükemmeliyet). B.1 Bölümünün ilk alt kırılımı olan 1.1.’de hedefler belirtilir. Hedeflerin SMART metoduna uymasında yarar var. SMART’ın açılımı: Specific: Hedefimizin belirli olması, Measurable: Ölçülebilirlik, Attainable: Ulaşılabilir hedefler, Realistic: Gerçekçi hedefler, Time: Hedeflere zaman koyma. Kuşkusuz konsept ya da bakış açısı geliştirmek çağrıda vurgulanan ana soruna göre olmaktadır. Bu konuda konsorsiyum partnerlerin hem bireysel hem de birlikte yaptıkları literatür tarama, proje ön çalışmaları, ön prototipler yapma, eleştirel analiz ve hata elemeye dayanan fiziksel ve tele konferans şeklindeki toplantı çıktıları büyük girdi oluşturmaktadır. B.1’in 1.2 kısmında İŞ PROGRAMI ile ilişki kurulur (Relation to the work programme).

 

1.3 ‘de Konsept ve yaklaşım (   Concept and approach ) ile ana fikir, model, hangi teknik seviyede olduğu, benzer ulusal ve uluslar arası projelerle ilişkiler, projede hangi yöntemlerin kullanılacağı belirtilir.

1.4 ‘ de Ambition (başarılmak istenen arzu) kısmında, projenin çıkış noktası olan mevcut duruma ilişkin problem ile giderilmesine yönelik özgün ve yenilikçi yönler analiz edilir (progress beyond the stateofthe art)

 

Bu bölümün yazımında özellikle aşağıdaki sorulara cevap aranır:

– Why bother? (What problem are you trying to solve?),

– Is it a European priority?(Could it be solved at National level),

– Is the solution already available?(product,service,technology transfer),

– Why now? (What would happen if this research was not completed now?),

– Why you? (Do you have the best consortium to do this work?).

(Kaynak: Sean Mc Carthy,Hyperion Ltd.,How to write a competive proposal for framework 7, 2007).

 

Yenilikçi yönlerin açıklanmasında ise ürün ve/ya da sürece ilişkin yeniliklerin mevcut durumla olan mukayesesi, bütünü 5‐7 bölüme ayırarak yapılır. Yenilikçi yönlerin hangi araç, girdi, usul, metotla yapılacağı da ayrıca projenin özgün yönleri olarak açıklanır .

 

Bölüm B’nin 2.kısmı olan Projenin etkisi (Impact) bölümünde projeden beklenen etkiler ile yayılımı (Dissemination = Tanıtım anlamında dağılımı, Exploitation = Ticari anlamda dağılımı) ve fikri mülkiyet hakların yönetimi (Management of intellectial property) konuları yer alır. Özellikle proje çıktısının kullanımının hangi partner(ler)e ait olacağına ilişkin bir sözleşmeyi tüm partnerlerin imzalayarak Komisyona sunmaları gerekmektedir.

 

Bölüm B’nin 3.kısmı olan Uygulama (Implementation); yer alır.B.3.1 de iş planı (work plan) kısmında  İş Paketleri (Work Package) açıklanır. “Gantt Chart=İş zaman çizelgesi” ve İş paketleri arasındaki yatay ve dikey ilişkiler ile iş paketlerinin kodu, isim, iş paketi lideri ve hangi partnerlerin yetki ve sorumluluğunda olduğunu bir şemada gösteren “PERT Chart” kullanılır. Deliverables list (çıktılar listesi), Summary effort table (parnerlerin adam/ay hesaplarının dökümleri), List of Milestones (kilometre taşları ) de bu bölümde yer alır.

 

3.2 de Management structure and procedures (yönetim yapısı ve prosedürler) kısmında organizasyon, yönetim yapısı, konsorsiyum ve partnerler, alt taşeronla ve kaynaklarla yani projenin uygulanmasında yöneltme fonksiyonu ile ilgilidir.Bu bölümün son kısmında Projenin yenilikçi unsurlarının ulaşılmasında olası kritik (critical risks) bilimsel ve teknolojik riskler ile giderilme ve hafifletme (mitigation measures) planları anlatılır .3.3’de Konsorsiyum bir bütün olarak anlatılır.

3.4’te adam/ay oranı,  diğer doğrudan masraflar için taahhüt edilen kaynaklar (Resources to be committed) tablolar halinde açıklanır.

 

PROJE MALİYETLERİ

 

H2020 projelerinde masraflar doğrudan ve dolaylı maliyetler olarak ikiye ayrılır. Doğrudan maliyetler; personel, ekipman, seyahat,  sarf malzemesi ve alt yükleniciden tedarik edilen hizmet alımlarıdır.

 

Dolaylı maliyetler , elektrik, su, iletişim gibi genel giderleri ifade etmektedir.

 

Toplam maliyet :Doğrudan maliyetlerden  dışarıdan hizmet alımları bedeli düşüldükten sonra kalan meblağa tek oran olarak % 25 eklenmesi ile toplam proje maliyeti bulunmaktadır. Örneğin doğrudan maliyetler 500.000 €, dışarıdan hizmet alımları(subcontracting) 50.000 €, Genel giderler doğrudan maliyetlerin % 25’i olarak 125.000 €, Toplam maliyet 675.000 €’dur.

 

H2020’DE  PROJE ÖNERİLERİNİN  DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

 

1) Önce projeye iştirak edenlerin finansal ve işlevsel kapasiteleri ile ilgili alt yapısına bakılarak projeyi yapabilme yetenekleri değerlendirilir.

 

2) Finansal ve işlevsel kapasitesinin uygunluğundan sonra sunulan proje önerisi için 3 kriter aranır (her biri için 5, toplam en fazla 15, en az eşik değer 3, en az toplam eşik değer 10 sayı ya da skordur):

 

– MÜKEMMELLİK (excellence): Projenin ele alınışının düzgünlüğü, çelişki taşımaması, iddialı olması, yenilik potansiyeli taşıması, mevcut duruma göre mukayeseli üstünlük sağlaması, Ar-Ge unsurları.

 

– ETKİ (impact): Yenilik kapasitesini ve yeni bilgilerin entegrasyonunu sağlaması, yenilikler yoluyla firmaların piyasada rekabet gücünün arttırılması ve bu yolla Avrupa’nın ve global piyasanın ihtiyaçlarını karşılaması, çevreye, istihdama ve sosyal çevreye katkısı, bilgilerin yayılması.

 

– UYGULAMA (implementation): İş planlarının ve iş paketlerinin tutarlılığı ve etkinliği, kaynak ve görev dağılımının uygunluğu, risk yönetimi, konsorsiyum içindeki partnerlerin tamamlayıcılığı,

 

7.ÇP’de değerlendirme süresi 12 aydan uzun olabiliyordu, H2020’de proje sunumundan itibaren 8 ayda tamamlanması planlanmaktadır.

 

DEĞERLENDİRME SONUCU VE DESTEĞİN ALINMASI

 

Bu kriterlere göre proje kabul edilirse, sözleşme süreci başlayarak Avrupa Birliği Komisyonu ile Proje koordinatörü arasında hibe sözleşmesi  (Grant agreement) imzalanır.              Ayrıca Proje partnerleri de kendi aralarında consortium agreement ile  “Kontrat Onayı” imzalarlar. Komisyon’la sözleşmenin imzalanmasından 30 gün içinde  proje koordinatörünün açtığı  özel banka hesabına kabul edilen proje maliyetinin yaklaşık %70’i banka teminat mektubu talep edilmeden havale yapılır (ancak havalenin %5’lik kısmı kredi garanti fonuna kesilir, proje zamanında ve uygun şekilde tamamlanırsa, 5’lik dilimin 4’lük dilimi firmalara iade edilir). Proje koordinatörü de partnerlere zamanında ve uygun olan havaleleri yapar.

 

Komisyona raporlar proje koordinatörü tarafından yıllık verilmekte olup, ayrıca firmaların aldığı hibe birikimli olarak 325.000 € yu geçerse, proje sonunda 1 defaya mahsus Finansal Beyan Sertifikası (CFS) bağımsız denetçilerce düzenlenip verilmektedir. Firmanın hâlihazırda süregelen muhasebe sistemini AB Komisyonu kabul etmektedir.

 

Proje bitimini takiben olası denetim süresi 4 yıldır.

 

Kaynaklar:

1)TÜBİTAK, H2020: Yeni AB Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı,2012.

2)European Commission,Horizon 2020,The EU Framework Programme for Research and Innovation 2014‐2020.

3)Leonardo Piccinetti,Europe for Business,Ltd dokümanları.

4)Ahu Perşembe,Tübitak,Horozin2020’de yasal ve finansal konular,16 Mayıs 2014 Koç Üniversitesi’nde  seminer sunumu.

5) Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK, Örneklerle Uygulamalı TÜBİTAK & Avrupa Birliği Ar-Ge ve Yenilik Projelerinin Yazımı ile Mali Raporlanması, 2013, İstanbul.

Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programı Tübitak Programlarına Göre Destek Oranı, İşletme Giderleri ve Ön Ödeme Açısından Daha İyi Durumda

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 11 Haziran 2014 - 8:02

AVRUPA BİRLİĞİ H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK DESTEK PROGRAMI TÜBİTAK PROGRAMLARINA   GÖRE DESTEK ORANI,
İŞLETME GİDERLERİ  VE ÖN ÖDEME AÇISINDAN  DAHA  İYİ DURUMDA

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

 

GİRİŞ

Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programı 71 milyar €’luk bütçesi ile 2014 Ocak ayı başından itibaren yeni değişikliklerle uygulamaya geçti. Bizde de uygulamadaki değişen koşullara göre ortalama 6 ayda bir TÜBİTAK –TEYDEB Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarında iyileştirmeler yapılmaktadır. Avrupa Birliği projeleri genellikle çağrılara bağlı ve  farklı ülkelerden ortalama en az 5 firmanın katıldığı konsorsiyum projeleri iken,TÜBİTAK’ta genellikle başvurulan 1507 KOBİ ile 1501 Sanayi ar-ge projeleri neredeyse tamamına yakını tekil projelerdir.Bu temel farklılık dışında , her iki programın son durumunu ana özellikleri itibariyle  mukayese ederek, iyileştirme önerileri getirmek istiyoruz.

 

1.ARAŞTIRMA VE YENİLİK FAALİYETLERİNE BİRLİKTE VURGU YAPILMASI

-Her iki programda da sadece bilimsel ve teknolojik araştırma yapmak yeterli görülmeyerek, araştırma sonuçlarının ürün, süreç, hizmet, yöntem şeklinde ticarileşme potansiyeli ile birlikte ele alındığını gözlemliyoruz. Hatta proje önerisinin alt bileşenleri 7.Çerçeve Programında önem derecesine göre “Yenilik, Uygulama ve Etki” şeklinde sıralanır iken, H2020 Programında bu sıralama “Yenilik, Etki ve Uygulama” şeklinde değişikliğe uğrayarak, proje çıktılarının piyasaya, ekonomiye etkisine daha büyük önem verildiğini gözlemlemekteyiz. Etki bileşeni için ayrı bir iş paketi zorunlu görülerek, proje çıktılarının tanıtımı (dissemination)) ve ticari sektöre duyurulması (explotation)için web sayfası oluşturma, seminer, toplantı düzenleme, broşür bastırma gibi faaliyetlerin tanımlanması ve takibini yapmak için ayrı bir iş paketi talep etmektedir.

-“Etki” bileşeni 2014 Mayıs sonu değişiklikle örneğin 1501 TÜBİTAK  sanayi destek programında C.4. Risk ve Finansman Yönetimi   bölümünde sorgulanır hale gelmiş ,  D bölümünde ise daha önceden olduğu gibi  “Projenin Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği” başlığı ile firma beyanı  talep edilmektedir.Bize göre  etki bileşeni  İş paketi olarak düzenlenmeli,neler yapılacağı  daha sıkı olarak  sorgulanmalı ve  denetlenmelidir.

 

2.HİBE ORANLARI

-H2020 Programında Araştırma ve Yenilik faaliyetleri ile sadece yenilik faaliyetleri ayrılarak, araştırma ve yenilik faaliyetleri için destek oranı %100, sadece yenilik destek programları için %70 olarak belirlenmiş olup, faaliyetlerin tespitinde aşağıdaki “Teknoloji Hazırlık Seviyesi-Technology Readiness Levels” esas alınmaktadır:

– TRL 1 – basic principles observed (Gözlenen temel prensipler)

– TRL 2 – technology concept formulated (formüle edilmiş teknoloji konsepti)

– TRL 3 – experimental proof of concept (Kavram ya da konseptin deneysel kanıtlanması)

-TRL 4 – technology validated in lab (Laboratuvar seviyesinde teknolojinin uygunluğunun saptanması)

– TRL 5 – technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (Anahtar kolaylaştırıcı teknolojilerde ilgili sınai çevrede teknolojinin uygunluğunun sağlanması)

– TRL 6 – technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (sınai ilgili çevrede teknolojinin demosu)

– TRL 7 – system prototype demonstration in operational environment (uygulamalı çevrede sistem prototipin demosu)

– TRL 8 – system complete and qualified (sistemin tamamlanması ve kalitesinin sınanması)

– TRL 9 – actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space)(uygulamalı rekabet edilebilir imalatta sistemin gerçek anlamda kanıtlanması).

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

Yenilik faaliyetleri daha çok 6.seviyeden itibaren başlamaktadır.

-TÜBİTAK uygulamasında bize göre KOBİ’lerin ortaklı ilk 5 projesi için (tekli proje sunumunda sadece 2 projeye) destek oranı %75, KOBİ’lerin bu sayıdan sonraki projeleri ile Büyük Ölçekli Firmaların projelerinde destek oranı % 40-60 bandında yer almaktadır. Bandın % 40’dan % 60’a yükseltilmesinde öncelikli sektörde yer alma, ortak proje oluşturma, malzeme giderlerinden çok personel giderlerine ağırlık verme, bilanço ve gelir tablosunda Ar-Ge giderlerinin yer alması gibi teşvik edici kriterler uygulanmaktadır. Proje yeniliği için gerekli olan ancak daha sonra üretimde kullanılacak kalıp, tezgah, test cihazı gibi ekipmanlar için %40 oransal destek uygulaması ile bu oranlara destek oranlarının tatbiki ile hibe oranı %30 ve hatta %16’ya kadar düşebilmektedir. Bizce bu oranlar çok düşük olup, 1501 Sanayi Ar-Ge projelerinde bant %50-70, yenilik için gerekli olan ekipman için oransal destek oranı % 60’a çıkarılmalı.

 

3.İŞLETME GİDERLERİNİN DAHİL EDİLMESİ

-H22020 Programında personel, malzeme, ekipman, seyahat, yazılım, donanım ve hizmet tedariki gibi unsurlardan oluşan doğrudan (direkt) maliyetlere, bu doğrudan maliyetlerden dışarıdan hizmet alımları düşüldükten sonra kalan doğrudan maliyete %25 işletme gideri (overhead) ilave edilerek Araştırma ve Yenilik faaliyetlerinde hibe oranı neredeyse %125, yenilik faaliyetlerinde %87,5’a çıkmaktadır.

-TÜBİTAK programlarında yoğun talep gören 1507 ve 1501 programlarında böyle bir dolaylı işletme gideri için ekleme yapılmamakta, yeni uygulamaya konulan 1511 öncelikli alanlar için yapılan çağrılarda yine de limit oranları aşmamak kaydıyla %10 işletme gideri ilavesine müsaade edilmektedir. Bize göre 1507 ve 1501 Destek programları için dışarıdan sağlanan hizmet alımları düşüldükten sonra ortaya çıkan matraha %25 işletme gideri ilavesi yapılmalı, hiç olmazsa % 40’lık orana bu % 25 oranı tatbik edilmelidir.

 

4.ÖN FİNANSMAN

-H2020 projesi kabul edilirse, sözleşme süreci başlayarak Avrupa Birliği Komisyonu ile Proje koordinatörü arasında hibe sözleşmesi  (Grant agreement) imzalanır.           Ayrıca Proje partnerleri de kendi aralarında consortium agreement ile  “Kontrat Onayı” imzalarlar. Komisyon’la sözleşmenin imzalanmasından 30 gün içinde proje koordinatörünün açtığı özel banka hesabına kabul edilen proje maliyetinin yaklaşık %70’i banka teminat mektubu talep edilmeden havale yapılır (ancak havalenin %5’lik kısmı kredi garanti fonuna kesilir, proje zamanında ve uygun şekilde tamamlanırsa, 5’lik dilimin 4’lük dilimi firmalara iade edilir). Proje koordinatörü de partnerlere zamanında ve uygun olan havaleleri yapar.

 

Komisyona raporlar proje koordinatörü tarafından yıllık verilmekte olup, ayrıca firmaların aldığı hibe birikimli olarak 325.000 € yu geçerse, proje sonunda 1 defaya mahsus Finansal Beyan Sertifikası (CFS) Bağımsız Denetçilerce düzenlenip verilmektedir.

-TÜBİTAK’da ise genel uygulama 6 ayda bir verilen Ar-Ge yardımı istek formunda beyan edilen ödemesi yapılmış harcama ve gider kalemlerine hibe fonu sağlanmaktadır. Ancak proje maliyetinin %25’lik kısmı için %10 fazlasıyla banka teminat mektubu verilerek, avans alınabilmektedir. Teminat mektubu verilmesi hususu çoğu KOBİ ile kredi limiti dolan firmaları zorlamaktadır. AB de teminat mektubu uygulamasını yaşamış, ancak Ar-Ge faaliyetlerini olumsuz etkilediği için Kredi Garanti Fonu (KGF) uygulamasına geçmiştir. Bu bakımdan bizim önerimiz %25’lik kısmı en azından %50’ye çıkararak, halen ayrı bir işlem olarak bankalar düzeyinde yapılmakta olan KGF sistemini TÜBİTAK yapısıyla bütünleştirerek, teminat mektubu verilmesi uygulamasına son vermektir.

 

5.DOKÜMAN SAKLAMA VE DENETİM SÜRESİ

-H2020’de Proje bitimini takiben olası denetim süresi 4 yıldır.

TÜBİTAK’ta ise 10 yıldır, bizce 5 yıla indirilmelidir.

 

SONUÇ

Bizler bu dünyanın bir parçasıyız ve dünyanın en büyük destek programı olan H2020 prensip ve uygulamalarını göz ardı edemeyiz. AB Ar-Ge projesi vermesek bile TÜBİTAK projelerinde referans olarak değerlendirmek için H2020 dokümanlarını okumalıyız. Gözlemlediğimiz kadarıyla TÜBİTAK da çoğu uygulamasını H2020’ye uyarlamakta, buna en son bir örnek olarak; şimdiye kadar tüm hakemlerin firmayı ziyaret etme uygulamasını terk ederek, bazı hakemlerin firmayı ziyaret etmeden sunulan proje önerisine göre değerlendirme yapmaları için karma ziyaretsiz uygulamaya geçilmiştir. AB Ar-Ge projelerinde değerlendirme, sunulan proje dokümanı üzerinde yapılmakta, ayrıca firmayı ziyaret etmemektedir.

Güvenli Toplumlar Alanı 2014 Çağrısı Açıldı!

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 03 Nisan 2014 - 1:59

Horizon 2020 Güvenli Toplumlar: Avrupa ve Vatandaşlarının Güvenliğinin ve Bağımsızlığının Korunması” 2014 çağrısı 25 Mart 2014 tarihinde açılmıştır. Çağrıda, terörizm ve organize suçlar ile mücadele, krizler ve doğal afetlerle mücadele, sınır güvenliği ve siber güvenlik  başlıkları  altında yer alan 29 konuya yönelik olarak hazırlanacak projeler desteklenecektir. Çağrılarla ilgili genel bilgiler aşağıda verilmiştir. Ayrıntılı çağrı bilgileri ile aktivite ve konuların içeriği, Güvenlik Toplumlar Alanı 2014-2015 yılları çalışma programında yer almaktadır.

Güvenlik Toplumlar Alanı 2014 Çağrısı Çalışma Programına ve çağrı ile ilgili bilgilere ulaşmak için tıklayınız.

Çalışma Programı Yayınlanma Tarihi: 11 Aralık 2013
Çağrı Açılış Tarihi: 25 Mart 2014
Çağrı Kapanış Tarihi: 28 Ağusto 2014 (Brüksel yerel saati ile 17:00)
Bütçe: 191,02 Milyon Avro

Çağrılarla ilgili tüm sorularınız ve diğer talepleriniz için bizlerle irtibata geçebilirsiniz.

Türkiye’deki Teknoloji Transfer Ofislerine İş Birliği Fırsatı

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 21 Mart 2014 - 10:48

Ayrıca, yeni Teknoloji Geliştirme Bölgesi  yönetmeliği ile TTO ve Teknoloji İşbirliği Programlarına uluslararası işbirlikleri  ile işlerlik kazandırılması öngörülmüştür. Bu konuda deneyimli iş ortağımız Sayın Leonardo Piccinetti, CV ‘de görüldüğü gibi Avrupa Birliği Firmaları ile 25’ten fazla ülkedeki firmalar ile Avrupa Birliği H2020 projeleri danışmanlığı ile projelere koordinatör ve partner olarak katılmaktadır. Özellikle teknoloji üretimi bakımından Teknokent’lerin önemini dikkate alan Leonardo, sahibi olduğu Redinn Firmasını Roma Teknokent’inde kurmuş bilgi birikimlerini de Türkiye’ye aktarmaktadır. Türkiye’deki Teknokent bünyesinde bulunan bir Transfer Ofisinde İnnovation Management Konusunda 1 Yıllık bir sözleşme yapıp birikimlerini, deneyimlerini aktarmakta ve uluslararası işbirliği imkanları yaratmaktadır. Buradaki deneyimini diğer Teknokent’lere de aktarmak istemektedir bu bağlamda Teknokent’e vereceği hizmet ile ilgili teklif örneğine ekten ulaşabilirsiniz.

Sn.Leonardo’nun bir teknokent için Yenilik yönetimi(innovation management) programı

Leonardo Piccinetti CV

Son Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Yönetmeliği Uygulamasıyla Getirilen Yeniliklerin Diğer Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları ile Bütünleştirilmesi Semineri

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 20 Mart 2014 - 11:06

SON TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ UYGULAMASIYLA GETİRİLEN YENİLİKLERİN

DİĞER AR-GE VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI İLE BÜTÜNLEŞTİRLMESİ SEMİNERİ

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

GİRİŞ

 

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri( TGB ) Kanunun Uygulama Yönetmeliği i 12 Mart 2014 tarihinde yayınlanarak hem kanunla yapılan değişiklikler mükellefler tarafından uygulanabilir hale getirilmiş hem de 5746 Sayılı Araştırma Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile TGB Kanunu arasındaki uygulama farklılıkları giderilmiştir ve Ar-Ge mevzuatları arasında paralellik sağlanmaya çalışılmıştır.

 

Teknopark ya da Teknokent’teki  gerek yönetici şirket gerekse de bölgede faaliyette bulunan girişimciler açısından getirilen bu değişiklikleri şu şekilde özetleyebiliriz;

 

 

YÖNETİCİ ŞİRKETLERE İLİŞKİN İYİLEŞTİRMELER

  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin sorumlulukları arasında Ar-Ge yapmaya ve yaptırmaya yönelik faaliyetlere ve yeni girişimcilere daha yoğun vurgu yapılmaktadır.  Bu kapsamda Teknoloji Transfer Ofisleri, Kuluçka Merkezleri ve Teknoloji İş Birliği Programlarının etkinliği i ve bu programların çıktılarının ticarileşmesini sağlamak amacıyla yönetmeliğe yeni maddeler eklenmiştir. Bu maddelerde belirlenen sürelerde yönetici şirketlerin mutlaka TTO ve Kuluçka Merkezi kurmaları gerekmektedir. Bölge faaliyete geçtikten sonra; üç yıl içerisinde Teknoloji Transfer Ofisinin, Bölge içerisinde KOSGEB tarafından işletilen teknoloji geliştirme merkezi yok ise en geç bir yıl içerisinde kuluçka merkezinin kurulması gerekmektedir. 
  • Yönetici şirket, kuluçka firmalarına birim metrekare kira ücretlerinin  kamu destekli Ar-Ge projesine sahip olanlar için yüzde 25, diğerleri için %50’sinden fazla olmamak üzere, Ar-Ge projesi süresi esas alınarak en fazla 36 aya kadar indirimli yer tahsis edebilecektir.

-Ar-Ge projelerine verilen önemin bir göstergesi olarak, başka bir kamu ve uluslararası Ar-Ge destek programları kapsamında desteklenen projelerin Bölge işletme yönergesinde aksi yönde bir uygulama öngörülmedikçe yeniden incelemeye ve onaya tabi tutulmaması esası getirilmiştir.

  • Bölgenin kurulacağı yer seçimlerinde; Ar-Ge ve sanayi potansiyeline ek olarak finansal yeterlilik de aranmaya başlanmıştır. Finansal yeterliliğin aranmasındaki ana amaç; devlet kaynaklarının yanı sıra finansal imkânları olan Ar-Ge ve teknoloji geliştirme ile ilgili kooperatif tüzel kişiliğinin de yönetici şirket kurucuları arasında yer alabilmesi ve sonradan ortak olabilme imkânı verilmesidir.
  • Bölgedeki kuruluş, genişleme veya daralma faaliyetlerinin her biri için ayrı bir prosedür oluşturulmuş, başvuru dosyalarında istenen bilgi ve belgeler farklılaştırılmıştır.
  • Değerlendirme Kurulunda DPT, TTGV temsilcileri üyelikten çıkartılmış, Maliye ve Kalkınma Bakanlığı temsilcileri yeni kurul üyeleri olmuşlardır.
  • Yönetici şirketin Destek talebinde bulunabileceği alanlar genişletilmiş, TTO, Kuluçka Merkezi ve Teknoloji iş birliği programları ile ilgili destek talepleriKalkınma Bakanlığı’na bildirilecektir.

–         Yönetici şirketin esas sözleşmesinde yapılan değişikliklerin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanması gerekmekte ayrıca Yönetici şirket kuruluş işlemlerinin, Bölge kuruluş kararının Resmi Gazete yayımlanmasından itibaren 1 yıl içerisinde tamamlanması gerekmektedir.

 

 

TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE YER ALAN FİRMALARA İLİŞKİN İYİLEŞTİRMELER

 

 

1.MUAFİYET VE İSTİSNALARIN SÜRESİNİN UZATILMASI

 

TGB Kanunu kapsamında Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflerin münhasıran bu bölgelerdeki yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.

 

Muafiyet ve istisnalardan yararlanılabilmesi için Vergi Dairesine yapılacak başvuru dosyasına yönetici şirketten alınan söz konusu vergi mükelleflerinin Bölgede yer aldığını ve mükelleflerin faaliyet alanlarını gösteren belge de eklenir, aksi takdirde istisna uygulanmaz.

 

Yönetici şirket, ayrıca, Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlardan ve yapılan işlemlerden dolayı damga vergisi ve harçtan muaftır. Yönetici şirket, bu muafiyet ve istisnaların uygulanabilmesi için bağlı bulunduğu vergi dairesine başvuruda bulunur.

 

 

2.PERSONEL İSTİHDAMI VE ÜCRETLENDİRMEYE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

  • Yeni yönetmelikte araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeli tanımlarına ilave olarak  Destek Personelleri ve Teknisyenler eklenerek daha önce Ar-Ge personelleri için geçerli olan muafiyet ve istisnalar destek personelleri ve teknisyenler için de geçerli hale getirilmiştir.
  • Destek personeli hesaplamalarında Ar-Ge personel sayısının %10’unu aşmaması kaydıyla, brüt ücreti en az olan destek personellerine her türlü vergi istisnası uygulanacaktır.
  • Ulusal Bayram, genel tatiller hakkında belirtilen tatil günleri teşvik uygulamasında dikkate alınacaktır.
  • Ücretlerin brüte iblağ edilmesi gerektiği durumlarda kanunla sağlanan vergi teşviklerinin dikkate alınmaksızın hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
  • Ar-Ge ve destek personelinin bu kanun kapsamında elde ettiği tüm gelirler (ücret, prim ikramiye vb ödemeler) istisna kapsamına dâhildir.
  • Ar-Ge projelerinde çalışan personellerin aylık olarak yönetici şirkete onaylatılması devam etmektedir.
  • Bölge dışında geçirilen sürelerin bir kısmının belirli izinlerle istisna kapsamına alınması sağlanmıştır. Bu kapsamda bölge dışında geçirdiği sürelere ait ücretleri; firmanın Ar-Ge personeli için % 25,üniversite bünyesinde kadrolu olan öğretim elemanları için % 50 oranında gelir vergisi kapsamı dışında tutulacaktır. 

 Bölge dışında geçen sürelere istisna uygulamak için;

  • Girişimci şirketin yürüttüğü yazılım ve/veya Ar-Ge projesinin bir kısmının Bölge dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu hallerde, girişimci şirket, yazılım ve/veya Ar-Ge projesinin Bölge dışında geçirilmesi gereken kısımlarına ilişkin gerekçeli teklifi ile çalışanların projeler itibarıyla sayıları ve nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı süreler, ücretlerine ilişkin bilgiyi yönetici şirkete sunar.
  • Girişimci şirket tarafından sunulan gerekçeli teklif yönetici şirket tarafından incelenir ve söz konusu yazılım ve/veya Ar-Ge projesinin bir kısmının Bölge içinde yürütülemeyeceğinin (Bölge dışında yapılmasının zorunlu olduğunun) tespit edilmesi ile Bölge dışında yürütülen yazılım ve/veya Ar-Ge faaliyetlerinin Bölgede yürütülen aynı yazılım ve/veya Ar-Ge projesi kapsamında olduğunun tespit edilmesi şartıyla, gerekçeli teklif yönetici şirket tarafından onaylanır.
  •  Bölgede çalışan Ar-Ge personelinin, yürüttüğü yazılım ve/veya Ar-Ge projesi ile ilgili Bölge dışında geçirdiği süreye ilişkin yazılım ve/veya Ar-Ge çalışması yapılan kurum veya kuruluştan aldığı belge yönetici şirkete sunulur.

 

3.AR-GE PROJESİ ÇIKTILARININ BÖLGEDE SERİ ÜRETİMİNE İZİN VERİLMESİ

  • Daha önceki yönetmelikte Teknoloji Geliştirme Bölgesinde üretime yönelik yasaklamalar yer alırken,  Ar-Ge’nin ticarileşmesi amacının ön planda tutulması neticesinde önemli bir düzenleme yapılmış ve TGB içinde Ar-Ge projesi geliştirilmesinin yanında seri üretim yapılmasına da olanak sağlanmıştır.

 

  • Firmalar, Bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar-Ge projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli olan yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla, herhangi bir Bölge içerisinde yapabilirler. Söz konusu yatırıma konu olan teknolojik ürünün üretim inin izin belgeleri, ilgili kurum ve kuruluş tarafından Bakanlık görüşü alınarak, öncelikle verilir. Bu yatırımlara ilişkin faaliyetler, Vergi Usul Kanunu gereğince tutulması zorunlu defterlerde, yatırım yapan işletmelerin Bölgede yürüttükleri Ar-Ge faaliyetlerinden ayrı olarak izlenir. Bu yatırımlar nedeniyle Bölgede çalışan personel ve bu yatırımlarından elde edilecek kazançlar Bölge dışında faaliyet gösteren işletmelerin ve bunların personelinin tabi olduğu esaslara göre vergilendirilir. Başka bir deyişle bu tür teknokent’teki yatırım faaliyetleri için vergi muafiyeti ve istisnası söz konusu olmamaktadır.

 

4.TEKNOKENT’TE KDV UYGULAMASI

 

  • KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesi uyarınca, 4691 Sayılı Kanun’a göre Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetlerinin Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında katma değer vergisinden müstesna tutulması için yönetici şirketin onayı alınarak ilgili vergi dairesine başvuruda bulunulur.

 

 

  5.UYGULAMADAKİ DÜZENLEMELER

  • Eski yönetmelikte tüm bildirimlerin Maliye Bakanlığı’na yapılması gerekli iken, yeni yönetmelikte Vergi Dairesine bildirim ve beyan yeterli hale getirilerek prosedürlerde azaltmalar yapılmıştır.
  • 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile 5746 Sayılı Araştırma Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda birçok uygulama benzerlik göstermekle beraber, firmaların her iki kanunun kapsamına girmesi durumunda uygulamada ne yapacaklarına ilişkin hususlar net değildi ve firmalar Teknoloji Geliştirme Bölgesinde yer alıyorsa 5746 sayılı kanundan faydalanamıyorlardı. Düzenleme ile firmalara seçim hakkı verilmiş olup,  5520 sayılı Kanun, 193 sayılı Kanun ve 5746 sayılı Kanunda yer alan vergisel teşviklerden yararlanmak isteyenler, bu durumu Maliye Bakanlığına ve Bölge yönetici şirketine eş zamanlı olarak bildirimle yapabilme imkânı sağlanmıştır.
  • Bölgede yer alan firmaların faaliyetlerinin denetlenmesi ve standartlaştırılması için formatlar geliştirilmiş ve girişimcilerin her 3 aylık faaliyetlerine ilişkin bildirimlerinin Mali Müşavir veya YMM tarafından onaylanması istenmiştir. Firmalar/girişimcilerin onaylattıkları bu belgeleri yönetici şirkete iletmeleri zorunlu tutulmuştur. Ayrıca bu formların belirlenen zamanlarda teslim edilmemesi durumunda yaptırım olarak muafiyetlerden yararlanıp yararlanılmaması Bakanlık incelemesine bağlanmıştır.
  • Eski yönetmelikte Maliye Bakanlığı’na beyan edilen yönetici şirkete onaylatılan listeler, artık inceleme ve denetimler için saklanacaktır.(Kaynak: Sistem Global Danışmanlık)

 

SONUÇ

  • Yeni getirilen düzenlemeyle istisna ve muafiyetlerde iyileşme yanında bölgede seri üretim imkânının getirilmiş olmasına rağmen, yeni uygulama ile firmalara değişik destek programları arasında seçim hakkı getirilmiş olduğundan bizce stopaj, SGK desteği,  Ar-Ge indirimi mali teşviklerin sürekliliğinin ve kapsamının genişletilmesi yanında geri ödemesiz(hibe) ve geri ödemeli fonların sağlanması için Teknoloji Geliştirme Bölgesi teşviklerinin aşağıdaki desteklerle de geliştirilmesi bakış açısının geliştirilmesi gerektiği görüşündeyiz:

 

  • Yazılım ve sınai imalat faaliyetlerine yönelik Ar-Ge ve Yenilik destek programları için TÜBİTAK, KOSGEB, EUREKA projeleri hazırlanıp onaylanması halinde %40- 75 oranlı hibeler ile SGK, gelir vergisi stopajı ile % 100 Ar-Ge indiriminin 5746 sayılı Ar-ge Kanununa göre elde edilmesi,
  • Ar-Ge projesinin tamamlanmasından sonra KOBİ’LER için yaklaşık 500.000 TL’lik geri ödemesiz ve ödemeli seri üretime yönelik KOSGEB Endüstriyel Uygulama programının uygulanması,
  • Ar-Ge projesinin tamamlanmasından sonra Teknolojik ürünün seri üretimi için 5. Bölge Yatırım Teşvik Belgesinin alınarak geniş desteklerden yararlanılması,
  • Patent ya da faydalı model alınması ile Ar-Ge projesi tamamlanan ürünlerin seri üretimine geçilmesi halinde torba kanunla yasalaşarak 1 0cak 2015 tarihinde yürürlüğe girecek uygulama ile koruma süresince yurt içine KDV’siz satış ile gelir ve kurumlar vergisinde % 50 indirim uygulaması için ön hazırlıkların başlanması,
  • AVRUPA BİRLİĞİ H2020 Araştırma ve yenilik çerçeve programı ile EUREKA programına yönetici şirketin ve firmaların katılarak, hem mevzuatta geçen TTO ve Teknoloji İşbirliği Programlarına işlerlik kazandırılması hem de H2020’nin %87;5-125 oranlı hibe desteklerinden yararlanılması.

Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı İçin Türk Partnerler (Türk Ortaklar) Arıyoruz

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 18 Mart 2014 - 11:21

AVRUPA BİRLİĞİ H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMI İÇİN TÜRK PARTNERLER (TÜRK ORTAKLAR) ARIYORUZ

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

Avrupa Birliği’nin küresel rekabet edebilirliğini güçlendirmek için 2014‐2020 yıllarını kapsayan 71 milyar €’luk bütçesi ile “HORİZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı” (H2020) 11 Aralık 2013 tarihinde çağrıları açıklanarak, Ocak 2014 başında uygulamaya başlanmış ve 2014-2015 yıllarını kapsayan yaklaşık 15 milyar €’luk çağrılar şu an için açık pozisyonda bulunmaktadır.

 

Bu programın öncelikli 3 alt bileşeni bulunmaktadır:

 

H2020’NİN ÖNCELİKLİ 3 ANA ALT BİLEŞENİ

 

1. ENDÜSTRİYEL LİDERLİK (Industrial Leadership): Endüstriyel alanında liderliğin sağlanması ve rekabetçiliğin arttırılmasını öngören bu alt programın bütçesi 17 milyar € olup, alt gruplandırılması şu şekildedir:

 

– Kolaylaştırıcı ve Endüstriyel Teknolojiler alanında Liderlik (Leadership in enabling and industrial technologies) 13.557 milyon Euro (BİT. fotonik, mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar

Teknolojiler‐KET),

– Risk Sermayesine Erişim (Access to risk finance) 2 842 milyon Euro (araştırma ve yenilik faaliyetlerinde özel finansman ve risk sermayesi kaldıracı için),

– KOBİ’ler için Yenilik Araştırma Programı (Innovation in SMEs) 616 milyon Euro olup, H2020 kapsamında 5,6 milyar € işbirliği projeleri ile 3 milyar €’ yeni KOBİ aracı (SME Instrument) vasıtasıyla toplam 8,6 milyar €’luk bir fon doğrudan KOBİ’lere ayrılmıştır.

 

2. TOPLUMSAL SORUNLARA ÇÖZÜMLER (Societal Challenges): Aşağıdaki 6 konuda araştırma ve yenilik faaliyetlerinin 30 milyar €’luk hibelerle desteklenmesi öngörülmektedir:

 

– Sağlık, aktif yaşlanma ve refah (Health, demographic change and wellbeing)  7 472 milyon Euro,

– Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve biyoekonomi (Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research and the bioeconomy) 3 851 milyon Euro,

– Güvenli, temiz ve etkili enerji (Secure, clean and efficient energy) 5 931 milyon Euro,

– Akıllı, temiz ve entegre ulaşım (Smart, green and integrated transport) 6 339 milyon Euro,

– İklim değişikliği ve kaynak verimliliğinin arttırılması‐hammaddeler dahil (Climate action, resource efficiency and raw materials) 3 081 milyon Euro,

– Kapsayıcı, yenilikçi ve güvenli toplumlar (Inclusive, innovative and secure societies)  3,0 milyon Euro.

 

3. BİLİMSEL MÜKEMMELİYET (Excellent Science): Birliğin dünya çapında bir bilimsel mükemmeliyete sahip olması için bilimsel altyapısının düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadır. 24,4 milyar €’luk bu bileşenin alt kırılımı şöyledir:

 

– Avrupa Araştırma Konseyi (The European Research Council) 13 095 milyon euro (temel araştırma için),

– Yeni ve Gelişen Teknolojiler (Future and Emerging Technologies) 2 696 Milyon Euro (BİT dışında diğer alanların da katkısına açılmıştır),

– Marie Curie Faaliyetleri 6 166 milyon Euro (eğitim, kariyer planlama ve sanayi‐akademi işbirliği)

– Araştırma Altyapıları (European research infrastructures ‐including e‐Infrastructures) 2 488 milyon Euro.

 

TÜRK ORTAKLAR ARIYORUZ

Bu programa aktif katılımı teşvik için Brüksel, Roma ve Londra’daki firmaları ile son 10 yılda hem AB’nin araştırma ve yenilik destek programlarına koordinatör/partner olarak katılan hem de Avrupa ülke orijinli firmalarda ve 25’e yakın çevre ve üçüncü ülke menşeli firmalarda danışmanlık yapan Leonardo Piccinetti ile Ar-Ge ve Yenilik profesörü Atila Bağrıaçık ve Yenilik danışmanı Serkan Bağrıaçık birlikte 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren açıklanmaya başlanmış H2020 çağrılarını Türkiye’nin ihtiyaçlarını göz önüne alarak analiz etmeye başlamışlardır.

Ülkemiz için önem taşıyan çağrılar değerlendirilerek, Leonardo Piccinetti ‘nin veri tabanındaki firmalar ile potansiyel ortaklıklar(konsorsiyumlar) oluşturularak Türkiye’den de uygun ortak bulma çalışması içine girilmiştir. Bu kapsamda aşağıda deneme amaçlı bir çağrı ile süreci başlatmış olup, Avrupalı ortaklar ile müzakere başlanmış ve işin Türkiye ortak tarafı gündeme gelmiştir.

 

Detaylı Bilgi ve Katılım için:

-Leonardo Piccinetti : +39 340 3442286 email: l.piccinetti@gmail.com

-Atila Bağrıaçık          : +90 532 3181232 email: abdanmer@gmail.com

-Serkan Bağrıaçık      : +90 530 5695359 email: serbagriacik@gmail.com , serkan@argekilavuzu.com

ÖNEMLİ NOT: OTOMOTİV, BİT, ENERJİ KOBİ ÇAĞRILARI İLE DE ŞU ANDA ÇALIŞMAKTA VE POTANSİYEL KONSORSİYUMLAR OLUŞTURULMUŞTUR. LÜTFEN BİZİMLE İLETİŞİME GEÇMENİZİ RİCA EDİYORUZ.

 

         Ç A Ğ R I

 

-İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KAYNAK VERİMLİLİĞİNİN ARTTIRILMASI –HAMMADDELER (Climate action, resource efficiency and raw materials)  ile ilgili aşağıdaki çağrı  “ATIK SU, ETKİN HAMMADDE KULLANIMI” ile ilgili olup, bazı çağrılar 08.04.2014 tarihinde kapanacaktır. Bizim çalışmalarımız özellikle gıda ve su kullanımı konusunda odaklanmış olup, bu konuda potansiyel ortaklıklar oluşturmuş bulunmaktayız. Lütfen aşağıdaki çağrılardan çekirdek yetenek, teknoloji ve yenilik fikirlerinize hangileri uygun ise bize yukarıdaki iletişim adreslerinden dönüş yapmanızı rica ediyoruz.

 

 

WORK PROGRAMME 2014 – 2015

12. Climate action, environment, resource efficiency and raw materials

(European Commission Decision C (2013)8631 of 10 December 2013)

 

HORIZON 2020 – WORK PROGRAMME 2014-2015

Climate action, environment, resource efficiency and raw materials

 

Call – Waste: A Resource to Recycle, Reuse and Recover Raw Materials

WASTE-1-2014: Moving towards a circular economy through industrial symbiosis

WASTE-2-2014: A systems approach for the reduction, recycling and reuse of food waste

WASTE-3-2014: Recycling of raw materials from products and buildings

WASTE-4-2014/2015: Towards near-zero waste at European and global level

WASTE-5-2014: Preparing and promoting innovation procurement for resource efficiency

WASTE-6-2015: Promoting eco-innovative waste management and prevention as part of

sustainable urban development

WASTE-7-2015: Ensuring sustainable use of agricultural waste, co-products and by-

products

 

Call – Water Innovation: Boosting its value for Europe

WATER-1-2014/2015: Bridging the gap: from innovative water solutions to market

replication

WATER-2-2014/2015: Integrated approaches to water and climate change

WATER-3-2014/2015: Stepping up EU research and innovation cooperation in the water

area

WATER-4-2014/2015: Harnessing EU water research and innovation results for industry,

agriculture, policy makers and citizens

WATER-5-2014/2015: Strengthening international R&I cooperation in the field of water

 

Call – Growing a Low Carbon, Resource Efficient Economy with a Sustainable

Supply of Raw Materials

FIGHTING AND ADAPTING TO CLIMATE CHANGE

SC5-1 and SC5-2-2014/2015: Climate Services for Europe and globally

SC5-1-2014: Advanced Earth-system models

SC5-2- 2015 :  ERA for Climate Services

SC5-3-2014: The economics of climate change and linkages with sustainable development

SC5-4-2015: Improving the air quality and reducing the carbon footprint of European cities

Climate action, environment, resource efficiency and raw materials

SC5-5-2014/2015: Coordinating and supporting research and innovation for climate action

PROTECTING THE ENVIRONMENT, SUSTAINABLY MANAGING NATURAL RESOURCES, WATER, BIODIVERSITY AND ECOSYSTEMS

SC5-6-2014: Biodiversity and ecosystem services: drivers of change and causalities

SC5-7-2015: More effective ecosystem restoration in the EU

SC5-8-2014: Preparing and promoting innovation procurement for soil decontamination

SC5-9-2014: Consolidating the European Research Area on biodiversity and ecosystem

services

SC5-10-2014/2015: Coordinating and supporting research and innovation for the

management of natural resources

ENSURING THE SUSTAINABLE SUPPLY OF NON-ENERGY AND NON-AGRICULTURAL RAW MATERIALS …

SC5-11-2014/2015: New solutions for sustainable production of raw materials

SC5-12-2014/2015: Innovative and sustainable solutions leading to substitution of raw

materials

SC5-13-2014/2015: Coordinating and supporting raw materials research and innovation

ENABLING THE TRANSITION TOWARDS A GREEN ECONOMY AND SOCIETY THROUGH ECO-INNOVATION

SC5-14-2014: Consolidating global knowledge on the green economy in support of

sustainable development objectives in the EU and internationally

DEVELOPING COMPREHENSIVE AND SUSTAINED GLOBAL ENVIRONMENTAL OBSERVATION AND

INFORMATION SYSTEMS

SC5-15-2015: Strengthening the European Research Area in the domain of Earth

Observation

SC5-16-2014: Making Earth Observation and Monitoring Data usable for ecosystem modelling and services

SC5-17-2015: Demonstrating the concept of ‘Citizen Observatories’

SC5-18-2014/2015: Coordinating and supporting Earth Observation research and innovation

in the EU, and in the North African, Middle East, and Balkan region

CROSS-CHALLENGE TOPICS

SC5-19-2014/2015: Coordinating and supporting research and innovation in the area of

climate action, environment, resource efficiency and raw materials

SC5-20-2014/2015: Boosting the potential of small businesses for eco-innovation and a sustainable supply of raw materials

AB’nin Ocak 2014’de Başlayan 71 Milyar €’luk H2020 Araştırma ve Yenilik Projelerinin Baştan Sona Analizi – 2

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 21 Şubat 2014 - 10:47

Sayın okurlarımız merhaba, Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK hocamızın H2020 analizleri ile detaylı anlatımlar ile H2020 ‘ye hazırlık sürecinizi arttırarak bu konu ile ilgili olarak baştan sonra detayların yer aldığı yazı dizisinin ikinci bugün yayınlanmıştır. Sizlere piyasada bulamayacağınız ve gerekli olan tüm konularda detaylı analizleri ile açık bir şekilde H2020 Araştırma ve Yenilik Projelerinin anlatım detaylarının bulunduğu yazı dizisini sizlere sunmaktan gurur duymaktayız. Yazının Bir Önceki Bölümüne; AB’nin Ocak 2014’de Başlayan 71 Milyar €’luk H2020 Araştırma ve Yenilik Projelerinin Baştan Sona Analizi Linkinden ulaşabilirsiniz.

3.KOBİ ARACI  (SME INSRUMENT) (Small and Medium Sized Enterprise).

 

Avrupa Birliği’nde KOBİ tanımı:

 

Çalışan sayısı: <250,

Yıllık net satış hasılatı: ≤ 50 milyon €

Yıllık bilanço toplamı : ≤ 43 milyon €

Bağımsızlık (başka firma hissesi): < % 25

 

Tek başına KOBİ’nin ilgili H2020 çerçeve programına başvurmasının mümkün olduğu bu araç, üç ana fazdan oluşmaktadır.

 

Faz 1: Kavram ve Fizibilite analizlerinden oluşmakta olup, çıktısı “İş Planı 2”dir.  Konunun önemi nedeniyle General Anexes ‘deki  İngilizce açıklaması şöyledir:

 

Description: Feasibility study verifying the technological/practical as well as economic viability of an innovation idea/concept with considerable novelty to the industry sector in which it is presented (new products, processes, design, services and technologies or new market applications of existing technologies). The activities could, for example, comprise risk assessment, market study, user involvement, Intellectual Property management, innovation strategy development, partner search, feasibility of concept and the like to establish a solid high-potential innovation project aligned to the enterprise strategy and with a European dimension.

“Bütçesi sabit olarak 50.000 € olup, süresi 6 ay,yaklaşık 10 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 2: İnovasyon ve Ar-Ge faaliyetleri olup; dizayn, prototip, test, klinik deneyler gibi faaliyetleri içermekte olup,çıktısı “İş Planı 3”dür.. İngilizce metinden tanımı:

 

Description: innovation projects that address a specific challenge and demonstrate high potential in terms of company competitiveness and growth underpinned by a strategic business plan. Activities should focus on innovation activities such as demonstration, testing, prototyping, piloting, scaling-up, miniaturisation, design, market replication and the like aiming to bring an innovation idea (product, process, service etc) to industrial readiness and maturity for market introduction, but may also include some research.

Bütçesi:1-2,5 Milyon €, süre 12-24 ay, hibe oranı % 70(üzerine % 25 dolaylı vergi ilave edilir),yaklaşık 30 sayfalık proje önerisi.

 

Faz 3: Doğrudan hibe desteğinin söz konusu olmadığı bu fazda, finansman araçlarına   ve kredilere erişim, eğitim, network oluşturma gibi faaliyetler için dolaylı destek sağlanmaktadır.

 

 

4.KOORDİNASYON VE DESTEK EYLEMİ (Coordination and Support  Actions)

 

Seminer, toplantı, konferans, bilgi günleri gibi faaliyetlerin düzenlenmesi ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yayımı, Ar-Ge bilincinin artırılması, partnerler arasında ilişki ve iletişim kurma gibi konular bu programda hedeflenmektedir. Tek tüzel kişilik tarafından da proje önerisinin verilmesi mümkün olup, hibe oranı % 100’dür.

 

H2020 ÇAĞRILARI

 

Çağrılar 11 Aralık 2013 tarihinden itibaren açıklanmaya başlamıştır. Açıklanan çağrıları

http://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/opportunities/h2020/index.html  linkten görmek mümkündür.

Örneğin : CALL FOR NANOTECHNOLOGIES, ADVANCED MATERIALS AND PRODUCTION

H2020-NMP-ERA-NET-2015Sub call of: H2020-NMP-2014-2015
Publication date 2013-12-11 Deadline Date 2015-03-26 +17:00:00 (Brussels local time)
Budget €10,000,000 Main Pillar Industrial Leadership
Status Open OJ reference OJ C361 of 11 December 2013

 

 

Her çağrının altında çağrının tanımı (call description), call documents ‘ lar yer almaktadır. Çağrı dokümanları arasında en önemlisi iş programı (work programme) olup, bu programda çağrı numarası, “Başvurulacak başlık = (Relevant call topic and ID), bütçesi, proje tipi, destek miktarı, ortaklık yapısı, kapsamı, beklenen etkiler gibi bilgiler yer alır.

 

Kuşkusuz proje önerisi yazarken şimdiye kadar AB’de onaylanan projeler hakkında da şu linkten ayrıntılı bilgiler alınabilmektedir: http://cordis.europa.eu/fp7/projects_en.html

 

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, H2020 projeleri çok ortaklı projelerdir. İlgilendiğimiz çağrıdan hareket ederek proje fikri oluşturduktan sonra, ilk etapta projelere belli iş paketlerini yerine getirmek için partner olarak katılmak istediğimizde uygun ortaklar aramaya başlarız. Kendi çevremizden, TÜBİTAK’tan, H2020 resmi sitesi http://ec.europa.eu/research/participants/docs/h2020-funding-guide/grants/applying-for-funding/find-partners_en.htm,

 

Ayrıca   çağrı listesinde anahtar kelimelerle  bize uygun çağrıları şu adresten bulabiliriz:

 

http://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/opportunities/h2020/search/search_topics.html

 

ya da

 

Resmi site CORDIS’te  http://cordis.europa.eu.partners/web/guest/home  adresinden uygun ortaklar aranır, ayrıca bu sayfada firma profilimizi de girerek,ilgilenen partnerlerin bizimle temasa geçmesi sağlanır.

 

Ayrıca ,Avrupa İşletmeler Ağı(enterprise europe network)nın linki http://een.ec.europa.eu/

İle KOBİ’ler ortak bulabilir.

 

Ortaklar arasında hazırlık süreci tamamlanarak, konsorsiyum proje önerisi oluşturulur, bütün ortaklar (PIC) numarası ile sisteme girer, proje dokümanı pdf’ye çevrilerek,  proje koordinatörü tarafından SUBMİT tuşuna basılarak proje gönderilmiş olur.

 

Çağrılar ya One Stage yani  tek aşamalı, bir defada proje önerisi tam geçilir ya da Two Stage, yani iki aşamalı yani önce  12 sayfadan az kısa proje önerisi geçilir, elenenler elenir, geçenler tam proje önerisi olarak geçilir.

 

TÜBİTAK ARGE PROJELERİ İLE MUKAYESESİNE GÖRE AVRUPA BİRLİĞİ ARGE PROJELERİNİN İÇERİK UNSURLARI

 

Avrupa Birliği Komisyonuna TÜBİTAK’taki elektronik geçiş sistemi olan PRODİS gibi  (electronic submission system of the Participant Portal) ile proje öneri bilgileri (Proposal) Konsorsiyumun Koordinatörü tarafından geçilmektedir. Proje öneri bilgileri 2 ana gruptan  oluşur: birinci gruptaki Yönetimsel formda (administrative forms)  genel bilgiler,Partner detayları, Proje maliyetinin özeti, Ethics, Call-specific questions yer alır.

 

Proje öneri bilgilerinin (proposal )2.ana grubu  teknik ek (technical annex) olup, çağrıyla ilişkili olarak ilkin 1. Bölümde, projenin bilimsel ve teknik kalitesi, yönü analiz edilir (Excellence= Mükemmeliyet). TÜBİTAK projelerinde bu analiz B.2 kısmında yapılır. İlk alt kırılım olan 1.1.’de hedefler belirtilir. Hedeflerin SMART metoduna uymasında yarar var. SMART’ın açılımı: Specific: Hedefimizin belirli olması, Measurable: Ölçülebilirlik, Attainable: Ulaşılabilir hedefler, Realistic: Gerçekçi hedefler, Time: Hedeflere zaman koyma. Kuşkusuz konsept ya da bakış açısı geliştirmek çağrıda vurgulanan ana soruna göre olmaktadır. Bu konuda konsorsiyum partnerlerin hem bireysel hem de birlikte yaptıkları literatür tarama, proje ön çalışmaları, ön prototipler yapma, eleştirel analiz ve hata elemeye dayanan fiziksel ve tele konferans şeklindeki toplantı çıktıları büyük girdi oluşturmaktadır.  1.2 kısmında İŞ PROGRAMI ile ilişki kurulur (Relation to the work programme).

 

1.3 ‘de Konsept ve yaklaşım (   Concept and approach ) ile ana fikir, model, hangi teknik seviyede olduğu, benzer ulusal ve uluslar arası projelerle ilişkiler, projede hangi yöntemlerin kullanılacağı belirtilir.

1.4 ‘ de Ambition (başarılmak istenen arzu) kısmında, projenin çıkış noktası olan mevcut duruma ilişkin problem ile giderilmesine yönelik özgün ve yenilikçi yönler analiz edilir (progress beyond the stateofthe art) (TÜBİTAK projelerinde bu bölüm B.2.1 ile B.3.1’de açıklanır).

 

Bu bölümün yazımında özellikle aşağıdaki sorulara cevap aranır:

– Why bother? (What problem are you trying to solve?),

– Is it a European priority?(Could it be solved at National level),

– Is the solution already available?(product,service,technology transfer),

– Why now? (What would happen if this research was not completed now?),

– Why you? (Do you have the best consortium to do this work?).

(Kaynak: Sean Mc Carthy,Hyperion Ltd.,How to write a competive proposal for framework 7, 2007).

 

Yenilikçi yönlerin açıklanmasında ise ürün ve/ya da sürece ilişkin yeniliklerin mevcut durumla olan mukayesesi, bütünü 5‐7 bölüme ayırarak yapılır. Yenilikçi yönlerin hangi araç, girdi, usul, metodla yapılacağı da ayrıca projenin özgün yönleri olarak açıklanır (TÜBİTAK’da B.3.2’de).

 

Teknik ekin 2.bölümü  olan Projenin etkisi (Impact) bölümünde projeden beklenen etkiler ile yayılımı (Dissemination = Tanıtım anlamında dağılımı, Exploitation = Ticari anlamda dağılımı) ve fikri mülkiyet hakların yönetimi (Management of intellectial property) konuları yer alır. Özellikle proje çıktısının kullanımının hangi partner(ler)e ait olacağına ilişkin bir sözleşmeyi tüm partnerlerin imzalayarak Komisyona sunmaları gerekmektedir. TÜBİTAK kapsamında yapılan ortak projelerde de aynı ilkeler geçerlidir. Projenin etkisi açıklaması TÜBİTAK projelerinde D bölümünde yapılmaktadır.

 

Teknik ekin 3.bölümünde  Uygulama (Implementation); yer alır.3.1 de iş planı (work plan) kısmında TÜBİTAK’ın C.1.2 kısmındaki anlatılan İş Paketleri (Work Package) açıklanır. Eğer okuyucu TÜBİTAK’ın iş paketleri formatına ve içeriğine hakim ise H2020 iş paketlerini de rahatlıkla anlayabilir. Buradaki temel farklılık; AB projeleri konsorsiyum yani ortak projeler olduğu için proje koordinatörünün yönettiği “Management‐Yönetim” iş paketinin genelde birinci iş paketi olması, hangi iş paketlerinin hangi partner tarafından diğer partnerlerin katkısıyla yürütüleceğinin iş paketlerinde tanımlanması, son iş paketi olarak da çoklukla projenin çarpan etkisinin ele alındığı “Dissemination, Exploitattion” iş paketidir. TÜBİTAK projelerinde gördüğümüz kadarıyla sözü edilen iki iş paketinin pek kullanılmadığı, bununla birlikte projenin çarpan etkisinin D bölümündeki “Projenin Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği”nde açıklanmasıdır. AB projelerinin bu bölümünde “Gantt Chart=İş zaman çizelgesi” ve İş paketleri arasındaki yatay ve dikey ilişkiler ile iş paketlerinin kodu, isim, iş paketi lideri ve hangi partnerlerin yetki ve sorumluluğunda olduğunu bir şemada gösteren “PERT Chart” kullanılır. Deliverables list (çıktılar listesi), Summary effort table (parnerlerin adam/ay hesaplarının dökümleri), List of Milestones (kilometre taşları gibi dönüm noktalarının dökümü) de bu bölümde yer alır.

 

3.2 de Management structure and procedures (yönetim yapısı ve prosedürler) kısmında organizasyon, yönetim yapısı, konsorsiyum ve partnerler, alt taşeronla ve kaynaklarla yani projenin uygulanmasında yöneltme fonksiyonu ile ilgilidir. Bu bölümün son kısmında Projenin yenilikçi unsurlarının ulaşılmasında olası kritik (critical risks) bilimsel ve teknolojik riskler ile giderilme ve hafifletme (mitigation measures) planları anlatılır (TÜBİTAK projelerinde bu bölüm B.2.4.’de anlatılır). Proje hedeflerine ulaşmak kesin olmayıp, belirsizliklerle doludur, proje yapmanın amacı da bu belirsizlikleri gidererek bilgimizin gelişmesidir. Bilgimiz geliştikçe de bilgisizliğimiz daha da artmaktadır. Belirsizlik projede tanımlanmıyorsa çalışma bir yatırım proje çalışması olur. H2020’de çoğu açıklamada olduğu gibi risk analizinde de risklerin tanımı ve giderilmesine yönelik tablo ya da şemalar tercih edilmektedir.

 

3.3’de Konsorsiyum bir bütün (Consortium as a whole )  olarak anlatılır.

3.4’te adam/ay oranı,  diğer doğrudan masraflar için taahhüt edilen kaynaklar (Resources to be committed) tablolar halinde açıklanır.

 

PROJE MALİYETLERİ

 

H2020 projelerinde masraflar doğrudan ve dolaylı masraflar olarak ikiye ayrılır. Doğrudan masraflar; personel, ekipman, seyahat,  sarf malzemesi ve alt yükleniciden tedarik edilen hizmet alımları olmak üzere neredeyse TÜBİTAK projesi ile bire bir örtüşmektedir. Bununla birlikte TÜBİTAK projelerinde M013 Alet/Teçhizat/Yazılım/Yayın Maliyet formunda sabit kıymetlerin birim fiyatı yazılır iken H2020 projelerinin bu kısmında bu sabit kıymetlerin proje süresince amortisman ya da itfa payları hesaplanarak yazılır. Ayrıca personel giderleri her bir personel için ayrı ayrı değil, firma bazında toplam adam/ay oranı olarak hesaplanır.

 

Dolaylı masraflar, elektrik, su, iletişim gibi genel giderleri ifade etmekte olup, doğrudan masraflardan dışarıdan hizmet alımları bedeli düşüldükten sonra kalan meblağa tek oran olarak % 25 eklenmesi ile toplam proje maliyeti bulunmaktadır.

 

H2020’DE ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROJELERİNİN DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

 

1) Önce projeye iştirak edenlerin finansal ve işlevsel kapasiteleri ile ilgili alt yapısına bakılarak projeyi yapabilme yetenekleri değerlendirilir.

 

2) Finansal ve işlevsel kapasitesinin uygunluğundan sonra sunulan proje önerisi için 3 kriter aranır (her biri için 5, toplam en fazla 15, en az eşik değer 3, en az toplam eşik değer 10 sayı ya da skordur):

 

– MÜKEMMELLİK (excellence): Projenin ele alınışının düzgünlüğü, çelişki taşımaması, iddialı olması, yenilik potansiyeli taşıması, mevcut duruma göre mukayeseli üstünlük sağlaması, Ar-Ge unsurları.

 

– ETKİ (impact): Yenilik kapasitesini ve yeni bilgilerin entegrasyonunu sağlaması, yenilikler yoluyla firmaların piyasada rekabet gücünün arttırılması ve bu yolla Avrupa’nın ve global piyasanın ihtiyaçlarını karşılaması, çevreye, istihdama ve sosyal çevreye katkısı, bilgilerin yayılması.

 

– UYGULAMA (İmplementation): İş planlarının ve iş paketlerinin tutarlılığı ve etkinliği, kaynak ve görev dağılımının uygunluğu, risk yönetimi, konsorsiyum içindeki partnerlerin tamamlayıcılığı,

 

7.ÇP’de değerlendirme süresi 12 aydan uzun olabiliyordu, H2020’de 8 ayda tamamlanması planlanmaktadır.

 

DEĞERLENDİRME SONUCU VE DESTEĞİN ALINMASI

 

Bu kriterlere göre proje kabul edilirse, sözleşme süreci başlayarak Avrupa Birliği Komisyonu ile Proje koordinatörü arasında hibe sözleşmesi  (Grant agreement) imzalanır.                 Ayrıca Proje partnerleri de kendi aralarında consortium agreement ile  “Kontrat Onayı” imzalarlar. Komisyon’la sözleşmenin imzalanmasından 15 gün içinde  proje koordinatörünün açtığı  özel banka hesabına kabul edilen proje maliyetinin yaklaşık %70’i banka teminat mektubu talep edilmeden havale yapılır (ancak havalenin %5’lik kısmı kredi garanti fonuna kesilir, proje zamanında ve uygun şekilde tamamlanırsa, 5’lik dilimin 4’lük dilimi firmalara iade edilir). Proje koordinatörü de partnerlere zamanında ve uygun olan havaleleri yapar.

 

Komisyona raporlar proje koordinatörü tarafından yıllık verilmekte olup, ayrıca firmaların aldığı hibe birikimli olarak 325.000 € yu geçerse, proje sonunda 1 defaya mahsus Finansal Beyan Sertifikası (CFS) bağımsız denetçilerce düzenlenip verilmektedir. Firmanın hâlihazırda süregelen muhasebe sistemini AB Komisyonu kabul etmektedir.

 

Proje bitimini takiben olası denetim süresi 4 yıldır.

 

Kaynaklar:

1)TÜBİTAK, H2020: Yeni AB Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı,2012.

2)European Commission,Horizon 2020,The EU Framework Programme for Research and Innovation 2014‐2020.

3)Leonardo Piccinetti,Europe for Business,Ltd dokümanları.

4) Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK, Örneklerle Uygulamalı TÜBİTAK & Avrupa Birliği Ar-Ge ve Yenilik Projelerinin Yazımı ile Mali Raporlanması, 2013, İstanbul.

AB’nin Ocak 2014’de Başlayan 71 Milyar €’luk H2020 Araştırma ve Yenilik Projelerinin Baştan Sona Analizi

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 19 Şubat 2014 - 14:20

AB’NİN OCAK 2014’DE BAŞLAYAN 71 MİLYAR ’LUK H2020
ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROJELERİNİN BAŞTAN SONA ANALİZİ 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

Sayın okurlarımız merhaba, Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK hocamızın H2020 analizleri ile detaylı anlatımlar ile H2020 ‘ye hazırlık sürecinizi arttırarak bu konu ile ilgili olarak baştan sonra detayların yer aldığı yazı dizisinin ilk bölümü bugün yayınlanmıştır. Bu hafta sonuna kadar tamamlanarak sizlere piyasada bulamayacağınız ve gerekli olan tüm konularda detaylı analizleri ile açık bir şekilde H2020 Araştırma ve Yenilik Projelerinin anlatım detaylarının bulunduğu yazı dizisini sizlere sunmaktan gurur duymaktayız.

 

AB 7. ÇERÇEVE PROGRAMINDA YAŞANAN PROBLEMLER 

-Avrupa Birliği (AB)’nin 2007‐2013 yıllarını kapsayan 7 yıllık dönem için 53 milyar Euro ile öngördüğü “Araştırma ve Teknoloji Geliştirme için Çerçeve Programı” (7.ÇP) 2013 yılı sonunda tamamlandı.

 

– Bu programda; üniversite ve araştırma merkezlerinde yürütülen Ar‐Ge faaliyetlerinin bazılarının sonlanmaması,  proje çıktılarının piyasaya giriş süresinin uzun olması, yenilik faaliyetlerine beklenilen ölçüde yansımaması, birçok hibe programları ve iş paketleri için hibe oranları ile doğrudan maliyetlere eklenen sabit işletme gider oranlarının farklı olması, sıkı mali raporlama ve muhasebe denetim mekanizması, KOBİ’ler için kaynak yetersizliği ve garanti‐risk sermayesinde vb. problemler yaşanmıştır.  Ek olarak, anılan dönemde Ar‐Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak ayrı ayrı uygulanan 7.ÇP, Rekabet Edebilirlik ve Yenilik programı (CIP) ve Avrupa Yenilik ve Teknoloji Enstitüsü (EIT) arasında uygun koordinasyonun sağlanamaması da kaynakların etkin kullanımını önlemiştir.

 

Hem bu sorunlara çözüm getirmek hem de AB’nin küresel rekabet edebilirliğini güçlendirmek için 2014‐2020 yıllarını kapsayan 71 milyar €’luk bütçesi ile “HORİZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı” (H2020) 11 Aralık 2013 tarihinde çağrıları açıklanarak, Ocak 2014 başında uygulamaya başlanmış ve 2014-2015 yıllarını kapsayan yaklaşık 15 milyar €’luk çağrılar şu an için açık pozisyonda bulunmaktadır.

 

Bu Programın öncelikli 3 ana alt grubu bulunmaktadır.

 

H2020’NİN ÖNCELİKLİ 3 ANA ALT BİLEŞENİ

 

1. ENDÜSTRİYEL LİDERLİK (Industrial Leadership): Endüstriyel alanında liderliğin sağlanması ve rekabetçiliğin arttırılmasını öngören bu alt programın bütçesi 17 milyar € olup, alt gruplandırılması şu şekildedir:

– Kolaylaştırıcı ve Endüstriyel Teknolojiler alanında Liderlik (Leadership in enabling and industrial technologies) 13.557 milyon Euro (BİT. fotonik, mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar

Teknolojiler‐KET),

– Risk Sermayesine Erişim (Access to risk finance) 2 842 milyon Euro (araştırma ve yenilik faaliyetlerinde özel finansman ve risk sermayesi kaldıracı için),

– KOBİ’ler için Yenilik Araştırma Programı (Innovation in SMEs) 616 milyon Euro olup, H2020 kapsamında 5,6 milyar € işbirliği projeleri ile 3 milyar €’ yeni KOBİ aracı (SME Instrument) vasıtasıyla toplam 8,6 milyar €’luk bir fon doğrudan KOBİ’lere ayrılmıştır.

 

2. TOPLUMSAL SORUNLARA ÇÖZÜMLER (Societal Challenges): Aşağıdaki 6 konuda araştırma ve yenilik faaliyetlerinin 30 milyar €’luk hibelerle desteklenmesi öngörülmektedir:

 

– Sağlık, aktif yaşlanma ve refah (Health, demographic change and wellbeing)  7 472  milyon Euro,

 

– Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve biyoekonomi (Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research and the bioeconomy) 3 851  milyon Euro,

– Güvenli, temiz ve etkili enerji (Secure, clean and efficient energy) 5 931 milyon Euro,

– Akıllı, temiz ve entegre ulaşım (Smart, green and integrated transport) 6 339 milyon Euro,

– İklim değişikliği ve kaynak verimliliğinin arttırılması‐hammaddeler dahil (Climate action, resource efficiency and raw materials) 3 081 milyon Euro,

– Kapsayıcı, yenilikçi ve güvenli toplumlar (Inclusive, innovative and secure societies)  3,0  milyon  Euro.

 

3. BİLİMSEL MÜKEMMELİYET (Excellent Science): Birliğin dünya çapında bir bilimsel mükemmeliyete sahip olması için bilimsel altyapısının düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadır. 24,4 milyar €’luk bu bileşenin alt kırılımı şöyledir:

 

– Avrupa Araştırma Konseyi (The European Research Council) 13 095 milyon euro (temel araştırma için),

– Yeni ve Gelişen Teknolojiler (Future and Emerging Technologies) 2 696 Milyon Euro (BİT dışında diğer alanların da katkısına açılmıştır),

– Marie Curie Faaliyetleri 6 166 milyon Euro (eğitim, kariyer planlama ve sanayi‐akademi işbirliği)

– Araştırma Altyapıları (European research infrastructures ‐including e‐Infrastructures) 2 488 milyon Euro.

 

H2020’DE FAALİYET TİPLERİ

 

İş programlarında aşağıdaki 4 faaliyet tiplerinden biri yer almakta olup, bu faaliyet tiplerine göre proje faaliyeti ve hibe oranları farklılık göstermektedir.

 

1.Araştırma ve Yenilik Faaliyetleri

 

Konunun önemi nedeniyle orijinal metnin verilmesinde yarar görülmüştür.

 

Research and innovation actions :

 

Description: Action primarily consisting of activities aiming to establish new knowledge and/or to explore the feasibility of a new or improved technology, product, process, service or solution. For this purpose they may include basic and applied research, technology development and integration, testing and validation on a small-scale prototype in a laboratory or simulated environment.

Projects may contain closely connected but limited demonstration or pilot activities aiming to show technical feasibility in a near to operational environment.

Funding rate: 100%

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

Araştırma ve Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Yeni bilginin oluşturulmasına ve/veya yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ve çözümüne dair yapılabilirliğin, fizibilitenin araştırılmasına yardım eden faaliyetlerden meydana gelir. Bu amaçla, laboratuar ya da simüle edilmiş (benzetilmiş) ortamdaki küçük çaplı prototipler için temel ve uygulamalı araştırmaları, teknoloji geliştirme ve entegrasyonu, test ve doğrulamayı içerebilir. Projeler, uygulamalı ortam içinde teknik yapılabilirliğini göstermeye yardımcı olmak amacıyla sınırlı ölçüde demonstrasyon ya da pilot faaliyetleri kapsayabilir.

 

Hibe oranı: %100 (% 25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran % 125’e çıkabilir). Birbirinden bağımsız en az 3 tüzel kişinin projeye katılması gerekmektedir.

 

2.Yenilik Faaliyetleri

 

Innovation actions :

 

Description: Action primarily consisting of activities directly aiming at producing plans and arrangements or designs for new, altered or improved products, processes or services. For this purpose they may include prototyping, testing, demonstrating, piloting, large-scale product validation and market replication.

A ‘demonstration or pilot’ aims to validate the technical and economic viability of a new or improved technology, product, process, service or solution in an operational (or near to operational) environment, whether industrial or otherwise, involving where appropriate a larger scale prototype or demonstrator.

A ‘market replication’ aims to support the first application/deployment in the market of an innovation that has already been demonstrated but not yet applied/deployed in the market due to market failures/barriers to uptake. ‘Market replication’ does not cover multiple applications in the market of an innovation that has already been applied successfully once in the market. ‘First’ means new at least to Europe or new at least to the application sector in question. Often such projects involve a validation of technical and economic performance at system level in real life operating conditions provided by the market.

Projects may include limited research and development activities.

Funding rate:70%.

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Ağırlıklı olarak yeni, değiştirilmiş ya da iyileştirilmiş ürün, süreç ya da hizmetlerin üretim planları ve ayarlamaları ya da tasarımının oluşturulmasına doğrudan yardım eden faaliyetleri kapsar. Bu amaçla, prototip, test, demonstrasyon, pilot tesis, büyük ölçekli ürün doğrulama ve piyasaya sunulmasını kapsar.

 

Demonstrasyon ya da pilot tesis, sınai ya da başka şekilde uygun olduğunda büyük ölçekli prototip yada demonstrasyon içerek şekilde uygulamalı ortamda yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ya da çözümünün teknik ve ekonomik uygunluğunun doğrulanmasına yardım ederler.

 

Pazara sunum (market replication), doğrulanmış, kanıtlanmış yeniliklerin ilk piyasaya sunumu ve pazarlama hatalarının/engellerinin ortadan kaldırılmasına yardım eder. Daha önce piyasaya başarı ile sunulmuş yeniliklerin yeniden çoklu olarak piyasaya sunulması, yenilik faaliyeti değildir. Bu anlamda “ilk”in anlamı Avrupa piyasasına ya da ilgili sektöre ilk sürülmesi demektir. Çoğu kez projeler piyasadaki gerçek uygulamalı sistem seviyesinde teknik ve ekonomik performanslarının doğrulanmasını içerir. Projeler sınırlı ölçüde araştırma ve geliştirme faaliyetleri içerebilir.

 

Hibe oranı: %70 (%25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran %87,5’a çıkar). Projede birbirinden bağımsız minimum 3 tüzel kişiliğin katılması zorunludur.

 

Aslında ana faaliyet türlerinin ayrımında aşağıdaki Teknoloji Olgunluk Seviyeleri (Technology readiness levels (TRL)  tablosu büyük önem taşımaktadır:

 

– TRL 1 – basic principles observed (Gözlenen temel prensipler)

– TRL 2 – technology concept formulated (formüle edilmiş teknoloji konsepti)

– TRL 3 – experimental proof of concept (Kavram ya da konseptin deneysel kanıtlanması)

-TRL 4 – technology validated in lab (Laboratuvar seviyesinde teknolojinin uygunluğunun saptanması)

– TRL 5 – technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (Anahtar kolaylaştırıcı teknolojilerde ilgili sınai çevrede teknolojinin uygunluğunun sağlanması)

– TRL 6 – technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (sınai ilgili çevrede teknolojinin demosu)

– TRL 7 – system prototype demonstration in operational environment (uygulamalı çevrede sistem prototipin demosu)

– TRL 8 – system complete and qualified (sistemin tamamlanması ve kalitesinin sınanması)

– TRL 9 – actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space)(uygulamalı rekabet edilebilir imalatta sistemin gerçek anlamda kanıtlanması).

 

YARIN : 

3.KOBİ ARACI  (SME INSRUMENT) (Small and Medium Sized Enterprise),

4.KOORDİNASYON VE DESTEK EYLEMİ (Coordination and Support  Actions),

AB’nin ve Tübitak’ın AR-GE Proje Değerlendirme Kriterlerinin ve Buna Bağlı Olarak Proje Formatının Mukayesesi

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 19 Aralık 2013 - 10:41

AB’NİN VE TÜBİTAK’IN AR-GE PROJE DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNİN VE BUNA BAĞLI OLARAK PROJE FORMATININ MUKAYESESİ

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge ve İnovasyon Danışmanı, YMM

 

 

Yeni bakış açılarıyla Avrupa Birliğinin 2014-2020 yıllarını kapsayan HORIZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programına bağlı Çağrılar Ocak 2014 başında uygulanmak üzere 11 Aralık’ta açıklanmaya başlanmıştır. Nitekim Avrupa Komisyonu H2020 kapsamında 2014 ve 2015 yılları için 15 milyar €’luk hibe çağrılarını açmıştır. Bunun 7.6 milyar €’su 2014 yılına ait olup, dağılımı şöyledir:

 

Bilimsel Mükemmeliyet: 3 milyar €,

Endüstriyel Liderlik: 1.8 milyar €,

Toplumsal Sorunlara Çözümler: 2.8 milyar €.

 

H2020 proje değerlendirme kriterlerini TÜBİTAK’ın Sanayi Ar-Ge destekleme projelerinin değerlendirme kriterleri ile buna bağlı olarak proje formatlarını mukayese ederek, daha bütüncül bir görüşe sahip olmak için aşağıdaki analiz sunulmaktadır.

 

H 2020’DE ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROJELERİNİN DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

 

1) ÖNCE PROJEYE İŞTİRAK EDENLERİN FİNANSAL VE İŞLEVSEL KAPASİTELERİ İLE İLGİLİ ALT YAPISINA BAKILARAK PROJEYİ YAPABİLME YETENEKLERİ DEĞERLENDİRİLİR.

 

2) FİNANSAL VE İŞLEVSEL KAPASİTESİNİN UYGUNLUĞUNDAN SONRA SUNULAN PROJE ÖNERİSİ İÇİN 3 KRİTER ARANIR (HER BİRİ İÇİN 5, TOPLAM EN FAZLA 15, EN AZ EŞİK DEĞER 3, EN AZ TOPLAM EŞİK DEĞER 10 SAYI YA DA SKORDUR):

 

– MÜKEMMELLİK (excellence): PROJENİN ELE ALINIŞININ DÜZGÜNLÜĞÜ, ÇELİŞKİ TAŞIMAMASI, İDDİALI OLMASI, YENİLİK POTANSİYELİ TAŞIMASI, MEVCUT DURUMA GÖRE MUKAYESELİ ÜSTÜNLÜK SAĞLAMASI, AR-GE UNSURLARI.

 

– ETKİ (impact): YENİLİK KAPASİTESİNİ VE YENİ BİLGİLERİN ENTEGRASYONUNU SAĞLAMASI, YENİLİKLER YOLUYLA FİRMALARIN PİYASADA REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI VE BU YOLLA AVRUPANIN VE GLOBAL PİYASANIN İHTİYAÇLARINI KARŞILAMASI, ÇEVREYE, İSTİHDAMA VE SOSYAL ÇEVREYE KATKISI, BİLGİLERİN YAYILMASI.

 

– UYGULAMANIN KALİTE VE ETKİNLİĞİ (quality and efficiency of the implementation): İŞ PLANLARININ VE İŞ PAKETLERİNİN TUTARLILIĞI VE ETKİNLİĞİ, KAYNAK VE GÖREV DAĞILIMININ UYGUNLUĞU, RİSK YÖNETİMİ, KONSORSİYUM İÇİNDEKİ PARTNERLERİN TAMAMLAYICILIĞI,

 

Kaynak: HORIZON 2020 – WORK PROGRAMME 2014-2015 General Annexes,S.28-34.

 

TÜBİTAK 1507 KOBİ BAŞLANGIÇ İLE 1501 SANAYİ AR-GE PROJELERİNDE DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

 

Bizim danışmanlığını yaptığımız TÜBİTAK-TEYDEB 1507 ve 1501 Araştırma ve yenilik projelerindeki TÜBİTAK Uzman ve Komite ile Üniversiteden gelen hakemler de benzer değerlendirme kriterlerini uygulamaktadırlar. Değerlendirme kriterleri aşağıdaki gibi 3 boyutludur:

 

I. Boyut: Endüstriyel Ar-Ge İçeriği, Teknoloji Düzeyi, Yenilikçi Yönü: Projenin yenilikçi yönleri, Ar-Ge içeriği, yöntemler, riskler ve giderilmesi planları, projenin firmanın Ar-Ge kültürüne katkısı sorgulanmaktadır.

 

II.  Boyut: Proje Planının ve Kuruluş Altyapısının Proje İçin Uygunluğu: Projenin nasıl planladığı, planın yeterliliği, iş paketleri, personelin yapısı, teknik becerisi ve bilgi birikiminin projeyi gerçekleştirmek için yeterli olup olmadığı değerlendirilir.

 

III. Boyut: Proje Çıktılarının Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği: Proje çıktısının ekonomik ve sosyal hayata, istihdama, yan sanayiye çevreye, cari açığın kapatılmasına katkısı gibi makro büyüklüklere olan pozitif etkileri değerlendirilir.

 

Her bir boyut için hakem (ÇOK İYİ, İYİ veya İYİ DEĞİL/YETERSİZ) notları vererek, gerekçelerini açıklar. Herhangi bir boyuttan iyi değil/ yetersiz notu verildiğinde uygulamada gördüğümüz kadarıyla proje reddedilmektedir.

 

HORİZON 2020 İLE TÜBİTAK’IN DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNİN MUKAYESESİ

 

Yukarıda da görüldüğü gibi, Horizon 2020 proje değerlendirme kriterlerinden olan “mükemmellik” kriterine TÜBİTAK’ın I. Boyutuna, “uygulamanın kalite ve etkinliği” kriteri TÜBİTAK’ın II. Boyutuna ve “etki” boyutu TÜBİTAK’ın III. Boyutuna karşılık gelmektedir.

 

Benim uygulamada gördüğüm önemli fark, AB projelerinde etki boyutu için ayrı bir iş paketinin oluşturulması olmazsa olmaz bir koşul olduğu halde, TÜBİTAK Ar-Ge projelerinde böyle bir iş paketine şimdiye kadar rastlamadım. Bence son yıllarda araştırmayı takiben yenilik faaliyetleri ile piyasaya sunma ve ticari faaliyetler daha önem kazandığı için, TÜBİTAK projelerinde de etki ile ilgili ayrı bir iş paketi oluşturarak ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşebilirlik için firmanın yapacağı sistematik, yaratıcı faaliyetler tanımlanarak, gerçekleşmesi daha odaklı sorulmalıdır.

 

AB AR-GE PROJE FORMATI İLE TÜBİTAK FORMATININ MUKAYESESİ

 

Değerlendirme kriterlerine göre de proje formatı oluşturulmaktadır. Mukayese analizimiz şu şekildedir:

 

-Avrupa Birliği Komisyonuna TÜBİTAK’taki elektronik geçiş sistemi olan PRODİS gibi EPSS (Electronic Proposal Submission System) ile proje öneri bilgileri (Proposal) Konsorsiyumun Koordinatörü tarafından geçilmektedir. Proje öneri bilgileri A ve B kısımlarından oluşur.

 

TÜBİTAK’daki proje öneri bilgi formunun A kısmındaki proje ön bilgileri ve firma bilgileri ile proje özetinin sunulduğu B.1 kısmında olduğu gibi, AB projelerindeki A kısmında;

 

 

‐ Kabul formunun teyidi,

‐ Form A1: Özet,

‐ Form A2 : Partner detayları,

‐ Form A3:Proje maliyetinin özeti,

yer alır.

 

– Projenin kalbi B kısmı olup, çağrıyla ilişkili olarak ilkin 1. Bölümde, projenin bilimsel ve teknik kalitesi, yönü analiz edilir (Scientific and/or technical quality relevant to call). TÜBİTAK projelerinde bu analiz B.2 kısmında yapılır.

 

– Bölüm B’nin 2.kısmı olan Uygulama (Implementation); organizasyon, yönetim yapısı, konsorsiyum ve partnerler, alt taşeronla ve kaynaklarla yani projenin uygulanmasında yöneltme fonksiyonu ile ilgilidir .TÜBİTAK projelerinde bu bölüm Bölüm C’deki Firma alt yapısı ile Bölüm D’deki Proje Bütçesi bölümünde anlatılır.

 

– Bölüm B’nin 3.kısmı olan Projenin etkisi (Impact) bölümünde projeden beklenen etkiler ile yayılımı (Dissemination = Tanıtım anlamında dağılımı, Exploitation = Ticari anlamda dağılımı) ve fikri mülkiyet hakların yönetimi (Management of intellectial property) konuları yer alır. Özellikle proje çıktısının kullanımının hangi partner(ler)e ait olacağına ilişkin bir sözleşmeyi tüm partnerlerin imzalayarak Komisyona sunmaları gerekmektedir. TÜBİTAK kapsamında yapılan ortak projelerde de aynı ilkeler geçerlidir. Projenin etkisi açıklaması TÜBİTAK projelerinde D bölümünde yapılmaktadır.

 

ÖZET SÖZ:

 

H2020 dokümanlarını analiz ederek elde edilecek mukayeseli ek bilgi birikimi ile bana göre TÜBİTAK projelerini daha iyi yazıp, uygulayabiliriz. Bu yolla proje yazma becerimiz ile İngilizce proje terminolojimiz, proje yönetme becerimiz (özellikle TÜBİTAK’ın da büyük önem verdiği ortak proje yapma kültürümüz) ve küresel Ar-Ge ve Yenilik bakış açımız daha da gelişecektir. Bence firmalar tarafından Proje yürütücüleri ile özellikle danışmanları değerlendirirken AB proje deneyimi olup olmadığı da sorgulanmalıdır.

AB’nin 70 Milyar Euro’luk H2020 Araştırma ve Yenilik Proje Çağrıları 11 Aralıkta Açıklanmaya Başladığından Şimdi Eylem Zamanı

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 12 Aralık 2013 - 12:10

AB’NİN 70 MİLYAR EURO’LUK H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROJE ÇAĞRILARI 11 ARALIKTA AÇIKLANMAYA BAŞLADIĞINDAN ŞİMDİ EYLEM ZAMANI

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ar-Ge ve İnovasyon Danışmanı, YMM

 

AB’nin 2014‐2020 yıllarını kapsayan 70 milyar Euro’luk bütçesi ile “HORİZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı” (H2020) 11 Aralık 2013 tarihinde çağrıları açıklandı ve Ocak 2014 başında uygulamaya başlamaktadır.

 

AB bünyesinde yürütülecek tüm Ar‐Ge hibe programları tek çatı altında H2020’de yer almakta olup, sadece araştırma faaliyetlerini değil araştırma çıktılarının piyasada ticarileşmesini sağlayacak yenilik faaliyetlerini de içermektedir. Bu Programın öncelikli 3 ana alt grubu bulunmaktadır.

 

H2020’NİN ÖNCELİKLİ 3 ANA ALT BİLEŞENİ

 

1. BİLİMSEL MÜKEMMELİYET (Excellent Science): Birliğin dünya çapında bir bilimsel mükemmeliyete sahip olması için bilimsel altyapısının düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadır. Alt kırılımı şöyledir:

 

–         Avrupa Araştırma Konseyi (The European Research Council) 13 095  milyon euro (temel araştırma için),

–         Yeni ve Gelişen Teknolojiler (Future and Emerging Technologies – FET) 2 696 Milyon  Euro (BİT dışında diğer alanların da katkısına açılmıştır),

–         Marie Curie Faaliyetleri 6 166 milyon Euro (eğitim, kariyer planlama ve sanayi‐akademi işbirliği)

–         Araştırma Altyapıları (European research infrastructures ‐including e‐Infrastructures) 2  488 milyonEuro.

 

2. ENDÜSTRİYEL LİDERLİK (Industrial Leadership): Endüstriyel alanında liderliğin sağlanması ve rekabetçiliğin arttırılmasını öngören bu alt programın  alt gruplandırılması şu şekildedir:

 

–         Kolaylaştırıcı ve Endüstriyel Teknolojiler alanında Liderlik (Leadership in enabling and industrial Technologies – LEIT) 13.557 milyon Euro (BİT. fotonik, mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar Teknolojiler‐LEIT),

–         Risk Sermayesine Erişim (Access to risk finance) 2 842 milyon Euro (araştırma ve yenilik faaliyetlerinde özel finansman ve risk sermayesi kaldıracı için),

–         KOBİ’ler için Yenilik Araştırma Programı (Innovation in SMEs) 616 milyon Euro (Bu programla KOBİ’ler bireysel olarak da hibe programına başvurabilecekler. Endüstriyel Liderlik, Toplumsal sorunlara Çözümler ve Risk sermayesine erişim programlarından da % 20 paylık katkı ile oluşan bu bütçenin COSME adlı yeni bir isimle sadece KOBİ’lere kullandırılması öngörülmektedir).

 

3. TOPLUMSAL SORUNLARA ÇÖZÜMLER (Societal Challenges): Aşağıdaki 6 konuda araştırma ve yenilik faaliyetlerinin hibelerle desteklenmesi öngörülmektedir:

–         Sağlık, aktif yaşlanma ve refah (Health, demographic change and wellbeing)  7 472  milyon Euro,

–         Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve biyoekonomi (Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research and the bioeconomy) 3 851  milyon Euro,

–         Güvenli, temiz ve etkili enerji (Secure, clean and efficient energy) 5 931 milyon Euro,

–         Akıllı, temiz ve entegre ulaşım (Smart, green and integrated transport) 6 339 milyon Euro,

–         İklim değişikliği ve kaynak verimliliğinin arttırılması‐hammaddeler dahil (Climate action, resource efficiency and raw materials) 3 081 milyon Euro,

–         Kapsayıcı, yenilikçi ve güvenli toplumlar (Inclusive, innovative and secure societies) 1 309 milyon Euro.

.

H2020’NİN 7.ÇP’YE GÖRE GETİRDİĞİ ÜSTÜNLÜK VE SADELEŞTİRMELER

 

– Her şeyden önce AB bünyesindeki tüm Ar‐Ge hibe programları H2020’de yer almakta olup, hepsi için ortak bilgi işlem portalı ve yönlendirme söz konusudur.

 

Sadece araştırma harcama ve giderleri değil yenilik faaliyetleri de hibeye konu olmakla, kavram geliştirmeden ürünün ticarileşmesine kadarki tüm süreç adımları hibenin kapsamına girmektedir (ArGe+İ). Çıktı bazlı hibelerin de alınması söz konusudur.

 

– Tüm hibe programları ve iş paketleri için süreç yeniliklerinde malzeme, personel ve genel üretim maliyetlerinden oluşan direkt maliyet giderlerinin %100’ü, Pazar odaklı ürün yeniliklerinde ise direkt maliyetlerin %70’i olmak üzere sadece 2 adet hibe oranının uygulanması söz konusu olup, ayrıca her iki direkt maliyete tek tip %25 endirekt sabit işletme giderleri de eklenerek, hibe oranı

yükseltilmektedir.

 

– Daha kısa müzakere ve seçilme aşamaları. Örneğin 7.ÇP’de hibe başvurusundan fonlamanın yapılmasına kadar süre ortalama 12 ay iken,H2020 de bunun ortalama  8 aya aşağıya çekilmesi hedeflenmektedir.

 

– KOBİ’lerin konsorsiyuma girme ya da oluşturması yanında daha basit ve yalın bir süreç olarak bireysel olarak da hibe programına başvurma imkânı getirilmektedir.7 milyar euronun üzerindeki bir bütçe ile COSME isimli alt program ile inovatif KOBİ’lerin daha fazla teşvik edilmesi söz konusudur. Birlik, ekonomik krizden çıkış ile istihdam ve üretim artışı için KOBİ’lerin merkezi rol oynadığını kabul etmektedir.

 

– Mükemmeliyet, etki ve uygulamadan oluşan basit proje değerlendirme kriterleri.

– Bir projede tam zamanlı yani adam/ay oranı <1> ile çalışan personel için zaman çizelgesi talep edilmeyeceğinden, bürokrasi azalacaktır.

 

– Olağan muhasebe uygulamalarının kabulü ve muhasebe, mali raporlama ve denetimler için tek tip basit standart ilkelerin uygulamaya sokularak, proje vermek teşvik edilmektedir.

 

– Fikri mülkiyete ilişkin katı kurallar yumuşatılarak, yasal güvenlik ile esneklik arasında daha optimal bir dengenin oluşması sağlanmaktadır.

 

TÜBİTAK ARGE VE YENİLİK PROGRAMLARININ H2020 İLE KARŞILAŞTIRILMASI

 

– TÜBİTAK‐TEYDEB şimdiye dek tek bir destek programı ile hem Araştırma ve Geliştirme hem de yenilik faaliyetlerini hibe fonları ile finanse ederken; AB, tek çatı altında H2020 araştırma ve yenilik çerçeve programı ile yenilik faaliyetlerini 2014 Ocak ayından itibaren desteklemeye başlayacaktır.

 

– TÜBİTAK destek programlarında başvuru ile hibenin alınması ortalama 9 aylık bir süreyi gerektirir iken, AB’de bu süre H2020 için 8 ay öngörülmektedir.

 

– TÜBİTAK destek programlarında mali raporlama ve YMM tasdik raporlarında normal muhasebe uygulamaları kabul edilmekte, bununla birlikte 1501 Sanayi Ar‐Ge projelerinde muhasebe sisteminde Ar‐Ge muhasebesinin kurulması halinde %40 olan temel destek oranına %5‐10 arası ilave destek oranı verilmektedir. AB projelerinde muhasebe ve denetimlerdeki sıkı kurallardan vazgeçilerek, proje başvurusunda artışlar beklenmektedir.

 

– 5746 sayılı AR‐GE Teşvik kanunundaki Ar‐Ge indirimi, gelir vergisi stopaj istisnası ve sigorta primi desteğinden onaylanan TÜBİTAK projeleri yararlandığı gibi, AB projeleri de yararlanabilmektedir.

 

– TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar‐Ge projelerinde 3 tekli + 2 ortak projeye %75 destek oranı uygulaması ile büyük ölçekli sanayi projelerine 1501’de uyguladığı %40‐60 destek oranına göre daha yüksek yüzde tatbiki suretiyle KOBİ’lere eskiden beri merkezi önem vermiştir. AB ise bu rolün gereği olan uygulamayı 2014 başından itibaren devreye sokacaktır.

 

– TÜBİTAK Ar‐Ge projelerinin bu üstünlüklerine rağmen AB H2020 Çerçeve programlarında hibe oranı %100 (inovasyon faaliyetlerinde bu oran maksimum % 70’dir). Ayrıca direkt maliyetlerin üzerine  % 25 işletme gideri (overhead) eklenmektedir. TÜBİTAK uygulamasında % 10 işletme gideri ilavesi sadece 1511 öncelikli alanlar destek programında söz konusudur.

 

7. ÇP’deki uygulamanın H2020’de uygulanacağı varsayımıyla AB, proje bedelinin %60-80’i proje sözleşmesinin imzalanmasını takip eden 45 gün içinde firmaya ilk ön ödeme olarak yapılmakta, ödeyeceği bedelin %5’ini Kredi Garanti Fonu için ayırarak sigorta ettirmek suretiyle firmadan teminat mektubu istememekte, proje zamanında ve öngörülen şartlarla tamamlanırsa bu %5’lik dilimin 4’ünü de firmaya iade etmektedir. TÜBİTAK’da ise onaylanan projenin önce faturaları ödenmekte, sonra hibe talebinde bulunulmaktadır. Ön finansman olarak proje bütçesinin %25’i ile sınırlı meblağ %125 banka ipoteği ile verilebilmektedir. Bu konuda KOBİ’ler çok büyük sıkıntı çekmektedir.

 

11 OCAK 2013 TARİHİNDE AÇILAN ÇAĞRILAR

 

TÜBİTAK sitesinde açılan çağrılar ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:
Nanoteknoloji, İleri Malzemeler ve İleri İmalat ve İşleme teknolojileri (NMP) Alanı 2014-2015 Yılı çağrıları 11 Aralık 2013 tarihinde açılmıştır. Açılan çağrılarda,

 

–         Nanotıp ve Biyomalzemeler,

–         Nanobaskılama (2D,3D),

–         Nanokompozitler,

–         Enerji verimliliği için Nanomalzemeler,

–         Sürüdürebilir Nanomalzemler,

–         Nanomalzemelerin güvenlik konuları,

–         Endüstriyel üretime yönelik uygulamalar gibi Ar-Ge alanları desteklenmektedir.

 

Çalışma programı ve diğer tüm dokümanlara Avrupa Komisyonu’nun resmi bilgilendirme sitesi Participant Portal sayfasından ulaşabilirsiniz.  Ayrıca bu adresten alan bazlı arama yaparak konu başlıklarını inceleyebilirsiniz.

11 Aralık 2013 tarihinde resmi olarak yayınlanan NMP alanı çalışma programına ulaşmak için tıklayınız.

2014-2015 yılı açılan NMP alanı çağrılarını aşağıda verilmiştir. Çağrılar hakkında detaylı bilgi almak için ilgili kutucukları tıklayınız.

 

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN  “Eurepean Commision-RESEARCH&INNOVATION –Participant Portal’da bütün açılan çağrılar yer almaktadır.-Yukarıda tanımlanan 3 ana programın belirtilen alt programlarına ait “Call for Proposal’ı söz konusudur.

 

AÇILAN TÜM ÇAĞRILAR AŞAĞIDAKİ SİTEDE YER ALAMAKTADIR.

 

http://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/opportunities/h2020/topics/2599-biotec-2-2015.html#tab2

 

Açılan bir çağrı örneği:

 

BIOTECHNOLOGY

H2020-LEIT-BIO-2015-1Sub call of: H2020-BIOTEC-2014-2015

Publication date 2013-12-11 Deadline Date 2015-02-24 17:00:00 (Brussels local time)
    Stage 2 2015-06-11 +17:00:00 (Brussels local time)
Budget €29,600,000 Main Pillar Industrial Leadership
Status Open OJ reference OJ C361 of 11 December 2013

 

SONUÇ

Ben bir akademisyen olarak Türk firmalarının özellikle KOBİ’lerin daha çok oranda H2020 programlarına katılmasını sağlamak için Brüksel’deki iş ortağım deneyimli Sayın Leonardo Bey ile;

– Konunuz ile ilgili genel bilgilendirme,

– Çağrıların günü gününe takibi,

– Uygun partner ve konsorsiyum bulma, sözleşme oluşturma tüm ilgili dokümanların temini ve Türkçe çevirisi,

– Proje yazımı ve takibi,

– Onaylandığında mali ve teknik raporlama,

ve sair konularda hizmet vermeye hazırız. Bu konudaki talepleriniz “muhasebeden.com” yada bizim mail adresimiz olan abdanmer@gmail.com  ulaşırsa en kısa sürede sizinle temasa geçeriz.

 

 

Kaynaklar:

1)TÜBİTAK, H2020: Yeni AB Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı,2012.TÜBİTAK SİTESİ.

2)European Commission,Horizon 2020,The EU Framework Programme for Research and

Innovation 2014‐2020.

3)Leonardo Piccinetti,Europe for Business,Ltd dokümanları.

Kurban Bayramı Dönüşü Araştırma ve Yenilik Programları Ajandasındaki Olası Faaliyetler

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 21 Ekim 2013 - 9:50

KURBAN BAYRAMI DÖNÜŞÜ ARAŞTIRMA VE YENİLİK PROGRAMLARI AJANDASINDAKİ  OLASI FAALİYETLER

                    

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe
Fonları Uygulayıcısı, Dış Ticaret Uzmanı,
Öğretim Üyesi, YMM, Baş Denetçi

 

Bayramda epeyce dinlendik,artık işimize odaklanma zamanı geldi.Üretim alanında yapacağımız çalışmaları ,siparişlere göre rutin üretim faaliyeti ile araştırma ve yenilik faaliyetleri olarak iki ana gruba ayırabiliriz.Her iki faaliyet grubu firmaların yaşaması,büyümesi ve rekabet edebilmesi için zorunlu.

Acaba araştırma ve yenilik faaliyetleri için ekim sonuna geldiğimiz şu günlerde neler yapılabilinir?

1.TÜBİTAK’a 1507 KOBİ  ve 1501 Sanayi ar-ge ve yenilik projeleri vermeliyiz.Kasım ayı içinde verilecek ar-ge projelerinin denetlenmesi ve kararın verilmesi aralık sonuna kadar sürer.Proje onaylanması halinde 2013 Kasım ve Aralık ayına ait harcama ve giderlerin hibesi için 2014 mart sonuna kadar dönem raporu verilerek hibe fonlarından yararlanılmaya başlanır.2014 yılı başında ar-ge projesi verir isek,harcamaların hibesi  en geç 2014 eylül sonunda verilecek dönem raporu ile ancak Kasım ve Aralık ayında firmaların eline geçer.”Önce hibeyi görelim,sonra diğer projelere başlayalım “ diyen firma yöneticileri için bu yılın son iki ayı bu bakımdan  büyük önem taşımaktadır.Ayrıca son iki ayda verilen projelerin onaylanması ve sözleşmenin imzalanması ile birlikte firmalar daha  öz sermayelerinden harcama yapmaksızın  proje bütçesinin % 25’i oranında bir ön ödemeyi  bu yılın sonunda alarak ,proje sonuna kadar kullanma imkanına kavuşmaktadır.

2.TÜBİTAK ar-ge projesinin son dönem  raporunu Eylül ayında veren ya da proje bitiş tarihi  2013 Temmuz-Eylül  döneminde rastlayan firmalar son dönem raporunu Kasım başında bitirip,yıl sonunda son hibenin alınışıyla ar-ge projesinin tamamlanması halinde 2014 Ocak başında daha akılcı yatırım kararı verebilir.Çünkü TÜBİTAK Kurumundan alınacak ar-ge projesinin tamamlandığına dair bir yazı referansı ile KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına başvurularak ar-ge’si prototip imalat olarak tamamlanan yeni ya da iyileştirilmiş ürünün seri üretimi için gerekli olan standart makine ve ekipman için 150 bin TL hibe,200 bin TL faizsiz kredi ile 100 bin TL’lik hibe eleman desteği alınabilmektedir.Ayrıca yine TÜBİTAK’tan alınacak prototip imalatı tamamlandığına dair bir yazı ile Ekonomi Bakanlığı’na seri üretim için yatırım teşvik belgesi müracaatı yapıldığında Örneğin birinci bölge  İstanbul ,Bursa için 5.bölge destekleri alınabilmektedir.Ekonomi Bakanlığına belge müracaatı yapıldığında Bakanlık ,yatırımın ar-ge projesi ile ilişkisini sorgulayıp değerlendirmesi için TÜBİTAK’tan görüş alarak,kararını vermektedir.Son üç yılda  TÜBİTAK yada KOSGEB’den ar-ge projesi tamamlanmış olan firmalar  5.bölge yatırım teşvik belgesine başvurabilmektedir.

3.Öte yandan Avrupa Birliği 0cak 2014 tarihinden itibaren 70.2 milyar € ile 2014 -2020 dönemini kapsayan 7 yıl için  HOROZIN 2020 araştırma ve yenilik çerçeve programının uygulamasına başlayacaktır.Çağrılar 11 Aralık tarihinde açıklanacaktır. AB H2020 Çerçeve programlarında   hibe oranı %100(inovasyon faaliyetlerinde bu oran maksimum % 70’dir).Ayrıca direkt maliyetlerin üzerine  % 25 işletme gideri(overhead) eklenmektedir. AB ,proje bedelinin %60-80’i proje sözleşmesinin imzalanmasını takip eden 45 gün içinde  firmaya ilk ön ödeme olarak  yapmakta , ödeyeceği bedelin %5’ini Kredi Garanti Fonu için ayırarak sigorta ettirmek suretiyle firmadan teminat mektubu istememekte, proje zamanında ve öngörülen şartlarla tamamlanırsa bu %5’lik dilimin 4’ünü de firmaya iade etmektedir.Türkiye  2007-2013 dönemini kapsayan 7.Çerçeve Programı için

Birliğe 650 milyon Euro katkıda bulunurken, proje azlığı ve eksiklikleri nedeniyle

Yaklaşık 250 milyon Euro  geri alabilmiş,verilen projelerin kabul edilme oranı  ise % 12 olup,bu oran AB düzeyinde % 20,örneğin İsrail için % 40’dır.Bu durumu dikkate alarak şimdiden H2020 Projeleri  için hazırlık yapılmalı,seminerlere katılmalı,çağrılar hakkında bilgi edinilmeli,uygun partner ve konsorsiyum arayışlarına girilmelidir.TÜBİTAK projelerinde deneyim kazanan özellikle KOBİ’lerin AB projelerine ilkin küçük partner,sonra bir iş paketinin lideri ve daha sonra koordinatör olarak katılması önerilir.H2020’nin özellikle KOBİ’ler için uygulamaya başlayacağı COSME programı (Programme for the Competitiveness of Enterprises and Small and Medium Enterprises) yüksek oranlı hibe programı  yanında teknoloji transferi,küreselleşme,rekabet gücünün arttırılması için büyük imkanlar yaratmaktadır.

 

 

SONUÇ

 

Yukarıdaki analizden görüldüğü gibi,sınai ve yazılım firmalarının önünde  hiç vakit kaybetmeden yararlanabilecekleri büyük fırsatlar bulunmaktadır.Ancak İrlandalı yazar George Bernard Shaw’ın dediği gibi” Hiçbir şey ayağınıza gelmez, en azından iyi olan hiçbir şey.Her şeyi gidip kendiniz almanız gerekir”.

REDINN H2020 Training Turkey

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 10 Ekim 2013 - 12:57

ROMA,  ITALYA    -­‐    Horizon 2020, uluslararası işbirliği ve araştırma alanında, Yenilikçilik Birliği’ni uygulamada ana finansal enstrüman ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen en iddialı program olacak. Bu iddialı hedefe ulaşmak için REDINN, özellikle ICT (Bilgi İletişim Teknolojileri) sektöründe H2020 lansmanı ile ilgili tüm paydaşlarını hazırlamak için 4 Kasım 2013 tarihinde İstanbul’da bir workshop (atölye) düzenliyor.

Dersler ve pratik çalışmaları sayesinde, bu workshop araştırmacılar ve işletme yöneticilerine, yeni Avrupa programı H2020’yi yönetmek için ihtiyaç duyacakları kapsamlı bilgiyi sağlayacaktır. Bu workshop; AB çerçeve programları (özellikle FP6 ve FP7) için Avrupa projeleri hazırlama ve yönetme konusunda büyük tecrübe sahibi olan, REDINN’in kıdemli araştırma ve inovasyon danışmanı, Leonardo Picinetti tarafından yürütülecektir.

Eğitim  programı,

a)  Avrupa    araştırma    finansman    sistemi    hakkında    bilgi    sağlamayı,
b)  Nasıl    rekabetini    teklif    geliştirileceği    konusunda    pratik    beceriler    sağlamayı,
c)  Proje    işbirlik    süreçlerini    doğru    yönlendirme    konusunda    devamlı    koçluk    desteği    sağlamayı,
d)  Özellikle    ICT    sektöründe    H2020’ye    Türk    katılımını    desteklemeyi    amaçlıyor.

Horizon  2020    -­‐    Avrupa’nın    amiral    gemisi,    Avrupa’nın    küresel    rekabet    gücünü    sağlamak    amaçlı,    önümüzdeki    yedi    yıl    (2014/2020)    içinde,    milyar    70    Euro’luk    mali    kaynakları    ile    girişimlerini    geliştirilecektir.    Ayrıca    yenilikçi    işletmelerin    gerçek    ticari    potansiyeli    ile   uygun    ürün    ve    hizmetleri    içine    bilimsel    ve    teknolojik    devrimler    geliştirmeye    yardımcı    olarak    araştırma    ve    pazar    arasında    köprü    için    yardımcı    olacaktır.    Horizon    2020    tarafından    sağlanan    finansmana    ulaşmak,    basit,    akıcı    programları,    kurallar    ve    daha    az    bürokrasi    tek    bir    set    sayesinde    daha    kolay    olacaktır.

Yer:  

İstanbul    Üniversitesi    Teknokent    /    İstanbul    Üniversitesi    Avcılar    Yerleşkesi    İstanbul    Teknokent    ARGEM    Binası    Kat:2    34320    Avcılar   İstanbul    /   Türkiye

İletişim:

Ayrıntılı  bilgi    için,    lütfen    redinn.projects@gmail.com    adresinden,    sayın    Donatella    Santoro    ile    irtibata    geçiniz.

Notlar:

Rete    Europea    dell’Innovazione    (REDINN)    Yenilik    Danışmanlığı,    Yönetim    Yenilik    ve    araştırmacılar    ve    KOBİ’ler    için    Yenilik    Stratejisi    konusunda    uzmanlaşmış    bir    Avrupa    danışmanlık    şirketidir.    REDINN    olağanüstü    sürdürülebilir    sonuçlar    elde    etmek    ve    yenilik    stratejileri    uygulamak    için,    İtalya    ve    Avrupa’daki    müşterileri    ile    işbirliği    içinde    yenilik    ve    araştırma    ve    çalışmaları    hakkında    tutkulu    bir    şekilde    çalışmaktadır    .    Ağımız,    amaçları    yeniliklere    büyümeyi    hızlandırmak    olan,    Avrupa    ve    üçüncü    ülkelerle    ortak    şirketleri    kapsamaktadır.

Türkiye’deki Teknokent Firmalarının Ulusal ve Uluslar Arası Araştırma ve Yenilik Fonları İle Geliştirmesi Modeli

Ana Sayfa » H2020
Paylaş
Tarih : 10 Ekim 2013 - 12:46

TÜRKİYE’DEKİ  TEKNOKENT  FİRMALARININ  ULUSAL VE ULUSLAR ARASI
ARAŞTIRMA VE YENİLİK FONLARI İLE  GELİŞTİRMESİ MODELİ

  

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe
Fonları Uygulayıcısı, Dış Ticaret Uzmanı,
Öğretim Üyesi, YMM, Baş Denetçi

 

A.MEVCUT DURUM

 

Teknoloji Geliştirme Bölgesi yada Teknokent veya Teknopark; yeni veya ileri teknolojide mal ve hizmet üretmek isteyen girişimcilerin, araştırmacı ve akademisyenlerin sınaî ve ticari faaliyetlerini üniversitelerin yanında veya yakınında yürütebilmelerine ve bu üniversitelerden yararlanabilmelerine imkan vermek için kurulmuş akademik, sosyal ve kültürel organizasyonlardır (Kaynak: TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı).

Bu yazımızda Teknokentlerin mevcut durumu,sorunları ve çözüm yollarına ilişkin hipotez çalışmamızı sunuyoruz. Kuşkusuz bu hipotezin en sert koşullarda geçerliliği eleştirel  analiz yöntemi  ile sınanıp, geri bildirim alınmalıdır. 

2001 yılında 4691 sayılı yasayla kurulan Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Temmuz 2012 tarihi itibariyle 45 adet Teknoloji Geliştirme Bölgesi kurulmuş olup, TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı sitesindeki bazı sayısal veriler aşağıdadır:

‐ Firma sayısı 2.037’ye,

‐ İstihdam edilen personel sayısı 17.784’e (14.493 Ar‐Ge, 3.291 Destek Personeli)

‐ Biten Proje Sayısı 9.461’e,

‐ Üzerinde çalışılan proje sayısı 5.121’e

‐ İhracat 599 milyon A.B.D. Dolarına,

‐ Yabancı/yabancı ortaklı firma sayısı 71’e, bu firmalarca yapılan yatırım tutarı 685 milyon ABD Dolarına,

‐ Başvurusu yapılan/tasdik edilmiş patent sayısı 301’e ulaşmıştır.

Bölgelerde Faaliyette Bulunan Firmaların Sektörel Dağılımı;

• % 54 Yazılım ve Bilişim

• % 9 Elektronik Sanayi

• % 6 Savunma Sanayi

• % 4 Tasarım

• % 3 Medikal Bio Medikal

• % 2 Biyoteknoloji

• % 2 İleri Malzeme

• % 2 Telekomünikasyon

• % 3 Tıp

• % 2 Otomotiv

• % 2 Kimya

• % 2 Çevre

• % 2 Enerji

• %2 Makine

• % 5de diğer sektörlerde Ar‐Ge çalışmalarında bulunmaktadır.

B.TEKNOKENTLERİN AVANTAJLARI

TEKNOKENTTEKİ FİRMALARA

• Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım ve Ar‐Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmaktadır.

• Bu süre içerisinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri de katma değer vergisinden muaf tutulmaktadır.

• Bölgede çalışan Ar‐Ge ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2023 tarihine kadar her türlü vergiden muaf tutulmaktadır. Ancak muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı Ar‐Ge personeli sayısının yüzde onunu aşmamalıdır.

• Ancak, Bölgelerde yer alan girişimcilerin yürüttükleri AR‐GE projesi kapsamında çalışan AR‐GE personelinin, Bölgede yürüttüğü görevle ilgili olarak yönetici şirketin onayı ile Bölge dışında geçirmesi gereken süreye ait ücretlerinin bir kısmı gelir vergisi kapsamı dışında tutulur. Kapsam dışında tutulacak ücret miktarı, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

5746 sayılı kanun kapsamında firmalara sağlanan muafiyetler:

• Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bulunan personelin sigorta primi işveren hissesinin %50’si 5746 sayılı Kanun kapsamında desteklenmektedir.

• 5746 Sayılı Araştırma Ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Ve Kanunun Uygulanması kapsamında bölgede yer alan işletmelerde çalışan Ar‐Ge ve Destek personeli ile 4691 sayılı teknoloji geliştirme bölgeleri kanunu uyarınca ücretine gelir vergisi istisnası uygulanan personelin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin %50 si maliye bakanlığı bütçesine karşılanan ödenekten karşılanır.

• Destek personelinin tam zaman eşdeğer sayısı toplam tam zamanlı Ar‐Ge personelinin yüzde onunu geçemez.

• 03 Nisan 2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan maliye bakanlığı kurumlar vergisi genel tebliği (Seri No:1) TGB ‘lerde yazılım ve Ar‐Ge faaliyetlerinde bulunan şirketlerin bu faaliyetleri sonucu buldukları ürünleri kendilerinin seri üretime tabii tutarak pazarlamaları halinde, bu ürünlerin pazarlanmasından elde edilen kazançların lisans, patent gibi gayri maddi haklara isabet eden kısmı transfer fiyatlandırması esaslarına göre ayrıştırılmak suretiyle istisnadan yaralandırılabilecektir.

• İstisnadan yaralanan Ar‐Ge projelerine ilişkin olarak TÜBİTAK ve benzeri kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumların bu mahiyetteki her türlü bağış ve yardımları kurum kazancına dahil edilecek ve istisnadan yararlandırılacaktır.

• Yönetici şirketlerin ilgili mevzuat uyarınca anonim şirket olarak kurulması zorunlu olduğundan, bu şirketlerden yapılan kiralamalarda ödenen kira bedelleri üzerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır.

• Bölgede yer alan firmalar, Bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar‐Ge projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla Bölge içerisinde yapabilirler. Söz konusu yatırıma konu olan teknolojik ürünün üretim izin belgeleri, ilgili kurum ve kuruluş tarafından Bakanlık görüşü alınarak, öncelikle verilir. Bu yatırımlara ilişkin faaliyetler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince tutulması zorunlu defterlerde, yatırım yapan işletmelerin Bölgede yürüttükleri Ar‐Ge faaliyetlerinden ayrı olarak izlenir. Bu yatırımlar nedeniyle Bölgede çalışan personel ve bu yatırımlarından elde edilecek kazançlar Bölge dışında faaliyet gösteren işletmelerin ve bunların personelinin tabi olduğu esaslara göre vergilendirilir.

Öğretim Üyelerine sağlanan avantajlar

• Bölgelerde görevlendirilen öğretim üyelerinin Bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulmaktadır.

• Öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulu izni ile yaptıkları araştırmalarının sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu Bölgelerde şirket kurabilmekte, kurulu bir şirkete ortak olabilmekte ve/veya bu şirketlerin yönetiminde görev alabilmektedirler (KAYNAK: TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı).

C.TEKNOKENTLERİN SORUNLARI

‐Teknokent mevzuatına göre firmalara hibe desteği değil, vergisel ve mali teşvikler sağlanmaktadır. Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Genel Müdürü Sayın Ahmet Başalp’ın tanımladığı kritik sorunlar aşağıdadır:

‐ Teknoparklara kuluçka merkezinde yer alan firmalar için de herhangi bir destek verilmemektedir.

‐ Yani çok iyi bir fikre sahip olan fakat bunu gerçekleştirecek parası olmayan girişimciler için hiçbir destek mekanizması düşünülmemiştir.

‐ Bu konuda KOSGEB’in TEKMER (Teknoloji Geliştirme Merkezi) bünyesinde Ar‐Ge çalışmaları yürüten firmalara destekleri bulunmaktadır ancak KOSGEB ve Teknoparkların birlikte eşgüdüm içersinde çalışmalarını sağlayacak bir yapı düşünülmemiştir.

‐Teknoparkların karşısında duran diğer bir sorun ise Ar‐Ge çalışması yapan firmaların seri üretime geçtiklerinde karşılarına çıkan engellerdir. Çünkü yasa gereği teknopark alanı içerisinde yapılan çalışmalar sadece geliştirme aşamasında iken vergiden muaftırlar, yani prototip üretildikten ve proje başarı ile sonlandırıldıktan sonra destekler sona ermektedir. Bu durum sadece yazılım ürünleri için geçerli değildir. Teknoparklara en yoğun ilgiyi gösteren firmaların yazılım firmaları olmasının açıklaması budur.

Teknopark mekanizmasının daha iyi işleyebilmesi için hiç şüphesiz ki seri üretim hususunda da birtakım kolaylıkların getirilmesi gereklidir(KAYNAK: Ahmet Başalp, Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi).

D.SORUNLARA ÇÖZÜM MODELİ DENEMESİ

19.06.2012 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan Yatırım Teşvik ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararının 17. Maddesine göre öncelikli yatırım konuları arasında Ar‐Ge projeleri de tanımlanarak 5.Bölge Desteklerinden yararlanılacağı belirtilmiştir. 13 Ekim 2012 tarihindeki değişiklik ile de ismen TÜBİTAK ve KOSGEB Ar‐Ge Projelerinin bu destekten yararlanacağı ifade edilmiştir. Bu imkânla birlikte 6 alandaki (TÜBİTAK‐KOSGEB‐YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ-EUREKA-EUROSTARS VE H2020 ) teşvikleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde Teknokentteki firmaların büyük ölçüde sorunlarının çözülebileceği tarafımızca öngörülmektedir. Bu konudaki adımları aşağıdaki gibi sırayabiliriz:

1.TÜBİTAK –EUREKA VE EUROSTARS PROJELERİ UYGULAMASI

TÜBİTAK’ın 1507 ‐ KOBİ Ar‐Ge Başlangıç Destek Programı, 1501 ‐ Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programı ve EUREKA ve EUROSTARS’ın desteklendiği 1509 ‐ Uluslararası Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programına Teknokentteki Limited ve Anonim Şirketler, bireysel ya da da ortaklı Ar‐Ge projeleri sunmalıdır.

EUREKA ve EUROSTARS Programları hakkında kısa bir bilgi verirsek:

EUREKA, pazar odaklı, kısa sürede ticarileşebilecek ürün ve süreçlerin geliştirilmesine yönelik, ağırlığını AB ülkelerinin oluşturduğu 40 ülkeden en az iki ortaklı projelerin desteklendiği uluslararası Ar‐Ge destek programıdır. Programda uluslararası işbirlikleri oluşturulurken, projeler ulusal kaynaklarla desteklenmektedir. Bu kapsamda Türkiye’de EUREKA Programının yürütülmesinden TÜBİTAK sorumludur. TÜBİTAK, EUREKA programına sunulan projeleri TEYDEB 1509 programıyla desteklemektedir. EUREKA projelerine katılan büyük ölçekli firmaların projelerine %60 oranında, KOBİ’lere ise %75 oranında hibe destek sağlanmaktadır. Temmuz 2012‐Haziran 2013 tarihleri arasındaki EUREKA Dönem Başkanlığını Türkiye Üstlenmiştir.

EUROSTARS Programı; Avrupa Komisyonu ve EUROSTARS üye ülkelerin Avrupa’daki KOBİ’lerin rekabetçiliğinin arttırılması için başlattıkları KOBİ’lere özel, hızlı ve etkin bir destek programıdır. EUROSTARS herhangi bir teknoloji alanı ve sektör ayrımı yapmaksızın Ar‐Ge odaklı faaliyetler yürüten KOBİ’lerin projelerinin desteklenmesini amaçlamaktadır. Avrupa Birliği KOBİ tanımına uygun işletmeler ana ortak (proje koordinatörü) olarak EUROSTARS projesi başlatabilirler. Fakat bu tanıma uygun olmayan işletmeler ve büyük firmalar, gerekirse üniversite veya araştırma kuruluşlarını da yanlarına alarak EUROSTARS projelerinde ortak olarak yer alabilmektedir. EUROSTARS projeleri TÜBİTAK’ın “Uluslararası Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programı” kapsamında desteklenmektedir. EUROSTARS projelerine katılan büyük ölçekli firmaların projelerine %60 oranında, KOBİ’lere ise %75 oranında hibe destek sağlanmaktadır. EUROSTARS Programı proje başvurularına sürekli açık değildir. Genellikle yılda 2 kere çağrı açılmakta ve son başvuru tarihinden önce projelerin EUROSTARS ofisine internet üzerinden sunulması gerekmektedir (Kaynak: TÜBİTAK)

Teknoketlerdeki Ar‐Ge projelerine örnekler vermek istersek:

Bir yazılım programı veya sistemi geliştirmek için gerekli olan teknolojinin geliştirilmesi ve uygulanması kapsamında, örneğin Baz istasyonlarında takip yazılımın geliştirilmesine yönelik bir Ar‐Ge projesi kapsamında projenin gerçekleştirilmesi için gerekli olan yazılım geliştirme (compiler) lisansları, server, mobil uygulamalar için akıllı telefonlar gibi ekipman ile personel desteği için TÜBİTAK’a başvurulması.

Bio Medikal’den bir pilot tesis ar‐ge projesi örneği: Peloid Çamurdan sivilcelerin giderilmesine yönelik ürünün elde edilmesi için, pilot ölçekte kurutma fırını, UV Dezenfektasyon, mixer, formulasyon çalışmalarında kullanılacak laboratuar ekipmanları (İletkenlik ölçer, ultrasonik su banyosu, hassas terazi) bu kapsamda desteklerden yararlanılır.

Sözkonusu projelerin TÜBİTAK’a verilerek onaylanması halinde Teknokent avantajlarına ilave olarak;

Ar‐Ge projesinin gerçekleşmesi için proje bütçesinin %25’ine kadar daha sonra mahsup edilmek üzere ön ödeme alınır. Proje gerçekleşmesi ile birlikte KOBİ’lerde %75’e kadar, diğer projelerde %40‐60 arası hibe alınır. Gelir ve Kurumlar Vergisi istisnası Ar‐Ge projelerine uygulanırken, onaylanan TÜBİTAK proje Ar‐Ge giderleri Teknokent firmasının geçici ve yıllık tüm vergi matrahına uygulanır. Bir ayrım sözkonusu değildir.

Projenin tamamlandığına dair yazının TÜBİTAK’dan alınarak 1 yıl içinde KOSGEB’e ve aynı zamanda YATIRIM TEŞVİKİNE başvurulması prosedürü başlamaktadır.

2. TEKNOKENTTEKİ FİRMALARIN AVRUPA BİRLİĞİ HORIZON 2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMI İLE DESTEKLENMESİ

AB’nin küresel rekabet edebilirliğini güçlendirmek için 2014‐2020 yıllarını kapsayan 70 milyar Euro’luk bütçesi ile “HORİZON 2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı” (H2020) 11 Aralık 2013 tarihinde çağrıları açıklanarak,Ocak 2014 başında  uygulamaya başlayacaktır.

AB bünyesinde yürütülecek tüm Ar‐Ge hibe programları tek çatı altında H2020’de yer almakta olup, sadece araştırma faaliyetlerini değil araştırma çıktılarının piyasada ticarileşmesini sağlayacak yenilik faaliyetlerini de içermektedir. Bu Programın öncelikli 3 ana alt grubu bulunmaktadır:

BİLİMSEL MÜKEMMELİYET (Excellent Science): Birliğin dünya çapında bir bilimsel mükemmeliyete sahip olması için bilimsel altyapısının düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadır. Alt kırılımı şöyledir:

– Avrupa Araştırma Konseyi (The European Research Council) 13 095  milyon euro (temel araştırma için),

– Yeni ve Gelişen Teknolojiler (Future and Emerging Technologies) 2 696 Milyon  Euro (BİT dışında diğer alanların da katkısına açılmıştır),

– Marie Curie Faaliyetleri 6 166  milyon Euro (eğitim, kariyer planlama ve sanayi‐akademi işbirliği)

– Araştırma Altyapıları (European research infrastructures ‐including e‐Infrastructures) 2  488 milyonEuro.

Bu alt bileşen destek programında ,İstanbul Teknokent’teki kuluçka merkezinde yer alan firmalar ile  çok iyi bir fikre sahip olan fakat bunu gerçekleştirecek kaynağı  olmayan girişimciler için birçok destek mekanizması yer almaktadır.

ENDÜSTRİYEL LİDERLİK (Industrial Leadership): Endüstriyel alanında liderliğin sağlanması ve rekabetçiliğin arttırılmasını öngören bu alt bileşenin   alt gruplandırılması şu şekildedir:

– Kolaylaştırıcı ve Endüstriyel Teknolojiler alanında Liderlik (Leadership in enabling and industrial technologies) 13.557 milyon Euro (BİT. fotonik,mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar Teknolojiler‐KET),

– Risk Sermayesine Erişim (Access to risk finance) 2 842 milyon Euro (araştırma ve yenilik faaliyetlerinde özel finansman ve risk sermayesi kaldıracı için),

– KOBİ’ler için Yenilik Araştırma Programı (Innovation in SMEs) 616 milyon Euro (Bu programla KOBİ’ler bireysel olarak da hibe programına başvurabilecekler. Endüstriyel Liderlik, Toplumsal sorunlara Çözümler ve Risk sermayesine erişim programlarından da % 20 paylık katkı ile oluşan bu bütçenin COSME adlı yeni bir isimle sadece KOBİ’lere kullandırılması öngörülmektedir).

Bu destek programında teknokentte ağırlıklı olarak faaliyette bulunan  yazılım firmaları için(ICT) % 100’lere varan hibeler söz konusudur.

TOPLUMSAL SORUNLARA ÇÖZÜMLER (Societal Challenges): Aşağıdaki 6 konuda araştırma ve yenilik faaliyetlerinin hibelerle desteklenmesi öngörülmektedir:

– Sağlık, aktif yaşlanma ve refah (Health, demographic change and wellbeing)  7 472  milyon Euro,

– Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve biyoekonomi (Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research and the bioeconomy) 3 851  milyon Euro,

– Güvenli, temiz ve etkili enerji (Secure, clean and efficient energy) 5 931 milyon Euro,

– Akıllı, temiz ve entegre ulaşım (Smart, green and integrated transport) 6 339 milyon Euro,

– İklim değişikliği ve kaynak verimliliğinin arttırılması‐hammaddeler dahil (Climate action, resource efficiency and raw materials) 3 081 milyon Euro,

– Kapsayıcı, yenilikçi ve güvenli toplumlar (Inclusive, innovative and secure societies) 1 309 milyon Euro.

İstanbul Teknokent’teki firmalar için AB’nin H2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve programından nasıl yararlanabileceğine ilişkin uluslararası deneyimi  olan sayın Leonardo Piccinetti tarafından 4 kasım 2013 tarihinde İstanbul Teknokent’te bir günlük  eğitim semineri verilecektir.

3. TEKNOKENT’DEKİ FİRMA KOBİ İSE KOSGEB ENDÜSTRİYEL UYGULAMA PROGRAMINA GEÇİLMESİ UYGULAMASI

Firmanız KOBİ ise, TÜBİTAK ar‐ge projesi çıktısının üretimi için gerekli olan standart ve Ar‐Ge unsuru taşımayıp ancak ticarileştirilmesini sağlayan aletteçhizat ve yazılımlar gibi sabit kıymetlerin temini için, KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına başvurulur. Yukarıdaki örneğimizle bağlantılı olarak; Baz İstasyonu Projesinin ticarileşmesi için KOSGEB’den Data Center ile ihtiyaç olan müşteriler sunumun sağlanması için, gerekli olan Server, Güç Kaynağı, Lan Switch, Yedekleme üniteleri ve bu Data Center işletilmesi için monitoring, firewall yazılımların desteklenmesinin talep edilmesi. Peloid çamurun ticarileşmesi için gerekli olan paketleme ve ambalajlama makineleri ile ambalaj malzemelerinin talep edilmesi. KOBİ’lerin bir defaya mahsus olmak üzere maksimum 18 ay süre ile yararlanacağı destekler aşağıdadır:

%75 hibeli makine, teçhizat ve yazılımda maksimum 150.000 TL.’lik hibe (fatura değeri 300.000 TL veya 200.000 TL nin %75 i 150.000 TL)
%75 hibeli net ücretin %75 oranı ile 100.000 TL lik personel hibesi
%75 destek oranlı 200.000 TL lik 2 yılı ödemesiz faizsiz makina, teçhizat yazılım alımında, geri ödemeli kredi.

4. TÜBİTAK PROJESİ TAMAMLAMA YAZISI İLE  EKONOMİ BAKANLIĞINA BAŞVURARAK TEKNOKENT FİRMASI İÇİN 5. BÖLGE DESTEKLERİNİN SAĞLANMASI

TÜBİTAK Ar‐Ge projesi çıktısının seri üretimi için, Firmanın TEKNOKENT’de yapacağı yeni fabrika inşası ile yerli ve ithal makine ve teçhizatlar, programlar, donanımlar vs gibi yatırımlar için örneğin Ankara ve İstanbul’da en az 1 milyon TL bütçeli, uzatma dahil maksimum 3 yıl vadeli yatırım teşvik belgesi ile Teknokentlerde seri üretime geçilmesi halinde dahi aşağıdaki vergi ve mali avantajlardan yararlanabilmektedir:

1. Teknokent’de sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor. Sabit yatırım tutarı: Arazi‐arsa, bina‐inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Teknokentlerin bünyesinde seri üretime geçmek için üretim yeri ve imkânları bulunmaktadır, Teknokent mevzuat ı da buna müsaittir, sadece harekete geçmek lazım. Teknokentte sağlanan seri üretim kazançları kurumlar vergisinden muaf olmadığı için, 5.bölge destekleri ile bu sorun çözülmektedir. Mevcut haliyle seri üretim kazancının vergiye tabi olmasından dolayı kanımca Teknokentlerin özellikle de yazılım dışındaki faaliyetler için cazibesi azalarak, atıl kapasite ile çalışmaktadır.

2. Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında muafiyet sözkonusu olup, normal Teknokent mevzuatında bu tür bir destek bulunmamaktadır.

3. KDV istisnası: Yatırım teşvik belgesi olmayınca Teknokentteki bir firma bu tür alımları için KDV ödemektedir.

4. Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

5. Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6‐7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

6. Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir. Teknokentlerde ise bol miktarda seri üretim için yatırım yeri vardır ve 4691 sayılı Teknokent yasası ile de bu mümkündür.

7. Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %70 indirimli olarak uygulanır.

E.SONUÇ

İrlandalı yazar George Bernard Shaw’ın bazı Ar‐Ge sözlerini Teknokent konusunda bizi motive etmesi için aşağıda değerlendirmenize sunuyorum:

Eğer yürüdüğün yolda engeller yoksa o yol seni bir yere götürmez.

Benim en iyi dostum terzimdir. Çünkü ne zaman beni görse, derhal o andakiölçülerimi alır. Oysa bütün öteki tanıdıklarım, benim hala eskisi gibi olduğumu düşünürler.

Sorun çaresizlik değil, isteksizlik… İsteksiziz, çünkü çocuklukta bize uygulanan ilk şey, içimizdeki isteği öldürmektir.

Gençken yaptığım on şeyden dokuzunun başarısızlıkla sonuçlandığını gördüm. Başarısız olmak istemiyordum onun için ben de on kat daha fazla çalıştım.

 

H2020 Training Turkey

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne



GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI