Döviz Kurlarının Arttığı Bu Dönemde İhracat Hesaplarının DAB İle Kapatılmamasının Olası Riski

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 05 Temmuz 2013 - 10:13

DÖVİZ KURLARININ ARTTIĞI BU DÖNEMDE İHRACAT HESAPLARININ DAB İLE KAPATILMAMASININ 

OLASI  RİSKİ

 

                                                                                           Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik
Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

 

-Bilindiği üzere 28.01.2008 tarih ve 2008/13186 no.lu BKK ile ihracat bedellerinin yurda getirilmesi mecburiyeti kaldırılmıştır.Döviz kurlarının arttığı şu dönemde ,İhracat bedelleri gelmediği sürece firmanın dövizli alacağı söz konusu olduğundan geçici vergi döneminde VUK 280.maddeye  lehte kur farkını hesaplayarak ,% 20 vergi ödemesi söz konusudur.Bu durum bilinen bir konu.

-Bizim  bazı ihracatçılar arasında gözlemlediğimiz durum farklı.Bir örnek verirsek:ihracatçı firmanın ihracat bedeli  döviz olarak bankasına geliyor,mal bedelini getirmek serbesttir diye gelen ihracat bedeli  ile ilgili  olarak ihracat bedelinin kapanması için bankaya talimat vererek DAB kestirip TL’ye çevirtmiyor ve gelen bedeli başka amaçlar için hatta döviz olarak kullanıyor.

– Bize göre burada sorun çıkabilir.Çünkü muhasebede 120 nolu  alıcılar hesabının tali hesabında gösterilen  yurt dışı  alıcılar hesabına  muhasebe kaydı TL cinsinden yapılıyor.İhracat bedeli geldiğinde bankaya verilecek talimatla DAB kestirilir ve TL bedeli belirlenir. İlgili 120’li hesap kapanır ve arada geçen sürede döviz kuru artmış ise,bu fark yıl içinde gerçekleşmiş ise,601 nolu yurt dışı satışlar hesabının tali hesabı olan ihracat kur farkları hesabına,bir sonraki yılda ihracat bedeli  gelmiş ise 646 kambiyo karları hesabına kayıt yapılır.Döviz kuru düşüp kambiyo zararı oluştuğunda ,yıl içindeki kur zararları için  612 diğer indirimler hesabına,yıl aşılırsa 656 kambiyo zararları hesabına kayıt yapılır.Bize göre normal süreç budur.

-Eğer ihracat bedeli için, bankaya talimat vererek gelen dövizi ilgili ihracat bedelini kapatmak için DAB kestirmeyip,başka işlemler için gelen dövizi kullanırsak (hatta döviz olarak kullanırsak ) ne olur? Bize göre ihracat hesabı kapanmamış olur,kapanmayınca da döviz kurları arttıkça  lehte kur farkı  hesaplanıp,geçici dönemlerde ve yıllık olarak  nisan ayında  vergisini ödemek gerekir diye düşünüyoruz. ihracatçı firmaların bu  konuyu eleştirel analize tabi tutup ,bir değerlendirme yapmalarını  önermekteyiz.

İhracat Yaparken Dikkat Edilmesine İnandığımız Kritik Değişkenler

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 12 Nisan 2013 - 9:14

İHRACAT YAPARKEN DİKKAT EDİLMESİNE

İNANDIĞIMIZ KRİTİK DEĞİŞKENLER

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Dış Ticaret Uzmanı, YMM

 

 GİRİŞ

İhracat işlemlerinde  olası hataları daha işin başında ortadan kaldırmak için aşağıda uygulamadan elde ettiğimiz bazı  kritik değişkenler yer almaktadır.Bize göre şu an doğru olarak kabul ettiğimiz bu hususlar hem her an değişebilmekte, hem de ilgili okuyucu tarafından pratikte uygulanarak  sınama yoluyla iyileştirilmesi gerekir.Bu şekilde bilgimiz sürekli gelişir.

Bizim uygulamadan elde ettiğimiz bir husus da,ihracat işinin  bir ekip işi olduğu başka bir deyişle firmadaki  dış pazarlamacının;ihracat prosedürünü gerçekleştiren uygulama sorumlusu,finansmancı,tasarımcı,üretim müdürü,dış ve iç satın alma ,muhasebe , insan kaynakları  vb. sorumluları ile ekip ruhu ile  iletişim içinde  ,eleştirel analiz yöntemiyle  olası hataların önceden önlenmesi ve fırsatların optimal değerlendirilebilmesinin, akılcı olduğudur.Örneğin,pazarlamacı yeni bir ürün talebi ile karşı karşıya ise,bu talebi tasarımcı ve üretim müdürü ile birlikte  “teknik yapılabilirliğini” sorgulamalı,maliyet yönetimi sorumlusu ile mali etüdünü yapmalı,projelendirmeye karar verilirse,TÜBİTAK ve KOSGEB’den yeni ürün ve süreç yenilik maliyetlerinin  % 60-75 arası hibe fonları ile karşılanması için ar-ge sorumlusundan ar-ge projesi verilmesini sağlamalı, pazarlama,marka,fuar,belge tescili gibi İhracatta Devlet Desteklerinden yararlanmalı,finansman sorumlusundan EXİMBANK’dan   ucuz ihracat kredisi alınmasını talep etmeli,ürün imali için yurt içi ve dışından  KDV ve üçüncü ülkelerden ithalatta Gümrük vergisi ile mal mukabili ithalatta % 6 KKDF  ödenmemesi için Dahilde İşleme İzin Belgesi(DİİB) işlemini başlatmalı,firmadaki kambiyo sorumlusu ile en uygun ödeme şeklinin seçimini yapmalı,firmanın devreden KDV durumunu dikkate alarak muhasebe sorumlusu ile imalatçı-ihracatçı olarak mı yoksa imalatçı ve ihracatçı iki şirket aracılığıyla ihraç kayıtlı satış yöntemini mi seçmeli kararlarını önceden verilmesini sağlamalıdır.Bu bakış açısı “pazarlamanın öncülük ettiği entegrasyon yöntemi”dir.

Bu süreçten elde ettiğimiz  sistematik ve bilimsel  bilgilerin  ,şu  an için geçici olarak doğru olduğunu kabul ederek,kesinlik aranmamalı, hataların bizi ortadan kaldırmadan bizim hataları eleyerek bilgimizin  sürekli iyileştirilmesi sağlanmalıdır.

 

A-İHRACAT TÜRLERİ

 

İHRACAT

 

ihracat
İHRACAT                                                               İHRACAT

*KONSİNYE İHRACAT: İhracatçılar Birlikleri – 30 gün ibraz süresi. Kesin satıştan 30 gün sonra bildirimde

*TRANSİT TİCARET

*B EDELSİZ İHRACAT

*TİCARİ KİRALAMA YOLUYLA YAPILAN İHRACAT

*YURT DIŞI MÜTEAHİTLİK HİZMETLERİ

 

ALICISI TARAFINDAN KABUL EDILMEYEN MALLA R

 

– Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar karşılığında aynı bedel ve şartlarla mal ihracına ilişkin talepler, durumu gösterir belgelere istinaden gümrük mevzuatı çerçevesinde giriş ve çıkışta ayniyeti tespit edilmek suretiyle gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

– Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka bedel ve şartlarla aynı veya farklı alıcılara satışına ilişkin talepler, durumu gösterir belgeler ve yeni satış sözleşmesine ait İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince onaylı faturanın ibrazından sonra gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

– Gümrük idarelerince sonuçlandırılan talepler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve KDV işlemleri için mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirilir.

– Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların bozulabilir nitelikte olması halinde, bu tür talepler İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği veya daha sonra İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bilgi vermek kaydıyla Bakanlık yurt dışı teşkilatınca sonuçlandırılır. Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca sonuçlandırılan talepler, ilgili gümrük idaresine bildirilir.

 

B- İHRACATTA GÜMRÜK İŞLEMLERİ İŞ AKIŞI
ihracat-is-akisi

 

C- İHRACATTA DİKKAT EDİLECEK KRİTİK PARAMETRELER

 

İhracatçı proforma fatura düzenlerken, ön yüzüne ilgili ihracat detaylarını geçmeli, ancak arka kısmına genel şartları yazmalı ve ön kısmına genel şartların bu ihracat işlemleri için geçerli olduğuna dair İngilizce şu ifadeyi yazmalı “General conditions on reverse are valid fort this shipment”.Proforma faturanın ithalatçı tarafından kabul edildiğine dair “accepted ya da  confirmed” şerhini taşımalıdır, aksi halde ihracat sözleşmesi sayılmaz.

-İhracatçının yüklemeden sonra mala gelebilecek zararlara karşı sorumluluk üstlenmemesi için, teslim şekli olarak en fazla CIF, CIP gibi <C> grubu teslim şekillerini tercih etmeli; DAT, DAP, DDP gibi <D> grubu teslim şekillerini hiçbir zaman kabul etmemesini öneririz.

 

-Ödeme şekli bizce 50.000.- doların üzerindeki ihracat bedelleri için “dönülemez, teyitli ve görüldüğünde ödemeli akreditif  olmalı-irrevocable,confirmed and sight L/C).Sürekli aynı müşteriye mal gönderiyorsa hem ucuz hem de işlem kolaylığı ile sürenin kısalmasını sağlayan teminat akreditifini(stand-by L/C) tercih etmesini öneririz. Vesaik mukabili ve özellikle mal mukabili ödeme şeklinde Eximbank’a mal bedelinin ödenmeme riskine karşı sigorta yapılmalı(Buyer’s Risk).

 

-Düşük meblağlı ihracat bedelleri için nakliyatçı adına konşimento düzenlettirerek teslimatta ödeme(cash on delivery-COD) şeklini öneririz.

 

-İhracatta KDV iadesi için ihracat eşyasının yurt dışı edildiğini

“  https://uygulamalar.gumruk.gov.tr/BeyannameSorgulama/  “ adresinden mutlaka sorgulamalıdır. Firma yatırım yapıyor ya da malzemelerde stoka çalışıp devreden KDV’si var ise, direkt ihracat yerine aracılı ihracat ya da diğer adıyla ihraç kayıtlı satış yapması daha avantajlıdır.

 

– Bavul ticareti kapsamında yapılan ihracat dışındaki ihracatlarda, tecil- terkin, mahsup ve iade işlemlerinde DAB aranmaz. Bununla birlikte yurt dışı alıcılar hesabının muhasebede kapanması için bankaya gelen ihracat bedeli için mutlaka DAB düzenlettirilmelidir. Muhasebede kayıtlar TL bazında yapıldığı için döviz cinsinden ihracatların takibi için Nazım Hesaplar çalıştırılmalıdır. İhraç kayıtlı satışlarını muhasebede 600 yurt içi satışlar hesabında değil,601 yurt dışı satışlar hesabının alt kırılımındaki “ihraç kayıtlı satışlar”da kaydetmelidir.Aksi halde firmanın ihracat performansı doğruyu yansıtmamaktadır.

 

-İhracatçı aldığı siparişi yurt içinde imal edip(ya da ettirebileceği gibi)  yurt dışında imal ettirip, lehte fark olması koşuluyla transit ticaret formunu bankaya tasdik ettirmesi gerekir. Bu durumda malı imal ettirdiği ülkedeki satıcı malı direkt alıcıya gönderirken, faturayı Türkiye’deki aracı firmaya gönderip, karı ekleyerek alıcıya faturayı göndermektedir. Bir anlamda “connection-collection” yani komisyonculuk faaliyeti yapılmaktadır.

 

-Malın malla takas sistemi(barter) kalkmış olmasına karşın, alıcı ve satıcıların karşılıklı olarak aynı firmalar olması halinde ihracat bedellerinin ithalat bedellerine mahsubu için kambiyo mevzuatına göre takas işlemi bankalar aracılığıyla yapılarak, mal mukabili ödeme şeklinden çıkılarak, ithalat esnasında mal bedeli mahsup yoluyla ödendiği için % 6 KKDF ödenmemektedir.

 

– Fob ihracat bedelinin binde beşi tutarında götürü gider uygulaması.

  • · Sadece direkt ihracat için geçerlidir.
  • · İhraç kaydı ile mal satanlar için uygulanmaz
  • · Adı götürü olmasına rağmen, beyanname üzerinde götürü olarak indirilemez. Bunun için mutlaka yurt dışında harcama yapılmalıdır ve harcamayı yapanın beyanına göre de ilgili dönemlerde gider olarak kayıtlarda yer almalıdır.

 

– Bedelsiz (numune vs.) Mal ihracında;

  • · Bedelsiz fatura altına düşülecek not ; “only for custom purposes” = “ bedeli sırf gümrükleme içindir”. Bu faturada gösterilen bedel hasılat kaydedilmez. KDV hesaplanmaz, bedelsiz ihracat tutarı KDV beyannamesinde gösterilmez. Malın maliyeti gider yazılır, yüklenilen KDV si indirilir.

-İmalatçı-ihracatçıların, belge/izin müracaat tarihinden önceki dört yıl içerisinde düzenlenmiş, ihracat taahhüdü kapatılmış, dahilde işleme izin belgeleri kapsamında sanayi ürünleri için toplam 1 (bir) Milyon ABD Dolarından, tarım ve işlenmiş tarım ürünleri için toplam 500 (beşyüz) Bin ABD Dolarından az olmamak kaydıyla gerçekleştirdikleri ihracat kadar dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında yapacakları ithalatta, bu ithalattan doğan verginin %10’u kadar teminat vermesi için, mutlaka DİİB alınmalı, bu rakam oluşuncaya kadar belgenin yalnızca ihracat kısmını çalıştırarak bonus biriktirmesi önerilir. Onaylanmış kişi statü belgesi sahibi olmanın koşulları da süreç içinde hedeflenmelidir.

 

– Dava açmak ve şüpheli olduğu ispat edilmek kaydıyla yurt dışı dövizli alacaklar içinden şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkündür.

 

D-SONUÇ

 

İhracat işlemlerinde bize göre yukarıda tanımlanan parametrelere göre zihinsel tasarım yapılarak, süreç adımları hata eleme yöntemi ile tanımlanarak, öngörü ya da varsayım şekillenmeli, daha sonra uygulamadaki gerçekleşme ile ne ölçüde örtüştüğüne bakarak tecrübe kazanmalıdır.

Dış Ticarette Nakliyeci Aracılığıyla Teslimatta Ödeme Şeklinin Avantajları

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 11 Nisan 2013 - 8:57

DIŞ TİCARETTE NAKLİYECİ ARACILIĞIYLA TESLİMATTA ÖDEME ŞEKLİNİN AVANTAJLARI

GİRİŞ

Rekabet, Pazar Payı Kapma mücadelesi içinde Lojistik maliyetlerini gözden geçirip, yeniden tasarım yoluyla iyileştirme yaparsak, firma olarak daha öne çıkarız. Bu konuda neler yapılabileceğine bir örnek  olarak, aşağıda  Vesaik Mukabili ödeme şeklinin bir alt türevi olan COD ödeme şekli açıklanmaktadır.

COD’NUN GEREKÇESİ

Ekonomik kriz, Çin faktörü, müşterilerin daha titiz ve kendine özgü eşya talep etmesi, stok maliyetinin en aza indirmek, hava şartlarındaki istikrarsızlıktan doğan riskleri üslenmemek için ithalatçı artan bir şekilde Türk ihracatçısından çok model, her modelden daha düşük miktar ve çok kısa sürede mal talep etmektedir. Bunun sonucu olarak düzenlenen ihracat bedelleri düşük seviyede kalmakta, dolayısıyla vesaik mukabili ödeme şekline göre, bankalar üzerinden işlem yapmak örneğin bir Almanya için 200 Euro’yu geçebilmektedir. Bu durum ise ithalatçının ihracatçıya baskı yaparak vesaik mukabili yerine mal mukabili ödeme şeklini geçilmesini teşvik etmektedir. Ek olarak Uçakla olan yüklemelerde evrak daha sonra gideceği için, eşya ithalatçının havaalanı gümrüğünde boşuna beklemektedir.

COD’NUN İŞLEYİŞİ

Bu olguyu önlemek için ihracatçının ve ithalatçının lehine bizim önerimiz CAD yerine COD (Cash on delivery = teslimatta ödeme) şeklini benimsemeleridir. COD’de ihracatçı yaptığı yükleme ile ilgili invoice ve packing list’i e-mail ya da faxla müşteriye bildirmektedır. Orijinal sevk vesaiki malla beraber gönderilmektedir. Ancak ihracatçı daha önceden Türkiye’deki nakliye şirketinin gideceği ülkedeki en yakın anlaşmalı acentadan (receiving agent) bir taahhütname alarak mal kendisine ulaştığında ithalatçıya bildirileceğini, daha önceden e­-mail edilen faturanın bankadan ödendiğine dair Swift Message’nin kendisine gönderilmesi yani mail atılması halinde malı serbest bırakacağını, aksi halde mal bedelini bizzat kendisinin ödeyeceğini beyan eder. Aşağıda yer alan taahhütname ayrıca Türkiye’deki nakliyeci firma tarafından da imzalanarak ihracatçıya verilir. Konşimentonun Consignee (gönderilen) sütunundaki banka yerine karşı ülkenin Receiving Agent yer almaktadır.

NAKLİYECİ’NİN TAAHHÜTNAME ÖRNEĞİ

COMMITMENT

            We, as … , assure that we will not release the shipping documents and dispatch goods before seeing the swift message, and so if we release the shipping documents and dispatch goods before seeing the swift message, we will pay the amount of goods to the exporter.

 

S P E D I T E UR-

ÜBERNAHMERBESGHEINIGUNG

FORWARDING AGENTS CERTIFICATE OF RECEIPT                           POSITION -NR : 02/02/2013/0101

TAŞIYICI ACENTESI MAL TESELLÜM BELGESI

 

AT : 02/02/2013

CONSIGNMENT SHIPPED BY                                                                     TO : ——GERMANY

TRUCK: /L CV 610

FROM : ISTANBUL

 

 

SUPPLIERS OR FORWARDERS PRINCIPALS                          RECEIVING AGENT

DANIŞ TEKNIK MÜŞAVIRLIK HIZ.VE TIC.LTD.ŞTI                                X  …….SPEDITION Gmbh

ÖGRETMEN SK.ÖZDEMIR APT.NO : 7/                                  KÖLN

AVCILAR-ISTANBUL                                                                      XXXX STR.19 40

DUSSELDORF

 

 

CONSIGNEE /ORDER

 

X  …….SPEDITION Gmbh

XXXX STR.19 40 KÖLN

 

 

 

Notify 1 :             BEKLEIDUNGKONZEPTE GMBH

XXXXXX    STR. 1 -9

KÖLN

GERMANY

 

CONTENT S, WEIGHT AND MEASURREMENTS ACCORDING TO SENDERS DECLARATION

MARKS AND NUMBERS               QUANTITY          GARMENTS        GROSS WEIGHT

1-21 ADDR                                         37                           CLL                         575

 

DIE WARE VON DER FA.               BEI XXXXXXXSPEDITION GMBH IN KÖLN  KONTROLLIERT WERDEN

VALUE:  5.874,00 EUR

INSTRUCTION AS TO FREIGHT AND CHARGES: FCA ISTANBUL

 

 

PLACE AND DATE OF ISSUE                                                        ISTANBUL

STAMP AND LEGAL SIGNATURE

02.02.2013

SONUÇ

Yukarıda ihracatta COD için belirttiğimiz hususlar, ithalat için de aynı kolaylığı sağlayarak hem işlemi hızlandırmakta hem de maliyeti düşürmektedir. Dış           Ticarette yeniden tasarım yaparak, birçok alanda iyileştirilecek hususlar her zaman mevcut olduğunu daima dikkate almak gerektiğine düşünmekteyiz.

Gümrük Antrepo Rejiminin İthalatçıya ve İhracatçıya Sağladığı Avantajlar

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 10 Nisan 2013 - 8:53

 GÜMRÜK ANTREPO REJİMİNİN İTHALATÇIYA VE İHRACATÇIYA SAĞLADIĞI AVANTAJLAR

 

GİRİŞ

 

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrüğe sunulan eşyanın, bir gümrük rejimine tabi tutulması, bir serbest bölgeye girmesi, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı, imhası veya gümrüğe terk edilmesine ilişkin işlemlerin deniz yolu ile gelen eşya için özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırk beş gün, diğer bir yolla gelen eşya için yine özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün içerisinde tamamlanması gerekir. Aksi halde eşya genel anlamda devletin olur. Oysa eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır.

Bu bağlamda bu sorunu çözmek için Antrepo rejimi uygulamasına geçmek gerekir.Aşağıda işlem adımları anlatılmaktadır.

 

 

1- Tanımlar

Bu rejimin uygulanmasında;

a) Gümrük antreposu; gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın veya izin verildiği durumlarda ihraç eşyasının konulduğu genel ve özel antrepoları,

b) Genel antrepo; eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen gümrük antrepolarını,

c) Özel antrepo; sadece antrepo işleticisine ait eşyanın konulabildiği gümrük antrepolarını,

d) İşletici; gümrük antreposu işletme izni verilen kişiyi,

e) Kullanıcı; eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişiyi,

f) İhracata bağlı önlemlerden yararlanan eşya veya ürün; ihracı halinde bir geri ödeme veya benzeri ekonomik fayda sağlayan eşya veya ürünleri,

İfade eder.

2- Gümrük Antrepo Tipleri

Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Uygulamadaki özellikleri sebebiyle, genel antrepoların; (A), (B) ve (F) tipleri, özel antrepoların; (C), (D) ve (E) tipleri bulunur.

a) A Tipi Antrepo; işleticisinin, stok kayıtlarını tuttuğu ve antrepoya konulan eşyada her hangi bir noksanlık olması halinde gümrük vergilerini ödemekten sorumlu olduğu genel antrepo tipidir.

b) B Tipi Antrepo; antrepoya konulan eşyadan, Gümrük Kanununun 97. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kullanıcının sorumlu olduğu, antrepo beyannamesini kullanıcının verdiği genel antrepo tipidir. Antrepo işleticisinin sorumluluğu sınırlıdır. Antrepo işletici sadece antrepoyu kiralar. Antrepo stok kayıtları tutulmadığından, beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

c) C Tipi Antrepo; işleticisi ve kullanıcısı aynı kişi olan ve antrepoya alınan eşyadan bu kişinin sorumlu olduğu özel antrepo tipidir.

d) D Tipi Antrepo; işleticisi ve kullanıcının aynı kişi olduğu, Gümrük Kanununun 104. maddesinin 3. fıkrasının uygulandığı özel antrepo tipidir.

e) E Tipi Antrepo; işleticisi ve kullanıcısının aynı kişi olduğu, Gümrük Kanununun 93 üncü maddesinin 4. fıkrası uyarınca, izin hak sahibinin depolama yerinin antrepo addedildiği veya depolama yeri olmazsa dahi eşyaya antrepo rejimi hükümlerini uygulandığı özel antrepo tipidir.

f) F Tipi Antrepo, gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir.

Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de özel antrepo sayılır.

Posta idaresinin sorumluluğu ve gümrüğün denetlemesi altında yabancı menşeli kolilerin konulması için ayrılmış kapalı yerler de genel antrepo sayılır.

Geçici depolama yerleri, aynı zamanda A, B, C ve D tipi antrepo olarak Müsteşarlıkça onaylanabilir veya buralar F tipi antrepo olarak işletilebilir.

3- Antrepo Açma İzni

Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya mevcut işletmelerin yeterli olmadığı hallerde, antrepoların açılması ve işletilmesi Müsteşarlığın izni ile mümkündür

4- Teminat ve Taahhütname

Gümrük idareleri, gümrük antreposu işleticileri ve kullanıcılarından Gümrük Kanununda belirtilen sorumlulukları çerçevesinde, tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini karşılayacak miktarda teminat ister.

5- Antrepo İşleticileri ve Kullanıcılarının Gümrüğe Karşı Sorumluluğu

Antrepo işleticileri ve kullanıcıları; eşyanın gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamak, eşyanın iyi muhafaza edilmesi konusunda yükümlülüklerini yerine getirmek ve izinde belirtilen şartlara uymak zorundadır.

Antrepo işleticileri ve/veya kullanıcıları, antrepolarına alınan eşyanın girerken gümrükçe tespit edilen miktarı üzerinden ve eğer tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarları üzerinden, antrepoda eşya değiştirilmesinden, gümrük idaresine karşı mali bakımdan sorumludur.

6- Antrepolarda Aranacak Şart ve Nitelikler

a) A, B, C, D, E ve F tipi antrepoların, birden fazlasının aynı bina veya eklentilerinde bir arada bulunmamak,

b) Eşyanın iyi saklanmasına, yangından korunmasına ve çağdaş tekniğe uygun yangın söndürme düzenine sahip bulunmak,

c) Gümrük idaresince kabul edilen giriş ve çıkış kapılarından başka bütün kapı ve menfezleri eşya çıkarılmasına uygun olmayacak şekilde kapatılmış olmak,

d) Antrepo binası ve eklentilerinin, Hazine haklarının korunmasını sağlamak üzere yetkili gümrük memurlarınca içerden ve dışarıdan kontrolün kolaylıkla yapılmasına elverişli olmak,

e) Eşyanın yükleme ve boşaltmasını zorlaştırıcı konumda olmamak,

f) Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve bir arada bulunmaları tehlike arz eden eşyanın konulacağı antrepoların ilgili oldukları fabrika sahası içinde veya meskun mahal dışında bulunmak,

7- Antrepolardaki eşyanın başkasına devri

Gümrük antrepolarında depolanan eşya satış suretiyle başkasına da devredilebilir. Bunun için devreden ve devralanın isteklilerin, ilgili gümrük idaresine yazılı olarak bildirilmesi gerekir. Bu devir isteğinin idarece kabulü, eşyaya ait gümrük vergileri ile para cezalarının devralan tarafından üstlenilmesine bağlıdır

Eşyanın mülkiyeti ile ilgili olarak devri önleyici herhangi bir durumun varlığı halinde bu durum açıklığa kavuşturulmadan devir işlemi yapılamaz.

Devir isteğinin uygun görülmesi halinde, antrepo stok kayıtlarında gerekli değişiklikler yapılarak devir işlemi tamamlanır. Bu durumda, eşya ile ilgili hukuki sorumluluklar devralana geçer.

8- Elleçleme

Antrepolarda elleçleme yani eşya ve kapları üzerinde gümrük idaresinin izin verdiği ölçüde iş ve işçilik yapılabilir.

9- Ortak Depolama

Gümrük antrepo rejimi hükümlerinin uygulanmasını olumsuz etkilememesi ve gümrük idarelerinden gerekli iznin alınması şartıyla, gümrük antreposuna alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek ihraç eşyası dışında kalan serbest dolaşımdaki eşya ile serbest dolaşımda bulunmayan eşya aynı antrepoda depolanabilir.

10- İşleme Faaliyetleri Yapılabilecek Antrepo Tipleri

Dahilde işleme ve gümrük kontrolü altında işleme rejimleri kapsamındaki eşyanın, gümrük antrepo rejimine tabi tutulmadan antrepolarda işlenmesine izin verilebilir.

Ancak bu işleme faaliyetleri;

a) İhracat ve serbest dolaşıma giriş rejimlerinde basitleştirilmiş usul uygulanacak ise, dahilde işleme rejiminin şartlı muafiyet sistemi veya gümrük kontrolü altında işleme rejimi altında işleme faaliyetleri, A, C ve D tipi antrepolarda,

b) (a) bendinde belirtilen basitleştirilmiş usul uygulanmıyor ise, dahilde işleme ve gümrük kontrolü altında işleme faaliyetleri, tüm antrepo tiplerinde,

İzin alınması şartıyla yapılabilir.

Dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme rejimi izni alınmadan, ikinci fıkranın (a) bendinde belirtilen gümrük antrepolarında anılan rejimlere ilişkin işleme faaliyetlerine başlanılmaz. Ayrıca, alınacak izin belgesinde işleme faaliyetlerinin yapılacağı gümrük antreposunun tipi de belirtilir.

11- Eşyanın Antrepoda Kalabileceği Süre

Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır.

Ancak antrepoda bulunan eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması yönünde beyanname tescil ettirilmesi halinde 30 gün içinde işlemlerin bitirilmesi gerekir

12- Fuar ve Sergi Yerlerine İlişkin Özel Hükümler

Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler, özel antrepo sayılır ve izin belgesi düzenlenirken antrepo tipi gösterilir. Fuar ve sergi yerlerinde sergilenmek üzere getirilen eşyaya geçici ithalat rejimi hükümleri uygulanır.

 

SONUÇ

 

Dış ticarette gümrük işlemlerini gerçekleştirirken Gümrük Rejimlerini bir sistem bütünlüğünde bakıp,olası sorunlar karşısında rejimler arası geçişler tasarlanmalıdır.Hatırlamak için gümrük rejimleri 8 adettir:

 

1) Serbest dolaşıma giriş rejimi,

2) Transit rejimi,

3) Gümrük antrepo rejimi,

4) Dahilde işleme rejimi,

5) Gümrük kontrolü altında işleme rejimi,

6) Geçici ithalat rejimi,

7) Hariçte işleme rejimi,

8) İhracat rejimi.

Dış Ticaret Uygulamalarında Önemli Gördüğümüz Bazı Bilgi Parametreleri

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 09 Nisan 2013 - 8:24

 DIŞ TİCARET UYGULAMALARINDA ÖNEMLİ GÖRDÜĞÜMÜZ BAZI BİLGİ PARAMETRELERİ

Prof.Dr.Atila Bağrıaçık

Dış Ticaret Uzmanı,Öğretim Üyesi,YMM

GİRİŞ

Dış ticaret firmalarındaki çalışmalarımızda önemli gördüğümüz sorun kaynaklarına ilişkin bazı hatırlatmaların gerekli olduğunu gözlemledik.Bu bağlamda aşağıda bazı hatırlatmalar yer almaktadır.

 

DIŞ TİCARETE İLİŞKİN BİLGİLER

 

Piyasadaki Dış Ticaret Firmalarında karşılaştığımız sorunlara yönelik  açıklayıcı önemli  hatırlatmalar aşağıda yer almaktadır:

 

– İhraç kayıtlı satış faturasının, ihracat faturasından sonra kesilmesi KDV iadesi alınmasına engel değildir.

 

– İmalatçı firmanın adının gümrük beyannamesinde yer almaması onun tecil-terkin kapsamında işlem yapmasına engel değildir. Ancak, gümrük beyannamesindeki bilgiler ile imalatçı faturasındaki bilgilerin örtüşmesi gerekir.

 

– Bavul ticareti kapsamında yapılan ihracat dışındaki ihracatlarda, tecil- terkin, mahsup ve iade işlemlerinde DAB aranmaz.Ancak muhasebe hesaplarının kapanması için bankadan DAB’ın alınması bizce şattır.

 

– Dahilde işleme izin belgesi (DİİB) sahibi firmalar işledikleri malı üçüncü ülkelerden alıp AB üyesi ülkelere ihraç ederlerse, ihracat esnasında Telafi Edici Vergi öderler.

 

– Montörler 12 aylık süre içinde 183 günden fazla Türkiye’de kalırlarsa, onlara ödenen ücret stopaja tabidir.

 

– 183 günlük sürenin aşılıp aşılmadığı başlangıçta bilinmiyorsa ve ileride aşma ihtimalide varsa stopaj yapmak gerekir. Ayrıca, sorumlu KDV hesaplanıp 2 no.lu beyanname ile beyan edilip ödenir.

 

– Yatırım teşvik belgesi kapsamında makine ve techizat ithali KDV den istisnadır.

 

– Desen, model gibi gayrı maddi hak bedelleri stopaja ve sorumlu KDV’ye tabidir. (genel stopaj oranı %20 dir ancak, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına göre bu oran genellikle –İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya için olduğu gibi- %10 dur.

 

Örnek :

A) Desen kullanım bedeli faturası (invoice)                  =5.000.-USD

B) Yurt dışı firmaya havale edilecek meblağ                  =5.000.-USD

C) Stopaj vergisi oranı                                                                          =%10

D) Stopaj vergi matrahı (5.000.-/0,90)                             =5.555.-USD

E) Stopaj vergisi (5.555.- x %10)                                          =   555.-USD

F) Sorumlu KDV (5.555.- x %18)                                          =.1000.-USD

Not: Desen Kullanım Bedeli Gayri Maddi Hak Olup 5 Yılda İtfa Edilir.

 

– Fob ihracat bedelinin binde beşi tutarında götürü gider uygulaması.

  • · Sadece direkt ihracat için geçerlidir.
  • · İhraç kaydı ile mal satanlar için uygulanmaz
  • · Adı götürü olmasına rağmen, beyanname üzerinde götürü olarak indirilemez. Bunun için mutlaka yurt dışında harcama yapılmalıdır ve harcamayı yapanın beyanına göre de ilgili dönemlerde gider olarak kayıtlarda yer almalıdır.

 

– Bedelsiz (numune vs.) Mal ihracı.

  • · Bedelsiz fatura altına düşülecek not ; “only for custom purposes” = “ bedeli sırf gümrükleme içindir”.
  • · Bu faturada gösterilen bedel hasılat kaydedilmez. KDV hesaplanmaz, bedelsiz ihracat tutarı KDV beyannamesinde gösterilmez.malın maliyeti gider yazılır, yüklenilen KDV si indirilir.

 

– Geçici İhracat.

  • · Tekrar yurda getirilmek üzere yurt dışına mal gönderilmesi teslim değildir.
  • · Dolayısıyla, böyle bir işlemde ihracat istisnası söz konusu değildir.
  • · Geçici ihracata ait fatura bedeli hasılat kaydedilmez ve bu ihracat KDV beyannamesinde gösterilmez.
  • · Geçici ihraç konusu mal için yüklenilen KDV’nin iadesi mümkün değildir.
  • · İade ancak bu malların yurt dışında satılması halinde mümkün olabilir.

 

– Dövizli faturalarda (iç piyasa için olsa bile) döviz kurunun belirtilmesi mecburiyeti yoktur. Taraflar arasında cari kur belirtilmemiş ise, YTL ye çevirmek için TCMB döviz alış kuru esas alınır.

 

– Gerek dönem içinde oluşan ve 601 hesapta izlenen ve gerekse yıl kapandıktan sonra oluşan ve 646 veya 656 hesaplarda izlenen kur farklarının KDV beyannamesinde gösterilmesi söz konusu değildir.

 

– Dava açmak ve şüpheli olduğu ispat edilmek kaydıyla yurt dışı dövizli alacaklar içinden şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkündür.

 

Örnek : Türkiye deki (A) işletmesinin yurt dışındaki (B) işletmesinden olan 8.000.-YTL’lik alacağı şüpheli hale gelmiştir. Muhasebe kaydı :

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

128 Şüpheli Ticari Alacaklar                                  =8.000.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                       =8.000.-

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

654 Karşılık Giderleri                                               =8.000.-

129 Şüpheli Ticari Alac. Karş. (-)                                                 =8.000.-

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

Şüpheli Alacak Tahsil Edilirse Muhasebe Kaydı :

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

102 Bankalar                                                             =8.000.-

129 Şüpheli Alacaklar Kar.(-)                                 =8.000.-

128 Şüpheli Alacaklar                                                                    =8.000.-

644 Konusu Kalmayan Karş.                                                        =8.000.-

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

 

– Yurt dışına sermaye transferleri serbesttir. Ancak, transfer edilen dövizin 1 (bir) ay içinde hazine müsteşarlığı kambiyo genel müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

 

– Yurt dışındaki şirket kuruluşuna veya mevcut bir şirkete iştirak edilmesi halince, iştirak edilen veya açılan şube için 3 (üç) ay içinde hazine müsteşarlığı kambiyo genel müdürlüğüne gönderilecek bilgi ve belgeler;

  • · Yerel resmi makamlardan alınmış izin belgesi.
  • · Ana sözleşme
  • · İşe başlama tarihi
  • · Faaliyet adresi
  • · Yurda getirilen kar
  • · Sermaye yapısı ve/veya miktarındaki değişikliler.
  • · Her yıl sonu durumu raporu mali tablolar ile birlikte yine 3 (üç) ay içinde bildirilir.
  • · Faaliyetin sona ermesi durumunda 3 (üç) ay içinde bildirilir.
  • · Bu bilgi ve belgeler için, müsteşarlığın internet sitesindeki (ek-1) yurt dışına sermaye ihracına ilişkin bilgi formu açıklamalar doğrultusunda doldurularak müsteşarlığa gönderilir.

 

– Yurt dışına ayni sermaye ihracı da serbesttir. Ayni sermaye bedelinin yurda döviz olarak getirilme zorunluluğu yoktur.

– Ayni sermaye ihracı işlemleri, ihracat istisnası ile ihraç kaydıyla teslimlerde Tecil – Terkin uygulamasından faydalanabilecek, bu teslimlerden doğan iade, mahsup ve terkin işlemleri genel esaslara göre yerine getirilir. Bunun için, ayni sermaye bedeli dövizlerin yurt dışındaki firmaya sermaye payı olarak tescil edildiğinin tevsik edilmesi yeterlidir.

– Yurt dışından da Türkiye’ye yabancı sermaye girişi, belirli prosedürleri yerine getirmek şartıyla serbesttir.

– Uluslar arası nakliyat, dışarıda yaptırılan hizmetler ve diğer görünmeyen işlemler için döviz transferi serbesttir.

– Yurt dışında yapılan hizmetler, yani Hizmet İhracatı Döviz Kazandırıcı Faaliyet olduğu için hizmet ihracatı bedelinin yurda getirilmesi zorunluluğu yoktur. Yurt dışında serbestçe tasarruf edilebilir.

– Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda giriş ve çıkışları serbesttir.

– Yurt dışından ayni ve nakdi kredi temini, bankalar aracılıyla kullanılmak şartıyla serbesttir.

SONUÇ

Dış ticaret işlemleri çok dinamik yapıya sahiptir.Bu bakımdan bilgilerimizi sürekli güncellemeliyiz.İrlandalı yazar ‘GEORGE BERNARD SHAW ‘ın şu sözü çok düzenleyici bir fikirdir:

“Benim en iyi dostum terzimdir. Çünkü ne zaman beni görse, derhal o andaki ölçülerimi alır. Oysa bütün öteki tanıdıklarım, benim hala eskisi gibi olduğumu düşünürler.”

İthalat Gümrük İşlemlerindeki Süreç Adımlarında Dikkat Edilecek Hususlar

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 08 Nisan 2013 - 9:11

İTHALAT GÜMRÜK İŞLEMLERİNDEKİ SÜREÇ ADIMLARINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Prof.Dr.Atila Bağrıaçık

Dış Ticaret Uzmanı,Öğretim Üyesi,YMM

GİRİŞ

 

 

Ülkemizdeki İthalat işlemleri ,ihracat işlemlerine göre daha karmaşık ve birçok mevzuatı ilgilendiren bir faaliyetler bütünüdür.Bu bakımdan bu bütünlüğü daima göz önüne alarak işlem yapmak gerekir.Aksi halde süreç adımlarından birinin yerine getirilmemesi  ya da eksik/kusurlu yerine getirilmesi sonuç üzerinde birikimli problemler yaratabilmektedir.

 

Aşağıda önce bir sistem bütünlüğü içinde ithalatla ile ilgili mevzuatlar iş akışı içinde gösterilmiş,daha sonra gümrük işlemleri üzerinde odaklanılarak, bu bağlamda uygulamada yoğunca kullanılan “serbest dolaşıma giriş “rejimi konusunda ayrıntılı açıklamalar sunulmaktadır.

 

A-İTHALATLA İLGİLİ MEVZUATLARIN TOPLUCA İŞ AKIŞI

gumruk-uygulamalari

 

 

B- İTHALATTA GÜMRÜKDEKİ İŞLEMLERİN İŞ AKIŞI -1

 gumruk-is-akisi


C- İTHALATTA GÜMRÜKDEKİ İŞLEMLERİN İŞ AKIŞI -2

 ithalatta-gumruk-islemleri

 

D- İTHALATTA VERGİLERİN HESAPLANMASI;

Gümrük vergileri aşağıdaki esaslara göre hesaplanır:

Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesinde belirtilen eşyanın vergi oranına göre eşyanın gerçek kıymeti esas alınarak hesaplanır.

Gümrük vergisi CIF kıymet üzerinden alınır. CIF dışındaki satış ve teslimlerde kıymete diğer giderler (navlun+sigorta ) ilave edilir.

 

E- KDV’NİN HESAPLANMASI;

1- İthalatta Matrah

İthalatta verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır:

a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri,

b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,

c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler toplamıdır. Bu toplama eşyanın girdiği KDV listesindeki karşılığında belirtilen KDV oranı tatbik edilerek hesaplanır.

2- Kıymetin Tespitinde ve İthalatta Kullanılacak Döviz Kuru

Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan T. C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilir.

İTHALAT ÖRNEĞİ

ÖRNEK: Otomobil, 1600-2000 cm, FOB 20 000 euro,

GTİP:  870323191200

1- Ozon tabakasını inceltici gazlar 2007/14

2- Karayolu taşıtlarının ithali ile ilgili 2007/7

Proforma fatura onayı ve ithalatta uygunluk yazısı, (SANAYİ BAK)

3- Garanti belgesi aranması ile ilgili 2007/6  (SAN. BAK)

4. ÖTV, II SAYILI LİSTE, KDV Matrahı üzerinden %60

5- KDV  %18

 

F- İTHALATLA İLGİLİ SÜREÇ ADIMLARI;

1- Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi

Karayolu taşıtlarıyla ancak sınırdaki yetkili bir gümrük idaresine eşya getirilebilir. Sınırdaki yetkili olmayan bir gümrük idaresine gelen eşya, gümrük gözetimi altında yetkili bir gümrük idaresine götürülmediği takdirde geri çevrilir.

Türkiye Gümrük Bölgesinden karayoluyla transit geçecek eşya için bu hüküm uygulanmaz.

Türkiye Gümrük Bölgesine yürütülerek getirilecek hayvanlar sağlık kontrolü yapılabilen gümrük kapılarından girebilir.

2- Eşyanın Gümrük Gözetimine Tabi Olması

Eşya Türkiye Gümrük Bölgesine girdiği andan itibaren gümrük gözetimine tabidir.

Söz konusu eşya ya ilişkin gümrükçe onaylanmış bir işlem yapılıncaya

Serbest dolaşımda olup olmadığı saptanıncaya kadar gümrük gözetiminde kalır.

3- Eşyanın Götürüleceği Yer

Bu eşyalar

a) Belirlenen bir gümrük idaresine ya da gümrükçe uygun görülecek herhangi bir yere,

b) Deniz ya da havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin karayoluyla doğrudan bir serbest bölgeye,

Götürülür.

4- Eşyanın Gümrüğe Sunulması

Müsteşarlıkça belirlenen esaslara uygun olarak gümrük idaresine ya da gümrük idarelerinin belirlediği ya da uygun gördüğü yere gelen eşya, bunu Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kişi veya yerine göre eşyanın gelişinden sonra taşımasını üstlenen kişi tarafından gümrüğe sunulur.

5- Eşyanın Önceden İncelenmesi

Gümrüğe sunulan bir eşyanın, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutulmasından önce, eşyanın incelenmesi ya da bundan numune alınması konusunda sahipleri ya da yasal temsilcileri tarafından yapılan taleplere gümrük idarelerince izin verilir.

Bu konudaki taleplerin yazılı yapılması ve ayrıntılı olması gerekir.

 6- Özet Beyan Verilmesi

Özet beyan, taşıt aracı ve gümrüğe sunulan eşya ile ilgili genel bilgilerin yer aldığı ve matbu  forma uygun bir şekilde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından yapılan beyandır.

Özet beyan, eşyanın gümrüğe sunulmasını izleyen ilk işgünü mesai bitimine kadar ilgili gümrük idaresine verilir. Özet beyanın, taşıtın Türkiye Gümrük Bölgesine gelişinden önce de gümrük idaresine tescil ettirilmesi mümkündür. Bu durumda, taşıt aracı gümrüklü sahaya gelmeden önce tescil edilmiş özet beyanın onay işlemleri yapılmaz.

Taşıyıcı veya temsilcisi tarafından özet beyan yerine orijinal manifesto, konşimento, CMR, CIM, CIV, TIR Karnesi veya Serbest Bölge İşlem Formu gibi belgelerden birinin ibraz edilmesi halinde bu belge de özet beyan olarak kabul edilir

Yolcu beraberinde getirilen eşya için özet beyan aranmaz.

7- Eşyanın Boşaltılması

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya gümrük gözetimi altında taşıttan boşaltılır. Eşyanın taşıttan boşaltılması sırasında boşaltmaya yetkili deniz, kara ve hava araçlarının sahipleri veya kaptan, pilot, sürücü veya acentenin yetkili personeli ile geçici depolama yeri işletmelerinin yetkili memurları tarafından eşyanın boşaltılmasını müteakip 24 saat içinde boşaltma listesi düzenlenir ve gümrük memuru ve taşıt sahibi, sürücüsü veya temsilcisi ile geçici depolama yeri işletme memuru tarafından imzalanır.

Boşaltma listesinde eşyanın cinsi, brüt ağırlığı, kapların sayısı, cinsi, markası, numarası, taşıtın ismi ve sefer numarası gösterilir.

Eşyanın boşaltmadan önce veya boşaltma sırasında zarar görmüş veya kaplarının kırık veya bozuk olduğu tespit edilirse bu durum bir tutanakla tespit olunarak boşaltma listesi ekinde gümrük idaresine sunulur.

8- Özet Beyan İle Boşaltma Listesinin Karşılaştırılması ve Özet Beyan Takibatı

Özet beyandaki kayıtlar, eşyanın araçtan boşaltılması sırasında düzenlenen boşaltma listeleriyle karşılaştırılır. Farklılık görülürse bu durum, özet beyan ya da özet beyan yerine kullanılan belgelerin üzerine kaydedilir ve buna ilişkin tutanak düzenlenerek bu tutanak üzerinden özet beyan eksiklik/fazlalık takibatına geçilir.

9- Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanım Tayini

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya için, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesi zorunludur.

10- Süre

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrüğe sunulan eşyanın, bir gümrük rejimine tabi tutulması, bir serbest bölgeye girmesi, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı, imhası veya gümrüğe terk edilmesine ilişkin işlemlerin deniz yolu ile gelen eşya için özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırk beş gün, diğer bir yolla gelen eşya için yine özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün içerisinde tamamlanması gerekir.

11- Sürenin Durduğu Haller ve Süre Uzatımı

a) Eşyanın herhangi bir adli veya idari takibata konu olması halinde bu takibat nedeniyle geçen süreler,

b) Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için dış ticaret mevzuatı ya da sair mevzuat gereğince ibraz edilmesi gereken uygunluk belgesi, kontrol belgesi, ithal lisansı, izin yazısı, gözetim belgesi gibi belgelerin alınması veya buna ilişkin işlemlerin yerine getirilmesi sırasında geçen süreler,

İşlem tarihinin başladığı tarihte durdurularak yirmi veya kırk beş günlük sürelerin hesaplanmasında göz önünde bulundurulmaz ve işlemin sonuçlandığı tarihten itibaren kalan süre verilir.

12- Geçici Depolanan Eşya

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen serbest dolaşımda olmayan eşya gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde adlandırılır. Talep halinde ihracat eşyasının da bu kapsamda değerlendirilmesi mümkündür.

13- Geçici Depolama Yerleri

Geçici depolanan eşyanın her türlü dış etken ve müdahalelerden korunmasını sağlayacak şekilde yapılmış ve taşıtların durduğu, yanaştığı veya indiği yerlere mümkün mertebe yakın olan ambar, depo, ardiye veya hangar gibi yerler geçici depolama yerleridir.

– Yolcu eşyası buralarda 3 ay kalabilir.

Geçici depolama yerlerinin bulunmadığı mahallere getirilen eşya, duruma uygun gerekli önlemler alınmak şartıyla, geçici depolanan eşya statüsünde gümrükçe müsaade edilen yerlere de konulabilir. Bu durumda teminat istenir.

Geçici depolama yeri işleticilerinde aranacak şartlar, İzin

En yakın gümrük idaresine müracaat edilir.

– Geçici depolama yerlerine alınmayacak eşya

Aşağıda yazılı eşya geçici depolama yerlerine alınmaz.

a) Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddeler,

b) Muhafazası, soğuk hava depolarında olduğu gibi özel tertip ve tesislere lüzum gösteren eşya,

c) Bir arada bulunduklar eşya için tehlike ve zarar doğuran eşya,

Bu eşyalar, diğer eşyaya zarar vermeyecek şekilde, geçici depolama yerlerinin ayrı bölümlerine gerekli tedbirler alınmak suretiyle konulmasına ilgili gümrük idaresince izin verilebilir.

Süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmayan eşya tasfiyeye tabi tutulur.

Geçici depolama yeri işletmeleri gümrüğe karşı sorumludurlar

Geçici depolama yerlerinde bulunan eşyanın geçerli veya zorlayıcı nedenler dışında ziyanından, hasara uğramasından veya değiştirilmesinden doğan mali sorumluluk işleticilere aittir. Bu sorumluluk söz konusu eşyaya ait gümrük vergilerinin gümrük idaresine ödenmesini de kapsar. Sorumlular hakkında duruma göre ayrıca 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri uyarınca kovuşturma yapılır.

Rezerveli eşya

Kırık veya tamire muhtaç kaplar ile dağınık eşya geçici depolama yerine alınır alınmaz muayene memuru tarafından, boşaltma ile ilgili kuruluşun yetkilisi, işletme memuru ve gümrük geçici depolama memuru huzurunda muayene edilerek bu eşyanın durumu bir tutanakla saptanır.

 

S O N U Ç

 

İthalat işlemlerini yönetirken  bilimsel yöntem olan deneme-yanılma yöntemine göre; önce mevcut mevzuata göre yapacağımızın ithalat işleminin süreç adımlarını gösteren bir tasarım planlaması yapılır,bu tasarım üzerine eleştirel analiz yapılarak muhtemel hatalar daha işleme başlamadan ortadan kaldırılır.Bu işlemden sonra öngörülerimizin doğruluğu için uygulama geçer,gerçeklikle örtüşüp örtüşmediğine bakarız.Hata çıkarsa,bir daha tekrarlamamak için  geri bildirim alarak,öğrenme sürecini  iyileştiririz.Mevzuatın çokluğu nedeniyle,ekip halinde çalışmalıyız.İrlandalı yazar” GEORGE BERNARD SHAW “a göre:

“Akıllı adam aklını kullanır. Daha akıllı adam başkalarının da aklını kullanır.”

 

Not:Bu makalenin  hazırlanmasında Gümrük Eski Müdür Yrd. Öğretim Görevlisi Ve halen Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri olarak faaliyet gösteren Mehmet M.Yılmazer’ in Gümrük İşlemleriyle ilgili kitabından yararlanılmıştır.

 

Akreditifli Ödeme Şeklinde Temel Yaklaşımlar

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 06 Nisan 2013 - 10:09

AKREDİTİFLİ ÖDEME ŞEKLİNDE TEMEL YAKLAŞIMLAR 

Prof.Dr.Atila Bağrıaçık

Dış Ticaret Uzmanı,Öğretim Üyesi,YMM

G İ R İ Ş

Vesaik mukabili ödeme şeklinde mal bedeli ithalatçı tarafından bankaya ödenmediği sürece, mal üzerindeki fiziki mülkiyet ihracatçı üzerindedir. Ancak, ithalatçının ülkesindeki gümrükde ihracatçının malının durması, hem masraf hem modaya tabi bir ürün veya raf ömrü kısa bir ürünse, değerinin kaybolması veya yok olma ile karşı karşıyadır. Ayrıca mal bedelinin gelmesinin gecikmesi ihracatçının nakit planını altüst etmektedir. Bu bakımdan vesaik mukabili ödeme şekline tam güvenmek fevkalade yanlıştır. Aslında vesaik mukabili ödeme şeklinde ihracatçı ithalatçının verdiği söze yani itibarına güvenmektedir. İthalatçının verdiği söz; mal kendi gümrüğüne gelince bankaya gidip mal bedelini ödemektir. Ancak ihracatçının verilen bu söz konusunda bir tereddütü var ise, bu takdirde önceden mal bedeli garantisi veren bir ödeme şekli olan akreditifi seçmesi gerekir.

 

Bununla birlikte, bizim tecrübelerimize göre 50.000 doların altındaki ihracat bedelleri için akreditif açtırmak pahalıya gelir. Normal şartlar altında, akreditifi açan banka 50.000 dolardan %1 açma masrafı yani 500 dolar, ihracatçının bankası %1 ihbar masrafı 500 dolar, değişikliklerde 50 dolar, rezervlerin her biri için 50 dolar, ödeme bankası ödeme esnasında binde 1,5 ama en az 100 dolar. İhracatçının bankası da binde 1,5 ama 100 dolardan aşağı olmayan bir bedeli tahsil eder. Sonuçta 50.000 dolarlık akreditifin %3’ü olan 1500 dolar masraf getirir.

AKREDİTİF TARAFLARI

Akreditif (Letter of Credit = L/C) şartlı bir banka garantisidir. Akreditif şartlarına uyulması ve uygun vesaikin verilmesi karşılığında, ihracatçıya mal bedelinin ödeneceğini garanti etmektedir. Taraflar:

1- Akreditif Amiri (Applicant, Orderer, Principal):Amir ithalatçı olup, kendi bankasına akreditif açtırma talimatı veren taraftır.

2- Amir Banka (Opening Bank, Issuing Bank):İthalatçının talimatı üzerine ihracatçı lehine akreditif açan ve bunu ihracatçının bankasına bildiren taraftır.

3- İhbar Bankası (Advising Bank):Gelen akreditifi ihracatçıya ihbar eden yerli bankadır.

4- Lehdar (Beneficiary): Adına akreditif açılan, malı gönderip uygun sevk vesaikini bankaya ibraz ederek parasını tahsil edecek olan taraf yani ihracatçıdır.

 

600 NOLU BROŞÜR

Yukarıda tanımlanan tarafların yetki ve sorumlulukları MTO tarafından 2007 yılında revize edilmiş 600 No’lu “Akreditiflere ilişkin Yeknesak Teamül ve Uygulamalar” adlı yayında yer almaktadır (Uniform customs and practice for documentary credits ICC No. 600; kısaltması UCP). 39 maddeden oluşan 600 No’lu broşürün işlerlik kazanması için akreditif metninde genellikle şu ibare bulunur :”….. … this L/C  is subject  to ucp 600 revision icc publication NO.600”.

 

AKREDİTİF ÇEŞİTLERİ

 

Bize göre ihracatçı için en iyi akreditifin özellik ya da parametreleri şöyledir: Dönülemez,Görüldüğünde ödemeli ve Teyitli.Bu ve benzeri kavramları kısaca açıklayalım:

1)                      Gayri Kabili Rücu (Dönülemez=Irrevocable) Akreditif

İhracatçının akreditifte yer alan şartları tamamen yerine getirmesi halinde, akreditifi açan banka tarafından,

  • Görüldüğünde ödenmesi kaydını taşıyorsa, ödemenin yapılacağı,
  • Vadeli ödeme kaydını taşıyorsa, akreditifte belirtilen vadede ödemenin yapılacağı,
  • Akreditife göre poliçe kabul edilecekse, akreditifin vadesi dahilinde üzerine çekilecek poliçelerin kabul edileceği şeklinde, ödeneceği konusunda taahhütleri kapsayan akreditiflere “gayri kabili rücu” akreditif denmektedir. Bu tür akreditif ancak tarafların kabulü olduğu takdirde değiştirilebilir veya iptal edilebilir. İhracatçıya ödeme konusunda sağladığı güvence dolayısıyla bu tip akreditif uluslararası ödeme şekilleri arasında en çok kullanılanıdır.

2)                      Teyidli Akreditif (Confirm L/C)

Akreditif açan banka ihracatçı tarafından yeterince tanınmıyorsa, ihracatçı kendisini güven içinde hissetmek için çekeceği poliçenin ödeneceği ya da vesaik ibrazında mal bedelinin tahsil edileceği konusunda kendi ülkesindeki bir bankadan teminat vermesini ister. Bu şekilde, çekilen poliçe akreditifi açan bankaca ödenmediği takdirde, ihracatçının ülkesindeki banka kendisinin ödeyeceğini önceden taahhüt eder. Bu taahhüdü veren bankaya teyid eden banka denir. Bankalar teyid için ayrıca komisyon aldıklarından ek bir mali külfet getirirler ve ithalatçılar genelde teyidli akreditiften kaçınırlar. Sadece gayrı kabili rücu akreditifler teyidli olarak açılabilir.

3)                      Teyidsiz Akreditif (Unconfirm L/C)

Teyitsiz akreditif’de, eğer akreditif vesaik ibrazında yani görüldüğünde ödemeli ise, ihracatcı sevk belgelerini kendi ban­kasına verdiği zaman, mal bedelini tahsil edememekte, bankası tahsil için evrakı amir bankasına gördermektedir. Amir banka ken­disine kontrol için gönderilen evrakı inceleyip eğer akreditif şartlarına uygun bulursa, lehdar bankasına ödeme yapar. Bu tür akreditif’lerde ihracatcının bankası hiç bir risk üstlenmez. Sadece evrak kontrol ettikden sonra amir bankasına gönderir ve ödeme talimatı gelmeden ödeme yapmaz.

Teyitsiz akreditif, ihracatçıya, eğer uygun evrakı amir bankasına ulaştırırsa ödeme garantisi sağlamaktadır. İthalatçılar tarafından teyitliye göre daha az masraflı olmasından dolayı tercih edilmekte­dir. Bu tür akreditiflerde ihracatcının bankası amir bankasının bir kolu olarak görev yapar.

 

ÖDEME ŞEKLİNE GÖRE AKREDİTİFLER;

 

1)                      Görüldüğünde Ödemeli Akreditif (Sight L/C)

 

Görüldüğünde ödemeli akreditifte ödeme, belgeler görüldüğünde,eğer aynı zamanda akreditif teyitli ise ödeme ihra­catçının bankasına evrak verildiğinde, Teyitsiz ise ithalatcının bankası tarafından evrak görüldüğünde 5 iş günü içinde ödeme yapılır. Akreditif şartlarına uygun evrak Amir bankaya veya varsa Teyit bankasına veya herhangi bir görevli bir bankaya ibraz edilmelidir. Sight Akreditif metninin 41A satırında ödeyerek banka ismi ve  “By Payment” ibaresi yer alır.

 

 

2)                      Vadeli Akreditif (Deferred Payment L/C)

 

Açılan bir akreditif vadeli ise bu, akreditif metninde açıkça belir­tilmelidir. Vadeli akreditiflerde müşteriye bir nevi kredi açılmaktadır. Müşteriye belirli bir vade tanınarak mal bedeli vade sonunda tahsil edilmektedir. Yine burada akreditifin genel anlamda türü önem ka­zanmaktadır. Eğer açılan akreditif aynı zamanda teyitli ise vade so­nunda ihracatçı parasını kendi bankasından tahsil edecektir. Bu durumda vade sonunda bankadan paranın tahsil edilebileceğine dair bir yazı alınabilir. Alınan bu kabul yazısı bankalara ve Eximbank’a kırdırılabilir. Vade sonunda malların bedeli tahsil edileceğinden ithalatçının malları beğenmeyip ödemeden kaçma imkanı yoktur.

 

3)                      Kabul Kredili Akreditif (Acceptance L/C)

Bu tür akreditif kullanımında ihracatçı sevk vesaikine ilave olarak teyitli akreditifte kendi bankası adına teyitsiz akreditifde ith­alatçının bankası adına genellikle vadeli bir poliçe tanzim eder (draft ya da bill of exchange)

Tanzim edilen bu poliçe kırdırılabilir. Akreditifte teyit veren ban­ka vade sonunda mal bedelini ödemekle yükümlüdür. Ancak teyit vermemiş ise ödeme konusunda herhangi bir yükümlülüğü yoktur. Amir banka vadesinde ödeme yapan ihracatçı bankasına ramburse etmekle yani ödeme yapmakla yükümlüdür.

İhracatçı firma isterse poliçesini vade sonuna kadar saklar yada ciro edebilir. Eğer akreditif aynı zamanda teyitli ise teyit bankası ihracatçı bankası kabul ettiği poliçeyi vadesi gel­diğinde lehdara ödemek zorundadır. Amir bankada vadesinde ödeme yapan ihracatçı bankasını ramburse etmek zorundadır. Açılan bir akreditifin metninde kabul kredili olduğu açıkça belirtilmelidir.

 

TEMİNAT AKREDİTİFİN  İHRACATÇI VE İTHALATÇILARA HEM UCUZ HEM DE SÜRECİNİN KISA OLMASI

 

 

Sürekli ilişkide olunan dış ticaret işlemlerinde, hem maliyeti düşük hem de hızlı işlem gerçekleşmesi nedeniyle Stand-by Akreditif (Teminat Akreditifi)ni öneriyoruz.

Stand-by Akreditif (Teminat Akreditifi); (Stanby L/C)’de sürekli dış ticaret ilişkisinde bulunulan durumda,bir yükleme bedeli için  Teminat akreditifi açtıran İthalatçı, taahhüdünü yerine getirmediği zaman, zarar gören taraf yani İhracatçı L/C’de belirlenen vesaiki bankaya ibraz ederek, Akreditif bedelini tahsil eder.

Stand –by ‘da İthalatçı mal mukabili ödeme şeklindeki kolaylıklara göre Türkiye’deki ihracatçıdan mal almak istemektedir. İhracatçı da buna onay veriyor, ancak vadesinde ödeme yapılmadığı takdirde Teminat Akreditifinde tanımlanan vesaiki bankaya ibraz ederek mal bedelini alma olanağına kavuşmaktadır.

İHRACATÇI İÇİN PROBLEM YARATAN  BİR KONU OLARAK  REZERVLER

Akreditif metninde belirlenen şartlara göre evrak düzenlenmelidir.Herhangi bir farklılık (rezerv ) halinde bedelin ödenmeyeceğini  ihracatçının daima akılda tutması gerekir.Eğer ödeme rezerve bağlanırsa,ithalatçının rezervi Kabul ettiğine dair bir yazıyı bankaya vermediği sürece,mal bedelini alamaz.Bu durumda akreditifli ödeme şekli vesaik mukabiline ve hatta original belgeler malla beraber gönderilmişse mal mukabili ödeme şekline dönüşebilir,hem para hem de mal gider.

Uygulamada sıkça gördüğümüz rezerv türlerine bazı  örnekler:

.

-Yükleme geç yapılmıştır.

ü  Yükleme vesaiki “Clause”ludur. (Yani “temiz” bir vesaik değildir.)

ü  Akreditifte özel olarak yetki verilmediği halde yükleme vesaiki çarter parti (charter party bill of lading) tahtında tanzim edilmiştir.

ü  Akreditifte yüklemenin yapılmış olması istenildiği halde, malların yüklendiğine ilişkin bir açıklık yoktur.

ü  Taşıma, akreditifte izin verilmediği halde, mallar güverteye yüklenmiştir.

ü  Sunulan sigorta vesaiki akreditifte istenilen tipten değildir.

ü  Sigorta, akreditifte belirtilenlerin dışındaki riskleri kapsamaktadır.

ü  Sigorta, yükleme veya sevk tarihinden itibaren geçerli değildir.

ü  Vesaikler muhteva olarak birbirine uygun değildir.

ü  Malların faturalardaki tanım veya yazılışı akreditiftekinden farklıdır.

ü  Fatura ve poliçelerdeki meblağlar farklıdır.

ü  Belgeler arasında, malların işaret ve numaraları farklıdır.

ü  Keşide edilen meblağ akreditiftekinden daha azdır. (Akreditifte kısmi sevkiyata izin verilmediği zaman)

ü  Akreditifteki meblağ aşılmıştır.

ü  Navlunun ödenip ödenmediği konşimentoda açık değildir.

ü  Poliçe yanlış taraf üzerine düzenlenmiştir.

ü  Poliçe belirli olmayan bir tarihte ödenebilecektir.

ü  Konşimento, sigorta vesaiki veya poliçe doğru ciro edilmiştir.

ü  Müsaade edilmediği halde, belgeler matbu (kopya) imzalar taşımaktadır.

 

SONUÇ

 

600 nolu broşürü ve Milletler Arası Ticaret Odası’nın diğer ödeme şekillerini iyice analiz edip tecrübe ve yetilerimizi artırdıktan sonra akreditifli ödeme şekline göre akreditif metnindeki koşullara göre  belgeleri doldurmalıyız.Piyasada gördüğümüz gibi sadece İngilizce bilmek  gerekli,ancak yeterli değil.

İhracat İstisnası ve KDV İadelerinde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Önerileri

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 21 Mart 2013 - 9:58

İHRACAT İSTİSNASI VE KDV İADELERİNDE KARŞILAŞILAN

PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

 

3065 sayılı KDV Kanunu’nun indirim-iade mekanizmasının işleyişinin temel prensibi bir vergilendirme döneminde satın alınan mal ve hizmetlere ödenen KDV’ nin tahsil edilen KDV’ den büyük olması halinde indirilemeyen KDV tutarının bir sonraki dönemde indirim konusu yapılmak üzere devredilmesidir. KDV Kanunu’ nun 29/2 maddesi bunu hüküm altına almış olup, yine aynı madde ve 32. Madde de bu uygulamanın istisnalarına yer vermiştir.

 

KDV istisna uygulaması “Tam İstisna “ ve “kısmi İstisna” olmak üzere iki gruba ayrılmıştır.

 

Tam istisna, işlemin ( mal veya hizmet ) KDV’ den müstesna olması halinde, bu işlemler ( mal veya hizmet ) ilgili olarak işlemde bulunan tarafından yüklenilmiş olan KDV’ nin indirilmesi, indirimle yüklenilen KDV’ nin giderilmesi durumda, işlemin yapıldığı ay itibariyle mükellefe iade suretiyle, istisnaya konu mal veya hizmetin KDV yükünden tamamen arındırılmasını öngören bir istisnadır.

3065 sayılı KDV  Kanunun 32. Maddesine göre,” bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri  ile 17 nci maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur.” hükmüne yer verilerek tam istisna kapsamına giren mal veya hizmet teslimleri sayılmıştır.

Bu açıklamalar ve hüküm çevresinde tam istisna kapsamına giren mal veya hizmet teslimleri aşağıda sıralanmıştır.

 

1- MAL İHRACI

KDV Kanununun 11/1-a maddesiyle ihracat teslimlerinin KDV’den istisna olacağı belirtilmiş olup, 12.madde de bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesinin koşulları düzenlenmiştir.

 

Söz konusu koşullar;

 

1. Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması,

2. Teslim konusu malın T.C. gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması şeklinde açıklanmıştır.

 

Mal İhracında karşılaşılan sorunlar:

 

Bilindiği üzere, ihracat teslimi ile ilgili faturanın düzenlenmesi iade hakkı doğuran bir işlem olan ihracatın yapılmış sayılması yeterli değildir., fatura daha önce düzenlense dahi ihracat teslimi malın gümrük hattını geçtiği tarihi içene alan vergilendirme döneminde istisna olarak beyan edilmesi gerekmektedir.

 

İhracattan doğan iadelerde, düzenlenen faturalarda yer alan malların nevi ve miktarı itibariyle Gümrük Beyannamesi ile uyumlu olmasına dikkat edilmelidir.

 

İhracatta ilişkin teslim ve hizmet bedelinin tespitinde fiili ihraç tarihindeki Merkez Bankası alış kuru olmasına dikkat edilmelidir.

Serbest Bölgelere gerçekleştirilen  mal teslimleri sırasında Gümrük Beyannamesi terine

“Serbest Bölge Tüketim Malları Giriş Formu” 3065 sayılı KDV Kanunu’ na göre ihracat istisnasından yararlandırılacak tevsik edici bir belge olarak kabul edilmektedir.

 

Konsiye ihracatta malların yurt dışındaki komisyoncu veya şube tarafından alıcıya satıldığı tarih itibariyle ihracat istisnası beyan edilecektir. Yurt dışındaki fuar ve sergilere katılan ihracatçıların buralarda yaptığı satışlar için de aynı kural geçerlidir.

 

Yurt dışında müteahhitlik yapan Türk firmaların bu işlerinde kullanmak üzere kesin olarak yurt dışına götürdükleri makina, ekipman ve malzemeler için de ihracat istisnası kapsamında işlem yapılabilmektedir.

 

Ticari kiralama yoluyla yapılan ihracatta mal ihracı değil, hizmet ihracı istisnasına göre işlem yapılmaktadır.

 

Transit ihracatta, yurt dışındaki malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışına satışı söz konusu olduğundan, KDV oluşmamaktadır. Bu nedenle transit ihracat bedelleri KDV beyannamesine dahil edilmemektedir.

 

Teslim anında Türkiye’de bulunmayan malların satışı KDV’nin konusuna girmemektedir. Ancak teslim anında Türkiye’de bulunmakla birlikte, millileşmemiş malların, milileşmeden yurt dışına götürülmek üzere satışında KDV uygulanmamaktadır.

 

Bu şekilde satılan mallar için ihracat istisnası uygulaması mümkündür. Sınır ticareti yoluyla ihracatta, gümrük beyannamelerinin yanı sıra sınır ticareti yetki belgesi de aranılmaktadır. Ayrıca gümrük beyannamesi yerine düzenlenen “tahakkuk varakaları” istisna uygulamasında geçerli belge olarak kabul edilmektedir.

 

Yurt dışında kurulan şubeler veya iştirak edilen şirketlere ayni sermaye olarak mal götürülmesi durumunda, bu mallar için gümrük beyannamesi düzenlenmek şartıyla ihracat istisnası uygulanmaktadır.

 

Özel matrah şekline göre vergilenen mallardan altın ve gümüşten mamul eşyaların ihracında istisna, külçe altın veya külçe gümüş tutarı dışındaki kısıma uygulanmaktadır

 

Serbest dolaşımda bulunan yakıt, yağ ve kumanyaların dış sefere çıkan deniz ve hava taşıtlarına verilmesi ihracat hükmünde olup, sözkonusu işlemler ihracat istisnasından yararlanmaktadır.

 

Gümrük beyannamesi düzenlenmek suretiyle posta ile yurt dışına ticari mahiyette mal göndermeleri ihracat istisnası kapsamındadır.

 

Yurt dışına çıkan malların herhangi bir nedenle geri gelmesi halinde, ihracat istisnası uygulanmamakta olup, önceki dönemlerde istisna beyan edilmişse, KDV yönünden yararlanılan kısım düzeltilmektedir.

 

Yurt içi, gümrük hattı dışı eşya satış mağazalarına gönderilen mallar da ihracat istisnası kapsamındadır.

 

İhracat istisnası uygulanarak yurt dışına satılan mallar için, ihracatçının sonradan vade farklı uygulaması halinde, yurt dışına kesilecek faturada istisnaya tabi tutulabilmektedir.

 

İhracat faturası FOB bedel üzerinden düzenlenmektedir. Ancak ihracatın CIF veya CF teslim şekillerine göre yapılması durumunda navlun ve sigorta için ihracatçının yurt dışındaki müsterisine KDV istisnası uygulaması gerekmektedir. Bu durumda ihracat faturasındaki FOB bedel ile birlikte navlun ve sigorta bedellerinin KDV beyannamesinde “İhracat İstisnası” satırına yazılarak matrahtan düşülmesi gerekmektedir.

 

.  Mal İhracı İadelerinde Aranılan Belgeler

 

  • İade veya Mahsup Talep Dilekçesi
  • Satış Faturası Fotokopisi veya onaylı şerhli liste
  • İhraç Edilen Malın Bünyesine giren (yüklenilen ) KDV Listesi
  • İndirilecek KDV Listesi ( İhracatın gerçekleştiği dönem )
  • Gümrük Beyannamesi veya Gümrük Beyannamesi Listesi

 

2- HİZMET İHRACI

 

KDV Kanunun 1. maddesi gereği, Türkiye’de yapılmayan hizmetler verginin konusuna girmemektedir. Türkiye’de yapılmakla birlikte yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler ise Kanunun 11/1-a maddesi ile vergiden istisna edilmiştir. KDV Kanunun 11/2. maddesinde, ikametgahı, işyeri ve kanuni iş merkezi yurt dışında olan alıcılara veya Türkiye’deki firmaların yurt dışında müstakilen faaliyet gösteren şubesine yapılan yurt dışında faydalanılan hizmetlerin istisna kapsamında girdiği açıklanmıştır.

 

Hizmet İhracında KDV İstisnasının Uygulanabilmesi İçin Gerçekleşmesi Gerekli Şartlar:

1. Hizmet Türkiye’de, yurt dışındaki bir müşteri için yapılmalıdır.

2. Fatura veya benzeri belge yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmelidir.

3. Hizmetin bedeli döviz olarak Türkiye’ye getirilmelidir.

4. Hizmetten yurt dışında yararlanılmalıdır.

 

 

Türkiye’de Yapılan Hizmetlerin İhracat İstisnası Kapsamında Değerlendirilmesi İçin;

• Yurt dışına fason işçilik yapılması istisnadan yararlanmaktadır.

• Tamir, bakım, onarım için Türkiye’ye geçici ithal yoluyla getirilen araçlara verilen hizmetler istisnadan yararlanmaktadır.

• Yabancı sigorta kuruluşlarına yapılan aracılık hizmetleri istisnadan yararlanmaktadır.

• Yabancı bayraklı teknelere Türk limanlarında verilen tamir, bakım, onarım, kışlama, çekek hizmetleri istisnadan yararlanmaktadır.

• Yurt dışına gösterim için film, metin, disket, bant, görüntü gönderilmesi istisnadan yararlanmaktadır.

• Yurt dışında imal edilecek malların kalıp ve modellerinin yapılması istisna kapsamına girmektedir.

• Yurt dışına yapılan finansal kiralama işlemleri istisna kapsamına girmektedir.

 

Hizmet İhracında karşılaşılan sorunlar:

– Hizmet ihracatın da iade talebinin hangi dön emde yapılacağı hususunda sorunlar yaşanmakta olup, hizmet ihracatında dövizin yurda getirildiği tarihte istisna uygulaması ve bu tarihte iadenin talep edilmesi gerekmektedir. Döviz bedelinin yurda getirildiğinin tevsik edilmemesi halinde ise hizmet bedelinin genel hükümler çerçevesinde matraha eklenerek beyan edilmesi gerekmektedir.

– Türkiye’ den Serbest Bölgeye yapılan hizmet ifalarının Serbest Bölgeler Kanunu’ nun 6. maddesi gereği Serbest Bölgeler yurtdışı olarak değerlendirilmediğinden hizmet ihracı kapsamında KDV’den istisna olması mümkün bulunmamaktadır.

 

 

 

Hizmet İhracı İadelerinde Aranılan Belgeler

  • İade veya Mahsup Talep Dilekçesi
  • Yurt dışındaki müşteri adına düzenlenen faturanın aslı veya onaylı fotokopisi
  • Hizmet nedeniyle yüklenilen KDV Listesi
  • İndirilecek KDV Listesi ( İhracatın gerçekleştiği dönem )
  • Döviz Alım Belgesi aslı veya onaylı örneği ve teyidi

 

3.İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN TESLİMLERDE TECİL TERKİN UYGULAMASI

 

Belirli koşullar altında ihraç edilmek üzere teslim edilen mallar için hesaplanan KDV’nin ihracatçı tarafından ödenmemesidir.

 

Yararlanma Şartları

 

• Sanayi Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre “imalatçı” niteliğine haiz olanların ihracatçılara yaptıkları teslimler,

• İmalatçı niteliği taşımayan satıcıların dış ticaret sermaye şirketlerine veya sektörel dış ticaret şirketlerine ihraç edilmek üzere yapılan teslimler,

• Özel finans kurumlarınca ihracatçılara yapılan teslimler

tecil-terkin sisteminden yararlanmaktadır.

 

Sanayi Bakanlığınca “İmalatçı” Niteliğine Haiz Olmanın Şartları

• Sanayi siciline kayıtlı olup, sanayi sicil belgesi almış olmaları,

• Sanayi odaları, ticaret odaları veya esnaf ve sanatkarlar derneklerine kayıtlı olmaları,

• İmalat içinde en az 5 işçi çalıştırmaları.

• Sanayi sicil belgesinde yer alan üretim konusunda gerekli araç parkına sahip olmaları,

 

Bu şartlara haiz olanlar tarafından ihracatçılara yapılan teslimlerde normal fatura düzenlenecek, KDV gösterilecek, ancak faturaya “3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden KDV tahsil edilmemiştir” şeklinde bir şerh düşülecektir. Bu şekilde ihracatçı, faturada gösterilen KDV’yi ödemeksizin malı teslim alacaktır.

 

Tecil-terkin uygulaması, sadece ihraç konusu nihai mallara uygulanabilecektir. İhracatçı tarafından olsa dahi işlemden geçirilecek ara mallar ile ihraç edilecek malın ambalajında kullanılacak mallar bu uygulamadan yararlanamayacaktır.

 

Bu kapsamda teslim yapılan dönemde 1 nolu KDV Beyannamesindeki Tablo III “İhraç Kaydıyla Teslimler” bölümü doldurulmak zorundadır.

 

Bu dönem beyannamesinde imalatçının ödenecek KDV’si olması halinde, bunun ihraç kaydıyla yapılan teslimlere ilişkin tahsil edilmeyen KDV kadar kısmı, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilecek, ancak tahsil edilmeyip tecil edilecektir.

 

İhraç kaydıyla teslim edilen malların, teslim tarihini takiben aybaşından itibaren 3 ay içinde ihracının gerçekleştiğine dair ihracatçının gümrük beyannamesinin vergi dairesine ibraz edilmesi üzerine tecil edilen vergi terkin olunmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

TECİL-TERKİN İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

 

Bedelli olarak geçici ithalatı yapılan malların işlenerek ihracatçılara tesliminde tecil-terkin işlemi yapılabilmektedir.

 

Geçici kabul ve dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen ham ve yardımcı maddeler kullanılarak üretilen malların ihrac kaydıyla tesliminde tecil-terkin işlemi uygulanabilmektedir.

 

İmalatçı tanımına girenler, kendi üretimine ek olarak fason imalat da yaptırmaları durumunda, fason imalatı kendi sanayi sicil belgesinde yazılı üretim dallarında yaptırmaları, işin riskini üstlenmeleri, ham madde ve yardımcı maddeleri kendi temin etmesi koşulu ile üretilen mallar için tecil-terkin uygulanabilmektedir.

Tecil-terkin uygulaması tamamen imalatçıların inisiyatifindedir. Başka bir ifade ile KDV tahsil edilmek suretiyle satış yapılması mümkündür. İhracatçı, ödeyeceği KDV’yi isterse indirim ve iade konusu yapabilmektedir.

 

İhraç Kaydıyla teslimlerde karşılaşılan sorunlar:

 

İhraç kaydıyla mal teslimlerinde imalatçı firma faturasında yer alan mallar ile ihracat faturası ve gümrük beyannamesinde yer alan malların uyumlu olmadığı, gümrük beyannamelerinde imalatçı isminin yer almadığı, imalatçı firmaların kapasite raporu ve sanayi sicil belgesinin bulunması ve vizelerinin zamanında yapılmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca imalatçı olmayanların ihraç kayıtlı teslimleri sanayi sicil belgesi ve kapasite raporu aranmaksızın Dış Ticaret Sermaye Şirketleri veya Sektörel Dış Ticaret şirketlerine yapabileceklerdir. Özel Finans kurumlarıda ihracatçılara ihraç kayıtlı teslimleri mümkün bulunmaktadır.

 

İhraç kaydıyla teslim edilen malların nihai ürün niteliği taşıması, iadeye konu olabilmesi için malların oldukları gibi ihraç edilmelidir. Ancak, ihraç edilen malların yanı sıra bunların eklentisi ve ayrılmaz parçası niteliğindeki mallarında tecil terkin niteliğinde değerlendirilmesi de mümkündür.

 

Hizmet İhracı İadelerinde Aranılan Belgeler

  • İade veya Mahsup Talep Dilekçesi
  • Gümrük Beyannamesi veya Gümrük Beyannamesi Listesi
  • İndirilecek KDV Listesi ( İhracat kaydıyla teslimin gerçekleştiği dönem )
  • İhraç kaydıyla teslime ilişkin onaylı fatura fotokopisi veya liste
  • Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu

 

4. BAVUL TİCARETİ

 

61 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ile bavul ticaretinin kayıt dışı kalmasının önlenmesi ve bazı desteklerden yararlanılması sağlanmıştır. Bavul ticareti yoluyla ihracat yapacak yabancı uyruklu (veya yabancı ülkede ikamet ettiğini belgeleyen T.C uyruklu) alıcılara yapılan satışlarda, aşağıdaki şartlar dahilinde KDV uygulanmamaktadır.

 

• Satıcı, bağlı bulunduğu vergi dairesine başvurarak “Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Döviz Karşılığı Satışlarda KDV İhracat İstisnası İzin Belgesi” (İstisna Belgesi) almaktadır. Bu belgenin alınması için, gerçek usulde vergilendirilmek ve hakkında gerçek dışı belge düzenleme veya bilerek kullanma konusunda rapor yazılmamış olması yeterlidir. İstisna belgesi, sadece bavul ticareti kapsamındaki işlemleri yapacak mükelleflere verilmektedir. Yolcu beraberi eşya ihracı istisnası uygulamasında da bu belge geçerli olmaktadır.

 

 

• Satışı yapılan mal bedelleri toplamının, KDV hariç 1 milyar liranın üzerinde olması gerekmektedir. Bir faturada gösterilen bedelin bu miktardan fazla olması halinde vergisiz satış yapabilmektedir. Birden fazla malın bedeli, aynı faturada gösterilmek şartıyla bu toplama dahil edilebilecektir.

 

• İstisna kapsamındaki satışlarda “Özel Fatura” 5 nüsha olarak düzenlenmektedir. İlk dört nüsha alıcıya verilecek, 5. nüsha satıcıda kalmaktadır.

 

• Satış bedellerine ait döviz, bankalara veya özel finans kurumlarına bozdurulmakta ve döviz alım belgeleri KDV beyannamesine eklenmektedir.

 

• Satın alınan mallar, fatura tarihinden itibaren 3 ay içinde, Gümrük Müsteşarlığı tarafından belirlenen gümrük kapılarından ( İstanbul, İzmir, Antalya, Samsun, Trabzon,Edirne ve Artvin illerindeki tüm kapılar ile Ardahan İli Türkgözü Gümrük Kapısı ve Rize Gümrük Kapısı) yurt dışı edilmekte olup, özel faturanın 2, 3 ve 4, nüshaları bu kapılarda görevli gümrük memuru tarafından onaylanmaktadır. Onay işleminin satıcılar, alıcılar veya taşıyıcı firmalar tarafından da yaptırılması mümkündür. Onay işlemi sırasında özel faturanın 2 ve 3. nüshaları gümrük görevlilerinde kalmaktadır.

 

• Özel faturanın onaylı 4. nüshası, çıkışı izleyen 1 ay içinde satıcıya ulaşmış olmalıdır.

 

Yukarıdaki şartlara uygun olarak yapılan satışlarda KDV tahsil edilmeyeceğinden, satışın yapıldığı dönem beyannamesinde satış bedelleri, KDV matrahından indirilmektedir. Bu satışlarla ilgili yüklenilen KDV ise genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılmaktadır. Yüklenilen vergilerin indiriminin mümkün olmaması halinde indirilemeyen kısım mükellefe iade edilebilmektedir. Bu kapsamda işlemlerin bulunduğu KDV beyannamesine; gümrükte onaylanarak satıcılara intikal etmiş olan özel faturaların tarih, numara ve tutarlarını ihtiva eden liste ile bu tutarlara ait döviz alım belgeleri eklenmektedir

 

Hizmet İhracı İadelerinde Aranılan Belgeler

  • İade veya Mahsup Talep Dilekçesi (İhraç kaydıyla teslimlerde nakten iade yok)
  • Gümrük Onaylı Özel Satış Faturası Aslı veya Onaylı Sureti
  • İhraç edilen malın bünyesine giren( yükelnilen ) KDV listesi
  • İndirilecek KDV Listesi ( İhracat kaydıyla teslimin gerçekleştiği dönem )
  • Döviz Alım Belgesi ve Teyidi
  • İstisna ve İzin Belgesi ( 61 Nolu KDV Genel Tebliği )

 

5.  DAHİLDE İŞLEME VE GEÇİCİ KABUL REJİMLERİNDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI

Yurt dışından getirilen ham ve yardımcı maddeler kullanılarak üretilen malların ihraç edilmesi halinde, bu maddelerin ithalinde gümrük vergisi ile diğer mali yükümlülükler teminat karşılığı ertelenerek, ihraç edilecek malların girdi maliyetleri azaltılmaktadır. Aynı şekilde yurt dışından getirilen mallarını işlenmek amacıyla geçici olarak ithal edilmesi durumunda da gümrükte vergi uygulanmamaktadır.

 

Yerli girdi kullanan mükellefler içinde aynı sistem geçerlidir. Tüm sektörlerde dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesine sahip imalatçı-ihracatçıların yurt içinden ham ve yardımcı madde alımlarında KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında tecil-terkin işlemi uygulanması mümkün kılınmıştır.

 

İhraç kaydıyla teslimlerde olduğu gibi dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamındaki teslimlerde tecil-terkin uygulaması isteğe bağlı olup, mükelleflerin KDV tahsil ederek işlem yapması da mümkündür.

 

 

 

Uygulamanın Kapsamı

 

• Alıcının geçici kabul veya dahilde işleme izin belgesine sahip imalatçı-ihracatçı olması gerekmektedir. Ürettiği malları aracı ihracatçı vasıtasıyla ihraç eden imalatçılar da bu uygulamadan yararlanabilmektedir.

 

• Teslim edenin KDV tebliğlerinde tanımlanan “imalatçı” vasfına haiz olması gerekmektedir.

• Teslime konu malın:

* İhraç edilecek ürünlerinin imalinde kullanılacağı sözü edilen belgelerde yazılı hammadde ve yardımcı madde olması,

* İmalatçılar tarafından üretilmiş veya çerçevesi belirlenmiş şekilde fason olarak imal ettirilmiş olması,

* Düzenlenecek faturalarda her bir mal çeşidi itibariyle KDV hariç bedelin; 2,5 milyar TL’sını aşması,

* Belgede yazılı sürede ihraç edilmesi

gerekmektedir.

 

Belgede belirtilen miktardan fazla maddenin tecil-terkin uygulaması kapsamında satın alınması mümkün değildir. Öte yandan tecil-terkin uygulaması mal teslimleri bakımından geçerli olup, hizmetler bu kapsama girmemektedir

 

Dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamındaki teslimlerdekarşılaşılan sorunlar:

 

  • Yüklenilen KDV listelerinde yer alan malların ihracatı gerçekleştirilen mallar ile ilgili olması ve indirilecek KDV listeleriyle uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Mükerrer yüklenim ve indirim yapılmamasına ve ihracat faturası tarihinden sonra ki ( fatura tarihinden fiili ihraç tarihine kadar gümrükleme, nakliye vb hariç ) yüklenimlerin  iadeye konu edilememesi, stokta bulunan malların iadeye konu edilerek fazla iade talebinde bulunulmamasına dikkat edilmelidir.

 

  • İade tutarının; iade doğuran işlem bedelinin genel vergi oranı ile çarpılması sonucu bulunulacak tutardan fazla talep edilmesi halinde , fazlalığın nedenlerinin YMM raporuyla bilgi ve belgelere dayanılarak izah edilmesi gerekmektedir.

 

  • Mal ve hizmet ihracına ilişkin teslim ve hizmet tutarının beyannamede ayrı olarak gösterilmesi gerekmektedir.

 

Dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamındaki teslimlerde aranılan belgeler:

– İade veya Mahsup talep dilekçesi

– İhracatçı tarafından şerh düşülen geçici kabul veya dahilde işlem belgesinin fotokopisi

– İndirilecek KDV Listesi ( İhraç kayıtlı satışın gerçekleştiği dönem )

-İhraç edilen malın bünyesine giren ( yüklenilen ) KDV Listesi

– Malların süresinde gerçekleştiğine ilişkin YMM raporu

– Gümrük Beyannamesi veya Gümrük Beyanname Listesi

 

7. TEŞVİK BELGELİ MAKİNE-TECHİZAT TESLİMLERİNDE İSTİSNA:

 

4369 Sayılı KDV Kanunu’ nun 13’ üncü maddesine eklenen (d ) bendi hükmüne göre, yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine-teçhizat teslimleri KDV’ den müstesnadır. Bu hüküm uyarınca, teşvik belgesinde yer alsa dahi, KDV mükellefiyeti bulunmayanlar ile makine- teçhizat münhasıran indirim hakkı tanınmayan işlemlerde kullanılacak olanlara yapılacak teslimlerde istisna uygulanmayacaktır.

İstisna kapsamında mal satın almak isteyen alıcılar, bağlı oldukları vergi dairesine başvurarak , KDV mükellefiyetlerinin bulunduğuna ve makina teçhizatı indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacaklarına dair bir yazı olarak, noter veya YMM onaylı örneklerini, gümrük idarelerine veya yurt içindeki satıcılar 69 Seri No.lu KDV Genel Tebliğindeki diğer şartlar yerine gelmeden ve bu belge ibraz edilmeden, istisna kapsamında işlem yapmayacaklardır. ( 87 Seri Nolu KDV Genel Tebliği ve 2 Nolu KDV Sürkileri )

 

Teşvik Belgeli Makine-Techizat teslimlerde karşılaşılan sorunlar:

 

– 13/d maddesi kapsamında yatırım teşvik belgesi eki global listelerde tek tek makine ve techizat olarak gösterilmeyen ( set,ünite,sistem,tesis vb ) yatırım mallarının kısım kısım tesliminde KDV iadesi istisnası uygulanabilmesi için belgede yer alan malın teslimine ilişkin düzenlenen fatura ve benzeri belgede yer alan bilgilerin global listenin revize edilmek suretiyle Hazine Müsteşarlığının da onayının alınması gerekir.

 

– Yatırım teşvik belgeli mallarda KDV istisnası ve erteleme uygulamasını düzenleyen 69 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde belirtilen diğer şartların taşıması kaydıyla KOBİ Teşvik Belgesi Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında değerlendirilir.

 

– Yatırım teşvik belgesi eki global listelerde değişiklik yapılmasına rağmen bu değişikliklerin Hazine Müsteşarlığının onayı olmaksızın Sanayi Odalarınca revize edilmesi hususunda tereddütler yaşanmakta olup, sanayi odaları tarafında düzenlenen ve Hazine Müsteşarlığınca onaylanan yatırım teşvik belgelerine ilişkin makine- techizat ilave edilmesi ile ilgili odalarca yeniden düzenlenen ve Hazine Müsteşarlığının  onayı bulunmayan makine ve teçhizat listelerine KDV istisnası uygulanabilecektir.

 

– 13/d maddesi kapsamında yapılan makine ve teçhizat teslimlerinin birden fazla kişi ve kuruluşlarca yapılması halinde global listelerde 69 Seri No.lu KDV Genel Tebliği hükümlerine göre verilmesi gereken şerh için yer kalmaması halinde söz konusu global listeye eklenecek alonj ile iade işleminin gerçekleştirilebileceği Gelir İdaresi Başkanlığı’ nın özelgelerinde belirtilmiştir.

 

– 13/d maddesi kapsamında yapılacak iadelerde, istisna hangi dönemde beyan edileceği hususunda tereddütler yaşanmaktadır. Örneğin; mükellef yurt dışından ithalat yoluyla temin edeceği makine-teçhizatı, ithalat henüz gerçekleşmeden 13/d maddesi kapsamında KDV hesaplamadan teslim etmesi durumunda istisna beyanının fatura tarihindemi yoksa malın teslim edildiği tarihmi olacağı hususunda Gelir İdaresi Başkanlığı’ nın özelgesinde iadenin malların tesliminin gerçekleştiği dönemde talep edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dış Ticarette Yoğun Kullanılan Vesaik Mukabili Ödeme (Cash Against Documents = CAD) Şeklinde Kritik Unsurlar

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 18 Mart 2013 - 11:21

DIŞ TİCARETTE YOĞUN KULLANILAN VESAİK MUKABİLİ ÖDEME

(Cash Against Documents = CAD)

ŞEKLİNDE KRİTİK UNSURLAR

 

Prof.Dr.Atila Bağrıaçık

Ar-Ge Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

abdanmer@gmail.com

 

GİRİŞ

 

Dış Ticaretle uğraşan firmalar Peşin, Mal Mukabili, Akreditif ve Vesaik Mukabili ödeme şeklinden birini tercih etmek durumundalar. Aşağıda Vesaik Mukabili Ödeme şekline ilişkin kritik açıklamalar yapılmaktadır.

 

GÖRÜLDÜĞÜNDE ÖDEMELİ VESAİK MUKABİLİ (D/P)

 

Bu ödeme şeklinde mallar ithalatçıya gönderilirken, orijinal evrak ihracatçının bankasına verilmekte, ihracatçı bankası ya da aracı banka ihracatçıdan aldığı talimata dayanarak, orijinal evrakı ithalatçının bankasına yani muhabir bankaya tahsil emri (Collection Order) ekinde gönderir. Bu emirde, örneğin bedeli ithalatçıdan tahsil edildikten sonra evrakın kendisine verileceği talimatı yer almaktadır. Böylece ithalatçı mal bedelini ödemeden orijinal evrakı bankadan alamayacağı için, gümrükten malları çekemeyecektir.

 

Burada ihracatçı için bir garanti bulunmaktadır. Ancak garantiyi fazla abartmamak gerekir. Çünkü alıcı ile satıcı vesaik mukabili ödeme şeklinde anlaşsalar dahi, ithalatçı siparişi verdikten ve ihracatçı üretime başladıktan, hatta malı sevk ettikten sonra, malı almaktan vazgeçebilir, mal kendi gümrüğüne gelse dahi mal bedelini ödemeyerek evrak’ı bankadan almayabilir. Bu tür risk yada belirsizlikler her zaman mevcuttur. Bu durumda başka müşteri bulmak, malı geri getirmek ya da daha düşük fiyatla eski alıcıya satmak gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Alıcı değişikliği yapıldığında, yeni alıcının ismini hem İhracatçılar Birliğine ve bankaya hem de nakliye şirketine bildirmek gerekli olup, orijinal evrakın geri getirilerek değiştirilmesine lüzum yoktur. Vesaik mukabili ödeme şeklinde unutulmaması gereken husus konşimentonun muhabir banka adına kesilmesi, başka bir değişle konşimentoda “Consignee” denilen bölümde ithalatçının bankasının isim, unvan ve adresi, “Notify” bölümünde alıcı firmanın isim, unvan ve adresi yer alması gerekir. İthalatçı mal bedelini ödediğinde, banka vesaiki alıcıya vermekte, konşimentoyu da alıcı adına ciro etmektedir.

 

(Vesika ile vesaiki birbirine karıştırmamak gerekir; ves­ika tek belge demek, vesaik ise çoğul olup vesikalar anlamına gelmektedir, bu bakımdan hiç bir zaman vesaikler denmez; vesaik, belgeler, evrak ya da dokümanlar olarak belirtilir).

 

KABUL KREDİLİ VESAİK MUKABİLİ (D/A)

 

AkIımıza şöyle bir soru gelebilir. İthalatçı ihracatçıdan mal almak istiyor, ancak o anda parası yok, örneğin mal bedelini teslimden itibaren 90 gün içinde ödemek istiyor, ihracatçı da müşteriyi kaçırmak istemiyor, ancak açık hesapla da mal göndermek istemiyor ise, bu durumda ne yapabilir? Bu durumda ihracatçı, ithalatçı adına poliçe keşide eder (drawing). Burada poliçe keşide edene “drawer” borçlusuna’ da keşideli “drawee” adı verilmektedir. Poliçeye de draft (ya da seyrek deyimiyle bill of exchange) denilmektedir. Bazı belgelerde iki tip ödeme şeklini ayırt etmek için, düz yani poliçesiz vesaik mukabili ödeme şekline “documents against payment d/p”, poliçeli ödeme şekline ise “documents against acceptance d/a” adı verilmektedir. Poliçeli ya da kabul kredili ödeme şeklinde süreç şu şekilde işlemektedir:

 

İhracatçı malını yükledikten sonra, ihracat bedeli kadar alıcı adına bir poliçe tanzim ederek, bu poliçeyi orijinal evrak ile birlikte aracı bankasına verir. Aracı banka da bir tahsil emriyle birlikte, bunları ibraz bankasına gönderir. ibraz bankası ithalatçıyı hemen arayarak, poliçeyi kabul etmesini ister ve draftın ön yüzüne kabul edilmiştir “accepted” ibaresini yazar ve ibarenin altına isim, kaşe ve imza ister. Eğer ihracatçı sadece ithalatçı tarafından poliçenin kabul edilmesini yeterli görmeyerek (çünkü poliçe vadesi içinde ithalatçı iflas edebilir) ilaveten bankanın da kefilini isterse, banka draft üzerine “for aval for drawee” ibaresini yazar ve imzalar, bundan sonra malı gümrükten çekmek için gerekli olan evrak ithalatçıya teslim edilir. Poliçe de ya tahsil edilmek üzere ithalatçının bankasından vadesine kadar bekletilir ya da kullanılacak ise ihracatçının bankasına istenerek oradan da ihracatçıya verilir. Vadesi geldiğinde para tahsil edilir. Eğer ihracatçı vade sonuna kadar beklemek istemezse, avaIIi poliçeyi kırdırabilir (discount) geri rücu edilmeksizin (without recource) bir bankaya ya da daha düşük oranda Eximbank’a satabilir (factoring).

 

SONUÇ:

İhracat ile ilgili anlattığımız vesaik mukabili ödeme şeklinin açıklamaları ithalatçı açısından da aynı hususları kapsar. Herhangi bir özellik arz etmez, ithalat aşamasında mal bedelinin ödendiğine dair banka dekontunu yada bilgisini gümrük idaresine ibraz edildiğinden dolayı herhangi bir KKDF ödemesi söz konusu değildir.

İhracatçı ve İthalatçı Firmalarımızın Teslim Şekilleri (INCOTERMS 2010) Konusunda Dikkat Etmesi Gereken Önemli Hususlar

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 15 Mart 2013 - 10:02

İHRACATÇI VE İTHALATÇI FİRMALARIMIZIN TESLİM ŞEKİLLERİ

(INCOTERMS 2010) 

KONUSUNDA DİKKAT ETMESİ GEREKEN ÖNEMLİ HUSUSLAR

 

Prof.Dr.Atila Bağrıaçık

Ar-Ge Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

abdanmer@gmail.com

 

GİRİŞ

Dış Ticaretle uğraşan firmalarımızın sözleşme ya da proforma fatura düzenleme aşamasında Teslim şekillerinden birini kullanmak zorundalar. İhracatçı ya da ithalatçı olma konumuna bağlı olarak uygun teslim şekillerini seçmek risk yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Aşağıda bu konuda kritik hususlar hakkında açıklamalar yer almaktadır.

 

TESLİM ŞEKİLLERİNDE DETAYLAR

 

Tüm Incoterms terimleri ile birlikte bir yer adı belirtilmelidir (yükleme limanı, hedef limanı vb.)

 

  • · “F” Grubu terimlerin yanında belirtilen yer adı malların nerede teslim edileceğini belirtir.

 

  • · FOB, CFR, CIF gibi terimler sadece deniz ya da nehri taşımacılığı için kullanılmaktadır. Bunlar kara, ‘hava ve demiryolu taşımacılığı için kullanılmamalıdır. Bu tip taşımacılık türler için FCA, CPT ve CIP kullanılmalıdır.

 

  • · Bazı durumlarda deniz taşımacılığı için dahi FOB uygun olmayabilir. Eğer mal konteyner içerisinde taşınıyorsa FCA kullanılmalıdır,

 

  • · “C” Grubu terimlerin yanında belirtilen yer taşıma ücreti, sigorta ve masrafların hangi noktaya kadar ödendiğini gösterir. Bu terimlerin kullanılması teslimatın belirtilen yerde gerçekleştirileceği anlamına gelmez. Çünkü, “C” terimleri yüklemede satışları ifade eder ve satıcı yükleme limanında teslim yükümlülüğünü yerine getirir.

 

  • · Yukarıdaki açıklamalardan da görüleceği üzere deniz yoluyla taşımalarda FOB, CFR ve CIF kullanılırken karayolu, havayolu ve demiryolu “ taşımalarında FOB yerine FCA, CFR yerine CPT, CIF yerine CIP kullanmak gerekmektedir. Uygulamada firmaların CFR ya da CPT yerine C.F ya C AND F kullanıldığı gözlenmektedir. Böyle bir teslim şekli mevzuata uygun olmadığından kullanılmaması gerekmektedir.

 

  • Firmalarda gözlenen diğer bir olgu da ihracatçı firmalarımıza son zamanlarda gelen anlaşma şartları içinde, yurtdışındaki ithalatçılar CIP yerine DAP (D) grubu teslim şekli talep etmektedirler. Incoterms 2010’un Ocak 2011 yılı başından itibaren uygulamaya girmesiyle, Delivered at Terminal (DAT= Terminalde Teslim, örneğin yurtdışından İzmir limanına teslim) Delivered at Place (DAP= Varış yerinde Teslim, örneğin eşyanın İzmir limanından Manisa’ya taşınarak, Manisa Gümrüğünde işlemlerin yapılması) Deliverd Duty Paid (DDU). Aslında dış görünüş itibariyle örneğin, CIP Düsseldorf ya da DAP Düsseldorf ithalatçının Duesseldorf’daki gümrük idaresine teslimine kadarki aynı taşıma masraflarını kapsamaktadır. Ancak aradaki fark malın Türkiye’den Almanya’ya transit taşınması esnasındaki karşılaşılabilecek riskler ile ilgilidir. Bu riskler örneğin TIR’ın kaza yapması sonucu malın hasar görmesi, sigorta şirketi ile olan uğraşlar, tutanak tanzimi, mücbir sebepler nedeniyle navlun fiyatlarının yükselmesi, nakliye süresinin uzaması, aktarma maliyeti ve hasara uğrama ihtimali vb. sebebiyle malın alıcıya geç ve kusurlu teslim edilmesi sayılabilir. Eğer ihracatçının teslim şekli CIP ise, bu risklerin alıcıya devri FCA İstanbul teslim şeklinde olduğu gibi Türkiye’de geçmektedir. Oysa, DAP teslim şeklinde bu riskleri ihracatçı Düsseldorf’a kadar taşımaktadır. Dolayısıyla DAP’da ihracatçının sorumluluğu CIP’ e göre daha fazladır.

 

SONUÇ

 

Bu bakımdan önerimiz, ihracatçılar için en uygun teslim şeklinin EXW: ancak son aşamada CIF ya da CIP”in ötesine geçilmemesi, ithalatçı için ise CIP yerine DAT yada DAP teslim şeklini tercih etmesidir.

 

(Kaynak: MTO)

Dış Ticaret Muhasebesi ile İlgili Hesaplar ve Uygulamada Sıkça Kullanılan Muhasebe Kayıt Örnekleri

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 14 Mart 2013 - 9:54

DIŞ TİCARET MUHASEBESİ İLE İLGİLİ HESAPLAR VE UYGULAMADA SIKÇA KULLANILAN MUHASEBE KAYIT ÖRNEKLERİ

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK Muhsin YILDIRIM

GİRİŞ

Dış Ticaretle uğraşan firmalarımızın muhasebe bölümü, Tek Düzen Hesap planı içinde yer alan hesapları dikkate alarak ihracat ve ithalat ile ilgili ayrı hesap grupları oluşturmak durumundadırlar. Aşağıda bizim tecrübelerimize göre oluşturulan Dış Ticaret ile ilgili hesaplar tanımlanmıştır. Tek Düzene Göre, Bu Hesapların Dışındaki Hesapların da Duruma Göre ve İhtiyaç Halinde Kullanılacağı tabiidir. Dış Ticaret işlemlerine ilişkin ihracat, ithalat, direkt ihracat, ihraç kayıtlı satışlara ilişkin örnek muhasebe kayıtları da konuyu pekiştirmek için aşağıda yer almaktadır.

  1. I.     DIŞ TİCARET İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

100 Kasa

100 50                  Yabancı Paralar Kasası

100 50 001           Dolar

100 50 002           Euro

101 Alınan Çekler

101 50                  Portföydeki Yabancı Çekler

101 50 001           Dolar

101 50 002           Euro

101 51                  Tahsildeki Yabancı Çekler

101 52                  Satıcıya Ciro Edilen Yabancı Çekler

102 Bankalar

102 50                  Vadesiz DTH Bankalar

102 50 001           ……..Bankası

102 60                  Vadeli DTH Dolar

102 60 001           ……..Bankası

102 70                  Vadesiz YTL Tic. Mevduat Hesabı

102 70 001           ……..Bankası

102 90                  Yurt Dışı Bankalar Dolar

102 90 001           ……..Bankası

103 Verilen Çek ve Ödeme Emirleri (-)

103 50                  ……..Bankası

120 Alıcılar

120 50                  Yurt Dışı Alıcılar

120 50 001           Alıcı (A)

120 51                  Yurt İçi Alıcılar

120 51 001           Alıcı (B)

126 Verilen Depozito ve Teminatlar

126 01                  Gümrük Depozito Teminatları

127 Diğer Ticari Alacaklar

127 50                  Yurt Dış.Bırakılan İhr. Mal Bedeli

127 50 001           Alıcı (B)’ye Ait

127 51                  Vadeli Çekler

127 51 001           Portföydeki Vadeli Çekler

159 Verilen Sipariş Avansları

159 50                  Verilen Yurt Dışı Sip. Avansları

159 50 001           Ref. No……Yb. Para (Akreditif)

159 50 009           İthalat Bloke

190 Devreden KDV

190 22                  Önceki Dönemden Devr. İndirilecek KDV

191 İndirilecek KDV

191 23                  ………….Ayı İndirilecek KDV

192 Diğer KDV

192 01                  İhr. Kaydı Tecil Edilebilir KDV

192 02                  İhr. Kaydı Tecil Edilecek KDV

192 53                  İade Alınacak KDV (Direkt İhracat)

192 64                  İade Alınacak KDV (İhraç Kaydı)

220 Alıcılar

220 50                  Yurt Dışı Alıcılar

220 50 001           Alıcı (A)

220 51                  Yurt Dışına Alıcılar

220 51 001           Alıcı (B)

227 Diğer Ticari Alacaklar

227 50                  Yurt Dışına Bırakılan İhr. Mal Bedeli

227 50 001           Alıcı (B)’ye Ait

227 51                  Vadeli Çekler

227 51 001           Portföydeki Vadeli Çekler

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar

258 50                         Makine Yatırımları

258 50 002           ……Makinesi Montaj Giderleri

259 Verilen Avanslar

259 50                  Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

259 50 001           Ref No….Yb. Para (Akreditif)

260 Haklar

260 50                  Lisanslar

260 50 001           Desen Kullanım Hakkı (Lisansı)

292 Diğer KDV

(192 Gibi)

300 Banka Kredileri

300 05                  İhracat Kredisi

300 05 005           ……Bankası

300 06                         İthalat (Akreditif) Kredisi

300 06 006           ……Bankası

300 09                         Döviz Kredisi

300 09 001           ……Dolar

300 09 002           ……Euro

320 Satıcılar

320 50                  Yurt Dışı Satıcılar

320 50 001           Satıcı A…….Yab.Para

320 51                  Yurt İçi Hizmet Satıcıları

320 51 001           Satıcı B……..Yab.Para

321 Borç Senetleri

321 50                  Yabancı Para Borç Senetleri

321 50 001           USD Borç Senetleri

329 Diğer Ticari Borçlar

329 50                  Verilen Vad. Çek Ve Ödeme Emirleri

329 50 001           ………Bankası

340 Alınan Sipariş Avansları

340 40                  Alınan Yurt Dışı Sip. Avansları

340 40 004           …..Firması Yb.Para (Peşin Döviz)

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

360 51                  Ödenecek KDV

360 51 001           Ödenecek Sorumlu KDV

391 Hesaplanan KDV

391 09                  KDV Mahsup Hesabı

392 Diğer KDV

392 02                  İhr. Kaydı Terkin Edilecek KDV

492 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV (392 Gibi)

601 Yurt Dışı Satışlar

601 01                  Direkt İhracat

601 02                  İhr. Kaydı Satışlar

601 09                  İhr. Kur Farkları

646 Kambiyo Karları

646 01                  Döviz Kasası İle İlgili Kamb.Karları

646 02                  Dth İle İlgili Kambiyo Karları

646 03                  Yab. Çeklerle İlgili Kam.Karları

646 05                  Önceki Yıl İhrc.Mal Bed.Lehde Kur Farkı

646 09                  Diğer Kambiyo Karları

656 Kambiyo Zararları

(646 daki Hesaplar)

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri

760 05                  Dışarıdan Sağl.Fayda Ve Hizmetler

760 05 001           Navlun

760 05 002           Sigorta

760 05 003           Banka Giderleri

760 05 004           Gümrük Komisyoncusu Ücreti

760 05 005           Gümrük Komisyoncusu Giderleri

760 05 006           İhracat Komisyonları

760 05 007           Diğer İhracat Giderleri

760 06                  Çeşitli Giderler

760 06 001           Yurt Dışı Seyahat Giderleri

760 06 002           Belgesiz Yurt Dışı Pazr.Giderleri

760 06 003           KK.Belgesiz Yurt Dışı Pazr.Giderleri

760 06 004           Numune Giderleri

760 06 005           Fuar Giderleri

900 Nazım Hesapları

900 00                  Borçlu Nazım Hesaplar

900 01                  Alacaklı Nazım Hesaplar

 

  1. II.  ÖRNEK MUHASEBE KAYITLARI

 

  1. A.     İHRACAT İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

120 50        Yurt Dışı Alıcılar

  • · Mal veya hizmet satışlarında yurt dışı müşteriler fatura tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden borçlandırılır.
  • · Yurt dışı satışlar hesabı da bu bedel üzerinden alacaklandırılır.

Yurt dışındaki müşteriye gönderilecek fatura yabancı dilde düzenlenir.

  • · Türkiye de geçerli olan fatura ise, tutarları yabancı para birimi üzerinden olmakla beraber açıklamaları Türkçe olarak düzenlenir.
  • · Yurt dışına kesilen faturalarda KDV yer almaz. Çünkü, mal ve hizmet ihracatı KDV den istisna edilmiştir.
  • · Yurt dışı alacaklar tahsil edildiğinde, alıcılar hesabı kayıt tarihindeki bedel üzerinden alacaklandırılır. Tahsil tarihindeki kur ile kayıt tarihindeki kur arasında doğan lehte veya aleyhte kur farkı 601 veya 646, 656 hesaplarla ilişkilendirilir.
  • · Yıl içinde yapılan ihracatın yıl içinde gelen mal bedelinden doğan kur farkı 601 hesapla ilişkilendirilir.
  • · Önceki yıla ait mal bedelinin tahsilinde oluşan kur farkı 646 veya 656 hesaplarla ilişkilendirilir.
  • · Dönem sonlarında yapılan kur değerlemelerinden doğan kur farkları da aynı şekilde değerlendirilir. Yanı yıl içinde yapılan ihracat mal bedeline ait kur farkı 601 hesapla, önceki yıl ihraç edilen mal bedeli bakiyeleri ile ilgili kur farkları ise 646 veya 656 hesapla ilişkilendirilir.
  • · Aracılı ihracatta, ihraç kayıtlı fatura KDV li olarak kesilir. Fakat aracı ihracatçıdan KDV tahsil edilmez. Bunun için faturaya “3065 sayılı KDV kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılır. Hesaplanan KDV “tecil edilebilir” KDV hesabında takip edilir. Aracı ihracatçı KDV tutarı ile borçlandırılamaz. Aracı ihracatçı da kendisine kesilen ihraç kayıtlı faturadaki KDV’yi kayıtlarında dikkate almaz.

 

ÖNEMLİ NOT: 28.01.2008 tarih ve 2008/13186 nolu BKK ile ihracat bedellerinin tasarrufu serbest bırakılmıştır. Başka bir deyişle ihracat bedellerinin yurda getirilmesi mecburiyeti kaldırılmıştır. Ancak muhasebedeki ihracat hesaplarının kapanması için yurt dışından gelen dövizin hangi ihracata ait olduğuna ilişkin bankaya talimat geçilerek, mutlaka DAB kestirilmelidir. Aksi halde hesap açık kalıp, kur farkları oluşur.


Örnekler:

 

İhraç kayıtlı fatura kesen satıcı açısından kayıt:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 51 001 yurt içi alıcılar                                                   = 1.000.-

192 01 001 ihr.kaydı tecil edilebilir KDV                             = 180.-

601 02 002 ihr.kaydıyla satışlar                                               =1.000.-

391 01 001 hesaplanan KDV                                                    =  180.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Alıcı açısından kaydı:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

153 51 001 (a) malı                                                              = 1.000.-

320 51 001 (a) satıcı                                                                  =1.000.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Direkt ihracat faturası kaydı:

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 50 001 yurt dışı alıcılar                                                 = 1.200.-

601 01 001 yurt dışı satışlar                                                     = 1.200.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Yıl içinde ihraç edilip yıl içinde tahsil edilen ihracat mal bedeli ile ilgili kayıt örneği:

 

– İhraç faturası tutarı          :1.200.-

– Lehte kur farkı     :  100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

102 Bankalar                                                                         = 1.300.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                  = 1.200.-

601 01 001 Lehte Kur Farkı                                                       =  100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– İhraç Fatura Tutarı           : 1.200.-

– Aleyhte Kur Farkı : 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

102 Bankalar                                                                         = 1.100.-

612 Diğer İndirimler (-)                                                            = 100.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                  = 1.200.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

Yıl Sonunda Bir Önceki Yıldan Kalan Yurt Dışı Alacakların (İhracat Mal Bedellerinin) Değerlemesi İle İlgili Kayıt Örnekleri:

 

– Lehte Kur Farkı = 100.- İçin;

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                = 100.-

646 Kambiyo Karları                                                                     = 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Aleyhte Kur Farkı = 100.- İçin

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

656 Kambiyo Zararları                                                            = 100.-

120 Yurt Dışı Alıcılar                                                                     = 100.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

  • · İhracat faturası bir önceki yıl düzenlenmiş olsa bile fiili ihracat ertesi yıl yapıldı ise, bu ihracat ile ilgili fatura bedeli fiili ihracatın yapıldığı yılın hasılatı olarak kaydedilmelidir. (vergisel açıdan bu husus önem taşımaktadır.)
  • · Hizmet ihracatında ise, ihracat hizmet faturası bedeli hizmet bedelinin tahsil edildiği tarihte gelir yazılmalıdır.( vergisel açıdan bu da çok önemlidir.)
  • · Kayıt örnekleri;

– Mal ihraç faturası 29.12 2011 tarihinde kesilmiş ve fatura bedeli 601 hesaba hasılat kaydedilmiştir. Fakat, bu malın fiili ihracı 5.1.2012 tarihinde yapılmıştır.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

601 Yurt Dışı Satışlar                                                           = 1.000.-

136 01 009 Diğer Çeşitli Alacaklar                                        = 1.000.-

(A Müşterisi Fiili İhracı Ertesi Yıla Sarkan Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Ertesi Yıl 5.1.2012 Tarihine Sarkan Kayıt;

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

136 01 009 Çeşitli Alacaklar (A Müşterisi)                       = 1.000.-

601 Yurt Dışı Satış Hasılatı                                                      = 1.000.-

(Fiili İhracı Bu Yıla Sarkan İhr.Mal Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Hizmet ihracat faturası 9 Ekim 2011’de kesilmiş ve bedeli 601 09 009 no.lu tali hesabına hizmet ihracat hasılatı olarak kaydedilmiş fakat bedeli ertesi yıl gelmiştir.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

601 09 009 Yurt Dışı Hizmet Satışları                                  = 500.-

136 09 009 Diğer Çeş.Alac.(A Müşterisi)                                 = 500.-

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

– Hizmet İhracat Bedeli 29.09.2012 de Gelmiştir.

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

136 09 009 Diğer Çeş.Alacaklar (A Müşterisi)                   = 500.-

601 09 009 Yurt Dışı Hizm.Satışları                                           = 500.-

(Bedeli Bu Yıl Tahsil Edilen Hizm.İhr.Mal Bedeli)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––

 

B- İTHALAT İLE İLGİLİ HESAPLAR

 

159 Verilen Sipariş Avansları

  • · Yurt içi olduğu gibi yurt dışı sipariş avanslarında da 159 no.lu hesap kullanılır.
  • · Akreditif hesapları referans numaralarına göre ithalat tamamlanıncaya kadar 159’un tali hesaplarında takip edilir.
  • · İthal edilen mal stoklara alınıncaya kadar malın maliyetini oluşturan tüm harcama ve giderler bu hesapta izlenir.
  • · Referanslarına göre akreditiflerin takip edildiği hesaplar aşağıdaki gibi olmalıdır;

159 50 verilen yurt dışı sipariş avansları

  • · 159 50 001 …..ref no …….yb.para
  • · 159 50 002 …..ref no …….yb.para
  • · 159 50 003 …..ref no …….yb.para
  • · Yurt dışı sipariş avansları (akreditif) hesabında maliyetin oluşmasına kadar izlenecek harcama ve giderler aşağıdaki gibi olabilir;
  • · Mal bedeli
  • · Banka masrafları
  • · Faiz
  • · Fon
  • · Sigorta
  • · Gümrük masrafları
  • · Gümrükte alınan diğer vergiler
  • · Navlun
  • · Ardiye
  • · Yükleme ve boşaltma
  • · Gümrük komisyoncusu ücreti

 

  • · İthalat maliyeti tamamlandığında mal veya malzeme ilgili stok hesabına aktarılarak ithalat dosyası kapatılır.
  • · Her parti ithalata ait her bir maliyet unsurunun da ayrı alt hesaplarda izlenmesi mümkündür.
  • · Bu durumda hesapları da kademelendirmek gerekecektir.

Örnek

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref No ……..Yabancı Para….

159 50 001 02 Mal Bedeli

159 50 001 03 Banka Masrafları

159 50 002 Ref.No ……. Yabancı Para….

  • · Maddi duran varlıklar ile ilgili ithalat siparişleri için 259 no.lu hesap kullanılır.
  • · Bu hesapla ilgili muhasebe uygulamaları 159 hesapta olduğu gibidir.
  • · İthalat maliyetinin oluşumunda yabancı paralı belgeler, belge tarihindeki Döviz Alış Kuru karşılığı TL olarak kayıtlara alınır.
  • · Mal veya maddi duran varlık, stoklara veya sabit kıymet hesabına aktarılıncaya kadar oluşan ödemelerle ilgili kur farkları, faiz ve vade farkları malın veya sabit kıymetin maliyetine verilir.

Örnekler

1) Mal bedeli için TL ödenerek döviz transferi (vesaik mukabili ödeme esas alınarak)

A) Banka vesaik mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalat ile ilgili olarak ticari mevduat hesabından (kendi döviz satış kuru üzerinden) mal bedelini almış ve döviz satış belgesini (DSB) düzenlemiştir. (mal bedeli : 2.000-USD kur :1,50.-TL)

B) Bankadan aynı tarihte bu ithalat ile ilgili olarak banka masrafı için ticari mevduat hesabının 250-YTL borçlandırıldığına dair dekont gelmiştir.

C) Mal gümrükten çekildikten sonra, gümrük komisyoncusu gümrük ve diğer giderleri belgeleyen dekont ile yaptığı hizmet için fatura göndermiştir. Gümrük komisyoncusunun gönderdiği dekont 600.-YTL’dir. Bu tutar içinde, mail için gümrükte ödenen 540.-YTL KDV vardır. Gümrük komisyoncusunun fatura tutarı ise KDV hariç 60.-YTL’dir. (Gümrük Komisyoncusuna Ödeme Nakden Yapılmıştır)

D) Malın ithalatı tamamlandıktan sonra verilen sipariş hesabı tutarı ticari mallar hesabına aktarılmıştır.

 

Muhasebe kayıtları

A) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları                                   =3.000.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No……2.000.-USD

102 Bankalar Hesabı                                                            =3.000.-

102 01 A.Bankası

(İthalat Mal Bedeli 2.000-Usdx1,50.-YTL)

B) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları Hes.                          =    250.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No….2.000.-USD

102 Bankalar Hesabı                                                            =     250.-

102 01 A.Bankası

(İthalat Banka Masrafları)

C) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

191 İndirilecek KDV Hesabı                                      =     540.-

100 Kasa Hesabı                                                                   =     540.-

(Gümrükte Ödenen KDV)

D) –––––––––––––––– / –––––––––––––

159 Verilen Sipariş Avansları Hes.                          =       60.-

159 50 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları

159 50 001 Ref.No….2.000.-USD

191 İndirilecek KDV                                                    =      10,80.-

100 Kasa Hesabı                                                                   =     70,80.-

(Gümrük Komisyoncusu Fat.No…)

E) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

153 Ticari Mallar Hesabı                                           = 3.310.-

159 Verilen Sipariş Avans.                                                   = 3.310.-

159 50 Ver.Y.Dışı Sip.Avans.

159.50.001 Ref No…2.000.-Usd.

(İthal Edilen Malın Stok Hesabına Devri)

–––––––––––––––– / ––––––––––––––––


C. İHRAÇ KAYDIYLA MAL TESLİMLERİ VE TECİL – TERKİN – İADE UYGULAMALARINA İLİŞKİN DETAYLI ANALİZ  (KDV KANUNU MADDE: 11/1-C’ye Göre)

 

İhraç kaydıyla mal satın alan ihracatçılar açısından:

  • · İhracatçılar, ihraç kaydıyla aldıkları mal bedelini KDV indirimi yapmadan kayıtlarına geçirirler.
  • · İhraç kayıtlı satış faturasında görülen hesaplanan KDV ihracatçıyı ilgilendirmez.
  • · Bu KDV ihracatçı tarafından kayda alınmaz.

İndirilecek · KDV hesabına yazılmaz.

  • · KDV beyannamesine de aksettirilmez.
  • · Satıcının alacağına da yazılmaz.
  • · İhracatçılar bu şekilde KDV yüklenmeden aldıkları malı KDV’siz ihraç ettikleri için, ihracatçı açısından KDV sorunu bu aşamada tamamen çözümlenmiş olmaktadır.

İhraç kaydıyla mal satanlar açısından:

  • · KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesine göre yapılan satışlarda fatura KDV’li olarak kesilmekle beraber faturanın altında; “3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, katma değer vergisi tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılır.
  • · İhracatçıdan tahsil edilmeyecek olan bu KDV, beyannamede diğer iç piyasa satışlarına ait hesaplanan KDV’lerle birlikte hesaplanan KDV (teslim KDV’si) olarak beyan edilir.
  • · Şayet beyannamede indirimlerden sonra kalan ödenecek KDV çıkarsa bu tutar ihraç kayıtlı teslim KDV tutarına eşit veya daha yüksek çıkarsa , KDV tahakkukunun ihraç kayıtlı teslim KDV’si kadar kısmı faizsiz olarak tecil edilir.
  • · Tecil edilen KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde terkin edilir yani yok edilir. Tecil edilen KDV, ihracatçıdan alınan gümrük beyannamesinin örneği vergi dairesine ibraz edilerek, terkin ettirilir.
  • · İhraç kaydıyla mal teslim eden imalatçının ilgili döneme ait KDV beyannamesinde, indirilecek KDV’nin fazlalığı dolayısıyla hiç ödenecek KDV çıkmaz ise, yani ihraç kaydıyla teslim KDV’si tecil edilememişse (tecil edilecek KDV çıkmamış ise), ihraç kayıtlı satış faturasındaki KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde ya nakden iade alınır yada şirketin varsa başka vergi borçlarına ve  SSK prim borçlarına mahsup ettirilir.
  • · Ya da istek halinde şirketin daha sonraki aylarda ödenecek KDV’den indirilmek üzere, indirim hakkını kullanmak suretiyle ertesi döneme devrettirilebilir.

Örnekler:

  • · Sistem aşağıdaki üç örnekle açıklanmıştır:

 

                                                                     Örnek-1        Örnek-2         Örnek-3

Normal (iç piyasa) KDV’leri:                        24.000.-      16.000.-           2.000.-

İhraç kayıtlı teslim KDV’leri:                        12.000.-      12.000.-           12.000.-

İndirilecek KDV’ler toplamı:                         20.000.-      20.000.-           20.000.-

Tahakkuk eden KDV:                                   16.000.-        8.000.-               -.-

Tecil edilebilir KDV:                                     12.000.-      12.000.-           12.000.-

Tecil edilecek KDV:                                      12.000.-        8.000.-                -.-

Ödenecek KDV:                                              4.000.-               -.-                -.-

İadesi gereken KDV:                                               -.-        4.000.-           12.000.-

Devreden KDV:                                                      -.-               -.-              6.000.-

Örnek-1’in açıklaması:

– Tahakkuk eden KDV, ihraç kayıtlı teslim KDV’sinden büyük olduğu için, ihracatçıdan tahsil edilemeyen 12.000.-YTL’lik KDV tecil edilecektir.

– Tecil edilen bu KDV ihracatın gerçekleştiği dönemde terkin edilecektir.

– Böylece ihraç kayıtlı teslim KDV’si ortadan kaldırılmış olmaktadır.

– İhraç kayıtlı teslim edilen mallara ait yüklenilen KDV’lerin indirimi de mümkün olduğundan (örneğimizdeki indirilecek KDV toplamı olan 20.000.-YTL’nin içinde yer aldığından) ihraç kaydıyla teslim edilen mallara ait yüklenilen KDV’lerde beyanname üzerinde tamamıyla arındırılmış olacaktır.

Örnek-1 İçin Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                           =111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                            =20.00.-

320 Satıcılar Hesabı                                                                  =131.111.-

(İlk Madde ve Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                          =157.300.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                              =133.300.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =24.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

12051 Yurt İçi Alıcılar (İhraç Kaydıyla)               =66.700.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 02 Hesaplanan KDV (İhr. Yoluyla)                                    =12.000.-

(İhraç kaydıyla satışlar)

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =36.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                   =12.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

392 02 Terkin Edilecek KDV                                                     = 12.000.-

360 51 Ödenecek KDV                                                                  =4.000.-

(KDV mahsupları ve denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

  • · İhracatın gerçekleşmesinden sonra, ihracatın gerçekleştiğinin vergi dairesine ibrazından sonra tecil edilen KDV, terkin ettirilir ve terkin edildiğine dair belge alınır. Bunun üzerine aşağıdaki muhasebe kaydı yapılır.

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

392 02 Terkin Edilecek KDV                                =12.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                                         =12.000.-

(Tecil KDV’sinin Terkini)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

Örnek-2 nin açıklaması:

– Tahakkuk eden KDV 8.000.-YTL, ihraç kaydıyla teslim KDV’si olan 12.000.-YTL’den az olduğu için ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin bir kısmı yani, 8.000.-YTL’lik kısmı tecil ve terkin yoluyla yok edilecektir.

– Geri kalan 4.000.-YTL, ihracatın gerçekleştiği dönemde gerekli belgelerin ibrazı koşuluyla ve mükellefin tercihine göre;

1- Nakden iade edilerek.

2- Başka vergi borçlarına mahsup edilerek

3- Yada devredilen KDV olarak dikkate alınmak suretiyle giderilecektir.

– İhraç kayıtlı teslim edilen mallar için yüklenilmiş olan KDV ise indirim yolu ile giderilmiştir.

 

Örnek-2 Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                           =111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                          =20.000.-

320 01 Satıcılar                                                                             =131.11.-

(İlk Madde Ve Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                          =104.900.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                                 =88.900.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =16.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 51 Yurt İçi Alıcılar                                            =66.700.-

(İhraç Kaydıyla)

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =12.000.-

(İhraç Kaydıyla Satışlar)

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =28.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                     =8.000.-

192 64 İade Edilecek KDV                                      =4.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

392 02 Terkin Edilecek KDV                                                       = 8.000.-

(KDV Mahsupları ve Denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

– Terkin Yoluyla Muhasebe Kaydı :

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

392 02 Terkin Edilecek KDV                                  =8.000.-

192 02 Tecil Edilecek KDV                                                           =8.000.-

(Tecil KDV’nin Terkini)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

Örnek -3’ün açıklaması:

– Bu örnekte tahakkuk eden KDV olmadığından ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin tamamı nakden veya mahsuben iade edilebilecektir. (istenirse iade yerine gelecek aylar doğabilecek ödenecek KDV borçlarından düşülmek üzere indirim hakkı kullanılarak devreden KDV olarak ta kullanılabilir.)

– Nitekim, örneğimizde görüldüğü gibi, ihraç kayıtlı teslim KDV’sinin tamamı olan 12.000.-YTL iade edilecektir.

– İndirilecek KDV olan 20.000.- YTL’den, iç piyasa teslim KDV’si 2.000.-YTL ile ihraç kayıtlı teslim KDV’si 12.000.-YTL’nin toplamı 14.000.-YTL düşüldükten sonra kalan 6.000.-YTL devreden KDV olarak müteakip döneme devretmektedir.

Örnek -3 Muhasebe Kayıtları:

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

150 01 İlk Madde ve Malzeme                          = 111.111.-

191 23 İndirilecek KDV                                          =20.000.-

320 01 Satıcılar                                                                           =131.111.-

(İlk Madde Malzeme Alışları)

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 01 Yurt İçi Alıcılar                                            =13.100.-

600 01 Yurt İçi Satışlar                                                                 =11.100.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                              =2.000.-

(İç Piyasa Satışları)

3) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 51 Yurt İçi Alıcılar                                           = 66.700.-

(İhraç Kaydıyla)

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                  =12.000.-

601 02 İhraç Kaydıyla Satışlar                                                   =66.700.-

391 01 Hesaplanan KDV                                                            =12.000.-

4) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                            =14.000.-

192 64 İade Edilecek KDV                                    =12.000.-

190 01 Devreden KDV                                             =6.000.-

191 01 İndirilecek KDV                                                                =20.000.-

192 01 Tecil Edilebilir KDV                                                        =12.000.-

(KDV Mahsupları Ve Denkleştirme)

–––––––––––-––––– / –-–––––––––––––

– Bu Örnekte Tecil Edilecek KDV Çıkmadığı İçin yapılacak Terkin İşlemi de söz konusu değildir.

İhracı Gerçekleşmeyen Malın, İhraç Kaydıyla Teslim Eden İmalatçıya İade Edilmesi:

– İhracatçılar tarafından yapılacak işlemler:

İhraç kaydıyla imalatçılardan alınan malların veya bu malların bir kısmının ihracatçı tarafından ihraç edilememesi veya imalatçıya iade edilmesi durumunda; İhracatçılar imalatçılara iade edilen malla ilgili KDV’li faturası kesecekler. Bu faturadaki KDV ihracatçılar tarafından beyannamede hesaplanan KDV olarak gösterilecek ve ayrıca bu KDV aynı beyannamede indirilecek KDV olarak gösterilecektir. Çünkü, ihracatçılar ihraç kaydıyla malı aldıklarında imalatçılarını KDV’den dolayı alacaklandırmamışlardı. Bu sefer de yani iade faturasını kendi kayıtlarına işlerken imalatçıları borçlandırmaması gerekir. İmalatçıların borçlandırılmaması demek ihracatçıların bu faturadaki KDV’yi hesaplanan KDV olarak beyan ettikleri halde bedelini tahsil edemeyecekler demektir. O halde bu KDV yükünden kurtarılabilmek için hesapladıkları KDV’yi aynı zamanda indirmeleri gerekmektedir. O halde; ihracatçılar iade faturasındaki KDV’yi hem hesaplanan KDV hem de indirilecek KDV olarak beyannamelerine yansıtarak durumu nötürleştirdikleri halde neden KDV’li fatura kesmek zorundadırlar?

Bu zorunluluk, malın kendisine iade edildiği imalatçının iade faturasındaki KDV’yi indirebilmesi için belge (fatura) üzerinde ayrıca gösterilmesi gerekir.

– İmalatçılar tarafından yapılacak işlemler:

İmalatçılar, ihracatçıların kendilerine kestiği iade faturasını aldıklarında malın KDV hariç bedeli kadar ihracatçıyı alacaklandırırlar. Çünkü, daha önce bu mal için ihracatçıya ihraç kaydıyla fatura kestiklerinde ihracatçıyı KDV hariç tutar kadar borçlandırmışlardı. İmalatçılar iade faturasındaki KDV’yi indirirler. Karşılığında ise Tecil Edilebilir KDV hesabını alacaklandırırlar. Çünkü, daha önce ihraç kaydıyla düzenledikleri faturadaki hesaplanan KDV’yi Tecil Edilebilir KDV hesabına borç yazmışlardı. İmalatçılar da bu şekilde kendilerini KDV yükünden arındırmış olmaktadırlar.

İhraç Kaydıyla Satın Alınarak İhracatçılar Tarafından İhraç Edilen Malın Geri Gelmesi :

Bu durumda malın ithalat istisnasından yararlanabilmesi için, ihraç kaydı ile kesilen faturada hesapladığı halde imalatçıya ödenmeyen KDV’nin ihracatçı tarafından ilgili gümrük idaresine ödenmesi veya aynı miktarda teminat gösterilmesi gerekmektedir.

İmalatçılar İlgili Vergi Dairesine;

Bu KDV’nin Gümrük İdaresine ihracatçı tarafından ödendiğini tevsik ettiklerinde, imalatçıların iade veya terkin işlemleri yerine getirebilecektir.

Geri gelen malın gümrükten KDV ödemeden çekilmesi; İlgili Vergi Dairesinden imalatçının henüz iade almadığının tevsiki ile de mümkündür. Ancak bu durumda geçmiş dönemlerden itibaren bir dizi düzeltme beyannamesi vererek hem mükellef olarak ve hem de Vergi Dairesi olarak bir takım işlemlerin yapılması gerekecektir ve bu da bir takım karışıklıklara ve düzensizliklere yol açacaktır. Bu nedenle mala ait KDV’yi gümrükte ihracatçıya ödetip, Vergi Dairesinden de aynı meblağı iade olarak almak en temiz yoldur. Ayrıca, bu malı imalatçının geri alma mecburiyeti de yoktur. İhracatçı geri gelen bu malı istediği üçüncü şahıslara KDV’li olarak satabilir. Bu durumda ihracatçı KDV’yi beyan eder. Fakat (henüz ihraç etmeden imalatçıya mal iade etmesi işlemindekinin tersine olarak) bu sefer müşterisini mal bedeli ve KDV’si kadar borçlandırır.

– Dahilde İşleme Rejiminde Tecil- Terkin uygulaması :

Tecil – terkin kapsamında işlem yaptırmak, isteyen imalatçı-ihracatçılar geçici kabul veya dahilde işleme izin belgelerini satıcılara ibraz ederek, hesaplanan verginin kendilerinden tahsil edilmemesini talep edeceklerdir. Satıcılar tarafından düzenlenecek faturada toplam bedel üzerinden katma değer vergisi hesaplanacak ve tahsil edilmeyecektir.

Faturaya; “Katma Değer Vergisi Kanunun Geçici 17. maddesi hükmü gereğince KDV tahsil edilmemiştir.” İbaresi yazılacaktır.

Alıcının dahilinde işleme izin belgesi ibraz etmesi halinde bu belgenin “ithal edilen Maddelerle ilgili Bilgiler” bölümü satıcılar tarafından doldurularak imzalanacak ve kaşe basılacaktır.

Bu şekilde şerh düşülen belgelerim bir fotokopisi belge sahibi tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanacak ve satıcıya

Öte yandan imalatçı- ihracatçılara teslimde bulunanların tecil-terkin uygulanabilecek ve uygulanmayacak olan mallar için ayrı ayrı fatura düzenlemeleri gerekecektir.

– Satıcıların Katma Değer Vergisi Beyanı:

Satıcılar tarafından bu kapsamda yapılan teslimler için Katma Değer Vergisi Kanunun 11/1-c maddesi uygulamasına ilişkin genel tebliğlerde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır. Ancak bu dönemde verilecek beyannameye alıcılar tarafından onaylanarak verilen dahilde işleme izin belgesinin fotokopisi veya bu belgenin tarih sayısı ile satılan malın cins miktar ve tutarına ilişkin bilgileri ihtiva eden ve satıcı tarafından onaylanan bir liste eklenecektir.

Bu tebliğde öngörülen esaslara uygun olarak hareket eden satıcıların tecil edilen veya iade edilen vergisi, ihracatın şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde satıcılardan değil, alıcılardan aranacaktır.

İmalatçı-İhracatçılar tecil- terkin kapsamında satın aldıkları maddelerle imal etkileri malların süresi içinde ihraç edildiğini Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenecek bir raporla tespit ettireceklerdir.

İmalat kayıtlarındaki bilgiler esas alınarak üretim analizi ve randıman hesapları da yapılmak suretiyle düzenlenecek bu raporda en az;

– Dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesinin tarih ve sayısı,

– Belgenin tarihi ve süresi,

– İhracata ilişkin gümrük beyannamesinin tarihi ve sayısı,

– Fiili ihracat tarihi,

– İhraç edilen malların cinsi, miktarı ve tutarı,

– İhraç edilen malların üretiminde kullanılan maddelerin satıcılar itibariyle ayrı ayrı olmaz üzere cins, miktar ve tutarı,

– İhracatın süresi içinde yapılıp yapılmadığı,

Konusunda bilgiler yer alacak ve teyidi alınan gümrük beyannamesinin onaylı bir örneği rapora eklenecektir.

Bu raporlar, söz konusu kapsamda ihracatın yapıldığı her dönem için ayrı ayrı düzenlenecek ve ikişer örneği, ihracatın yapıldığı ayı takip eden ay başından itibaren 2 ay içinde ilgili satıcılara verilecektir.

Satıcılar sözü edilen raporu bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz etmek suretiyle tecil edilen verginin terkinini sağlayacaktır.

Satıcı bu teslimle ilgili olarak iade edilecek katma değer vergisi beyan etmişse iade, alıcının gönderdiği rapor ile satış faturalarının fotokopisi ile satış faturalarının fotokopisi veya bu fatura tarihi, sayısı ile fatura muhteviyatı malların cinsi, miktarı ve tutarına ilişkin bilgileri içeren ve satıcı tarafından onaylanan bir listenin ibrazı üzerine ihracatla ilgili katma değer vergisi iadelerinin tabi olduğu usul ve esaslara göre yerine getirilecektir.

Tecil-terkin uygulaması kapsamında satın alınan mallardan üretilen malların izin belgesinde öngörülen süre şartlara uygun olarak ihraç edilmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi, tecil tarihinden itibaren vergi ziyaı cezası da uygulanmak suretiyle gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilecektir.

Örnek:

Örme Kumaş imalatçısı (x)’in elinde DİİB bulunan imalatçı/ihracatçıya satışı da dahil 2007/Ekim dönemi işlemleri aşağıdaki gibidir.

Satışlar   Tutarı KDV %8
KDV’li iç piyasa satışlar

11.250.-YTL

900.-YTL

DİİB kapsamındaki satış

 9.000.-YTL

720.-YTL

Toplam

20.250.-YTL

1.620.-YTL

 

TOPLAM İndirilecek KDV               900.-YTL
Önceki Dönemden Devreden KDV                   100.-YTL

 

Muhasebe Kayıtları:

Önceki dönemden devreden KDV veridir. Yani bir önceki dönemden devreden 190 bakiyesidir.

1) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

120 Alıcılar Hesabı                                                = 12.150.-

(iç piyasa şartıyla)

120 Alıcılar Hesabı                                                  = 9.000.-

(DİİB’ne göre İhraç Kaydı)

192 Tecil Edilebilir KDV                                             = 720.-

600 Yurt içi satışlar                                                                       =11.250.-

601 İhraç kayıtlı satışlar                                                                = 9.000.-

391 Hesaplana KDV                                                                      =1.620.-

(Satışlara ait kayıt)

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

2) –––––––––––––––– / ––––––––––––––

391 Hesaplanan KDV                                              =1.620.-

192 000 Tecil edilecek KDV                                     = 620.-

192 005 İade edilecek KDV                                       =100.-

190 Devreden KDV                                                                            =100.-

191 İndirilecek KDV                                                                           =900.-

192 Tecil Edilebilir KDV                                                                    =720.-

392 Terkin Edilecek KDV                                                                 =620.-

(KDV denkleştirme ve mahsubu kaydı)

–––––––––––-––––– / –-––––––––––––––

 

İhraç Kayıtlı Satışlarda KDV İadesi Dilekçesine Eklenecek Belgeler:

 

1-      İlgili dönem KDV beyannamesi fotokopisi (2 nüsha)

2-      İhraç kayıtlı satışlara ait hesaplanan KDV listesi (2 adet)

3-      İhraç kayıtlı teslimlere ilişkin liste (2 adet)

4-      İhraç kayıtlı satış faturaları şirketçe tasdikli nüshaları (…adet)

5-      İndirilebilir KDV listesini içeren disket (1 adet) –ihraç kayıtlı teslimlerin yapıldığı döneme ait.

6-      Gümrük beyanname fotokopileri –(önceleri noter veya YMM tasdikli isteniyordu artık gerek kalmadı) ( …..adet)

7-      (İade, teminatlı talep edilmişse) teminat mektubu.

8-      (Tam tasdik varsa)YMM tasdik sözleşmesi fotokopisi .(2 nüsha) (mahsup talepleri için gerekli değil)

9-      İlgili dönem KDV iadesi YMM tasdik sözleşmesi fotokopisi. (2 nüsha) (mahsup talepleri için gerekli değil)

10-  Teminat çözümünün YMM raporu ile yapılacağına dair yazı.

11-  Bavul ticareti yapanlara satış yapılmış ise, ihracatçıdan temin edilen DAB aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumunca onaylı örneği.

DÖVİZ İŞLEMLERİNİN MUHASEBESİ 6

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 16 Şubat 2012 - 3:40

620 Satılan Mamul Maliyeti Hesabı:

620. SATILAN MAMULMALİYETİ HESABI (-)
620.01 Yurt İçi Satılan Mamul Maliyeti
620.02 Yurt Dışı Satılan Mamul Maliyeti
620.02.01 Yurt Dışına Satılan xxx Parti Mamul Maliyeti
620.02.02 Yurt Dışına Satılan xyz Parti Mamul Maliyeti
620.03 Yurt Dışında İade Gelen Satılan x Mamul Maliyeti

İşletmenin ihraç ettiği mamullerin maliyeti 152. Mamuller Hesabı karşılığında bu hesaba borç kaydedilir. Bu kayıt zamanı, mamul hareketlerinin muhasebeleştirilmesinde izlenen yönteme göre değişir. Devamlı döküm yöntemi uygulandığında bu kayıt her satış işlemi sonunda yapılırken, mamul hareketleri aralıklı envanter yöntemiyle muhasebeleştirildiğinde söz konusu kayıt bilanço gününde yapılır. 620. Satılan Mamul Maliyeti hesabı dönem sonunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı:

621. SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ HESABI (-)
621.01 Yurt İçi Satılan Ticari Mallar Maliyeti
621.02 Yurt Dışı Satılan Ticari Mallar Maliyeti
621.02.01 Yurt Dışına Satılan xxx Ticari Mallar Maliyeti
621.02.02 Yurt Dışına Satılan xyz Ticari Mallar Maliyeti
621.03 Yurt Dışında İade Gelen Satılan xxx Ticari Mallar Maliyeti

Hesap, stoktaki ticari mal türlerine göre alt bölümlere ayrılabilir. İşletmenin ihraç ettiği ticari mallar maliyeti, 153. Ticari Mallar Hesabı karşılığında bu hesaba borç kaydedilir. Bu kayıt zamanı, ticari mal hareketlerinin muhasebeleştirilmesinde izlenen yönteme göre değişir. Devamlı envanter yöntemi uygulandığında bu kayıt her satış işlemi sonunda yapılırken, ticari mal hareketleri aralıklı envanter yöntemi ile muhasebeleştirildiğinde söz konusu kayıt bilanço günü topluca yapılır. 621. Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı dönem sonunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

646 Kambiyo Karları Hesabı:

646. KAMBİYO KARI HESABI
646.01 Yabancı Para Kasasında Kambiyo Karı
646.01.01 Y.P.K. Dolar Hesapları Kambiyo Kârı
646.02 Döviz Tevdiat Hesaplarından Kambiyo Karı
646.02.01 D.T. Hs. Dolar Hesapları Kambiyo Kârı
646.02.02 D.T. Hs. Euro Hesapları Kambiyo Karı
646.03 Değerlemelerden Doğan Kambiyo Kârı

Yabancı para satışları ile ortaya çıkan olumlu kur farkları bu hesaba alacak kaydedilir. İhracat ile ilgili ihracat bedeli tahsilinde cari dönem içinde oluşan olumlu kur farkları 601. Yurt Dışı Satışlar Hesabına alacak kaydedilir. Cari dönemi aşması hâlinde ve değerlemesi yapılan yurt dışı ihracat bedeli alacaklarının tahsilinde doğan olumlu kur farkları ise, “646. Kambiyo Kârı Hesabı”na alacak kaydedilir. 646. Kambiyo Kârı hesabı dönem sonunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

656 Kambiyo Zararları Hesabı:

656. KAMBİYO ZARARI HESABI (-)
656.01 Yabancı Para Kasasında Kambiyo Zararı
656.01.01 Y.P.K. Dolar Hesapları Kambiyo Zararı
656.02 Döviz Tevdiat Hesaplarından Kambiyo Zararı
656.02.01 D.T. Hs. Dolar Hesapları Kambiyo Zararı
656.02.02 D.T. Hs. Euro Hesapları Kambiyo Zararı
656.03 Değerlemelerden Kambiyo Zararı

Yabancı para satışları ile ortaya çıkan olumsuz kur farkları bu hesaba borç kaydedilir. İhracat ile ilgili ihracat bedeli tahsilinde cari dönem içinde oluşan olumsuz kur farkları 612. Diğer İndirimler Hesabına alacak kaydedilir. Cari dönemi aşması hâlinde ve değerlemesi yapılan yurt dışı ihracat bedeli alacaklarının tahsilinden doğan olumsuz kur farkları ise, 656. Kambiyo Zararı hesabına borç kaydedilir. 656. Kambiyo Zararı hesabı dönem sonunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

760 Pazarlama satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı:

760. PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ HESABI
760.01 Yurt İçi Pazarlama Giderleri
760.02 Yurt Dışı Pazarlama Giderleri
760.02.01 İhracat P.S.D. Giderleri
760.02.01.01 Navlun Giderleri
760.02.01.02 Banka Giderleri
760.02.01.03 Sigorta Giderleri
760.02.01.04 Gümrük Komisyoncusu Ücretleri
760.02.01.05 Vergi-Resim-Harç Giderleri
760.02.02 Fuar ve Sergileri Katılım Giderleri
760.02.03 Yurt Dışı Mağaza Giderleri
760.02.04 Konsinye Satış Giderleri
760.02.05 Reklamasyon Giderleri
760.02.09 Yurt Dışı Memur-Ücret Giderleri

İhracatta mamulün stoklara aktarılmasından ve hizmetin tamamlanmasından sonra, bunların yurt dışı alıcıya ve hatta tüketiciye teslimine kadar yapılan giderler (reklam-tanıtım giderleri) bu hesapta izlenir. Dönem sonunda “760. Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hesabı”nda biriken ihracat maliyeti, “761. Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı” aracılığıyla, “631. Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hesabı”na aktarılır. “631. Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri” ise “690. Dönem Kârı veya Zararı Hesabı”na aktarılarak kapatılır.

770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı:

770. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HESABI
770.01 Yurt İçi Genel Yönetim Giderleri
770.02 Yurt Dışı Genel Yönetim Giderleri
770.02.01 İhracat G.Y.G. Giderleri
770.02.01.01 Yurt Dışı Personel Ücreti Giderleri
770.02.01.02 Yurt Dışı Diğer Giderleri

İşletmenin ihracat ile ilgili yönetim, organizasyon, kadrolaşma, büro hizmetleri, güvenlik, hukuk işleri ve personel giderlerinin izlendiği hesaptır. Dönem sonunda 770. Genel Yönetim Giderleri Hesabında biriken ihracat genel yönetim giderleri maliyeti, “771. Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı” aracılığıyla, 632. Genel Yönetim Giderleri Hesabına aktarılır. 632. Genel Yönetim Giderleri ise 690. Dönem Kârı veya Zararı Hesabına aktarılarak kapatılır.

780 Finansman Giderleri Hesabı:

780. FİNANSMAN GİDERLERİ HESABI
780.01 Yurt İçi Finansman Giderleri
780.02 Yurt Dışı Finansman Giderleri
780.02.01 Kısa Vadeli Yurt Dışı Finansman Giderleri
780.02.01.01 K.V.Y.D.F.G. Banka Kredisi Faizleri
780.02.01.02 K.V.Y.D.F.G. Banka Kredisi Faizleri
780.02.01.03 K.V.Y.D.F.G. İhracat Dövizli Kredi Faizleri
780.02.01.04 K.V.Y.D.F.G. Exim Bank Kredisi Faizleri
780.02.02 K.V.Y.D.F.G. Yurt Dışı Bank Kredisi Faizleri
780.02.03 Uzun Vadeli Yurt Dışı Finansman Giderleri
780.02.03.01 İhracat Banka Masrafları
780.02.03.02 D.A.B. Belgesi Masrafları
780.02.03.03 Banka Havale Masrafları
780.02.04 Akreditif Masrafları

İhracatçı ve ithalatçı işletmeler ihracat ve ithalatın finansmanında çeşitli krediler kullanır. Bu krediler yurt içi finans kurumlarından tedarik edebileceği gibi yurt dışı finans kurumlarından tedarik edebilir. Gerek yurt içinden gerekse yurt dışından tedarik edilen ihracat kredilerinin vade sonunda oluşan faiz giderleri bu hesapta izlenir. İhracat ile ilgili banka masrafları, DAB belgesi masrafları, ihracat bedeli havale giderleri, akreditif masrafları bu hesaba borç kaydedilir. Dönem sonunda 780. Finansman Giderleri hesabında biriken ihracat finansman giderleri, 781. Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı aracılığıyla, 660. Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri veya uzun vadeli ise 661. Uzun vadeli borçlanma giderleri hesabına aktarılır. 660/661. Kısa/Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri ise 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

DÖVİZ İŞLEMLERİNİN MUHASEBESİ 5

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 16 Şubat 2012 - 3:38

300 Banka Kredileri Hesabı:

300. BANKA KREDİLERİ HESABI
300.01 X Bankası Kredileri
300.01.01 TL Kredileri
300.01.02 Yabancı Para Cinsinden Krediler
300.01.02.01 Dolar Krediler
300.01.02.01.01 x Bankası Krediler-Dolar
300.01.02.02 Euro Krediler
300.02 Exim Bank Krediler
300.02.01 x Bankası – Exim Bank Kredisi

İthalat ve ihracat işlemlerinin finansmanında kullanılan banka ve diğer finans kurumlarından tedarik edilen banka kredilerinin izlendiği hesaptır. İthal edilen ilk madde malzeme, ticari mal ve maddi duran varlıkların ithalatının finansmanında ve ihraç edilecek mal ve hizmetin finansmanında kullanılmaktadır. Banka kredisi alındığında “300. Banka Kredileri Hesabı”na alacak, kredi geri ödendiğinde borç kaydedilir. İthalat kredilerine tahakkuk eden faizler ithâl edilen malın veya maddi duran varlığın maliyetine dâhil edilir. İhracatın finansmanında kullanılan kredi faizler, finansman gideri olarak kaydedilir.

320 Satıcılar Hesabı:

320. SATICILAR HESABI
320.01 Yurt İçi Satıcılar
320.02 Yurt Dışı Satıcılar
320.02.01 Vadeli Akreditifli Satıcılar
320.02.01.01 Yurt Dışı Satıcı

İthalat işlemlerinde, yurt dışındaki satıcıların izlendiği hesaptır. Vadeli akreditif, mal mukabili ve kabul kredili ithalat işlemlerinde kullanılır. İthalat gümrük beyannamesinde yer alan, fiili ithalat tarihindeki döviz alış kuru üzerinden 320. Satıcılar hesabına alacak, “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nın (maddi duran varlık ithalatında 259. Verilen Avanslar) ilgili alt hesabına borç kaydedilir. İthalat bedeli banka hesaplarından havale (transfer) edilerek ödeme yapıldığında işlem günkü döviz kuru üzerinden 102. Bankalar hesabına alacak, 320. Satıcılar hesabına ise maliyet bedeli ile borç kaydedilir. Yurt Dışı Satıcılar Hesabının kapatılması (ödenmesi) ile oluşan kur farkları, 159. Verilen Sipariş Avanslar Hesabına kaydedilir.

601 Yurt Dışı Satışlar Hesabı:

601. YURT DIŞI SATIŞLAR HESABI
601.01 Yurt Dışı Ocak Ayı Satışları
601.01.01 Yurt Dışı Ocak Ayı Mal ve Hizmet Satışı
601.01.01.01. Yurt Dışı Ocak Ayı x Malı Satışı
601.01.02 İhracat-Kur Farkları
601.01.02.01 İhracat Bedeli-Kur Farkları
601.01.02.02 İhracat Bedeli Değerleme-Kur Farkları
601.02 Yurt Dışı Şubat Ayı Satışları

İşletmenin esas faaliyeti konusu ile ilgili olarak yurt dışına yaptığı mal ve hizmet satış tutarının izlendiği hesaptır. Bu hesap stok türüne, ayına, ülkelere, göreve satış tutarı gibi bilgileri izlemeye yönelik olarak alt hesaplara ayrılabilir. Yurt dışı alıcıya satış yapıldığında, satış tutarı bu hesaba alacak kayıt edilir. İhracat bedelinin tahsili ile ortaya çıkan olumlu kur farkları cari dönem içinde bu hesaba alacak, olumsuz kur farkları ise Satış İndirimleri (612. Diğer İndirimler) hesabına borç kaydedilir. “601.Yurt Dışı Satışlar Hesabı” dönem sonunda “690. Dönem Kârı veya Zararı Hesabı”na aktarılarak kapatılır.

610 Satış İadeleri Hesabı:

610. SATIŞ İADELERİ HESABI (-)
610.01 Yurt İçi Satış İadeleri
610.02 Yurt Dışı Satış İadeleri
610.02.01 Yurt Dışına İhraç Edilen Mamullerin İadeler
610.02.02 Yurt Dışına İhraç Edilen Ticari Mallardan İadeler

Alıcıların işletmeye iade ettikleri mal bedellerinin izlendiği hesaptır. İade alınan mal bedeli fatura değeri ile bu hesaba borç kaydedilir. “610 Satış İadeleri Hesabı” dönem sonunda “690. Dönem Kârı veya Zararı Hesabı”na aktarılarak kapatılır.

611 Satış İskonyoları Hesabı:

611. SATIŞ İSKONTOLARI HESABI (-)
611.01 Yurt İçi Satış İskontoları
611.02 Yurt Dışı Satış İskontoları
611.02.01 Yurt Dışı Miktar İskontoları
611.02.02 Yurt Dışı Tutar İskontoları

Satış ve ihracat faturasının düzenlenmesinden sonra yapılan her türlü tutar nakit veya miktar iskontoları bu hesapta izlenir. Yapılan iskontolar bu hesaba borç kaydedilir. 611. Satış İskontolorı hesabı dönem sonunda 690. Dönem Kârı veya Zararı hesabına aktarılarak kapatılır.

612 Diğer İndirimler Hesabı:

612. DİĞER İNDİRİMLER HESABI (-)
612.01 Yurt İçi Satıştan Diğer İndirimler
612.02 Yurt Dışı Satıştan Diğer İndirimler
612.02.01 İhracat Kur Farkı İndirimi
612.02.02 Değerlemeden Doğan İhracat Kur Farkı İndirimi

Cari dönemdeki Yurt İçi Satış ile ilgili olumlu kur farkı satışı artıran unsur olarak “601.Yurt Dışı Satışlar Hesabı”na ilave edilmektedir. Olumsuz kur farkları ise işletmenin elinde olmayan nedenlere dayanan, brüt satışı eksilten işlemdir. Olumsuz kur farkının “612. Diğer İndirimler Hesabı”nın altında yardımcı hesap olarak 612.02.01. İhracat Kur Farkı İndirimi olarak izlenmesi yararlı olur. Tek düzen Hesap Planının amacı brüt satıştan, net satışa ulaşırken, satışı etkileyen faktörleri izlemektir. Gelir Tablosunda brüt satıştan net satışa ulaşmada, satışı etkileyen olumsuz kur farkı faktörü izlenir. Dolayısıyla cari dönemde yurt dışı satış ile ilgili tahsilat ve değerleme yapıldığında oluşan olumsuz kur farkları “612.Diğer İndirimler Hesabı”na borç yazılır. 612. Diğer İndirimler Hesabı dönem sonunda “690.Dönem Kârı veya Zararı Hesabı”na aktarılarak kapatılır.

DÖVİZ İŞLEMLERİNİN MUHASEBESİ 4

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 16 Şubat 2012 - 3:36

159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı:

159. VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI
159.01 Verilen Yurt İçi Sipariş Avansları
159.01.01 A.B.A.Ş.
159.02 Verilen Yurt Dışı Sipariş Avansları
159.02.01 T.B.X.W.Z.-Almanya
159.03 İthâlat Sipariş ve Giderleri
159.03.01 Akreditifli – İthâlat Giderleri
159.03.01.01 Mal Bedeli
159.03.01.01.01 Mal Bedeli FOB. Bedeli.
159.03.01.01.01 Mal Bedeli CIF. Bedeli.
159.03.01.02 Nakliye Giderleri
159.03.01.03 Sigorta Giderleri
159.03.01.04 Gümrük Müşaviri Giderleri

İthâlat ile ilgili verilen yurt dışı avanslar, 159. Verilen Sipariş Avansları Hesabına borç kaydedilir. İthâlat işlemleri süresince, ithalat ile ilgili girdiler mal bedeli, navlun, sigorta, gümrük vergisi, gümrükte ödenen ardiye, yükleme, boşaltma giderleri, banka masrafı, kredi kullanılmış ise faizleri, gümrükte ödenen fonlar, gümrük komisyoncusu ücreti vb. 159. Verilen Sipariş Avansları Hesabında toplanır. İthâlat süreci tamamlandığında, ithâl edilen ürün stok ise, 159. Verilen Sipariş Avansları Hesabında biriken tutar ilgili stok (150, 151, 152, 153) hesabına aktarılır.

340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı:

340. ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI
340.01 Yurt İçi Alınan Sipariş Avansları
340.02 Yurt Dışı Alınan Sipariş Avansları
340.02.01 Yurt Dışı AS. Avansları-Dolar
340.02.01.01 Y.D.A.S.A. Dolar
340.02.02 Y.D.A.S.A. Euro

İthalât işlemlerinde, yurt dışı alcılardan alınan yabancı para cinsinden avansların izlendiği hesaptır. Yurt dışı alıcılardan sipariş avansı olarak gelen havale veya yabancı para, geldiği tarihteki T.C. Merkez Bankası alış kuru ile veya havalenin geldiği ilgili bankanın alış kuru ile “340. Alınan Sipariş Avansları Hesabı”na alacak kaydedilir. “340. Alınan Sipariş Avansları Hesabı” avansla ilgili mal veya hizmetin yurt dışına sevk edildiği (fiili ihracat) tarihinde kapatılması gerekir. Avansın alındığı tarihteki kayıtlı (maliyet) değeri ile kapatıldığı tarihteki değeri arasındaki kur farkı meydana gelebilir. Kur farkı meydana gelmesi hâlinde, olumlu kur farkları cari dönemdeki ihracat ile ilgili ise “601.Yurt Dışı Satışlar Hesabı”na, değil ise “646. Kambiyo Kârı Hesabı”na alacak kaydedilir. Olumsuz kur farkları ise cari dönemdeki ihracat ile ilgili ise “612. Diğer İndirimler Hesabı”na, değil ise “656. Kambiyo Zararı Hesabı”na borç kaydedilir.

190 Devreden KDV Hesabı:

190. DEVREDEN KDV HESABI
190.01 Önceki Dönemden Devreden KDV
190.01.01 Ocak Ayından Devreden KDV

Bu hesapta, bir sonraki döneme devredilen KDV hesabı ile “391. Hesaplanan KDV Hesapları” karşılaştırılır. İndirilecek katma değer vergisi toplamı, hesaplanan katma değer vergisinden büyük çıkması hâlinde aradaki fark “190. Devreden KDV Hesabı”na borç kaydedilir. İmalatçı ihracatçı işletmeler isterlerse, ihracata konu olan malın üretiminde yüklendikleri katma değer vergisi’ni (ödenecek vergi çıkmaması hâlinde) 190. Devreden KDV hesabına devir etmeyip, vergi idaresinden iadesi talep edebilir.

191 İndirilecek KDV Hesabı:

191. İNDİRİLECEK KDV HESABI
191.01 Alış KDV
191.01.01 Üretim-Alış KDV
191.01.01.01 Yurt İçi-Üretim-Alış KDV
191.01.01.02 Yurt Dışı-Üretim-Alış KDV
191.01.02 Ticari Mal-Alış KDV
191.01.02.01 Yurt İçi Ticari Mal-Alış KDV
191.01.03 Hizmet-Alış KDV
191.02 A.T.İ.K.-Alış KDV
191.09 Satış İade KDV

Mal ve hizmet veya duran varlık alınmasında ortaya çıkan KDV tutarı bu hesabın borcuna kaydedilir.İhracat ve ilgili üretimi yapılan malların alımında indirilmesi gereken KDV’si bu hesaba borç kaydedilir. Özellikle imalatçı ihracatçı işletmeler, KDV iadesi talep etmeleri hâlinde imalatta kullandıkları girdilerin KDV tutarını ayrıca göstermesi gerekir.

391 Hesaplanan KDV Hesabı:

391. HESAPLANAN KDV HESABI
391.01 Satış KDV
391.01.01 Mamul Satış KDV
391.01.01.01 Yurt İçi Mamul Satış KDV
391.01.01.02 Yurt Dışı İhraç Kaydıyla Mamul Satış KDV
391.01.02 Ticari Mal Satış KDV
391.01.02.01 Yurt İçi Ticari Mal Satış KDV
391.01.02.02 Yurt Dışı İhraç Kaydıyla Ticari Mal Satış KDV
391.01.03 Hizmet Satış KDV
391.02 A.T.İ.K. Satış KDV
391.09 Alış İade KDV

Mal ve hizmet satışlarında hesaplanan katma değer vergisi ile vazgeçilen işlemlere ait katma değer vergisinin izlendiği hesaptır. İhraç kaydıyla satışlarda 391. Hesaplanan KDV tutarı tahsil edilmez. İhracat üç ay içinde gerçekleşmesi hâlinde tecil edilen katma değer vergisi, terkin edilerek (yazılmış bir şeyi çizerek iptal etmek) kapatılır. Doğrudan ihracat yapan imalatçı ihracatçılar, ihraç ettikleri ürünün imalinde yer alan indirilecek katma değer vergisi tutarını, hesaplanan katma değer vergisinden mahsup ederler. Hesaplanan katma değer vergisi yetmez ise kalan kısım için iade talebinde bulunurlar.

392 Diğer KDV Hesabı:

392. DİĞER KDV HESABI
392.01 Ertelenen KDV
392.01.01 Teşvikli Yatırımda Ertelenen KDV
392.02 Tecil Edilen KDV
392.02.01 İhraç Kaydıyla Satışta Tecil Edilen KDV

Diğer KDV hesabı, hesap planında hem aktifte, hem de pasifte yer almıştır. İthalat ve ihracat sırasında tecil ve terkin edilen bir yılı aşmayan katma değer vergileri aktifte 192. Diğer KDV hesabında, bir yılı aşan katma değer vergisi aktifte 292. Diğer KDV, pasifte 492. Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV hesabında izlenir. Bu hesapta, teşvikli yatırım mallarının ithalatında doğan ve ertelenen KDV ile, ihraç kaydıyla yapılan satışlarda ihracatçıdan alınmayarak ertelenen ve ihracatın üç ay içinde gerçekleşmesi hâlinde terkin edilecek KDV izlenir.

DÖVİZ İŞLEMLERİNİN MUHASEBESİ 3

Ana Sayfa » Dış Ticaret Muhasebesi
Paylaş
Tarih : 16 Şubat 2012 - 3:34

121 Alacak Senetleri ve Yabancı Para Cinsinden Senetler:

121. ALACAK SENETLERİ HESABI
121.01 TL Alacak Senetleri
121.02 Yabancı Para Alacak Senetleri
121.02.01 Y.P.A. Senetleri – Dolar
121.02.01.01… Portföydeki Y.P.A. Senetleri
121.02.01.02 Tahsildeki Y.P.A. Senetleri
121.02.01.03 Teminattaki Y.P.A. Senetleri
121.02.01.04 Protestolu Y.P.A. Senetleri
121.02.01.05 İskonto Ettirilen Y.P.A. Senetleri
121.02.02 Y.P.A. Senetleri – Euro

Yurt içi ve yurt dışı alıcılara yapılan mal ve hizmet satışları karşılığında yabancı para birimi üzerinden alınan senetler “121. Alacak Senetleri Hesabı”na alt hesapları ile birlikte borç yazılır. Yabancı Para Alacak Senedi alındığında alış tarihindeki Merkez Bankası efektif döviz alış kuru ile TL karşılığındaki değeri borç kaydedilir.

Senet tahsil edildiğinde veya gerçek ve tüzel kişiye devir edildiğinde işlem günkü döviz kuru esas alınır. Yabancı Para Alacak Senetlerinin tahsil edilmesi, elden çıkarılması, devir edilmesi ve dönem sonunda değerlemesi ile ilgili kur farkları Alınan Çekler hesabında olduğu gibi kaydedilir.

321 Borç Senetleri:

321. BORÇ SENETLERİ HESABI
321.01 TL Borç Senetleri
321.02 Yabancı Para Borç Senetleri
321.02.01 Dolar Cinsinden Borç Senetleri
321.02.01.01. X – İtalyan Firması Senetleri
321.02.02 Euro Cinsinden Borç Senetleri

Yabancı Paralı Borç Senetleri genelde, kabul kredili ödeme şekline göre ithalat yapıldığında kullanılan hesaptır. Yurt dışı satıcının düzenlediği poliçe, yurt içi alıcı tarafından kabul edildiğinde “321. Borç Senetleri Hesabı”na döviz cinsinden alt hesabı ile birlikte alacak kaydedilir. Borç senedi tutarı ithalat gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihteki T.C. Merkez Bankası alış kuru esas alınarak, alacak yazılır. Borç senetlerinin ödenmesi aşamasında, senet bedelinin banka hesaplarından transfer edildiği tarihteki döviz kuru ile senedin kayıtlı (maliyet değeri) kuru arasından oluşan kur farkları ithalat süreci içinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”ndan izlenen kur farkları ithalata konu olan mal ve maddi duran varlığın maliyetine aktarılmış olur. Yatırımı ilgilendiren maddi duran varlık ithalatında ise kur farkları 259. Verilen Avanslar hesabında izlenir.

127. Diğer Ticari Alacaklar Hesabı:

127. DİĞER TİCARİ ALACAKLAR HESABI
127.01 Yurt İçi Diğer Alacaklar
127.02 Yurt Dışı Diğer Alacaklar
127.02.01 Yurt İçi Diğer Alacaklar – Dolar
127.02.01.01 Yurt Dışı Protestolu Senetlerden Alacaklar

İhracat ile ilgili olarak tahsil imkânı kalmayan ve mahkeme aşamasına kadar protesto işlemi başlatılan senetli alacaklar bu hesapta izlenir. Protesto sonucu mahkemeye intikal eden senetli alacaklar “128. Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı”na aktarılır.

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı:

150. İLK MADDE VE MALZEME HESABI
150.01 Yurt İçinden Satın Alınan İlk Madde Malzeme
150.01.01 Yurt İçi Üretim Verilecek İ.M.M.
150.01.02 Yurt Dışı Üretime Verilecek İ.M.M.
150.01.02.01 Yurt Dışı Üretime Verilecek x. Malı İ.M.M.
150.02 İthâl Edilen İ.M.M.
150.03 Dahilde İşlem İle İthâl Edilen İ.M.M.

150. İlk Madde ve Malzeme ithalatında bu hesapla ilgili ithalat girdileri önce “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdileri tutarı “150. İlk Madde ve Malzeme Hesabı”na aktarılır. Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında ithâl edilen stok hesabının tamamının ihracat ürünlerinin imalatında kullanılması gerekir.

151 Yarı Mamuller Üretim Hesabı:

151. YARI MAMULLER – ÜRETİM
151.01 Yurt İçi Mamul Üretiminde Verilecek Y.M. Üretim
151.02 Yurt Dışı Mamul Üretiminde Verilecek Y.M. Üretim
151.02.01 Yurt Dışı Üretime Verilecek xxx Parti Y.M. Üretim
151.03 Hariçte İşleme Verilen Y.M. Üretim
151. YARI MAMULLERİ-ÜRETİM
152.01 Yurt İçi Üretim – Mamulleri
152.02 Yurt Dışı Satış Üretim – Mamulleri
152.02.01 Yurt Dışı Satış Üretim – x Parti Mamulleri
152.02.01.01 Yurt Dışı Satış Üretim – x Malı
152.02.01.09 Yurt Dışı Konsinye Satışa Sevk Edilen Üretim – x Malı

151. Yarı Mamul – Üretim ithalatında bu hesapla ilgili ithalat girdileri önce “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdi tutarı “151.Yarı Mamul – Üretim Hesabı”na aktarılır.

153. Ticari Mallar Hesabı:

153. TİCARİ MALLAR HESABI
153.01 Yurt İçi Satın Alınan Ticari Mallar
153.02 İhraç Kaydıyla Satın Alınan Ticari Mallar
153.02.01 İhraç Kaydıyla Satın Alınan x Ticari Malları
153.03 İthâl Edilen Ticari Mallar

İhraç edilmek üzere yurt içinden alınan ve üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan satılan ticari malların izlendiği stok hesabıdır. İhraç edilmek üzere yurt içinden satın alınan ticari mallar önce “153. Ticari Mallar Hesabı”na borç kaydedilir. Satın alma ve ihracat aşamasına kadar yapılan girdiler bu hesabın maliyetine (borcuna) ilave edilir. İhracat gerçekleştiğinde ihraç edilen ticari malın maliyeti, 621. Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına aktarılır. 153. Ticari Mal ithalatında bu hesapla ilgili girdiler önce 159. Verilen Sipariş Avansları Hesabında toplanır. İthâlat süreci sona erdiğinde “159. Verilen Sipariş Avansları Hesabı”nda biriken ithalat girdi tutarı 153. Ticari Mallar hesabına aktarılır.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Döviz Kurlarının Arttığı Bu Dönemde İhracat Hesaplarının DAB İle Kapatılmamasının Olası Riski
Döviz Kurlarının Arttığı Bu Dönemde İhracat Hesaplarının DAB İle Kapatılmamasının Olası Riski

DÖVİZ KURLARININ ARTTIĞI BU DÖNEMDE İHRACAT HESAPLARININ DAB İLE KAPATILMAMASININ  OLASI  RİSKİ                                                                                             

İhracat Yaparken Dikkat Edilmesine İnandığımız Kritik Değişkenler
İhracat Yaparken Dikkat Edilmesine İnandığımız Kritik Değişkenler

İHRACAT YAPARKEN DİKKAT EDİLMESİNE İNANDIĞIMIZ KRİTİK DEĞİŞKENLER   Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK Dış Ticaret Uzmanı, YMM    GİRİŞ İhracat

Dış Ticarette Nakliyeci Aracılığıyla Teslimatta Ödeme Şeklinin Avantajları
Dış Ticarette Nakliyeci Aracılığıyla Teslimatta Ödeme Şeklinin Avantajları

DIŞ TİCARETTE NAKLİYECİ ARACILIĞIYLA TESLİMATTA ÖDEME ŞEKLİNİN AVANTAJLARI GİRİŞ Rekabet, Pazar Payı Kapma mücadelesi içinde Lojistik



GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI