YARDIMCI DEFTERLER

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:33

1.5. Büyük Defter Yardımcı Defter Bağlantısı: İşletmelerde aynı türden muhasebe işlemleri aynı büyük defter hesabına yazılır. Bu nedenle aynı büyük defter hesabına çok sayıda kayıt yapılmak zorunluluğu ortaya çıkabilir. Büyük defter hesabını daha aytıntılı bir şekilde görmek istersek yardımcı defterler kullanırız. Yardımcı defter kullanımı zorunlu değildir. İşletmeler isteklerine göre yardımcı defter kullanırlar. Alt hesap olarak ta bilinirler.

Yardımcı defterler de ana hesap büyük defterleri ile aynı özellikleri taşımaktadır. Yardımcı defter kayıtları da ana hesapların ki gibi yapılır. Yardımcı defterleri kullanmanın en önemli faydası ana hesaplarda göremeyeceğimiz ayrıntıları bize gösterir. Örneğin bankalar hesabını, hangi bankalarda hesabımız varsa o bankaların yardımcı hesabını açarız ve böylece hangi bankada ne kadar para olduğunu ayrı bir şekide görebiliriz.

Örnek: İşletme bankalar hesabının 3 tane yardımcı hesabını açmıştır. Bunlar A bankası, B bankası ve C bankasıdır. Yardımcı hesapların bilgileri aşağıdaki gibidir.

102.01 A Bankası: 20.000 TL
102.02 B Bankası: 12.000 TL
102.03 C Bankası: 38.000 TL

Büyük defter kaydı:

BORÇ 102.01 A BANKASI HESABI ALACAK
20.000

BORÇ 102.02 B BANKASI HESABI ALACAK
12.000

BORÇ 102.03 C BANKASI HESABI ALACAK
38.000

Bu şekilde 3 bankadaki hesap hareketlerini de ayrı bir şekilde görebiliriz. Eğer bu yukarıdaki gibi yardımcı defter açmasaydık 102 Bankalar hesabı aşağıdaki gibi olacaktır.

BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK
70.000

Görüldüğü gibi 102 bankalar hesabını yardımcı defterlere ayırmadığımız zaman sadece bankalarda 70.000 TL olduğunu görüyoruz ama hanfi bankada ne kadar para olduğunu göremiyoruz. Böyle durumlarda işlem sayısı arttıkça daha da karmaşık hale gelerek ayrıntılı bilgilere ulaşmamız zorlaşmaktadır. Bu nedenle yardımcı defterlerin işletmeler ve muhasebe açısından önemi büyüktür.

AÇILIŞ KAYDININ BÜYÜK DEFTERE AKTARILMASI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:31

1.4. Açılış kaydının büyük defterlere aktarılması:

Örnek: HG işletmesi 01.01.2009 tarihinde aşağıdaki varlık ve kaynak hesapları ile kuruluyor. İşletmenin açılış bilançosunu düzenleyerek sermayeyi bulunuz ve işletmenin açılış kaydını yapınız.

100 Kasa Hesabı………………………………………24.000 TL
102 Bankalar Hesabı……………………………….17.000 TL
121 Alacak Senetleri……………………………….36.000 TL
153 Ticari Mallar Hesabı………………………..48.000 TL
252 Binalar Hesabı…………………………………90.000 TL
255 Demirbaşlar Hesabı…………………………35.000 TL
320 Satıcılar Hesabı………………………………70.000 TL
321 Borç Senetleri Hesabı……………………..49.000 TL
400 Banka Kredileri Hesabı……………………33.000 TL
421 Borç Senetleri Hesabı……………………..25.000 TL

Açılış Kaydı:

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………01.01.2009………………………………..

100 Kasa Hesabı
102 Bankalar Hesabı
121 Alacak Senetleri Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
252 Binalar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı

320 Satıcılar Hesabı
321 Borç Senetleri Hesabı
400 Banka Kredileri Hesabı
421 Borç Senetleri Hesabı
500 Sermaye Hesabı

………………….Açılış Kaydının Düzenlenmesi……………

 

24.000
17.000
36.000
48.000
90.000
35.000

 

 

 

70.000
49.000
33.000
25.000
73.000

Büyük defter kayıtları:

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
24.000
BORÇ 121 ALACAKAK SENETLERİ HS ALACAK
36.000
BORÇ 252 BİNALAR HESABI ALACAK
90.000
BORÇ 320 SATICILAR HESABI ALACAK
70.000
BORÇ 400 BANKA KREDİLERİ HESABI ALACAK
33.000
BORÇ 500 SERMAYE HESABI ALACAK
73.000
BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK
17.000
BORÇ 153 TİCARİ MALLAR HESABI ALACAK
48.000
BORÇ 255 DEMİRBAŞLAR HESABI ALACAK
35.000
BORÇ 321 BORÇ SENETLERİ HESABI ALACAK
49.000
BORÇ 421 BORÇ SENETLERİ HESABI ALACAK
25.000

BÜYÜK DEFTER (DEFTERİ KEBİR)

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:29

1. Büyük Defterin Tanımı: Büyük defter, yevmiye defterlerine kaydedilmiş olan işlemleri buradan alarak sitemli bir şekilde hesaplara dağıtan ve düzenli olarak bu hesaplarda toplayan muhasebe defteridir. Büyük defterin diğer adı da Defteri Kebir’dir.

Yevmiye defterlerlerine yapılan işlemler tarih ve işlem sırasına göre, belli bir düzenlemeye tabi tutulmadan yazılır. İşletmenin muhasebe işlemlerinin takip ve kontrolü için muhasebe kayıtlarının hesaplara dağılımının daha düzenli bir şekilde yapılmasını sağlamak ister. Bu nedenle hesaplardaki hareketliliklerin takip ve kontrolü için ayrı bir deftere ihtiyaç duyarlar. Bu hesaplarda oluşan rakamların sistemli bir şekilde bir araya getirilmesi ve dağıtılması işlevini gören deftere büyük defter (defteri kebir) adı verilir. Büyük defter tutulması zorunlu bir defterdir (VUK madde 182).

Büyük defter muhasebenin sınıflandırma fonksiyonu yerine getiren defterdir. Büyük defterlerden elde edilen rakamlar diğer muhasebe dokümanları için birer kaynak niteliği de taşımaktadır. Bu nedenle büyük defter kayıtlarının muhasebenin sağlıklı yürümesi açısından tutulmasının gerekliliği son derece öenmlidir.

1.1. Büyük Defterin Şekli: Büyük defter hesabının en az aşağıdaki bilgileri bulundurması zorunludur:

– Hesabın ismi,
– Yevmiye defteri tarihi,
– Yevmiye defteri madde numarası,
– Borçlu veya alacaklı tutar,
– Açıklama.

Büyük defter örneği:

……………HESABI
Yevmiye tarihi ve numarası Açıklama Tutar Yevmiye tarihi ve numarası Açıklama Tutar
Toplam Toplam

Muhasebe işlemlerinde matbu büyük defter yukarıdaki gibidir. Fakat genelde muhasebe işlemlerinin büyük defter kayıtları daha kısa bir şekilde düzenlenebilir. Bizde sitemiz içersindeki derslerde büyük defterleri aşağıdaki şekilde düzenleyeceğiz.

BORÇ ………….. HESABI ALACAK
Tutar Tutar
Toplam Toplam


1.2. Büyük Defter Düzenleme Kuralları: 

– Diğer tüm tutulacak defterlerde olduğu gibi, büyük defter kayıtlarının da Türkçe tutulması zorunludur (VUK madde 215)
– Kayıtlarda Türk para birimi kullanılır (VUK madde 215).
– Yazma işlemlerinde mürekkepli kalem veya makine kullanılır (VUK madde 216)
– Yanlış kayıtlarda, yanlış yazılan rakam ve yazı okunacak şekilde çizilir, üst veya yan tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılarak düzeltilir (VUK madde 217)
– Kayıtlar arasında boş satır bırakılamaz, satır atlanamaz. Ciltli defterlerde sayfalar ciltten koparılamaz (VUK madde 218)
– Kayıtlar zamanında yapılır (VUK madde 219)

1.3. Yevmiye Defteri ile Büyük Defter İlişkisi: Muhasebede, ticari işlemlerin belgelere dayanarak tarih sırası ile, maddeler halinde kaydedildiği deftere yevmiye defteri denir. Bu işlem de hesaplar aracılığıyla yapılır. Aynı tür olaylar aynı hesaplarda toplanır. Bu hesapların durumuda büyük defterler aracılığı ile görebiliriz. Eğer bir de yardımcı defteriniz var ise bilginin daha ayrıntılı olmasını sağlayabilirsiniz. Yevmiye defteri bize her muhasebe olayını, olayın olduğu günü kaydetme imkanı verir. Büyük defter ise bu kayıtları sadeleştirilerek özelliklerine göre bir araya toplar.

Yevmiye defterine kaydedilen kayıtlar hesaplar aracılığıyla kaydedilir. Bu hesaplarda büyük defterlerde sınıfladırılır. Bu nedenle yevmiye defteri ile büyük defter kayıtları arasında birebir ilişki vardır.

Örnek: İşletme 12.01.2009 tarihinde 3.500 TL nakit parayı bankaya yatırmıştır.

Yevmiye kaydı:

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

……………………………..12.01.2009………………………………..

102 Bankalar Hesabı

100 Kasa Hesabı

bankaya para yatırılması

 

3.500

 

 

3.500

Büyük defter kaydı:

BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK
3.500
3.500

Yevmiye kaydında 102 bankalar hesabı borç tarafa yazıldığı için, büyük defter de 102 bankalar hesabının borç tarafına kayıt yapılır. Çünkü banka hesabına giriş, yani banka hesabında bir artış oluyor.

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
3.500
3.500

Yevmiye kaydında 100 kasa hesabı alacak tarafa yazıldığı için, büyük defter de 100 kasa hesabının alacak tarafına kayıt yapılır. Çünkü kasa hesabından bir çıkış, yani kasa hesabında bir azalış oluyor.

MUHASEBE FİŞLERİ

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:28

1. Muhasebe Fişleri: Muhasebe işlemlerinin yevmiye defterine yazılmadan önce kaydedildiği, yetkili kişiler tarafından imzalandığı ve yevmiye bilgilerini içeren fişe muhasebe fişi denir. Muhasebe işlemleri yevmiye defterine doğrudan kaydedilebileceği gibi muhasebe fişleri yardımı ile de kayıt yapılabilir.

İşlemler önce belgelere dayanarak muhasebe fişine, buradan yevmiye defterine kayıt edilir. Muhasebe fişlerinin kullanımı zorunlu değildir ve standart bir şekli yoktur. Genellikle büyük işletmeler tarafından kullanılır. . Muhasebe fişleri yapılan işlemin özelliğine göre düzenlendikten sonra 45 gün içinde bu fişlerden yararlanılarak yevmiye defterine kayıt yapılır.

Muhasebe fişi kullanmanın faydaları:
– Kayıtların kontrolünü sağlar,
– Kayıtlarda düzen sağlar,
– Yanlış kayıt yapmayı önler,
– Aynı nitelikteki işlemleri toplu olarak kaydetmeyi sağlar

Muhasebe fişleri üç çeşittir:

1.1. Kasa Tahsil Fişi: İşletmenin kasasına giren paraların nerelerden, hangi nedenlerle alındığını ve hangi hesaplara alacak kaydedileceğini gösteren fiştir. Tahsil fişi, kasaya para girişi olduğu zaman kullanılır. Yani tahsil fişi kasa hesabı borçlu durumda olacağı zaman kullanılır. Kısaca kasaya para giriyorsa tahsil fişi kesilir.

Kasa tahsil fişinde borçlu hesap her zaman kasa hesabı olduğu için sadece alacaklı hesap yazılır.

KASA TAHSİL FİŞİ

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

100 KASA HESABI

Alacaklı Hesap

…………………………..Açıklama………………………….

 

1.2. Kasa Tediye Fişi: İşletmenin kasasından çıkan paraların hangi nedenlerle ödendiğini ve hangi hesaplara borç kaydedileceğini gösteren fiştir. Tediye fişi, kasadan para çıkışı olduğu zaman kullanılır. Yani tediye fişi kasa hesabı alacaklı durumda olacağı zaman kullanılır. Kısaca kasadan para çıkıyorsa tediye fişi kesilir.

Kasa tediye fişinde alacaklı hesap her zaman kasa hesabı olduğu için sadece borçlu hesap yazılır.

KASA TEDİYE FİŞİ

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

Borçlu Hesap

100 KASA HESABI

…………………………..Açıklama………………………….

 

 

1.3. Mahsup Fişi: Kasa hesabını ilgilendirmeyen başka bir ifade ile tamamı nakit olmayan işlemler için düzenlenen fiştir. Mahsup fişi, kasaya ne para giriyorsa, ne de para çıkıyorsa kullanılır. mahsup fişinde borçlu ve alacaklı hesaplar için iki bölüm bulunmaktadır. Bu bölümlere borçlu ve alacaklı hesapların kodu, adı ve tutarları yazılır.

MAHSUP FİŞİ

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

Borçlu Hesap

Alacaklı Hesap

…………………………..Açıklama………………………….

 

 

YEVMİYE DEFTERİ AÇILIŞ KAYDI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:26

4. Açılış Kaydı: Yevmiye defterine ilk olarak yani birinci madde olarak açılış bilançosundaki hesapların yazıldığı kayıt yapılır. Bilançonun aktifinde yer alan değerler yevmiye defterinin borcuna, pasifte yer alan değerler ise alacağına kaydedilir. Açılış kaydı yevmiye defterinin 1 numaralı maddesidir. Yevmiye defterine yapılan kayıtlar ne olursa olsun borç ve alacak toplamlarının mutlaka birbirine eşit olması gereklidir.

Örnek: HG işletmesi 01.01.2009 tarihinde ki açılış bilançosunu aşağıdaki gibidir. Buna göre açılış kaydını düzenleyeniz.

AKTİF HG İŞLETMESİ 01.01.2009 TARİHLİ AÇILIŞ BİLANÇOSU PASİF
I. DÖNEN VARLIKLAR……………………………………….25.000
100 Kasa Hesabı…………………….4.000
102 Bankalar Hesabı……………..7.000
121 Alacak Senetleri Hesabı…6.000
153 Ticari Mallar Hesabı……..8.000

II. DURAN VARLIKLAR………………………………………..5.000
255 Demirbaşlar Hesabı……..5.000

 

III. KISA VADELİ YABANCI KAYNAK………..9.000
321 Borç Senetleri Hesabı…….9.000

IV. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAK………18.000
400 Banka Kredileri Hesabı…..13.000
421 Borç Senetleri Hesabı……..5.000

V. ÖZ KAYNAKLAR…………………………………………3.000
500 Sermaye Hesabı……………….3.000

AKTİF TOPLAM 30.000 PASİF TOPLAM 30.000


Cevap:
 İşletmenin açılış bilançosunundan faydalanarak açılış kaydını düzenleyelim.

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………01.01.2009………………………………..

100 Kasa Hesabı
102 Bankalar Hesabı
121 Alacak Senetleri Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı

321 Borç Senetleri Hesabı
400 Banka Kredileri Hesabı
421 Borç Senetleri Hesabı
500 Sermaye Hesabı

………………….Açılış Kaydının Düzenlenmesi……………

 

4.000
7.000
6.000
8.000
5.000

 

 

 

9.000
13.000
5.000
3.000


Örnek:
 HG işletmesi 01.01.2009 tarihinde aşağıdaki varlık ve kaynak hesapları ile kuruluyor. İşletmenin açılış bilançosunu düzenleyerek sermayeyi bulunuz ve işletmenin açılış kaydını yapınız.

100 Kasa Hesabı……………………………………..24.000 TL
102 Bankalar Hesabı……………………………….17.000 TL
121 Alacak Senetleri……………………………….36.000 TL
153 Ticari Mallar Hesabı………………………..48.000 TL
252 Binalar Hesabı…………………………………90.000 TL
255 Demirbaşlar Hesabı…………………………35.000 TL
320 Satıcılar Hesabı………………………………70.000 TL
321 Borç Senetleri Hesabı……………………..49.000 TL
400 Banka Kredileri Hesabı……………………33.000 TL
421 Borç Senetleri Hesabı……………………..25.000 TL


Cevap:
 İşletmenin açılış bilançosunu düzenleyerek sermayeyi bulalım

Açılış Bilançosu:

AKTİF HG İŞLETMESİ 01.01.2009 TARİHLİ AÇILIŞ BİLANÇOSU PASİF
I. DÖNEN VARLIKLAR……………………………………..125.000
100 Kasa Hesabı……………………24.000
102 Bankalar Hesabı……………..17.000
121 Alacak Senetleri Hesabı…36.000
153 Ticari Mallar Hesabı……..48.000

II. DURAN VARLIKLAR…………………………………….125.000
252 Binalar Hesabı………………90.000
255 Demirbaşlar Hesabı………35.000

 

III. KISA VADELİ YABANCI KAYNAK……..119.000
320 Satıcılar Hesabı……………70.000
321 Borç Senetleri Hesabı…..49.000

IV. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAK……..58.000
400 Banka Kredileri Hesabı…..33.000
421 Borç Senetleri Hesabı…….25.000

V. ÖZ KAYNAKLAR………………………………………73.000
500 Sermaye Hesabı……..73.000

AKTİF TOPLAM 250.000 PASİF TOPLAM 250.000


Açılış Kaydı:

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………01.01.2009………………………………..

100 Kasa Hesabı
102 Bankalar Hesabı
121 Alacak Senetleri Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
252 Binalar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı

320 Satıcılar Hesabı
321 Borç Senetleri Hesabı
400 Banka Kredileri Hesabı
421 Borç Senetleri Hesabı
500 Sermaye Hesabı

………………….Açılış Kaydının Düzenlenmesi……………

 

24.000
17.000
36.000
48.000
90.000
35.000

 

 

 

70.000
49.000
33.000
25.000
73.000

YEVMİYE DEFTERİ

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 22:23

1. Yevmiye Defterinin Tanımı: Muhasebede, ticari işlemlerin belgelere dayanarak tarih sırası ile, maddeler halinde kaydedildiği deftere yevmiye defteri (Günlük Defter) denir. Yevmiye defterine yapılan her kayıt mutlaka bir belgeye dayanmalıdır. Muhasebede belgesi olmayan hiçbir işlem kaydedilemez. Yevmiye defterine ilk olarak yeni işe başlayan işletmelerde açılış bilançosu, eskiden beri işe devam eden işletmelerde önceki dönem sonu bilançosunda yer alan bilgiler esas alınarak açılış kaydı yapılır. Böylece hesaplar açılmış olur. Açılış kaydından sonra yapılan parasal işlem ve olaylar tarih sırası ile yevmiye defterine kaydedilir.

Yevmiye defterine kayıt yapılırken hata olursa muhasebe kurallarına göre düzeltme yapılır. Kayıt silme, karalama, sayfa koparma kesinlikle yasaktır ve cezai müeyyidelere tabidir. Yanlış yazılan rakam veya yazının üzeri okunacak şekilde tek çizgi ile çizilir ve üzerine ya da yanına doğrusu yazılır. Yevmiye defteri ciltli ya da yapraklı olabilir.

Yevmiye defteri kullanılmadan önce notere tasdik ettirilmesi gerekir. Aksi halde tutulan yevmiye defteri kanunen geçerli sayılmaz. Muhasebe kayıtlarını bilgisayar aracılığı ile tutan işletmeler bilgisayar kağıtlarını defter olarak tasdik ettirirler. Bu durumda yevmiye defteri formatı kullanılan muhasebe paket programına göre değişmektedir.

Muhasebe işlemlerinin defterlere günü gününe kaydedilmesi esas olmakla birlikte en geç 10 gün içinde deftere kayıt yapılmalıdır. Muhasebe kayıtlarını, muhasebe fişlerine dayanarak yürüten işletmelerde en geç 45 gün içinde deftere kayıt yapılmalıdır. Yevmiye defteri, Türk Ticaret Kanunu’na göre ait olduğu yıldan başlayarak 10 yıl, Vergi Usul Kanunu’na göre izleyen yıldan başlayarak 5 yıl süre ile saklanmalıdır.

1.1. Yevmiye Defterinin Şekli: Yevmiye defterine muhasebe işlemleri yevmiye maddesi halinde yazılır. Yevmiye defterinde iki çizgi arasında yer alan terimler yevmiye maddesini oluşturur. Yevmiye maddesine kayıt yapılırken önce borçlu hesaplar kaydedilir, daha sonra alacaklı hesaplar kaydedilir. Borçlu hesapların tutarları borç sütununa, alacaklı hesapların tutarları alacak sütununa yazılır. Her yevmiye maddesinin altında işlemi açıklayan kısa bir not yer alır.

Yevmiye defterinde ilk satır bir önceki sayfa toplamının devredildiği toplamların bulunduğu satırdır. Yevmiye defterinin son satırı da sayfa toplamının yazıldığı toplam satırıdır.

Yevmiye Defteri Örneği:

Borçlu
Büyük Defter Sayfa No
Alacaklı
Büyük Defter
Sayfa No
Yevmiye Madde Numarası AÇIKLAMA Yardımcı HesapTutarı Borçlı Hesap Tutarı Alacaklı Hesap Tutarı

……………..Tarih………………

Borçlu Hesap

Alacaklı Hesap

 

……………Açıklama…………..

Muhasebe işlemlerinde matbu yevmiye defteri yukarıdaki gibidir. Fakat genelde muhasebe işlemlerinin yevmiye kayıtları daha kısa bir şekilde düzenlenebilir. Bizde sitemiz içersindeki derslerde yevmiye defterini aşağıdaki şekilde düzenleyeceğiz.

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

Borçlu Hesaplar

Alacaklı Hesaplar

…………………………..Açıklama………………………….

Borç tutarı  

Alacak tutarı

 

Yevmiye maddesi düzenlenirken, yevmiye maddesi üç biçimde olabilir.

1.1.1. Basit (yalın) madde: Tek hesabın borçlu ve tek hesabın alacaklı olduğu yevmiye maddesi türüdür.

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

Borçlu Hesap

Alacaklı Hesap

…………………………..Açıklama………………………….

   

 

1.1.2. Bileşik madde : Birden fazla borçlu hesaba karşılık tek hesabın alacaklı olduğu ya da tek hesabın borçlanmasına karşılık birden çok hesabın alacaklandığı yevmiye maddesi türüdür.

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

1.Borçlu Hesap
2.Borçlu Hesap

Alacaklı Hesap

…………………………..Açıklama………………………….

   

 

1.1.3. Karma madde: Birden çok borçlu hesaba karşılık, birden çok hesabın alacaklı olduğu yevmiye maddesi türüdür.

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………Tarih………………………………..

1.Borçlu Hesap
2.Borçlu Hesap

1.Alacaklı Hesap
2.Alacaklı Hesap

…………………………..Açıklama………………………….

   

 

2. Yevmiye maddesi yazılırken dikkat edilmesi gereken hususlar:
– Yevmiye defteri yazılırken hesap numaralarını öğrenmek için hesap planından faydalanılır.
– Yevmiye maddesinde hesap isimleri büyük harf ile yazılır.
– Hesap isimlerinin aralarında boşluk bırakılmaz. Boşluk var ise çizilerek iptal edilir.
– Yevmiye maddesinin borç ve alacak tutarlarının aynı olması gerekir.
– Yevmiye defterinde madde numarasının önünde büyük defter sayfa numaralarını gösteren iki sütun bulunmaktadır. Bu kısımlara hesapların büyük defterde hangi sayfalarda yer aldığı yazılır.
– Yevmiye defterinin her sayfasının bitiminde sayfa toplamı alınarak en alta yazılır. Toplam sonraki sayfanın üstüne de geçirilir.

3. Yevmiye maddesinde aşağıdaki hususların bulunması gerekir:
– Yevmiye madde sıra numarası,
– Tarih
– Borçlu hesap,
– Alacaklı hesap,
– Tutar,
– Her kaydın dayandığı belgelerin çeşidi, varsa tarih ve numaraları.
– Yevmiye defteri ciltli ve sayfaları birbirini takip eden sıra numaralı olmalıdır. Vergi kanunlarına göre hareketli yapraklı defter kullanılabilir.
– Yevmiye defterine geçirilecek kayıtlar haklı sebep olmaksızın, on günden fazla geciktirilemez.
– Yevmiye defteri yeni senenin en geç Ocak ayı sonuna kadar notere gösterilip son kaydın altına noterce “Görülmüştür” sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmesi şarttır.

BASİT USULDE VERGİLENDİRİLECEK MÜKELLEFLER

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 21:03

Gelir vergisine tabi olan ticaret ve sanat erbabı kazancın tespit usulü bakımından ikiye ayrılmaktadır.

– Basit usulde gelir vergisine tabi olanlar,
– Gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar.

Basit usulde vergilendirmenin sağladığı bazı kolaylıklar:
– Defter tutulmaz.
– Vergi tevkifatı yapılmaz ve muhtasar beyanname verilmez.
– Geçici vergi ödenmez.
– Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden istisnadır.
– Ticari kazancın tespitinde amortismana tabi iktisadi kıymet alışları ve satışları dikkate alınmaz.
– Alınan ve verilen belgelerin kayıtları mükelleflerin bağlı oldukları meslek odalarındaki bürolarda tutulmaktadır. Ancak, isteyen mükellefler kayıtlarını hiçbir yerden izin almadan kendileri tutabilecekleri gibi meslek mensuplarına da tutturabilirler.

Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartları:
1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak, (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat, hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde, iş sahibinin dul eşi veya küçük çocukları namına işe devam olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup bulunmamalarına bakılmaz.)

2. İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait olması halinde emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde yıllık kira bedelinin toplamının;

büyükşehir belediye sınırları içinde;
– 2012 takvim yılı için 5.000 TL
diğer yerlerde;
– 2012 takvim yılı için 3.500 TL’yi aşmaması.

3. Ticari, zirai veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak.

Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartları:
1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarının;

– 2012 takvim yılı için 70.000 TL
veya yıllık satışları tutarının
– 2012 takvim yılı için 105.000 TL’yi aşmaması.

2. (1) numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hâsılatının;
– 2012 takvim yılı için 35.000 TL’yi aşmaması.

3. (1) ve (2) numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde, yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının;
– 2012 takvim yılı için 70.000 TL’yi aşmaması.

Milli Piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için, (1) ve (3) numaralı bentlerde yazılı hadler yerine ilgili Bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığınca belirlenecek alım satım hadleri uygulanır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapan mükelleflerin 2012 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31.12.2011 tarihi itibariyle 280 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

NAZIM HESAPLAR

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:23

Nazım Hesaplar: İşletmenin sahibi olmadığı ancak izlenmesine ihtiyaç duyulan değerlerin kaydedildiği hesaplardır. İşletmenin varlık ve kaynaklarında değişime neden olmayan işlemler nazım hesaplarda izlenir. Ancak bu işlemler gelecekte işletme değerlerinde bir değişime neden olabilir. Nazım hesap kullanacak işletmeler ihtiyaçlarına ve işletme yapısına uygun olarak nazım hesap grubu oluştururlar. Nazım hesaplar ile ilgili olarak önerilen hesap grupları ve hesap isimleri aşağıdaki gibidir:

9. NAZIM HESAPLAR 

90. Teminat Hesaplar
900. Teminat Mektuplarından Alacaklar Hesabı
901. Teminat Mektuplarından Borçlar Hesabı
91. Cirolar, Kefaletler ve Garantiler
92. Teminat ve Emanet Verilen Kıymetler

920. Kıymetlerimizi Teminat Alanlar Hesabı
921. Teminattaki Kıymetlerimiz Hesabı
922. Kıymetlerimizi Emanet Alanlar Hesabı
923. Emanetteki Kıymetlerimiz Hesabı
93. Teminat ve Emanet Alınan Kıymetler
930. Teminat Alınan Kıymetler Hesabı
931. Teminata Kıymet Verenler Hesabı
932. Emanet Alınan Kıymetlerimiz Hesabı
933. Emanet Kıymet Verenler Hesabı
94. Yatırım İndirimi ve Finansman Fonu
95. Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler ve Vergiye Tabi Olmayan Karlar
950. Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Hesabı
951. Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Alacaklı Hesabı
952. Vergiye Tabi Olmayan Gelirler Hesabı
953. Vergiye Tabi Olmayan Gelirler Alacaklı Hesabı
96. Menkul Kıymetler Cüzdanları
97. Çıkarılmış Menkul Kıymetler Hesabı
98. Yabancı Paralı İşlemler
99. Diğer Sayısal Bilgiler

Nazım Hesapların İşleyişi: Nazım hesaplar ile kayıt yapılırken bir nazım hesap borçlandırılırken mutlaka diğer nazım hesap alacaklandırılır. Nazım hesaplar başka bir varlık veya kaynak hesabı ile kesinlikle kullanılmaz.

Örnek: İşletme 10.01.2009 tarihinde bir ihale açmış ve ihaleyi kazanan A işletmesinden 10.000 TL tutarında banka teminat mektubu almıştır. Bir ay sonra A işletmesi ihale konusu işi tamamlamış ve banka teminat mektubu işletmeye iade etmiştir.

 

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

………………………………10.01.2009……………………………….

900 BORÇLU NAZIM HESAPLAR
900.01 Teminat Mektupları

901 ALACAKLI NAZIM HESAPLAR
901.01 Teminat Mektubu Verenler

Teminat mektubunun alınması

 

10.000

 

 
10.000

2

………………………………10.02.2009………………………………..

901 ALACAKLI NAZIM HESAPLAR
901.01 Teminat Mektubu Verenler

900 BORÇLU NAZIM HESAPLAR
900.01 Teminat Mektupları

Teminat mektubunun iade edilmesi

 

10.000

 

 
10.000

MUHASEBE SÜRECİ

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:22

Muhasebe Süreci: Bir muhasebe döneminin başından sonuna kadar yapılan muhasebe işlemleri dizisine muhasebe süreci denilmektedir. Muhasebe dönemi genelde 1 yıldır ve 1 Ocak tarihinde başlar, 31 aralık tarihinde sona erer. Yıl içersinde yeni işe başlayanların muhasebe dönemi, işe başlama tarihinden itibaren başlar ve o yılın sonunda sona erer.

Muhasebe süreci işletme esasına ve bilanço esasına göre defter tutanlarda farklılık gösterir. İşletme esasına göre defter tutanlar tek taraflı kayıt yöntemini uygularken, bilanço esasına göre defter tutanlar çift taraflı kayıt yöntemini uygularlar.

Bilanço esasına göre yani çift taraflı kayıt sistemine göre muhasebe süreci aşağıdaki işlemlerden sırasıyla oluşmaktadır.

1- Açılış bilançosunun düzenlenmesi

2- Yevmiye defter (Günlük defter) kayıtlarının yapılması

3- Büyük defter (Defteri kebir) kayıtlarının yapılması

4- Yardımcı defter kayıtlarının yapılması

5- Aylık mizanların düzenlenmesi

6- Dönem sonu envanter işlemlerinin yapılması

7- Gelir Tablosunun düzenlenmesi

8- Sonuç hesaplarının (Gelir – Gider hesapları) kapatılması

9- Kesin mizanın düzenlenmesi

10- Dönem sonu bilançosunun düzenlenmesi

11- Bilanço hesaplarının kapatılması

12- Yeni muhasebe dönemi hesaplarının açılması

GELİR TABLOSU HESAPLARININ İŞLEYİŞ KURALLARI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:20

3. Gelir Tablosu Hesaplarının İşleyiş Kuralları: Gelir tablosu, işletmenin gelir ve giderlerini göstererek kar veya zararını ortaya çıkaran mali bir tablodur. Gelir hesapları ve gider hesaplarından oluşmaktadır. Tek düzen hesap planında, hesap kodları 6 ile başlayan hesaplar gelir tablosu hasaplarıdır.

Gelir tablosuna baktığımızda bazı hesapların yanında (-) işareti yer almaktadır. Bu hesaplar gelir tablosundaki gider hesaplarıdır. Diğer hesaplar ise gelir hesaplarıdır. Gelir ve gider hesaplarının işleyiş kuralları aynı bilançodaki varlık ve kaynak hesaplarında olduğu gibi farklıdır.

3.1. Gelir Hesaplarının İşleyişi: İşletmenin değerlerinde artış meydana getiren işlemlere gelir işlemleri denir. Bir gelir ortaya çıktığında gelir hesabının alacağına, gelirde azalma meydana geldiğinde gelir hesabının borcuna kayıt yapılır.

BORÇ GELİR HESABI ALACAK


(Azalış olduğunda)
İLK KAYIT
+
(Artış olduğunda)

Gelir hesaplarında ilk kayıt devamlı alacak tarafa yapılır. Çünkü alacak tarafı “+” kısmıdır, borç tarafı ise “-” kısımdır. Hiçbir zaman alacak tarafı (+) borç tarafdan (-) az olamaz. Bu nedenle alacak tarafa (+) bir kayıt yapmadan, hesabı azaltamayız, yani borç tarafa (-) kayıt yapamayız. Buna göre diyebiliriz ki, gelir hesabında, borç taraf (-), alacak tarafı (+) hiçbir zaman geçemez.

Gelir hesaplarında bir hesapta artış (+) olursa devamlı alacak tarafa, hesapta azalış olursa (-) devamlı borç tarafa kayıt yapılır.

Örnek: HG işletmesi 500 TL tutarında bankadan faiz tahhakuk ettiriliyor ve bu tutar işletmenin banka hesabına aktarılıyorsa hesaplar şu şekilde kayıt yapılır:

BORÇ 642 FAİZ GELİRLERİ HESABI ALACAK
500

İşletme bankadan faiz gelir elde ettiği için için faiz gelirlerinde bir artış oluyor. Faiz gelirleri hesabı bir gelir hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, faiz gelirleri hesabının borcuna kayıt yapılır.

BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK
500

İşletme elde ettiği faiz gelirini banka hesabına aktararak banka hesabında bir artış oluyor. Banka hesabı bir varlık hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, banka hesabının borcuna kayıt yapılır.

3.2. Gider Hesaplarının İşleyişi: İşletmenin değerlerinde azalış meydana getiren işlemlere gider işlemleri denir. Bir gider ortaya çıktığında gider hesabının borcuna, giderde azalma olduğunda gider hesabının alacağına kayıt yapılır.

BORÇ GİDER HESABI ALACAK
İLK KAYIT
+
(Artış olduğunda)

(Azalış olduğunda)

Gider hesaplarında ilk kayıt devamlı borç tarafa yapılır. Çünkü borç tarafı “+” kısmıdır, alacak tarafı ise “-” kısımdır. Hiçbir zaman borç tarafı (+) alacak tarafdan (-) az olamaz. Bu nedenle borç tarafa (+) bir kayıt yapmadan, hesabı azaltamayız, yani alacak tarafa (-) kayıt yapamayız. Buna göre diyebiliriz ki, gider hesabında, alacak taraf (-), borç tarafı (+) hiçbir zaman geçemez.

Gider hesaplarında bir hesapta artış (+) olursa devamlı borç tarafa, hesapta azalış olursa (-) devamlı alacak tarafa kayıt yapılır.

Örnek: HG işletmesi bankaya geç bir ödeme yaptığı için 400 TL tutarında faizi nakit olarak ödüyorsa hesaplar şu şekilde kayıt yapılır:

BORÇ 652 FAİZ GİDERLERİ HESABI ALACAK
400

İşletme ge ödemeden dolayı faiz ödüyor ve faiz giderlerinde artış oluyor. Faiz giderleri hesabı bir gider hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, faiz giderleri hesabının borcuna kayıt yapılır.

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
400

İşletme faiz tutarını nakit olarak ödüyor ve kasasında azalma oluyor. Kasa hesabı bir varlık hesabı olduğundan ve azalış meydana geldiğinden, kasa hesabının alacağına kayıt yapılır. (Kasasında daha önceden mutlaka en az 400 TL olması gereklidir)

BİLANÇO HESAPLARININ İŞLEYİŞ KURALLARI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:18

2. Bilanço Hesaplarının İşleyiş Kuralları: Bilanço, işletmenin belli bir tarihteki varlıklarını ve bu varlıkların sağlandığı kaynaklarını gösteren mali bir tablodur. Bilanço aktif ve pasif olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Bilançodaki varlık ve kaynak hesaplarının işleyişleri birbirinden farklıdır. Bilanço örneği aşağıdaki gibidir:

AKTİF ………………………………………………. BİLANÇOSU PASİF
I. DÖNEN VARLIKLAR…………………………………..

 

II. DURAN VARLIKLAR………………………………….

 

III. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR…….

 

IV. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR…….

 

V. ÖZ KAYNAKLAR…………………………………………….

A.TOPLAM ……………. P.TOPLAM ……………..


2.1. Varlık Hesaplarının İşleyişi:
 Varlık hesapları dönen varlıklar ve duran varlıklar olmak üzere ikiye ayrılır. Hesap kodları 1 ile başlayan hesaplar dönen varlıklar, hesap kodları 2 ile başlayan hesaplar duran varlıklar da yer alır. Varlık hesaplarının işleyişinde artış meydana geldiğinde hesabın borç tarafına, azalış meydana geldiğinde hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.

BORÇ VARLIK HESABI ALACAK
İLK KAYIT
+
(Artış olduğunda)

(Azalış olduğunda)

Varlık hesaplarında ilk kayıt devamlı borç tarafa yapılır. Çünkü borç tarafı “+” kısmıdır, alacak tarafı ise “-” kısımdır. Hiçbir zaman borç tarafı (+) alacak tarafdan (-) az olamaz. Bu nedenle borç tarafa (+) bir kayıt yapmadan, hesabı azaltamayız, yani alacak tarafa (-) kayıt yapamayız. Buna göre diyebiliriz ki, varlık hesabında, alacak taraf (-), borç tarafı (+) hiçbir zaman geçemez.

Varlık hesaplarında bir hesapta artış (+) olursa devamlı borç tarafa, hesapta azalış olursa (-) devamlı alacak tarafa kayıt yapılır.

Örnek: HG işletmesi 5.000 TL tutarındaki ticari malı nakit olarak alıyorsa hesaplar şu şekilde kayıt yapılır:

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
5.000

İşletme ticari mal alarak kasasından para ödüyor ve kasasında azalma oluyor. Kasa hesabı bir varlık hesabı olduğundan ve azalış meydana geldiğinden, kasa hesabının alacağına kayıt yapılır. (Kasasında daha önceden mutlaka en az 5.000 TL olması gereklidir)

BORÇ 153 TİCARİ MALLAR HESABI ALACAK
5.000

İşletme ticari mal alarak ticari mallarında bir artış meydana geliyor. Ticari Mallar hessabı bir varlık hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, ticari mallar hesabının borcuna kayıt yapılır.

Not: Tek düzen hesap planınında varlık hesaplarının bazılarının yanında (-) işaretini bulunur. Bu hesaplar varlık hesaplarının işleyiş kurallarının tam tersine göre kaydedilir. Yani (-) işareti bulunan varlık hesapları, kaynak hesapları gibi kayıt yapılır.

Örnek: HG işletmesi 5.000 TL tutarındaki ticari malı çek vererek alıyorsa hesaplar şu şekilde kayıt yapılır:

BORÇ 103 VERİLEN ÇEKLER HESABI ALACAK
5.000

İşletme ticari malı çek vererek aldığından verilen çekleri artmaktadır. Verilen Çekler hesabı bir varlık hesabı fakat (-) işareti olduğundan kaynak hesabı gibi kayıt yapılır. Bu nedenle verilen çekler hesabında artış meydana geldiğinden, verilen çekler hesabının alacağına kayıt yapılır. (Verilen Çekler hesabında artışlar (+) alacağa, azalışlar (-) borca kayıt yapılır)

BORÇ 153 TİCARİ MALLAR HESABI ALACAK
5.000

İşletme ticari mal alarak ticari mallarında bir artış meydana geliyor. Ticari Mallar hessabı bir varlık hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, ticari mallar hesabının borcuna kayıt yapılır.

2.2. Kaynak Hesaplarının İşleyişi: Kaynak hesapları kısa vadeli yabancı kaynaklar, uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklar olmak üzere üçe ayrılır. Hesap kodları 3 ile başlayan hesaplar kısa vadeli yabancı kaynaklar, hesap kodları 4 ile başlayan hesaplar uzun vadeli yabancı kaynaklar, hesap kodları 5 ile başlayan hesaplar özkaynaklar da yer alır. Kaynak hesaplarının işleyişinde artış meydana geldiğinde hesabın alacak tarafına, azalış meydana geldiğinde hesabın borç tarafına kayıt yapılır.

BORÇ KAYNAK HESABI ALACAK


(Azalış olduğunda)
İLK KAYIT
+
(Artış olduğunda)

Kaynak hesaplarında ilk kayıt devamlı alacak tarafa yapılır. Çünkü alacak tarafı “+” kısmıdır, borç tarafı ise “-” kısımdır. Hiçbir zaman alacak tarafı (+) borç tarafdan (-) az olamaz. Bu nedenle alacak tarafa (+) bir kayıt yapmadan, hesabı azaltamayız, yani borç tarafa (-) kayıt yapamayız. Buna göre diyebiliriz ki, kaynak hesabında, borç taraf (-), alacak tarafı (+) hiçbir zaman geçemez.

Kaynak hesaplarında bir hesapta artış (+) olursa devamlı alacak tarafa, hesapta azalış olursa (-) devamlı borç tarafa kayıt yapılır.

Örnek: HG işletmesi 20.000 TL tutarında 10 aylık bir banka kredisi çekiyorsa hesaplar şu şekilde kayıt yapılır:

BORÇ 300 BANKA KREDİLERİ HESABI ALACAK
20.000

İşletme banka kredisi çektiği için banka kredilerinde bir artış oluyor. Banka kredileri hesabı bir kaynak hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, banka kredileri hesabının borcuna kayıt yapılır.

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
20.000

İşletme banka kredisi alarak kasasına para giriyor ve kasasında artış oluyor. Kasa hesabı bir varlık hesabı olduğundan ve artış meydana geldiğinden, kasa hesabının borcuna kayıt yapılır.

Not: Tek düzen hesap planınında kaynak hesaplarının bazılarının yanında (-) işaretini bulunur. Bu hesaplar kaynak hesaplarının işleyiş kurallarının tam tersine göre kaydedilir. Yani (-) işareti bulunan kaynak hesapları, varlık hesapları gibi kayıt yapılır.

Not: Sonuç olarak, hesap kayıtlarında iki hesaptan biri borca yazılırsa diğeri mutlaka alacağa yazılır.

MUHASEBEDE HESAP KAVRAMI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:16

1. Hesap Kavramı ve Tanımı: Aynı nitelikteki işlemlerin artış ve azalışlarının izlendiği çizelgelere hesap denir. Örneğin Ticari Mallar Hesabı gibi. Ayrıca her hesabın detayları için o hesaba ait alt hesaplar da açılabilir. İşletmede yapılan faaliyetler sonucu varlık, kaynak, borç, alacak, gelir ve gider tutarlarında sürekli değişiklikler meydana gelir. Değişikliklerin tablolar üzerinde izlenmesi pratik değildir ve imkansızdır. İşte bu karışıklıkları önlemek ve zorlukları gidermek için hesap adı verilen çizelgeler kullanılır. Böylece varlık, kaynak, borç, alacak unsurlarının her biri için bir hesap açılır artış ve azalışlar bu hesaplar üzerinde incelenir.

Hesap büyük defterin (Defteri kebir) sayfaları üzerinde iki kısımdan oluşmaktadır. Her hesabın bir ismi bulunur ve çizelgenin üst tarafına yazılır. Sol kısmına borç, sağ kısmına ise alacak tarafı denmektedir. Her iki tarafta da tarih, açıklama ve tutar sütunları bulunur. Hesabın şekli aşağıdaki gibidir,

BORÇ ………………………. HESABI ALACAK
Tarih Açıklama Tutar Tarih Açıklama Tutar

 

Muhasebe uygulamalarında kolaylık sağlamak amacı ile hesap aşağıdaki şeklinde çizilmektedir. Büyük Defter, “T” şeklinde sadece borç ve alacak tarafları yazılarak tutarlar buraya yazılmaktadır.

BORÇ …………………….HESABI ALACAK

 

1.1. Hesap Açma: Bir hesabın borç ya da alacak tarafına ilk kez kayıt yapılarak hesabın kullanılmaya başlanmasına hesap açma denir.

Örnek: 2.000 TL tutarında bir mal alımı olduğunda ticari mallar hesabı açılır:

BORÇ 153 TİCARİ MALLAR HESABI ALACAK
2.000

Ticari mallar hesabı oluşturulmuş ve bu hesabın borç tarafına yapılan ilk kayıt ile hesap açılmıştır. İlk kayıt alacak tarafında da yer alabilirdi. Önemli olan hesabın bir tarafında kayıt olmasıdır.

1.2. Hesabın Borçlandırılması: Bir işlemin hesabın borç tarafına yazılmasına hesabın borçlandırılması denir.

Örnek: 2.000 TL tutarında bir mal alımı olduğunda ticari mallar hesabı borçlu tarafa yazılarak kayıt yapılır.

BORÇ 153 TİCARİ MALLAR HESABI ALACAK
2.000

Ticari mallar hesabı oluşturulmuş ve bu hesabın borç tarafına yapılan ilk kayıt ile hesap borçlandırılmıştır.

1.3. Hesabın Alacaklandırılması: Bir işlemin hesabın alacak tarafına yazılmasına hesabın alacaklandırılması denir.

Örnek: 2.000 TL tutarında bir mal satımı olduğunda satışlar hesabı alacak tarafa yazılarak kayıt yapılır.

BORÇ 600 SATIŞLAR HESABI ALACAK
2.000

Satışlar hesabı oluşturulmuş ve bu hesabın alacak tarafına yapılan ilk kayıt ile hesap alacaklandırılmıştır.

1.4. Hesabın Kalan (Bakiye) Vermesi: Bir hesabın borç ve alacak tutarları arasındaki farka kalan ya da bakiye denir. Hesabın borç tutarı fazla ise borç kalanı, alacak tutarı fazla ise alacak kalanı verir.

Örnek:

BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK
3.000 2.000
3.000 2.000

Kasa hesabı 1.000 TL borç kalanı vermiştir. (3.000 – 2.000 = 1.000)

BORÇ 300 BANKA KREDİLERİ HESABI ALACAK
2.000 4.000
2.000 4.000

Banka kredileri hesabı 2.000 TL alacak kalanı vermiştir. (4.000 – 2.000 = 2.000)

1.5. Hesabın Kapalı Olması: Hesabın borç ve alacak tutarlarının birbirine eşit olması ve kalan vermemesi durumudur.

Örnek:

BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK
5.000 5.000
5.000 5.000

Bankalar hesabının borç ve alacak toplamları eşit olduğundan bankalar hesabı kapalıdır.

1.6. Aktif Karakterli Hesap: Açılış kaydı borç tarafından yapılan ve borç kalanı veren hesaba aktif karakterli hesap denir. Bu hesaplar bilançonun aktif tarafında yer alır ve “varlık hesapları” olarak bilinir.

1.7. Pasif Karakterli Hesap: Açılış kaydı alacak tarafından yapılan ve alacak kalanı veren hesaba pasif karakterli hesap denir. Bu hesaplar bilançonun pasif tarafında yer alır ve “kaynak hesapları” olarak bilinir.

MUHASEBE KAYIT YÖNTEMLERİ

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:14

Muhasebe sisteminde iki tür kayıt yöntemi vardır. Tek taraflı kayıt yöntemi ve çift taraflı kayıt yöntemi.

Tek taraflı kayıt sistemi (basit kayıt): Mali olayların yalnızca bir yönünün muhasebe kayıtlarına alındığı muhasebe kayıt sistemidir. Tek taraflı kayıtta işletme hesabı defteri tutulur. Tek taraflı kayıtı II. sınıf tacirler tutar.

Örneğin veresiye satış yapan bir işletmeci; yalnızca malı alanların borcunu bir deftere kayıt ediyor ve orada izliyor, buna karşılık stoktaki (mallardaki) azalmaları deftere kayıt etmiyor ve orada izlemiyorsa, tek taraflı kayıt yöntemi uyguluyor  demektir. Tek taraflı kayıt yöntemi, uygulaması kolay bir muhasebe yöntemidir.

Çift taraflı kayıt sistemi (bilanço usülü kayıt): İşletmenin gerçekleştirdiği mali olayların her iki yönünün de  kayıtlara alındığı muhasebe kayıt sistemidir. Çift taraflı kayıtta ise yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri gibi defterler tutulur. Çift taraflı kayıtı I. sınıf tacirler tutmaktadır.

Örneğin yukarıdaki örnekteki işletmeci depodan azalan stokları (malları) da deftere kaydetmiş olsaydı çift taraflı kayıt yöntemini kullanmış olurdu. Bu yöntem ayrıntılı ve zor olmasına rağmen, işletme faaliyetleri ve sonuçları hakkında daha anlamlı sonuçlar vermektedir.

TEK TARAFLI KAYIT ÇİFT TARAFLI KAYIT
KAYIT DÜZENİ Mali olaylar için tek bir kayıt yapılır Mali olaylar için en az iki kayıt yapılır
KİMLER TUTAR II. sınıf tacirler I. sınıf tacirler
TUTULAN DEFTERLER – İşletme Defteri,
– Günlük Perakende Satış ve Hasılat Defteri…
– Yevmiye defteri,
– Büyük defter,
– Envanter defteri…

 

Not: Birinci sınıf ve ikinci sınıf tacirlerin kimler olduğu Vergi Usul Kanunumuzun 177. maddesinde belirtilmiştir.

MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:13

Muhasebenin temel kavramları aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

1. Sosyal Sorumluluk Kavramı: Sorumluluk; görevleri yerine getirme bilincidir. Muhasebe açısından bakıldığında ise; işletme yaptığı çok sayıda faaliyet sonucu birçok kişi ve kuruluş ile muhatap olmak zorundadır. İşletme faaliyetlerini yerine getirirken sorumluluklarının bilincinde ve ilk denetleyici her zaman kendisi olmalıdır. Muhasebe bilgileri doğru, tarafsız, adil ve kurallara uygun olmalıdır. İnsanlara yanlış bilgi verilerek insanlar yanıltılmamalıdır. Bu kavram hukuki sorumluluk ile birlikte vicdani sorumluluğu da kapsamaktadır.

2. Kişilik Kavramı: Kişilik kavramı işletme sahibinden, ortaklardan ve işletme ile ilgisi olan tüm kişi ve kuruluşlardan ayrı bir kişiliğe
sahiptir. Hukuk iki tür kişiliği kabul etmiştir. Bunlar gerçek ve tüzel kişilerdir. Tüm insanlar birer gerçek kişidir. Bir amacı gerçekleştirmek için bir araya gelen insanların oluşturduğu topluluklar ise tüzel kişilerdir. Buna göre işletmeler tüzel kişiliğe sahiptir. Yapılan işlemler bu kişilik adına yürütülür.

3. İşletmenin Sürekliliği Kavramı: İşletmeler hiçbir zaman kapatılmak düşüncesiyle kurulamaz. Sözleşmede aksi bir madde yoksa işletmenin sonsuz bir süre için kurulduğu ve ömrünün belli bir süreye bağlı olmadığı kabul edilir. İşletmenin faaliyet süresi sahiplerinin yaşam süreleri ile sınırlı değildir. Sahiplerinin ölümünden sonra işletme varisler tarafından işletilmeye devam edilir.

4. Dönemsellik Kavramı: İşletmenin sınırsız olarak kabul edilen ömrü belli dönemlere ayrılır ve her dönemin faaliyetleri birbirinden bağımsız olarak sürdürülür. Muhasebede bu dönem genellikle bir yıldır. Her dönem birbirinden bağımsızdır. Her dönemin gelir ve gideri birbiri ile karşılaştırılarak o döneme ait kar ya da zarar rakamı bulunur.

5. Parayla Ölçme Kavramı: Muhasebenin konusu para ile ifade edilen değerlerdir. Olayların kaydedilebilmesi için ortak bir ölçü (ulusal para değeri) kullanılır.

6. Maliyet Esası Kavramı: İşletmelerin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlandığı her türlü faktörlerin para olarak ifade edildiği toplam değere maliyet denir. Bir varlığı edinirken katlanılan parasal fedakârlıktır. İşletmenin edindiği tüm varlık ve hizmetler muhasebeleştirilirken bunların maliyetleri esas alınır. Piyasa şartlarındaki değişim ile malın değeri de değişebilir. Para değerindeki değişmeler ile maliyet değeri anlamsız hale gelirse maliyet yeniden belirlenebilir.

7. Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı: Muhasebede yapılan tüm işlemlerin belgelendirilmesi ve kayıtların belgeye dayanması gerekir. Belgeler usulüne uygun düzenlenmeli ve gerçeği yansıtmalıdır. Kişilerin beyanına göre değil, fatura, senet, makbuz gibi belgelere dayanarak kayıt yapılmalıdır.

8. Tutarlılık Kavramı: Muhasebede seçilen politika ve izlenen yöntemler her dönemde aynı şekilde uygulanmalıdır. Benzer işlem ve olaylarda kayıt düzeni ve işlem basamakları değişmemelidir. Geçerli sebepler ile değişiklik yapılırsa bu değişimin nedenleri ve sonuçları açıklanmalıdır.

9. Tam Açıklama Kavramı: Muhasebenin temel kavramlarından birisi de bilgi vermektir. Tablolar işletmenin bilgilerine ihtiyaç duyan ve öğrenmek isteyen ilgi gruplarına yardımcı olacak ölçüde yeterli ve anlaşılır olmalıdır. Örneğin borç tutarı yazılırken bunların biçimi, vadesi, ayrı şekilde belirtilmelidir.

10. İhtiyatlılık Kavramı: İşletmenin karşılaşabileceği riskler göz önüne alınarak temkinli davranılmalıdır. Örneğin, ileri bir tarihte bedeli tahsil edilmek üzere bir mal veya hizmet satılırsa hemen gelir olarak kaydedilmemeli, tahsilât yapıldıktan sonra kaydedilmelidir. Aynı şekilde bir gider veya zarar kesinleşmese bile ortaya çıktığında bunun için karşılık ayrılmalıdır.

11. Önemlilik Kavramı: İşletme bilgilerinin muhasebeleştirilmesinde önemli hesap tutarları sayısal sonuç çok küçük olsa bile gösterilmelidir. Bir bilgi verilmediğinde tablo doğru yorumlanamıyorsa o bilgi önemlidir.

12. Özün Önceliği Kavramı: Muhasebe kayıtları yapılırken şekilden çok finansal özellikleri ve işletme için ifade ettiği önem göz önüne alınmalıdır. Genelde şekil ve öz paraleldir. Ancak arada fark olursa öz önceliklidir. Örneğin bir alacak zamanında tahsil edilemediğinde öz olarak şüpheli duruma düşmüş sayılır. İşletme borçlunun ödeme yapacağından emin olsa bile alacağın şüpheli duruma düştüğüne dair kayıt yapmak zorundadır.

MUHASEBENİN TANIMI VE FONKSİYONLARI

Ana Sayfa » Genel Muhasebe (Page 6)
Paylaş
Tarih : 06 Şubat 2012 - 20:11

1. Muhasebenin Tanımı: Tüm kuruluşların mali nitelikteki işlemleri ve olayları para ile ifade edilmiş şekilde kaydeden, sınıflandıran, özetleyerek rapor eden ve sonuçlarını yorumlayan ve analiz eden bir bilim dalıdır.

Muhasebe, işletmelerin varlıklarının ve kaynaklarının oluşumunu, bunların kullanılma biçimini, işletmelerin yaptığı işlemler sonucunda bu varlıklardaki ve kaynaklardaki değişmeleri, işletmelerin mali durumlarını açıklayacak bilgileri sağlayan ve bu bilgileri ilgili kişi ve kurumlara ileten bir bilgi sistemi ile oluşmaktadır. Muhasebe sadece kar amacı ile kurulan işletmelerle ilgili değil, kar amacı gütmeyen yani topluma fayda için hizmet veren tüm kuruluşlar için de geçerlidir. Bu yüzden işletmeler denilirken tüm kuruluşları kapsamaktadır. Ama genelde muhasebe sistemi kar amacı güden işletmeler için daha da önemlidir.

Muhasebe toplumun en küçük birimi olan aileden büyük holding ve şirketlere kadar herkesi çok yakından ilgilendiren geniş bir kavramdır. Basit anlamda muhasebe hesap tutma anlamına gelmektedir. Her ailenin belli bir geliri ve yapılması gereken giderleri vardır. Gelirin en verimli şekilde harcanması ve mümkünse tasarruf yapılması her ailenin amacıdır. Bu denkliği sağlamak için yapılan hesaplamalar bile küçük çapta bir muhasebe işlemi gerektirir. Kaldı ki büyük işletmelerin gelir, gider, alım, satım işlemleri bir aileninki ile kıyaslanamayacak kadar geniş çaplıdır. Bir aile kendi muhasebesine yön verebilir ancak işletmeler profesyonel yardıma ihtiyaç duyar. İşte bu aşamada muhasebe elemanları devreye girer ve insanlara hizmet sunarlar. Varlık işletmenin sahip olduğu tüm değerleri, kaynak ise işletmenin bu varlıkları elde edebilmek için katlandığı borçları ifade etmektedir.

Bir bilgi ve kontrol sistemi olan muhasebe işletme yapısına göre değişik görevler üstlenmektedir. Küçük işletmelerde vergi takibi, gelir-gider, borç-alacak kontrolü yeterli bulunurken, büyük işletmeler bunların yanısıra kurum ve kuruluşlara bilgi vermek üzere analiz ve rapor hizmetlerini de bekler.

İşletme: Belirli bir ticari amaç için, bir veya daha fazla kişinin biraraya gelerek, belirli bir sermaye ile kurdukları kuruluşlardır. İşletmeler amaçlarına göre ve kuruluş şekillerine göre çeşitli şekillere ayrılırlar. Bunlar genel olarak şahıs sirketleri ve sermaye şirketleri şeklindedir.

2. Muhasebenin Fonksiyonları:Muhasebenin işlevini yerine getirebilmesi için belirli görevleri bulunmaktadır. Bu görevlere muhasebenin fonksiyomları denir. Muhasebenin fonksiyonlarını kaydetme, sınıflandırma, özetleme ve raporlama olarak dört ana grupta toplayabiliriz.

2.1. Kaydetme Fonksiyonu: Mali işlemleri belgelere dayanarak muhasebe sistemine göre muhasebe defterlerine kayıt yapılması aşamasıdır. Muhasebenin en önemli ve ilk fonksiyonudur. Muhasebe de kayıtlar doğru ve düzgün tutulmadan diğer fonksiyonların da bir anlamı kalmaz. Yapılan her işlem muhasebe sistemi içinde ilk olarak kayıt yapılmak zorundadır. Bu kayıtlarda belgelere dayandırılarak yapılır. Muhasebe sisteminde iki tür kayıt yöntemi varddır. Tek taraflı kayıt ve çift taraflı kayıt. Çift taraflı kayıt sisteminde muhasebe kayıtları yevmiye defterine kayıt yapılır.

2.2. Sınıflandırma Fonksiyonu: Kaydedilen bilgiler belirli zaman aralıklarında derlenip niteliklerine göre gruplara ayrılır. Böylece farklı nitelikteki ve gruplardaki işlemleri birbirleri ile karıştırmadan farklı sınıflarda incelenebilir. Sınıflandırma işlemleri muhasebe sistemi dahilinde muhasebe defterlerinden büyük defterlere (defteri kebir) yapılmaktadır.

2.3. Özetleme Fonksiyonu: Sınıflandırılan işlemler dönem sonlarında toplanarak daha kolay sonuçlar çıkarabilmek ve yapılan kayıtların kontrolünü sağlamak için özetlenir. Dönem sonlarında işletmeler yüzlerce belki binlerce işlem yapmış olurlar. Bu işlemeleri teker teker incelemek çok uzun zaman alacağından, aynı nitelikteki işlemleri özetleyerek görmek kişilere daha fazla yarar sağlamaktadır. Muhasebe sisteminde özetleme fonksiyonu muhasebe tablolarından mizan kullanılarak yapılır.

2.4. Raporlama Fonksiyonu: En son olarak raporlama fonksiyonunda kaydedilen, sınıflandırılan ve özetlenen işlemler mali tablolar aracılığı ile sonuç aşamasına gelir. Bu sonuç aşaması da raporlamadır. Raporlama muhasebe sisteminin en son aşaması ve yorum yapma aşamasıdır. Muhasebenin en öenmli fonksiyonlarındandır. Raporlarda işletmelerin her türlü sonuçları ortaya çıkarılarak işletme hakkında bilgiler ve yorumlar yapılmaktadır. İşletme bu raporlar sayesinde geleceğine karar vermekte ve yeni kararlar almaktadır. Raporlama aşamasında muhasebe tabloları kullanılır ve bu tabloların en önemlileri bilanço ve gelir tablosudur.

Kaydedilen, sınıflandırılan, özetlenen, analiz edilen ve yorumlanan işlem ve olaylar ile ilgili veriler, işletme ile ilgisi bulunan kişi ve kuruluşlara bilgilendirme amacı ile sunulur. Bilgilerin herkesin anlayacağı evrensel bir dil ile sunulması gerekir. İşletmenin bilgileri ile ilgilenen kişi ve kuruluşların ilgi nedenleri birbirinden farklıdır.

3. Muhasebe üç bölümde ayrılmıştır:

3.1. Genel Muhasebe: İşletmenin parasal işlemlerinin ve sonuçlarının belgelere dayanarak tarih sırasına göre izlendiği muhasebe türüdür. Diğer adı finansal muhasebedir. İşletmenin varlık, kaynak, borç, alacak, gelir, gider, kâr ve zararı genel muhasebe sayesinde öğrenilir. Genel muhasebe muhasebe öğreniminin temelidir. Genel muhasebe öğrenimini inşaat muhasebesi, banka muhasebesi, konaklama muhasebesi, şirketler muhasebesi gibi uzmanlık alanları izler. Genel muhasebenin faydaları şunlardır: İşletmenin yapması gereken işlemlerin unutulmamasını sağlar. Daha önce yapılan bir işlem hakkında bilgi verir. İşletmenin elinde belli bir tarihte ne kadar varlık olduğu, işletmenin ne kadar borcu olduğu yani işletmenin genel durumu görülebilir.

3.2. Maliyet Muhasebesi: İşletmede üretilen mamül ya da hizmetin maliyet fiyatının saptanması, işletme giderlerinin denetimi, fiyat incelemeleri ve satış fiyatlarının belirlenmesinin oluşturduğu muhasebe dalı. Maliyet muhasebesi işletmelerde değişik amaçlar doğrultusunda kullanılan muhasebenin ana bölümlerinden bir tanesidir. Malın maliyeti belirlendikten sonra bu rakam üzerine belli bir kâr eklenir ve satış fiyatına ulaşılır. Maliyet muhasebesinin beklenen görevleri kısaca şunlardır:
– Üretilen malın maliyetini ve piyasa şartlarına göre satış fiyatını tespit eder.
– Giderlerin kontrolüne yardımcı olur. Hedefler ile yapılan gerçek giderleri karşılaştırır ve varsa sapmaları belirler.
– Sunduğu bilgiler ile palanlamaya ve yöneticilerin vereceği kararlara yardımcı olur.

3.3. Yönetim Muhasebesi: Yönetim muhasebesi, işletme yöneticilerine işletme yönetiminde alacakları kararlarda ihtiyaç duydukları bilgi ve raporları düzenleyen, yorumlayan, denetim olanağı saağlayan muhasebe dalı. Yöneticilere işletmenin geleceği ile ilgili karar vermede yardımcı olur.

4. Muhasebecilik Mesleği: 1989 yılında çıkarılan “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” Türkiye’de muhasebecilik mesleğinin şartlarını ve çalışma konularını belirlemiştir. Bu sayede bir süre sonra tek düzen muhasebe sistemine geçilmiş ve muhasebeciler arasında uygulama farklılıkları ortadan kalkmıştır. Türkiye’de muhasebe meslek mensupları üç ünvana ayrılmaktadır:
– Serbest Muhasebeci
– Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
– Yeminli Mali Müşavir

Son yayınlanan değişikliğe göre artık serbest muhasebeci ünvanı kalkmıştır, sadece serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavir ünvanları bulunmaktadır.

Muhasebenin tarihi gelişimi

Günümüzdeki anlamıyla muhasebenin temelleri 13. yüzyılda İtalya’da uygulanmaya başlamıştır. Ticaretin gelişmesi, muhasebe biliminin de gelişmesine olanak sağlamıştır.

1494 yılında Venedik’te Luca Pacioli (Defter Tutma ve Ona Ait Evrak Üzerinde Etüt) bir eser yayınlayarak bu günkü anlamda çift taraflı kayıt yönteminin uygulamasını bu kitapta anlatmıştır. Ayrıca 1363 yılında Farsça olarak “Risal-i Felekiye” adlı çalışmasında Abdullah İbn Muhammed bu kitaba benzer şekilde muhasebeesaslarını anlatan bir çalışmada bulunmuştur. Ülkemizde Cumhuriyetle birlikte muhasebe uygulamaları gelişme göstermiştir.

1926 yılında Ticaret Kanunu, 1950 yılında GV ve VUK ile uygulama gelişmiştir. KİTlere ilişkin düzenlemeler için 440 sayılı İktisadi Devlet Teşekkülleri ve İştirakleri Hakkındaki Kanun ve buna benzer çalışmalar en son 1993 yılında Tek Düzen Hesap planının ülkemizde uygulamaya girmesi ile devam etmiştir.

Sermaye piyasasına ilişkin temel düzenleme, 1.1.1995 tarih ve 22217 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:XI, No:11 sayılı tebliğdir. Bu tebliğ ile, Mali Tablolarda Muhasebe Politikalarının Açıklanması veMuhasebenin Temel Kavramları, Mali Tablolara İlişkin Uygulama Standartları, Mali Tablolara İlişkin Şekil ve Esaslar ve Mali Raporlara İlişkin Şekil ve Esaslar üzerinde çeşitli düzenlemeler getirilmiştir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir?
Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir?

Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir? Şirket kurmak veya sahibi olmak birbirinden farklı türde hesaplar hakkında bilgi sahibi olmayı da gerektirir.

Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur?
Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur?

Fatura Düzenlemek Zorunlu mudur? Şirket kurmaya karar verdiniz ve tüm hazırlıklarınızı yaptınız. Artık kendi işinizi yapacak, müşterilerinize

Kur Farkları‏
Kur Farkları‏

23 Ocak 2014 tarihli ve 28891 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 434 Sıra No.lu VUK.  Genel Tebliği’nde; borsada rayici olmayan yabancı



GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI