Tübitak Ar‐Ge İndirimi Nazım Hesaplarda Nasıl İzlenmeli ?

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 10 Haziran 2014 - 8:24

TÜBİTAK ARGE İNDİRİMİ NAZIM HESAPLARDA  NASIL İZLENMELİ?

 

                                                                                           Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve uluslararası Ar-Ge ve Yenilik

 Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

 

GİRİŞ

 

 

Yeminli Mali Müşavir(YMM) ile Denetim ve Tasdik Sözleşmesi olan firmalarla ilgili olarak YMM’nin Haziran sonuna kadar ilgili Vergi Dairesine vereceği Denetim ve Tasdik Raporu kapsamındaki alt Ar-Ge İndirim bölümü için nazım hesapların önemini ben şahsen uygulamada çok deneyimledim. Yaşam tecrübemden meslektaşlarımın yararlanması için bu makaleyi kaleme aldım.

 

 Ar-Ge indiriminin kayıtlarda takibinde, eskiden Yatırım İndiriminin takibinde olduğu gibi, Nazım Hesaplar kullanılır. Özellikle ilgili yılda kar yetersizliği nedeniyle kullanılmayan ar-ge indiriminin müteakip yıla nazım hesaplarla taşınması gerekiyor. Tam tasdik raporu yazarken bu konuda problemlerle karşılaşıyoruz. Problemin ve çözüm yolunun daha iyi algılanması için bir örnek vermek istiyoruz (bu örnekte 5746 sayılı Ar-Ge teşvik Kanununda öngörülen yol izlenmektedir).

 

Firmanın  2012 yılında 263 nolu Ar-Ge giderleri  hesabında Ar-Ge harcaması olarak 300.000 TL gözükmekte, TÜBİTAK’tan  gelen hibenin kaydedildiği hesap olan 549 özel fonlar hesabında ise  200.000 TL bulunmaktadır. Firma 300.000 – 200.000 = 100.000 TL’yi % 100 Ar-Ge indirimi olarak kurumlar vergisi matrahından indirebilecektir. 2012 yılında kar yetersizliği nedeniyle 100.000 TL’nin ancak 60.000 TL’sini indirerek % 20 Kurumlar vergisi oranıyla 12.000 TL kurumlar vergisini istisna nedeniyle ödememiştir. Artan 40.000 TL’lik Ar-Ge indiriminden 2013 yılında ve/veya  takip eden yıllarda faydalanacaktır.

 

Firma 2013 yılında kar yapmış ve indiremediği 40.000 TL’lik (endeksleme farkı ilave edilmiş olarak) Ar-Ge indirimini uygulamak istemektedir. Ancak, firmanın bu indirim hakkını kullanabilmesi için 40.000.- TL’nin ve 2012 yılına ait  yeniden değerleme oranı ile değerlenen endeksleme  farkı ile birlikte 2012 Nazım hesaplarında gösterilmiş olarak 2013 yılına taşınarak devredilmesi gerekir ve dolayısıyla Ar-Ge indiriminin 2013 yılı nazım hesaplarında da gösterilmediği takdirde firma bu hakkını kaybetmiş olur.

 

Ayrıca, ilgili yılda kar yetersizliği nedeniyle uygulanamayan Ar-Ge İndirimi o ilgili yıla ait Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ilgili satırında devreden Ar-Ge İndirimi olarak yer alması gerekir.

 

 

İNDİRİME ESAS ARGE HARCAMALARININ NAZIM HESAPLARDA İZLENMESİ

 

Ar‐Ge  indirimlerinin, bize göre  firmaların muhasebe sisteminde “akıl defteri” olarak da adlandırılan NAZIM HESAPLAR’da  izlenmesi gerekir. Örnek  Nazım Hesaplar (yukarıdaki tutarlara göre 2012 kayıtları) aşağıdaki ana ve  yardımcı hesaplarda gösterilebilir:

 

 

ANA                YARDIMCI

HESAP              HESAP      

________           __________

 

940                                                        AR-GE  İNDİRİMİ

100                     YARARLANILACAK AR-GE  İNDİRİMİ

200                     YARARLANILAN AR-GE  İNDİRİMİ

300                     DEVREDEN AR-GE  İNDİRİMİ

400                     2013’E DEVREDEN  ENDEKSLEME FARKI

941                                                          AR-GE  İNDİRİMİ KARŞILIĞI

100                     YARARLANILACAK AR-GE  İNDİRİMİ KARŞILIĞI

200                   YARARLANILAN AR-GE  İNDİRİMİ   KARŞILIĞI

300                     DEVREDEN AR-GE İNDİRİMİ KARŞILIĞI

400                     2013’E DEVREDEN ENDEKSLEME FARKI KARŞILIĞI

 

__________________    / 2012 _______________

940 100 Yararlanılacak  Ar‐Ge İndirimi   100.000.-

941 100 Yararlanılacak Ar‐Ge indirimi Karşılığı          100.000.-

(Ar‐Ge Giderleri Kaydı)

__________________    / 2012 _______________

940 200  2012 de  Yararlanılan Ar‐Ge İndirimi     60.000.-

941 200 Yararlanılan   Ar‐Ge İndirimi   karşılığı       60.000.-

(Yararlanılan Ar‐Ge indiriminin kaydı)

__________________    / 2012 _______________

940 300 2013 yılına  Devreden Ar-Ge indirimi   40.000.-

941 300  2013 yılına devreden Ar‐Ge İndirimi   karşılığı 40.000.-

(2012 de uygulanamayan Ar-Ge indiriminin kaydı)

____________________/______________________________

 

2012 döneminden devreden Ar-Ge indirim tutarının  yeniden değerlendirme oranı olan % 7,80  ile endekslenmesi kaydı (40.000 X 0.078 = 3.120 TL):

__________________    / 2012 _______________

940 400 2013’e devreden endeksleme farkı  3.120.-

941 400  Ar‐Ge indirimi Karşılığı                  3.120.-

(endeksleme farkı    Kaydı)

____________________/______________________________

 

2013  Kayıtları

 

__________________    / 2013 _______________

941.100 yararlanılacak Ar-Ge indirimi karşılığı       100.000.-

940. 100 yararlanılacak  Ar‐Ge indirimi                 100.000.-

 

__________________    / 2013 _______________

941 200  2012 Yararlanılan   Ar‐Ge İndirimi   karşılığı       60.000.-

940 200  2012 de  Yararlanılan Ar‐Ge İndirimi            60.000.-

____________________/______________________________

 

2013 YILINDA KAR’IMIZ OLDUĞUNDAN VE BAŞKA AR-GE HARCAMASI BULUNMADIĞINDAN, DEVREDEN ARGE İNDİRİMİ İLE ENDEKSLEME FARKIYLA BİRLİKTE KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜYOR.

 

 

2014 YILI BAŞINDA KAYITLAR

 

__________________    / 2014_______________

941 300  2013 yılına devreden Ar‐Ge İndirimi karşılığı 40.000.

940 300 2013 yılına  Devreden Ar-Ge indirimi          40.000.-

__________________    / 2014_______________

941 401  Ar‐Ge indirimi Karşılığı    3.120.-

940 400 2013 ‘e devreden endeksleme farkı  3.120.-

____________________/______________________________

 

 

SONUÇ

 

AYNI YIL İÇİNDE AR-GE İNDİRİMİNİN TAMAMI YETERLİ KAR NEDENİYLE KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜP BİR SONRAKİ YILA DEVRETMİYOR İSE, YAPTIĞIMIZ İŞLEMLER 263 VE 549 NOLU HESAPLARDA GÖRÜLDÜĞÜNDEN AYRICA NAZIM HESAPLARDA GÖSTERİLMEYEBİLİR. BİZCE DEVİR OLDUĞUNDA MUTLAKA NAZIM HESAPLARININ KULLANILMASI ŞART. 5746 SAYILI KANUNA GÖRE 549 NOLU HESAPTA TUTULAN HİBE TUTARLARI 5 YIL SÜRE İLE KAR DAĞITIMINA TABİ OLAMAZ. DAĞITILIRSA %15 STOPAJA TABİ, ANCAK SERMAYE ARTTIRIMINDA STOPAJ VERGİSİNE TABİ DEĞİL.

 

EĞER FİRMALAR 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE AR-GE İNDİRİMİNİ UYGULUYORLAR İSE; AR-GE HARCAMALARI 263 NOLU HESAPTA GÖZÜKMEKTE. TÜBİTAK’TAN GELEN HİBELER 602 NOLU DİĞER GELİRLER HESABINDA GÖSTERİLEREK VERGİYE TABİ TUTULUYORLAR. BU DURUMDA 263 TEKİ AR-GE HARCAMALARININ TAMAMI KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜR. KURUMLAR VERGİSİ MEVZUATINA GÖRE DEVREDİLEN AR-GE İNDİRİMİNE ENDEKSLEME FARKI UYGULANMAZ.

 

UYGULAMADA DENEYİMLEDİĞİMİZ GİBİ, ÖRNEĞİN TÜBİTAK’A AR-GE YARDIMI İSTEK FORMU 2013 KASIM AYINDA YAZILARAK, ONAYLANAN AR-GE HARCAMALARI BELLİ OLUYOR, ANCAK HİBE HAVALESİ 2014 ŞUBAT AYINDA GELDİĞİNDEN, TAHSİL ESASINA GÖRE AR-GE HARCAMASINDAN TÜBİTAK HİBESİNİ 2013 YILINDA İNDİREMİYORUZ (TAHAKKUK ESASINA GÖRE HAREKET EDERSEK, BU KEZ HİBE TUTARI TAHMİNE DAYANDIĞINDAN, TAHMİNDEN DÜŞÜK GELDİĞİNDE VERGİ CEZASI DOĞUYOR). BİZCE BU DURUMDA YA 5746 SAYILI YASAYA GÖRE HAREKET EDEREK, ONAYLANAN AR-GE HARCAMA TUTARINI NAZIM HESAPLAR VE KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ İLE 2014’E TAŞIYARAK HİBE GELDİĞİNDE MAHSUP EDEREK, GEÇİCİ VERGİ MATRAHINDAN DÜŞERİZ. YA DA 5520 SAYILI YASAYA GÖRE HAREKET EDEREK, AR-GE HARCAMASININ TAMAMINI KAR’LI GEÇEN 2013 YILINDA VERGİ MATRAHINDAN İNDİREREK, 2014 YILINDA HİBE GELDİĞİNDE 602 NOLU DİĞER GELİRLER HESABINA KAYDEDEREK, % 20 GEÇİCİ VERGİSİNİ ÖDERİZ.

 

BU SON PARAGRAFI YAZARKEN, ÜNLÜ İRLANDALI YAZAR BERNARD SHAW’IN ŞU SÖZÜ AKLIMA GELDİ:

İnsanlar kendi durumlarıyla ilgili olarak her zaman koşulları suçlar. Ben koşullara inanmam. Bu dünyada yol alan kişiler, ayağa kalkıp istedikleri koşulları arayan ve bulamadıklarında yaratan insanlardır”.

Ürüne Patent ya da Faydalı Model Alınması Halinde Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri ile Seri Üretimine Uygulanan Destekler Artıyor

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 09 Haziran 2014 - 7:44

ÜRÜNE PATENT YA DA FAYDALI MODEL ALINMASI HALİNDE  AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ İLE  SERİ ÜRETİMİNE  UYGULANAN    DESTEKLER  ARTIYOR

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM

 

Mevzuatlardaki son değişiklilerle ürüne alınan patent ya da faydalı modelle birlikte hem ar-ge ve yenilik hibe destekleri teşvik ediliyor hem de prototipin seri üretime geçişi için geri ödemesiz ve geri ödemeli destekler ile SGK ve Vergi teşviklerinin kullanımı söz konusu oluyor.

Başlıca değişiklikleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

1.TÜBİTAK MEVZUATI

TÜBİTAK’IN 2014 Mayıs sonunda yaptığı değişiklikle Patent ya da faydalı model konusu önemli bir değerlendirme kriteri haline gelmiştir(kaynak,agy100-04-140):

“Proje konusu ile ilişkili –varsa- patent / faydalı model araştırması sonuçları:

Patent numarası Kayıtlı olduğu patent ofisi (TPE, EPO, USPTO, JPO…vb) Yılı (başvuru aşamasında ise başvuru yılı) Patent / başvuru sahipleri Projeye girdi oluşturacak özet bilgi

 

2.KOSGEB MEVZUATI

KOSGEB’in AR-Ge ve Yenilik projelerinde patent veya  faydalı modele  sahip olunması önemli bir kriter olması yanında , Kurumun Endüstriyel Uygulama destek programının aşağıdaki desteklerinden yararlanmak için ön koşul oluyor.

Ar-Ge ve Yenlik projelerinin  kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış olması ya da      Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan proje olması  veya        Patent belgesi  alınmış  olması şart koşulmaktadır.

ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI Destek Üst Limiti (TL) DESTEK ORANI (%)
Kira Desteği 18.000 % 75
Personel Gideri Desteği 100.000
Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Gid. Desteği 150.000
Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Giderleri Desteği (Geri Ödemeli) 200.000
  1.   BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜNLERİN YATIRIM DESTEK PROGRAMI

Bu kapsamda 29 Nisan 2014 tarihinde yayınlanan yönetmeliğin 5/3 maddesinde şöyle denilmektedir:

“(3) Ar-ge süreçleri yurt dışında gerçekleşmiş ve o ülkedeki kurum, kuruluş veya fonlar tarafından desteklenmiş olan ar-ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan veya özkaynaklar kullanılarak yapılan ar-ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve patenti alınan teknolojik ürünün üretimine yönelik yatırımı, Türkiye’de yapılması halinde destek kapsamında değerlendirilir. Başvuru sahibi yatırımcının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma zorunluluğu aranmaz ve yatırımcıdan istenecek belgeler bu Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin usul ve esaslarda belirtilir.

Bu durumda söz konusu olan destekler şöyledir:

A) Makine, Teçhizat desteği 

 

– Mikro, Küçük ölçekli KOBİ’lere seri üretim için gerekli olan yatırım tutarının %40’lık bölümünü 5 milyon TL.’ye kadar hibe olarak veriliyor.

– Orta ölçekli KOBİ’lerde ilgili oran %30 ve 5 milyon TL.

– Büyük ölçekli firmalarda ilgili oran %10 ve 5 milyon TL.

 

B) Kredi faiz desteği

 

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı, 10 milyon TL.’den sonrası için %50 indirimli kredi faiz desteği,

 

C) İşletme gideri desteği

 

– Yatırım tamamlandıktan sonra ki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75’i hibe olarak ödeniyor.

 

4. PATENT YA DA FAYDALI MODEL UYGULAMASI İLE GETİRİLEN VERGİ İSTİSNALARI

06.02.2014 tarihinde TBMM kabul edilen Torba Yasası kapsamında Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda oluşan çıktılara patent ya da faydalı model alınması sonucunda elde edilen satış gelirlerine kurumlar vergisi ve KDV istisnası getirilmesi ile bizce Türkiye Ekonomisi için yenilikçi ürünlerin yeterince ticarileşmesini engelleyen yapısal sorununa mikro ve makro ağırlıklı önemli bir çözüm getirilmiştir.

İSTİSNALARIN ÖZÜ

KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 

6 Şubat 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilen 6518 sayılı Kanun’un 32 ve 82. maddeleri çerçevesinde 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/A maddesinden sonra gelmek üzere bir  madde eklenerek Türkiye’ de gerçekleştirilen araştırma ve yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktılara ilişkin patent ya da faydalı model alınmasından sonra 01.01.2015 yılından itibaren seri üretime geçilmesi elde edilecek gelirler,  koruma süresi olan 10 yıl boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaklardır.

KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI

Türkiye’ de gerçekleştirilen Araştırma – Geliştirme ve Yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktıların satışı halinde ihracat faturası gibi KDV’siz  fatura düzenlenecek olup, bize göre söz konusu imal edilen mamul ile ilgili olarak 2015 Ocak başından  itibaren iade talebinde bulunabilinecektir. Bu yolla söz konusu satış gelirlerine tanınan KDV istisnası yanında  % 50 Kurumlar vergisi istisnası getirilmesi, mal alan ve satan firmalar için büyük bir avantajdır.

 

5.EKONOMİ BAKANLIĞI 5.BÖLGE DESTEKLERİ

 

 Patent veya  faydalı model belgesine sahip olunması tercih edilerek  TÜBİTAK  ya da KOSGEB AR-GE projesi tamamlanan prototiplerin   seri üretime yönelik yatırımların TÜBİTAK’ın görüşü alınmak suretiyle yatırım teşvik belgesine bağlanması halinde  firmaya aşağıdaki  5.Bölge destekleri sağlanmaktadır:

 

-İstanbul’da yada Bursa’da  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Ar-Ge projelerinde arsa, bina inşaat giderleri desteklenmez.

 

– Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

 

-KDV istisnası.

 

– Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

 

-Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

 

– Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

– Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar  % 70 indirimli olarak uygulanır.  Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

 

İl: Bursa

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2014 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2014 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

 

 Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

 

 Firmalar makine teçhizat desteği için ya  Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge destek Programına ya  da Bilim,Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığının Teknolojik Ürünler Yatırımları programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz.

Haziran Sonuna Kadar Verilecek YMM Denetim ve Tasdik Raporunda Ar-Ge İndirimi 5520 Sayılı Kanuna Göre Mi Yoksa 5746 Sayılı Kanuna Göre Mi Hesaplanacak ?

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 05 Haziran 2014 - 1:11

HAZİRAN SONUNA KADAR VERİLECEK  YMM DENETİM VE TASDİK RAPORUNDA AR-GE İNDİRİMİ 5520 SAYILI KANUNA GÖRE Mİ YOKSA 5746 SAYILI KANUNA GÖRE Mİ HESAPLANACAK ?

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

GİRİŞ

 

Yeminli Mali Müşavir(YMM) ile Denetim ve Tasdik Sözleşmesi olan firmalarla ilgili olarak YMM’nin Haziran sonuna kadar ilgili Vergi Dairesine vereceği Denetim ve Tasdik Raporu kapsamındaki alt Ar-Ge İndirim bölümü için 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Yasası ile 5746 sayılı  Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi hakkındaki yasa  arasında uygulama açısından  farklılıklar olduğunu ben şahsen gözlemleyip,deneyimlemekteyim.

 

Ar-Ge İNDİRİMİ bölümünü  oluştururken iki düzenleme arasındaki farklara  bence dikkat ederek, Ar-Ge indirimini doğru şekilde hesaplanmasına özen göstermek gerekir. Aşağıda da görüleceği üzere iki düzenleme arasındaki farklılıklara göre Ar-Ge indirimi matrahı da farklılık göstermektedir.

 

İKİ DÜZENLEME ARASINDAKİ FARKLILIKLAR

 

ArGe Fonlarının Muhasebeleştirme Süreci

 

Mükellefler bünyelerinde yürüttükleri Ar‐Ge projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar‐Ge İndirimi” konusunda, 1 Seri No.lu 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ndeki “10.2. Ar‐Ge indirimi” kısmında tanımlanan düzenlemeyi ya da 5746 Sayılı Kanuna bağlı olarak çıkarılan Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nde açıklanan esas ve uygulamaları seçebilir veya uygulamada gözlemlediğimiz gibi, Ar‐Ge indiriminden yararlanmayıp, sadece Ar‐Ge fonundan yararlanmayı tercih

edebilir. Söz konusu iki düzenlemenin kapsam ile uygulama usul ve esasları birbirinden farklılıklar içermektedir. Aynı Ar‐Ge projesi için iki uygulamayı birlikte Ar‐Ge indiriminde kullanmaları mümkün değildir. 5520 Sayılı Kanun uygulamasını tercih edip 263’de aktifleştirilen Ar‐Ge harcamalarının % 100’ünü kurum kazancından indiren mükellef, Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibeyi bilanço pasif kalemi olan 549 özel fon hesabına kaydetmeyerek, 602 numaralı Diğer Gelirler Hesabının alacağına kaydetmesi gerekir. 5746 sayılı Kanunun ilgili Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğin 8/3 maddesinde; “Kanun kapsamında Ar‐Ge indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca yararlanamazlar” denilmektedir.

 

Mükellef, bünyelerinde yürüttükleri Ar‐Ge Projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar‐Ge İndirimi” konusunda, 5746 sayılı Kanun uygulamasını seçebilir. Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “Bu hesapta yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar‐Ge İndirimi tutarının tespitinde Ar‐Ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da amortismana tabi iktisadi kıymet olarak muhasebeleştirilir” hükmüne göre hareket edilmesi zorunludur. Bu durumda Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibe, 549 numaralı özel fon hesabına kaydedilerek ticari kazanç matrahına dâhil edilmez,549’daki bu fon hesabı  5 yıl süre ile sermaye artışı dışında örneğin kar dağıtımına konu olursa vergiye tabidir.

 

263’deki aktifleştirilen Ar‐Ge harcamalarından TÜBİTAK’dan gelen hibe düşülerek, kalan tutar ilgili dönemde net yapılan “Ar‐Ge İndirimi” olarak kabul edilir ve Kurumlar Vergisi ya da Geçici Vergi matrahından indirime gidilir. Kuruluş yukarıda belirtilen işlemler dışında dönem içinde Geçici Vergi matrahından Ar‐Ge indirimini düşmesi durumunda, her geçici vergi döneminde 751 yansıtma hesabı üzerinden 263 nolu Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabına aktifleştirme kaydının yapılması söz konusudur.

 

Öte yandan 5746 sayılı Kanununa göre kar yetersizliği nedeniyle Ar-Ge indiriminin tamamı vergi matrahından indirilmeyip müteakip yıla devredilirse bu takdirde yeniden değerlendirme oranı ile endekslenmesi gerekir. Ayrıca, devredilen Ar-Ge İndiriminin nazım hesaplarda ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde gösterilmesi zorunludur. Oysa 5520 sayılı Kanununa göre devreden Ar-Ge İndirimine yeniden değerlendirme oranı uygulanarak endeksleme farkı hesaplanmaz, ancak nazım hesaplarda ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde gösterilmesi şarttır.

 

ArGe Departmanı

 

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanun’un ilgili Tebliğinde; Ar‐Ge indirimi için mükelleflerin Ar‐Ge departmanı kurmaları ve Ar‐Ge’de görev alan personelin tam zamanlı çalışması halinde söz konusu personel giderinin Ar‐Ge harcaması olarak kabul edilebileceği belirtilmektedir. 5746 Sayılı Kanun’un ilgili Yönetmeliğinde ise ayrı bir Ar‐Ge departmanının kurulmasına gerek olmadığı (çoğu KOBİ’lerde ayrı bir Ar‐Ge departmanın bulunmadığını gözlemlemekteyiz ve Kamu Kurum ve Kuruluşları da karşılıksız destek verirken ayrı bir Ar‐Ge departmanı kurmak zorunluluğu aramamaktadır) ve personelin de Ar‐Ge projesinde kısmi yani adam/ay oranına göre çalışabileceği, çalışılan kısma isabet eden personel giderinin Ar‐Ge harcamasına dâhil edebileceği belirtilmektedir. Bu durumda, adam/ay oranı (1) in altında olan projelerin 5520 sayılı Kanun’un ilgili Tebliği’nde belirtilen Ar‐Ge İndirimini seçmeleri durumunda, bize göre personel giderini Ar‐Ge indirimi olarak dikkate almamaları gerekir.

 

ArGe Harcamalarının İtfası

 

Ar‐Ge projesi tamamlandıktan sonra, 263’deki Ar‐Ge harcaması, bu hesapta tutulmaya devam edilerek % 20 oranlı amortisman ile 5 yılda itfa edilerek, 630 Ar‐Ge gideri hesabına borç / 268 birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedilir.

 

Aktifleştirilen Ar‐Ge harcamasının 263 nolu hesapta tutulup da, örneğin satışa konu olmayarak, kendi ihtiyacı olan makine ya da ekipmanda 253 nolu hesaba transferinin yapılmamasının başka bir yönü de; 1501 TÜBİTAK Sanayi Ar‐Ge projelerinde firmanın bilançosundaki 263 Ar‐Ge gideri hesabında harcama kaydının bulunması halinde % 40 olan temel destek oranına, % 5 ila 10 oranında değişen ilave desteğin eklenmesidir.

 

Oransal Destek

 

TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar‐Ge projelerinde her iki düzenleme için (M013 formunda) alet, teçhizat, makine, ekipman, yazılım, test cihazlarının harcama bedellerinin tamamı değil kullanım süresine göre amortisman payı, Ar‐Ge giderlerine dahil edilir (Tedarik edildiğinde alet, teçhizat, makine, ekipmanlar, test cihazları 253 no.lu hesaba, bilgisayarlar 255 no lu hesaba, yazılım programları da 260 nolu hesaba KDV hariç fatura bedelinin tamamı üzerinden kayıt yapılır).

 

Bu kapsamda örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar‐Ge projelerinde alet, teçhizat, makine ve ekipmanlar Ar‐Ge projesi bittikten sonra üretimde kullanılacak ise, oransal olarak desteklenmektedir. Başka bir ifadeyle maliyet bedelinin % 100’ü desteklenecek harcama toplamına dâhil edilmemekte; TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge projelerinde fatura bedelinin %40’ı harcama tutarına dahil edilir, bunun da % 75’i bulunarak (başka bir deyişle toplamda fatura matrahının %30) hibe desteğine konu olur. 1501 Sanayi Ar-Ge Projelerinde fatura bedelinin %40’ı harcama tutarına dahil edilir, bunun da %40 ila %60 hesaplanarak hibe desteğine konu olur. İki düzenleme arasındaki fark; 5520 sayılı düzenlemeye göre Ar‐Ge faaliyetleri dışında kullanılan makine ve ekipmanın amortismanı Ar‐Ge gideri olarak kabul edilmez iken, 5746 sayılı düzenlemeye göre kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan amortisman, Ar‐Ge gideri olarak kabul edilmektedir.

 

Firma Dışından Hizmet Alımı

 

5520 sayılı Kanunun çerçevesinde hareket edilen bir Ar‐Ge projesinde, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler için (örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir Ar‐Ge projesinde M014 analizler ve testler için, M015 dışarıya yaptırılan fason işçilikler ve danışmanlık için) toplam proje bütçesi içerisinde herhangi bir sınır yoktur. Oysa 5746 sayılı Kanuna göre toplam gerçekleşen Ar‐Ge proje bütçe içerisinde bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar, Ar‐Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.

 

SONUÇ

 

Yukarıdaki analizlerden görüldüğü üzere, Ar‐Ge ve yenilik projelerinin daha verilme aşamasında firmaların hangi mevzuata göre hareket edeceklerini belirlemeleri gerekir. Bunun için firma sahiplerinin, mühendislerin, tasarımcıların, pazarlamacıların, satın almacıların, SMMM ve YMM’lerin birlikte koordineli ve ekip halinde sistemli çalışması gereklidir. Bu bütünsellik sağlanamadığı yada eksik ve yetersiz olunduğu durumlarda, Ar‐Ge projeleri kapsamında firma sahipleri ile  YMM’ler büyük sorumluluk altına girmektedir.

2014 Mayıs Sonu Tübitak Ar-Ge Proje Formatındaki Değişiklikle TRL’in Önemi ve İçselleştirilmesi Gereği

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 01 Haziran 2014 - 15:38

GİRİŞ

 

 

Bilindiği gibi Teknoloji, insanların çevre şartlarına uyumu ve kontrolü  için ihtiyacı olan ürün, süreç ve hizmetin geliştirilmesi, üretilmesi ve sunumu için kullanılan teorik/pratik bilgi ve becerilerin toplamıdır. Teknoloji insan için ,insan tarafından üretilir.Teknik ise,bir faaliyeti gerçekleştirmek için izlenecek yol ve yöntemdir.Bu anlamda teknoloji,söz konusu tekniklerin uygulanması ile ilgili malzeme,makine,ekipman ,donanımın geliştirilmesine ilişkin  bilgi ve deneyimdir.Teknoloji ayrıca  bir sanayi dalında kullanılan araç,gereç ve aletleri kapsayan bilgidir.

 

AR-GE projelerinin oluşturulmasında  Teknoloji Olgunluğu kavramı büyük önem taşımaktadır. Bu kavram ; teknolojinin kavram geliştirilmesinden , görevini  başarıyla yerine getiren ürün ya da sürecin gerçek ortamda kullanımına kadarki olan tüm  gelişimini göstermektedir.Bu gelişim ilk kez 1970’li yıllarda NASA tarafından 7’li seviyede Teknoloji Hazırlık Seviyeleri (Technology readiness levels-TRL)ile gösterilmiş,günümüzde ise bu seviye birçok kuruluş tarafından 9’lu seviyede uygulanmaktadır.

 

Avrupa Birliği H2020 araştırma ve yenilik çerçeve programında da kullanılan TRL seviyelerini bizim ar-ge çalışmalarına uyumlaştırılmış olarak aşağıdaki şekilde tanımlayabiliriz :

 

  TRL SEVİYELERİ

– TRL 1 –Teknolojik  ana ilkelerinin   gözlenmesi,

– TRL 2- Teknolojik varsayım  ya da Kavram(konsept)  geliştirmenin  formüle edilmesi ,

– TRL 3 –Teknolojinin   deneysel çalışmalarla doğrulanması,

-TRL 4 – Teknolojinin     laboratuar ortamında doğrulanması,

-TRL 5- Teknolojinin   masaüstü  simüle edilmiş ortamda   doğrulanması ,

– TRL 6 – Ürünün ya da sürecin ilgili ortamda  denenmesi,

– TRL 7 – Prototip ürünün ya da sürecin  gerçek çalışma ortamında üretilerek  başarı ölçütlerinin ortaya konulması,

– TRL 8 – Gerçek ürün ya da sürecin  fiziksel  uygunluk testlerinin yapılması ,

– TRL 9 – Ürün  ya da  sürecin gerçek ortamda başarısının ve uyumluluğunun  kanıtlanması.

(Bu konuda ayrıntılı bilgi için bkz;Tekim,Teknoloji yönetimi,2014,İstanbul Sanayi Odası Seminer notları).

Yukarıdaki  seviyeleri   aşağıdaki şekilde de  gruplandırabiliriz:

-TRL 1-TRL 3 arası Temel ve Uygulamalı araştırma,

-TRL 4- TRL 5 arası Teknoloji geliştirme,

-TRL 6- Bileşenin Deneysel geliştirilmesi, Ürün geliştirme,

-TRL 7-TRL 9 arası Üretim çalışmalarının başlaması için gereken düzeydir.

Öte yandan yukarıda da belirttiğimiz gibi TRL seviyeleri AB H2020’deki   İş Programlarında faaliyet türü olarak  Araştırma ve Yenilik Faaliyetleri ile yalnızca Yenilik Faaliyeti ayrımında mevcut ve varılacak seviyelerin tespitinde önemli rol oynamaktadır. Bizim yorumumuza göre yenilik faaliyetleri genellikle TRL 6’dan  itibaren başlamaktadır.

 

H2020DE TRL,  ARAŞTIRMA VE YENİLİK KAVRAMLARININ TANIMI

H2020’de TRL’in tanımı İngilizce olarak aşağıdaki şekildedir:

 

– TRL 1 – basic principles observed

– TRL 2 – technology concept formulated

– TRL 3 – experimental proof of concept

-TRL 4 – technology validated in lab

– TRL 5 – technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies)

– TRL 6 – technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies)

– TRL 7 – system prototype demonstration in operational environment

– TRL 8 – system complete and qualified

– TRL 9 – actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space.

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes, s.27)

 

Araştırma ve Yenilik Faaliyetleri

 

Konunun önemi nedeniyle orijinal metnin verilmesinde yarar görülmüştür.

 

Research and innovation actions :

 

Description: Action primarily consisting of activities aiming to establish new knowledge and/or to explore the feasibility of a new or improved technology, product, process, service or solution. For this purpose they may include basic and applied research, technology development and integration, testing and validation on a small-scale prototype in a laboratory or simulated environment.

Projects may contain closely connected but limited demonstration or pilot activities aiming to show technical feasibility in a near to operational environment.

Funding rate: 100%

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

Araştırma ve Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Yeni bilginin oluşturulmasına ve/veya yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ve çözümüne dair yapılabilirliğin, fizibilitenin keşfine  yardım eden faaliyetlerden meydana gelir. Bu amaçla, laboratuar ya da simüle edilmiş (benzetilmiş) ortamdaki küçük çaplı prototipler için temel ve uygulamalı araştırmaları, teknoloji geliştirme ve entegrasyonu, test ve doğrulamayı içerebilir. Projeler, uygulamalı ortam içinde teknik yapılabilirliğini göstermeye yardımcı olmak amacıyla sınırlı ölçüde demonstrasyon ya da pilot faaliyetleri kapsayabilir.

 

Hibe oranı: %100 (% 25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran % 125’e çıkabilir). Birbirinden bağımsız en az 3 tüzel kişinin projeye katılması gerekmektedir.

 

 

Innovation actions :

 

Description: Action primarily consisting of activities directly aiming at producing plans and arrangements or designs for new, altered or improved products, processes or services. For this purpose they may include prototyping, testing, demonstrating, piloting, large-scale product validation and market replication.

A ‘demonstration or pilot’ aims to validate the technical and economic viability of a new or improved technology, product, process, service or solution in an operational (or near to operational) environment, whether industrial or otherwise, involving where appropriate a larger scale prototype or demonstrator.

A ‘market replication’ aims to support the first application/deployment in the market of an innovation that has already been demonstrated but not yet applied/deployed in the market due to market failures/barriers to uptake. ‘Market replication’ does not cover multiple applications in the market of an innovation that has already been applied successfully once in the market. ‘First’ means new at least to Europe or new at least to the application sector in question. Often such projects involve a validation of technical and economic performance at system level in real life operating conditions provided by the market.

Projects may include limited research and development activities.

Funding rate:70%.

(Kaynak:Horizon 2020  Work Programme 2014-2015 ,18.General Annexes sayfa 8).

 

Yenilik Faaliyetlerin Tanımı: Öncelikli olarak yeni, değiştirilmiş ya da iyileştirilmiş ürün, süreç ya da hizmetlerin üretim planları ve düzenlemeleri ya da tasarımının oluşturulmasına doğrudan yardım eden faaliyetleri kapsar. Bu amaçla, prototip, test, demonstrasyon, pilot tesis, büyük ölçekli ürün doğrulama ve pazar çoğaltımını  kapsar.

 

Demonstrasyon ya da pilot tesis; sınai ya da  uygun olduğunda büyük ölçekli prototip yada demonstrasyon(gösterim) içerek şekilde uygulamalı ortamda yeni ya da iyileştirilmiş teknoloji, ürün, süreç, hizmet ya da çözümünün teknik ve ekonomik uygunluğunun doğrulanmasına yardım ederler.

 

Pazar çoğaltımı(kopyası)  (market replication) ;  Pazar  hatalarının/engellerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak doğrulanmış, ancak pazara  halen sunulmamış yeniliklerin piyasaya ilk sunumuna yardım eder . Daha önce piyasaya başarı ile sunulmuş yeniliklerin yeniden çoklu olarak piyasaya sunulması, yenilik faaliyeti değildir. Bu anlamda “ilk”in anlamı Avrupa piyasasına ya da ilgili sektöre ilk sürülmesi demektir. Çoğu kez projeler piyasadaki gerçek uygulamalı sistem seviyesinde teknik ve ekonomik performanslarının doğrulanmasını içerir. Projeler sınırlı ölçüde araştırma ve geliştirme faaliyetleri içerebilir.

 

Hibe oranı: %70 (%25 genel giderlerin-ovearhead- ilavesiyle bu oran %87,5’a çıkar). Projede birbirinden bağımsız minimum 3 tüzel kişiliğin katılması zorunludur.

 

 

BİZDEKİ UYGULAMA

 

 TÜBİTAK  2014 Mayıs sonunda yaptığı iyileştirmeler ile Araştırma,Teknoloji ve Yenilik kavram ve  faaliyetlerini daha açık,net ,detaylı ve  kesin ayrımlı bir şekilde tanımlamıştır.Örneğin AGY 100-04’ün B.1 bölümünde Ar-ge Sistematiği,B.2 bölümünde Projenin yenilikçi yönleri ve B.3 bölümünde Projenin Teknoloji düzeyi ile ilgili bilgi ve belgeler istemektedir.Özellikle B.3 bölümünde aşağıdaki taleple bizce TRL Seviyelerini içselleştirilmesinin önemi ortaya çıkmaktadır.

“Proje Faaliyetlerinin Kapsadığı Teknik ve Teknolojiler ile Özgün Katkılar

Projede özellikle tasarım/geliştirme süreçlerinde geliştirilecek ya da kullanılacak teknik ve teknolojileri aşağıdaki tabloda listeleyiniz. Projenin teknik/teknolojik içeriğine kuruluşunuzun özgün katkılarını ve kuruluşunuz dışından destek alınacak uzmanlık konularını da belirtiniz (Tablo T.1):

 

 

 

 

Teknik / teknolojinin adı/tanımı Kullanılacak / Geliştirilecek Projede niçin ihtiyaç duyulduğu Projenin hangi aşamasını ilgilendirdiği (iş paketi no) Bu çalışmayı yürütecek –en az lisans derecesine sahip- proje personelleri Kuruluş dışından danışmanlık / hizmet alınacak kişi ya da kuruluşlar
“… analizi”          
“Yeni …üretim tekniği”          
“… testleri”          
           
           

 

 
 

SONUÇ

Bizce ar-ge projeleri de evrim geçirmekte,şimdiye kadar  araştırma ve geliştirme projeleri diye tanımlanırken,proje çıktılarının piyasa için ticarileşmesi boyutu da dikkate alınarak artık araştırma ve yenilik projeleri diye isimlendirilmektedir.Çünkü  “Pazar—[Symbol]Ürün—[Symbol]Süreç–[Symbol]Teknoloji “ilişkisinin kurulmadığı projeler,kaynak kaybına yol açmaktadır. Yukarıdaki TRL seviyeleri, tüm bu süreçleri bizce kapsamaktadır.Verilecek projelerde mevcut teknolojimizin hangi seviyede olduğu ve nereye amaçlamakta olduğumuzu belirlemede TRL seviyelerinin kullanılmasının faydalı olacağı kanısındayız.

Yazılım Firmalarının Ar-Ge Eksenli Büyüme Modellerinin Oluşturulmasına Sistematik Bakış

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 30 Mayıs 2014 - 12:17

YAZILIM FİRMALARININ AR-GE EKSENLİ BÜYÜME MODELLERİNİN OLUŞTURULMASINA
SİSTEMATİK BAKIŞ

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
&
Selim KÜRTÜNLÜ

 

GİRİŞ

 

Ar‐Ge (Araştırma ve Deneysel Geliştirme) ve Yenilik projeleri genelde imalat sektörü ve yazılım firmaları için destek kuruluşlarına verilmektedir. Ulusal destek kuruluşu olan TÜBİTAK’a (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) verilen Ar‐Ge ve yenilik projeleri çoklukla imalat sektörü ile ilgili olup, yazılım Ar‐Ge ve yenilik projelerinin sayı ve nitelik olarak geliştirilmesi gerekmektedir.

 

Türkiye’nin yıllık toplam yaklaşık ihracatı 130 milyar dolar iken ve mevcut ürün grupları ile artışında zorlanır iken, Hindistan’ın ABD ve AB firmalarına yaptığı yazılımlardan elde ettiği yıllık gelir 500 milyar dolar civarındadır. Hindistan sadece yazılım geliri elde etmekle kalmıyor, ayrıca batılı firmaların birçok bilgisine sahip olduğu için kendisine bu firmaları bağımlı hale getirerek, kontrolü eline geçirmektedir. AB 2014-2020 yıllarını kapsayan H2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve programı ile Ar‐Ge’ye toplam 71 milyar Euro ayırmış, bunun 13,557 milyar Euroluk kısmı  (BİT-, fotonik, mikro ve nanoelektrik, nanoteknoloji, ileri malzemeler, ileri imalat ve süreç teknolojileri, Biyoteknoloji, uzay gibi Etkinleştirici Anahtar Teknolojiler‐KET) ve ağırlıklı bilgi ve iletişim teknolojilerine ayrılmıştır. Bizde de daha yoğun olarak yazılım Ar‐Ge’si yaparak ulusal ve uluslar arası destek kuruluşlarına proje vermenin önemi açıktır.

 

  1. TÜBİTAK VE KOSGEB YAZILIM ARGE PROJESİ HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK ÖZEL HUSUSLAR

 

Yazılım Ar-Ge Projelerinde Olmazsa Olmaz Genel Şartları ve Tanımları, TÜBİTAK’ın Mayıs 2014 sonunda yaptığı değişiklikler dikkate alınarak aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

 

1. Yenilik: Proje çıktısının kendi mevcut durumumuz ile Yerli ve Yabancı Muadillerine Nazaran Mukayeseli Üstünlüğü ve farklılıkları.

2. Özgünlük: Yenilikleri yaratmada malzeme, yazılım, alet‐teçhizat, yöntem ve tekniklerde, başka bir deyişle amaca ulaştıracak araç ve izlenecek yollarda uyguladığımız tüm farklılıkların tamamını içerir.

3. ArGe Unsuru: Ar‐Ge’nin içerisinde görülebilir bir yenilik unsurunun bulunması ve bilimsel ve/veya Teknolojik belirsizliklerin giderilmesidir. Başka bir deyişle bir sorunun çözümünün genel bilgi stokuna ve ilgili alana ilişkin tekniklere sahip bir kişi açısından görülebilir olmadığı durumlardır.

4. ArGe Sistematiği/Metodolojisi: Muadillerinden üstün proje çıktısını ve özgünlüğü elde ederken karşılaşılacak risk ve problemleri tanımlama, çözümleme ve fırsata dönüştürme amacıyla atılan yaratıcı sistematik çalışmalardır.

5. Hardware(Donanım): Hardware donanım demektir. Bilgisayarın dışarıdan görülen her parçası birer donanım olarak tanımlanabilir. Örneğin ekran, klavye, Mouse, hepsi birer donanımdır. Bu tanımına göre donanım, bir iş ya da görevin yapılması için sahip olunan alet‐edevat) demektir. Günlük kullanımda bu sözcük genellikle bilgisayar donanımı kavramını çağrıştırır. Bilgisayar donanımı, bir bilgisayarda bulunan fiziksel birimlerdir. Bilgisayar alanında genel terim olarak donanım olarak tabir edilir. Donanım tanımı yapılırken sadece bilgisayarın parçaları düşünülmemelidir. Örneğin bir robotun kontrol ünitesi olarak geliştirilen arabirim ( interface) kartı da bir donanımdır.

6.Software(Yazılım): Bilgisayar yazılımları genel olarak 2 ana grupta

‐ Sistem Yazılımları (System Software)

‐ Uygulama Yazılımları (Application Software)

 

Sistem Yazılımları (System Software): Bilgisayarın kendisinin işletilmesini sağlayan, işletim sistemi, derleyiciler (compilers) (Yazılım programında, yazılan programı makine diline çeviren program), çeşitli donatılar (facility) gibi yazılımlardır.

Uygulama Yazılımları (Application Software): Bu kullanıcıların işlerine çözüm sağlayan örneğin çek, senet, stok kontrol, bordro, kütüphane kayıtlarını tutan programlar, bankalardaki müşterilerin para hesaplarını tutan programlar vs. gibi yazılımlardır.

 

Bütün sistem programları içinde en temel yazılım işletim sistemidir ki, bilgisayarın bütün donanım ve yazılım kaynaklarını kontrol ettiği gibi, kullanıcılara ait uygulama yazılımlarının da çalıştırılmalarını ve denetlenmelerini sağlar.

 

FRASCATİ KILAVUZUNA GÖRE YAZILIM ARGE PROJELERİNİN PARAMETRELERİ

 

FRASCATİ kılavuzu, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü OECD ülkelerinin İtalya’daki Frascati şehrinde toplanarak, Ar‐Ge projelerinin geçerlilik kriterlerini belirlediği bir dokümandır. Avrupa Birliğinde ve Türkiye’de Ar‐Ge projeleri yazarken, bu kılavuzdaki parametrelere dikkat edilmesi büyük fayda sağlar. Frascati’nin yazılım Ar‐Ge projeleri için model oluşturacak örnekleri aşağıda yer almaktadır. Proje yazarken bu kavramlara girip girmediğini test etmek büyük önem taşımaktadır:

 

• Teorik bilgisayar bilimleri alanında yeni teoremler ve algoritmalar geliştiren Ar‐Ge çalışmaları.

• İşletim sistemleri, programlama dilleri, veri yönetimi, iletişim yazılımları ve yazılım geliştirme araçları düzeyinde bilgi teknolojisinin geliştirilmesi.

• Internet teknolojisinin geliştirilmesi.

• Yazılımların tasarımı, geliştirilmesi, kurulumu veya korunması ile ilgili araştırmalar.

• Bilginin yakalanması, iletilmesi, depolanması, geri alınması, manipüle edilmesi veya gösterilmesi anlamında jenerik (doğurgan) yaklaşımlarda ilerlemeler sağlayan yazılım geliştirme çalışmaları.

• Bir yazılım programı veya sistemi geliştirmek için gerekli olan teknoloji bilgisindeki boşlukları doldurmayı amaçlayan deneysel geliştirme çalışmaları.

• Bilgisayar alanının uzmanlaşmış dallarındaki yazılım araçları veya teknolojileri üzerinde gerçekleştirilen Ar‐ge (resim işleme, coğrafi veri sunumu, karakter tanımlaması, yapay zeka ve diğer alanlar.

 

Yine aynı kılavuzda ArGe kabul edilmeyen model örnekler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

• Bilinen yöntemleri ve mevcut yazılım araçları kullanılarak ticari uygulama yazılımları ve bilgi sistemleri geliştirilmesi.

• Mevcut sistemler için destek.

• Bilgisayar dillerinin dönüştürülmesi ve/veya tercüme edilmesi.

• Uygulama programlarına kullanıcı işlevselliğinin eklenmesi.

• Sistemlerin hatalardan arındırılması.

• Mevcut yazılımın uyarlanması.

• Kullanıcı dokümantasyonunun hazırlanması.

 

Bilişim ArGe Projeleri

Yukarıda vermiş olduğumuz tanımlar doğrultusuna Yazılım ve Donanım projelerini iki ana gruba ayrılabilir.

 

1.HardwareSoftware Projeleri

Donanım projelerinde hem donanım hem de yazılımı kapsamaktadır. Basit bir örnek ile açıklamak gerekirse, son zamanlarda sıklıkla adres bulmak için kullandığımız Navigation’lar bunun için bir örnek olabilir. Şöyle ki, Uydudan sürekli olarak yayınlanan GPS (Global Positioning System) ile bilgilerini almak için geliştirilmiş olan cihaz bir donanım olarak görülebilir fakat alınan bu bilginin işlenerek anlamlı bir bilgi haline getirilip cihazda yüklü olan sayısal harita üzerinde konumlama ise bir yazılım ile gerçekleştirilecektir. Buradan anlaşılmaktadır ki, bu tip projelerde hem donanım hem de yazılım araştırma ve geliştirme faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu tip projelerde donanım tek başına bir anlam teşkil etmeyecektir.

 

2.Software Projeleri

Bu tip projeler ise mevcut donanımlar üzerinde çalıştırılacak bir yazılımın geliştirilmesi ve/veya mevcut hardware özellikleri amaca yönelik bir yazılım sisteminin tasarlanması ve uygulanmasını kapsar.

 

Bilişim Projeleri

Genelde Bilişim projeleri aşağıdaki temel iş paketlerinden oluşur.

 

1.Kavram geliştirme: Bu aşamada, proje çıktısı ürün için yapılacak olan teknik ve bilimsel araştırmaları, bu araştırma sonuçları ile proje çıktısını ürünün araştırma ve geliştirme faaliyeti ile ilişkisi kurular. Yine bu aşamada proje çıktısı için alt yapı değerlendirilmesinin yapıldığı aşamadır. Kaynakların (insan, alet teçhizat, donanım, bilgi birikimi) proje çıktısının gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin değerlendirildiği aşamadır.

 

2.Tasarım: Bu aşama eğer proje çıktısı C.1’deki belirttiğimiz hem donanım hem de yazılımı kapsar ise iki gruba ayırarak incelenebilir.

 

2.1 Donanım Tasarımı: Bu aşama proje çıktısının donanım kısmı ile ilgili olarak donanımın hedeflenen proje çıktısı için beklenen fonksiyonu yerine getirmesine yönelik faaliyetleri kapsar. Yine örneğimizden hareket edecek olursak, Navigation cihazının boyutlarının belirlendiği, iletişim protokollerinin, bu bilgileri almak için gereken kartların tasarlandığı, bağlantı şemalarının hazırlandığı, kullanılacak entegrelerin belirlendiği, PCB (Printed Circuit BoardBaskı Devre Kartı) şemalarının çizildiği aşamadır.

 

2.2 Yazılım Tasarımı: Bu aşamada proje çıktısı ürün için veya donanım için yazılımın sahip olması gereken nitelikleri belirlenerek algoritmaların çıkartılması, çalıştırılacağı donanım ile ilişkilerinin belirlendiği aşamadır. Eğer proje çıktısı C.2’deki tanımlandığı gibi sadece Yazılım ise, D.2.2 deki madde ile ilgili çalışma yapılır.

 

3.Alfa Prototip: Bu aşama eğer proje çıktısı C.1’deki belirttiğimiz hem donanım hem de yazılımı kapsar ise iki gruba ayırarak incelenebilir:

 

(Alfa Prototip İmalatı: Tasarlanan ve ilk denemelerin yapılacağı prototiptir. Amaç kullanılacak komponentlerin çalışırlığını gözlemlemek ve doğrulamaktır. Prototip aşamasında zaman ve maliyet tasarrufu sağlamak için Alfa prototipler sadece proje çıktısı ile ilgili hedeflenen başarı kriterlerini doğrulamak için görsel ve/veya ticari bir ürün haline gelmeden önce gerçekleştirilen sadece tasarımın

doğrulandığı prototiptir.)

3.1. Donanım Alfa Prototip İmalatı: Bu aşamada tasarım aşamasındaki D.2.1 deki aşamadaki çıktıların uygulamaya döküldüğü aşamadır. Tasarlanan PCB şemalarına göre kartların oluşturulması, giriş ve çıkış parametrelerine göre donanımın ortaya çıktığı aşamadır.

 

3.2 Yazılım Alfa Test: Bu aşama tasarım aşamasındaki D.2.2 de yazılım ile ilgili çıktıların yani geliştirilen algoritmaya göre D.3.1 de yapılan donanım alfa prototip ile birlikte proje çıktısının ürünün başarı kriterlerine göre, kodların, uygulamanın geliştirildiği ve test edildiği aşamadır.

 

4.Pilot Uygulama ve Beta Testler: Buaşama artık gerçekleştirilen alfa prototip imalatı ve yazılımlar geliştirilirken karşılaşılan problemlerin, bilimsel ve teknik belirsizliklerin ortadan kaldırılarak ticari ve uygulanabilir aşamaya getirildiği ve gerçek koşullarda test edildiği aşamadır.

 

Bilişim Proje Önerisi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Özel Fikirler

1. Proje önerisi mutlaka B başlığında tanımlanmış olan yenilik, özgünlük içermesi gerekmektedir.

2. Makine imalat Ar‐Ge projeleri, toplam proje önerisi bütçesinin %60‐%70 malzeme ağırlıklı olurken, bilişim projelerinde proje bütçesinin %60 ‐ %70 personel giderlerinden oluşmaktadır. Bu durumda projede yer alacak personelin proje süresi içersinde ne yapacağı ve ne kadar sürede yapacağı faaliyeti

gerçekleştirmesi gerektiği çok iyi bir şekilde, şüpheye yer vermeyecek bir biçimde tanımlanmalıdır.

3. Bilişim projelerinde yukarıdaki maddeye istinaden tüm proje süresini içeren bir proje yönetimi aşaması kullanılması tavsiye edilmektedir.

4. Makine projelerinde firma tarafından tasarımı yapılmış sistemin doğrulanması için danışmanlık hizmeti alınması uygun bulunurken, bilişim projelerinde tasarım doğrulama faaliyeti firma bünyesinde yapılması tavsiye edilmektedir.

5. Eğer proje çıktısı hem donanım hem yazılımı içermekte ise ve yazılımı farklı bir firma ve donanımı farklı bir firma gerçekleştiriyorsa bu durumu hizmet alımı olarak değil ortak proje olarak verilmesi tavsiye edilir. Türkiye’de Teknopark ve kentler içinde yoğunlukla, dışında ise sayıları giderek artan yazılım firmalarının daha çok Ar‐Ge projeleri yaparak ulusal ve uluslar arası kuruluşlara sunmaları, hem kendilerini geliştirecek hibe fonlarına sahip olarak daha çok eleman istihdamına hem de milli gelir artışına ve hizmet ihracatımızın arttırılmasına yol açacaktır. Bu tür Ar‐Ge projeleri yazarken özellikle yukarıda tanımlanan Frascati kriterlerine uyulması, bize göre büyük önem taşımaktadır. Her yazılım projesi yenilikçi ve özgün yönleri olduğu sürece bir Ar‐Ge projesi olarak görülmesi gerekmektedir. Zira geliştirilen yazılımların temel amacı bir problemi çözmek için geliştirilmiş üründür.

 

Tübitak’da onaylanan Ar-Ge projelerinde hibe oranı en fazla %75-60 oranındadır.

 

Burada yaşanan en önemli sorunlardan birisi de proje önerisi hazırlarken, projenin tanımının iyi yapılamaması Ar‐Ge sistematiğinin kurulamaması, Ar‐Ge unsurlarını ön plana çıkartılamaması ve de yeterli bir proje yönetiminin olmaması proje önerisinin destek kuruluşları tarafından reddine sebep olmaktadır.

 

  1. BİZİM DENEYİMLERİMİZE GÖRE TÜBİTAK’TA KOBİ’LERİN AYNI ANDA 3 ADET AR-GE YAZILIM PROJESİNİN YÜRÜTÜLMESİ HALİNDE ELDE EDİLECEK HİBE İLE SGK İŞVEREN DESTEĞİ, GELİR VERGİSİ STOPAJ DESTEĞİ VE AR-GE İNDİRİMİNİ İÇEREN MALİ TEŞVİKLER AÇISINDAN TEKNOKENT YA DA AR-GE MERKEZİ KURMA AVANTAJLARININ ELDE EDİLEBİLECEĞİ YÖNÜNDEDİR.  FİRMALARIN BU KONUYU DA ANALİZ ETMESİNİ ÖNERİRİZ.

 

  1. YAZILIM YAPAN ŞAHIS FİRMALARI İLE  KOLLEKTİF ŞİRKETLER MEVZUAT GEREĞİ TÜBİTAK’A DEĞİL KOSGEB’İN AR-GE VE İNOVASYON DESTEK PROGRAMINA BAŞVURARAK, AŞAĞIDAKİ DESTEKLERİ ELDE EDEBİLİRLER:

 

 

 

 

 

 

 

PROJE SÜRESİ

 

Ar-Ge ve İnovasyon Programı için en az 12 (on iki), en çok 24 (yirmi dört) ay, Program için de Kurul kararı ile 12 (on iki) aya kadar ek süre verilebilir.

 AR-GE, İNOVASYON DESTEK PROGRAMI Destek Üst Limiti (TL) DESTEK ORANI (%)
   
    % 75
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği 100.000
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği (Geri Ödemeli,2.5 yıl vadeli,8 taksitte,faizsiz kredi) 200.000
Personel Gideri Desteği 100.000
     
Proje Geliştirme  Desteği Proje Danışmanlık Desteği 25.000 % 75
Eğitim Desteği 5.000
Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği 25.000
Proje Tanıtım Desteği 5.000
Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti Desteği 15.000
Test, Analiz, Belgelendirme Desteği 25.000

 

 

  1. AR-GE PROJESİ TAMAMLANMASI SONRASI YAZILIM FİRMALARININ SERİ ÜRETİME GEÇİŞİ İLE İLGİLİ YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMLARI

 

  1. TÜBİTAK ya da KOSGEB ürün yenilik projeleri başarı ile tamamlanır ise, tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde KOSGEB’in ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMINA başvurularak prototip ürünün seri üretimi için gerekli olan ve Ar-Ge unsuru taşımayan standart makineler ve ekipmanlar yurtiçinden ve yurtdışından temin edilerek 500 bin TL.’ye kadar aşağıdaki destek unsurlarından yararlanabilirler. Bu program firmaya bir defaya mahsus olarak verilir.

 

– Destek oranı %75,Süre: 18 aydır. Mevzuatta en az süre belirtilmediği için firma alımlarını gerçekleştirebilirse proje süresi 4 aya kadar inebilir.

 

Destek Unsurları:

 

 MAKİNETEÇHİZAT, DONANIM, SARF MALZEMESİ, YAZILIM VE TASARIM GİDERLERİ DESTEĞİ

 

İşletmeye; test, analiz ve laboratuar ekipmanı ile bunlara yönelik sarf malzemesi giderleri, üretim hattı tasarım giderleri, üretime yönelik makine, teçhizat, donanım, kalıp ve yazılım giderleri için destek sağlanır.

 

Destek ödemesi yapılmadan önce, KOSGEB uzmanı işletmeyi ziyaret ederek, Ar‐Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı Tespit Tutanağını düzenler.

 

Destek kapsamında satın alınacak makine‐teçhizat yeni veya en fazla 3 (üç) yaşında olabilir.

 

Bu desteğin üst limiti; geri ödemesiz 150.000 (yüz elli bin) TL, geri ödemeli 200.000 (iki yüz bin) TL olmak üzere toplam 350.000 (üç yüz elli bin) TL’dir.

 

Geri ödemeli desteklerde, destek ödemesinin yapılabilmesi için; destek ödemesinden önce işletmeden, destek tutarı kadar, son geri ödeme tarihinden asgari 2 (iki) ay sonrasını kapsayacak şekilde Banka Teminat Mektubu alınır. Ancak işletmenin uzun süreli teminat mektubu temin edememesi halinde asgari 1 (bir) yıl süreli teminat mektubu kabul edilebilir.

 

– Geri ödemeli destekler kapsamında yapılacak geri ödemeler, proje bitiminden itibaren 6 (altı) ayı ödemesiz olmak üzere, 3 (üç)’er aylık dönemler halinde 8 (sekiz) eşit taksitte yapılır. İlk taksitin geri ödeme tarihi, 6. (altıncı) ayın bitimini takip eden ilk iş günüdür.

 

 PERSONEL GİDERİ DESTEĞİ

 

Personel Gideri Desteği, projede çalışması şartı ile yeni istihdam edilecek personel için sağlanır. Bu destek, işletmenin son 4 (dört) aylık SGK Sigortalı Hizmet Listesinde bulunmayan yeni istihdam edilecek personel veya Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih itibarı ile son 30 (otuz) gün içinde istihdam edilmiş olan personel için verilir.

 

Desteklenecek personelin sayısına, niteliğine ve destek süresine Kurul karar verir.

 

İşletmeye, personel giderleri için net ücret üzerinden aylık; meslek lisesi mezunlarına 500 (beş yüz) TL, ön lisans mezunlarına 1.000 (bin) TL, lisans mezunlarına 1.500 (bin beş yüz) TL, yüksek lisans mezunlarına 2.000 (iki bin) TL. ve doktora programı mezunlarına 2.500 (iki bin beş yüz) TL olmak üzere toplam üst limiti 100.000 (yüz bin) TL geri ödemesiz destek sağlanır. Asgari Geçim İndirimi

net ücrete dahil edilmez.

 

2. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜNLERİN YATIRIM DESTEK PROGRAMI

 

29 Nisan 2014 tarihinde ilgili Bakanlığı’n yayınlanan yönetmeliğinde,  TÜBİTAK yada KOSGEB’e Ar-Ge ve Yenilik projeleri verilip onaylanarak tamamlanırsa, prototipi yapılan ürün yada yazılımın seri üretimine geçişinde aşağıdaki desteklerden yararlanılmaktadır.

 

 Makine, Teçhizat desteği 

 

– Mikro, Küçük ölçekli KOBİ’lere seri üretim için gerekli olan yatırım tutarının %40’lık bölümünü 5 milyon TL.’ye kadar hibe olarak veriliyor.

– Orta ölçekli KOBİ’lerde ilgili oran %30 ve 5 milyon TL.

– Büyük ölçekli firmalarda ilgili oran %10 ve 5 milyon TL.

 

 Kredi faiz desteği

 

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı, 10 milyon TL.’den sonrası için %50 indirimli kredi faiz desteği,

 

 İşletme gideri desteği

 

– Yatırım tamamlandıktan sonra ki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75’i hibe olarak ödeniyor.

 

Öte yandan Ar-Ge projesini yurtdışında tamamlayıp patentini alan yabancı firmalar bölgenizde seri üretime geçiş için üretim faaliyetine başlarlarsa, yukarıdaki desteklerden yararlanabileceklerdir.

 

NOT: Firmalar makine teçhizat desteği için ya aşağıda açıklanan  Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge destek Programına ya  da Bilim,Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz.

 

 

3. TÜBİTAK  ya da KOSGEB’den ürün yeniliği ar-ge projesini gerçekleştirdikten sonra 3 yıl içinde EKONOMİ BAKANLIĞI’NA  5.bölge destekleri için  yatırım teşvik belgesi için başvuruda bulunmaktır.

 

13 Ekim 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, Bölgesel Teşvik Uygulamaları çerçevesinde desteklenen yatırım projeleri kapsamında ilave olarak istihdam edilecek personel için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı için Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır ve Mardin’in de aralarında bulunduğu 6. Bölgede “sabit yatırım tutarı oranı” kaldırılarak, tamamı 10-12 yıl süreyle Ekonomi Bakanlığı tarafından karşılanması söz konusudur.

 

Ayrıca aynı kararın 2. Maddesi ile;

 

-“h) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar” ifadesi ile TÜBİTAK ve KOSGEB AR-GE projelerinin net ve açık bir şekilde Yatırım Teşvik sistemi ile bütünleştirilebileceği belirtilmektedir. Bu şekilde 19/06/2012 tarihindeki Yatırım Teşvik kararının 17.maddesinin 1.fıkrasının h)bendindeki “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar” ibaresine açıklık getirilmektedir.

 

Ar-Ge projeleri sonucunda oluşan çıktının patent ve faydalı belgesine sahip olması yanında bundan böyle bu belgeler düzenlenmemiş olduğu durumlarda da söz konusu çıktıların üretime yönelik yatırımların TÜBİTAK’ın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı yatırım teşvik belgesine bağlanarak firmaya 5.Bölge destekleri sağlanabilecektir. Buradaki temel şart, projenin destek sürecinin Ekonomi Bakanlığı müracaat tarihinden geriye dönük olarak 3 yıl içinde başarı ile tamamlanmış olması gerekmektedir.

 

Bilindiği gibi TÜBİTAK VE KOSGEB AR-GE projelerinin tamamlanmasından sonra bu kurumlardan alınacak yatırımın tamamlandığına dair bir yazı ile, ilgili sanayi odasına ya da Ekonomi Bakanlığına başvurularak örneğin İstanbul ya da Bursa’da asgari 1 milyon TL meblağlı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamından oluşan sabit yatırım tutarı için yatırım teşvik belgesi alınarak, HER YER 5. BÖLGE SLOGANI ile aşağıdaki desteklerden yararlanılmaktadır:

 

5.BÖLGE DESTEKLERİ

 

İstanbul’da yada Bursa’da sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Ar-Ge projelerinde arsa, bina inşaat giderleri desteklenmez.

 

– Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

 

– KDV istisnası.

 

– Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

 

– Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

 

– Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

– Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %70 indirimli olarak uygulanır.  Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

 

İl: İstanbul

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2014 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2014 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

 

Not 1: Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

 

Not 2:  Yazılım Firmaları makine teçhizat desteği için ya Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge Destek Programına yada Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz.

 

4. PATENT YA DA FAYDALI MODEL UYGULAMASI İLE GETİRİLEN VERGİ İSTİSNALARI

 

06.02.2014 tarihinde TBMM kabul edilen Torba Yasası kapsamında Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda oluşan çıktılara patent ya da faydalı model alınması sonucunda elde edilen satış gelirlerine kurumlar vergisi ve KDV istisnası getirilmesi ile bizce Türkiye Ekonomisi için yenilikçi ürünlerin yeterince ticarileşmesini engelleyen yapısal sorununa mikro ve makro ağırlıklı önemli bir çözüm getirilmiştir.

 

İSTİSNALARIN ÖZÜ

 

KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 

 

6 Şubat 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilen 6518 sayılı Kanun’un 32 ve 82. maddeleri çerçevesinde 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/A maddesinden sonra gelmek üzere bir madde eklenerek Türkiye’ de gerçekleştirilen araştırma ve yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktılara ilişkin patent ya da faydalı model alınmasından sonra 01.01.2015 yılından itibaren seri üretime geçilmesi elde edilecek gelirler,  koruma süresi olan 10 yıl boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaklardır.

 

KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI

 

Türkiye’ de gerçekleştirilen Araştırma – Geliştirme ve Yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktıların satışı halinde ihracat faturası gibi KDV’siz fatura düzenlenecek olup, bize göre söz konusu imal edilen mamul ile ilgili olarak 2015 Ocak başından itibaren iade talebinde bulunabilinecektir. Bu yolla söz konusu satış gelirlerine tanınan KDV istisnası yanında  % 50 Kurumlar vergisi istisnası getirilmesi, mal alan ve satan firmalar için büyük bir avantajdır.

 

AR-GE MERKEZİ ÇALIŞAN SAYISINDA İNDİRİM

 

Söz konusu patent ya da faydalı model teşvikleri ile yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş ürünlerin üretimi artacağından, genişleyen üretim için de mühendis ve teknisyenlere gereksinim artacağından sayılarında artış olacak, bu da torba yasayla çalışan sayısı 50’den 30’a indirilen Ar-Ge merkezlerinin artışına yol açacaktır.

 

Bilindiği üzere 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik yasasına göre şimdiye kadar Ar-Ge merkezlerinde mühendis ve teknisyenden oluşan minimum 50 tam zamanlı personel istihdamı ile bu merkezlere harcama ve giderlere ilişkin % 100 Ar-Ge indirimi, personele %80, doktoralıya  %90 gelir vergisi stopaj desteği ile 5 yıl süre ile SGK işveren hissesinin yarısının alınmaması desteği ve damga vergisi istisnası uygulanmaktadır.  30 personele indirmek suretiyle özellikle orta ölçekli KOBİ’lerin de bu teşviklerden yararlanması olanağı doğmuş oldu.

Tübitak Ar-Ge Proje Formatında Köklü Değişikler

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 30 Mayıs 2014 - 10:24

TÜBİTAK’ın proje önerisi formatı önemli derecede değişmiş. Kutulardaki karakter sınırları da değişmiş, örneğin başlatılma gerekçesi çok kısalmış, tanıtım videosu eklenmesi isteniyor, literatür tarama dokuman olarak isteniyor. Risk analizi isteniyor.

Proje Teknoloji düzeyi (AB projelerinden  esinlenilmiş. Tekniğin/Teknolojinin Bilinen Güncel Durumu (“State-of-the-Art”) gibi. İş paketleri değişmiş.Proje çıktısının ticari boyutuna önem verilmiş.Bence çok daha etkin ve özelleşmiş bilgi ve sonuç odaklı bir format olmuş.Bence projenin bilimsel yöntem  yönüne özel önem verilmiş.Projenin bilimsel,teknolojik ve mali yönleri ile ilgili temel bir kitap olarak bizim ar-ge kitabı önerilebilir. 

Konu ile ilgili detayları içeren kitabımıza ulaşmak için TIKLAYINIZ

Ar-Ge ve Yenilik faaliyetleri ile hibe fonları konularına 1969-1974 yılları arasında Viyana “Hochschule für Welthandel” şimdiki ismi “Wirtschaftsüniversitaet”teki Türkiye – Avrupa Topluluğu ilişkileri doktora çalışmalarıyla başladım. Türkiye’ye döndüğümde İstanbul Ticaret Odası ve Marmara Üniversitesi’ndeki çalışmalarımda bu konuyla ilgilenmeye devam ettim. Bununla birlikte 2007 yılından itibaren Ar-Ge (Araştırma ve Deneysel Geliştirme ya da daha sıkça kullanıldığı gibi Araştırma ve Geliştirme) harcama ve giderlerinin YMM (Yeminli Mali Müşavir) tarafından denetlenme ve tasdik işlemlerinin uygulamaya geçilmesiyle birlikte TÜBİTAK-TEYDEB (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu-Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı) projelerine odaklanmayı sürdürdüm. AVRUPA BİRLİĞİ araştırma ve yenilik projeleriyle Brüksel’deki iş ortağım Sayın Leonardo Piccinetti ile araştırma alanımı genişlettim ve halen de devam ediyorum.

Bu çalışmalarım esnasında haftada ortalama tekil ya da seminerler halinde en az 10 imalatçı ve yazılımcı ile bir araya gelerek, ihtiyaç ve sorunları belirlemeyi, bilimsel yönteme göre çözümler bulmaya çalışıyorum. Elinizdeki bu kitabın kaynağı hem varsayım ve model oluşturma hem de ileri sürülen tahmin ya da varsayımın doğruluğu için sınanmasında, büyük ölçüde piyasa olmuştur. Bununla birlikte hipotez, model oluşturmada özellikle TÜBİTAK –TEYDEB, KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), AVRUPA BİRLİĞİ 7.ÇERÇEVE PROGRAMI dokümanları ile K.R.POPPER’in eserlerinden ve İrlanda’lı yazar G.B. SHAW’ın ünlü sözlerinden büyük ölçüde yararlanılmıştır. Spesifik yararlandığımız kaynaklar ise kitap içinde belirtilmiştir.

Kuşkusuz Ar-Ge ve Yenilik çalışmaları bir ekip işi. Bu bağlamda bu kitabın pilot tesis ve yazılım bölümün oluşturulmasında Makine ve Ar-Ge Mühendisi Sayın Selim Kürtünlü’nden; ürün ve süreç Ar-Ge ve Yenilik projelerinin yazılmasında Endüstri ve Ar-Ge Mühendisi Sayın Hakan Dedeoğlu’ndan; ortak proje ve ithal yönlü Ar-Ge çalışmalarının oluşturulmasında Ar-Ge Projeleri Uzmanı Sayın Serkan Bağrıaçık’dan, Ar-Ge muhasebesi konusunda SMMM Sayın Mihraç Sarı’dan, Mali Raporlama konusunda Mali Raporlama Uzmanları Sayın Gülçin Gökçeyrek ve Sayın Buse Kabal’dan, özellikle TÜBİTAK ve Avrupa

Birliği ortak projelerde büyük önem taşıyan fikri mülkiyet haklarına ilişkin sözleşmeler konusunda Sayın Av. Tuğçe Bağrıaçık’dan ve AB projeleri konusunda Sayın Leonardo Piccinetti’den çok destek aldım. Ayrıca neredeyse her gün Ar-Ge ve Yenilik konularında yazılar yazarak yayınlayan “muhasebeden.com” sitesine de çok teşekkür ederim, onlar sayesinde gece gündüz yazılar yazma ihtiyacını hissettim, motive oldum ve bu kitabın alt yapısı oluştu.

Kitabın tasarımında; ilkin araştırma ve yenilik terimleri için literatür taraması yapılmış, özellikle FRASCATİ ve OSLO Kılavuzları incelenmiş, proje yazmanın bilimsel şeması ortaya konulmaya çalışılmış ve bu bilgiler ışığında TÜBİTAK-TEYDEB Ar-Ge ve yenilik projelerinin bilimsel yönteme göre yazılması, onaydan sonraki teknik ve mali raporlamasının önemli boyutları ele alınmıştır. Bilgilerimizin pekişmesi ve sınanması için de onaylanan bir TÜBİTAK projesinin bütün dokümanları sunulmuştur. TÜBİTAK araştırma ve yenilik projeleri konusunda edinilen kuramsal ve pratik bilgiler ışığında AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’nin 7.Çerçeve Programı (7.ÇP) ile 1 Ocak 2014 başında yürürlüğe girecek HORİZON 2020 (H2020) Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı anlatılarak, en azından bir AB projesi nasıl yazılır sorusuna yanıt olarak örnek bir AB Ar-Ge projesine İngilizce ve Türkçe olarak yer verilmiştir. Daha sonraki çalışmalarımızda AB projelerinin değerlendirme ve mali raporlama konularında da bilgiler verilecektir.

Bu kitabın temel amacı, Ar-Ge ve Yenilik konusundaki farkındalığımızı artırarak daha çok ulusal ve uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik projelerine katılımın sağlanmasına katkıda bulunmaktır. Kitaptaki bilgiler, çoklukla saha çalışmalarından elde ettiğimiz bilgiler olup, doğrulukları uygulamalar ile sınanmıştır. Bununla birlikte bu bilgiler geçici bilgiler olup, daha doğru ve açıklayıcı bilgilere yerini bırakacaktır. Bilgimizle beraber bilgisizliğimiz de artacağından her zaman cevaplarımızdan çok sorularımız olacaktır, başka bir deyişle bilgi sonlu, sorunlar sonsuzdur. Bilimsel gelişme, hataların ve yanılgıların ortadan kaldırılmasıyla gerçekleştiğinden lütfen bu kitaptaki bilgilerin doğruluğunu uygulamalarla Sizler de sınayarak, bulduğunuz hataları bize bildirerek, bizim gelişmemize yardımcı olmanızı rica ediyoruz.

Kitap Hakkında Bazı Yorumlar

* ” Kitap çok güzel, akıcı bir dil kullanılmış. Örneklerin olması anlaşılmayı kolaylaştırıyor. Emeği geçenlere teşekkürler.

Kolay gelsin ”

 

 

* ” Çok değerli bir hoca, kitabı hediye olmasa da zaten edinilmesi gereken bir kaynak kitap. Bir proje yöneticisi olarak bu ülke insanının hiç bilmediği ve öğrenmek istemediği, farkında olmadığı şey, proje tanımı yapmak ve yazmak ve yönetmeye çalışmaktır. Bu nedenle AB kaynaklarından proje yaparak faydalanamayız, çerçeve proğramlara TC’nin yaptığı katkıları biz değil Avrupalılar kullanır.. Esasen kendimiz ve hayatımız da bir projedir ve bir proje gibi tasarlanabilir ve uygulamaya geçilebilir ve yönetilebilir… ”

 

* ” Çok Önemli Bir Boşluğu Dolduracağından Hiç Şüphem Yok. Özellikle Örnekler yeni projelerin hazırlanmasında ve raporların düzenlenmesinde yol gösterici olacaktır. “

Türkiye’deki Serbest Bölge Üretim, Bilgisayar ve Yazılım Firmalarının Ar-Ge ve Yenilik Eksenli Büyüme Modelleri

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 29 Mayıs 2014 - 9:56

İstanbul Çorlu’daki  Avrupa Serbest Bölgesindeki makine imalat, elektrik sistemleri, orman ürünleri, bilgisayar, kozmetik ve tekstil ürünleri imalatı ile uğraşan firmalara “Ar-Ge ve Yenilik Eksenli Büyüme Modelleri” konusunda Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK tarafından 27.05.2014 tarihinde bir seminer verilmiştir. Seminerde Örneklerle Uygulamalı TÜBİTAK, KOSGEB, Sanayi ve Ekonomi Bakanlıkları  Ar-Ge ve Yatırım destekleri ile EUREKA ve H2020 Ar-Ge ve Yenilik projeleri hakkında bilgi verilmiştir.

 

serbest-bolge-seminer

 

Konuyla ilgili özelleşmiş bilgileri içeren Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK’ın “TÜRKİYE’DEKİ SERBEST BÖLGE ÜRETİM, BİLGİSAYAR VE YAZILIM FİRMALARININ AR-GE VE YENİLİK EKSENLİ BÜYÜME MODELLERİ”  isimli makalesi aşağıda yer almaktadır.

 

TÜRKİYE’DEKİ SERBEST BÖLGE ÜRETİM, BİLGİSAYAR VE YAZILIM FİRMALARININ AR-GE VE YENİLİK EKSENLİ BÜYÜME MODELLERİ

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

Gülçin GÖKÇEYREK & Buse ARSLAN
Ar-Ge ve Yenilik Mali Rapor Uzmanları

 

 

 

SERBEST BÖLGEDEKİ FİRMALARIN SORUNLARI

 

Türkiye’de halen faaliyette bulunan 19 Serbest Bölgede üretim ruhsatı almış yerli 669 firma, yabancı 183 firma, toplamda 852 firma imalat ve yazılım alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Bu firmalara Serbest Bölgeler Kanunu’ndan tanınan mali avantajlar şöyledir:

 

‐ %100 Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Muafiyeti

– Bölgeye mal ve hizmet girişlerinde KDV, Gümrük vergisi, KKDF muafiyeti ile bölgeden çıkışlarda KDV muafiyeti,

‐ Gelir Vergisi Muhtasar Stopaj Muafiyeti: Ürettiği ürünlerin en az %85’ini Türkiye harici ülkelere satan üretim ruhsatı sahibi firmalar, çalışanları için ödedikleri maaşları üzerindeki gelir vergisinden %100 muaftırlar.

 

Bu firmalar küresel rekabetle baş etmek zorundadırlar. Ürün ve süreç yenilikleri için araştırma ve geliştirme hibe fonlarına ihtiyaçları vardır. SGK İşveren Prim Payı desteği yanında, gelir vergisi stopaj teşviki ile desteklenmesi gerekmektedir.

 

Bilindiği gibi yıllık %85 ihracat şartının devamlı altında kalarak muhtasar muafiyetinden yararlanamayan ya da bu oranı tutturacağını öngörüp de muhtasar gelir vergisi stopajı ödemesini tecil ettirdiği halde, oranın altında kalması halinde cezalı ödeme yapılması gibi sorunları bulunmaktadır. Ayrıca, Ar-Ge ve Yenilik faaliyetleri ile prototip imalatı yapılan bir ürünün seri üretimi için ek yatırım teşviklerine ihtiyaçları olduklarını gözlemledik.

 

Biz aşağıdaki analizimizde mali teşvikleri tamamlayıcı nitelikte ağırlıklı olarak hibe desteklerinden söz edeceğiz. Analizimizin bilimsel alt yapısı için hem uygulamadan veriler alarak model oluşturduk, hem de modelimizin öngörüsünü uygulama ile sınayarak, gerçeklerle örtüştüğünü gördük.

 

BÜYÜME MODELLERİ

 

Modelimizin kurgusu için “durumsal koşullar”a bir örnek: Serbest Bölgedeki bir firma LPG tüpleri için kendinden kapanan ve elle kumandalı valfler ve regülatörler üreterek, tamamını yurt dışına ihraç etmektedir. Firmada bulunan mevcut üretim tezgâhlarının çoğunluğu eski teknoloji, sık arızalanan ve ayar tutturması ve koruması zor tezgâhlardır. Mevcut tezgâhlarda dünya çapındaki firmaların üretim hızlarına ve hassasiyetlerine yetişilememektedir. Bu durumda firma hem mevcut üründe hem de üretim hattında yenilik için Ar‐Ge çalışması yapmaya karar veriyor. “Çift Yönlü İşleme Ve Tur Kontrollü LPG Valf Volanı Prototip imalatı İçin 10 İstasyonlu Transfer Tezgâhı Tasarımı ve Geliştirilmesi” proje adı ile Ar‐Ge faaliyetine başlanıyor.

 

Bu verilerden hareketle büyüme modelimizin aşamalarını analiz edelim

 

1. X Valf firması geliştireceği yeni ürün için gereksinim duyduğu özel makineyi makine imalat tecrübesi ve personel alt yapısı ile kendisi yapabiliyor ise TÜBİTAK’a ürün ve süreç Ar‐Ge projesi vererek, KOBİ ise %75’e kadar, Büyük firma ise %60’a kadar hibe alabilmektedir. 5746 sayılı Ar‐Ge Kanununun sağladığı ek SGK ve %80 muhtasar muafiyeti yoluyla proje maliyetini önemli ölçüde fon ve mali teşviklerle karşılayabilmektedir.

 

2. Eğer X valf firması, geliştireceği prototip ürünün performans parametrelerine göre teknik özelliklerini ve fonksiyonlarını belirlediği makinenin tasarımını bizzat kendisi firma bünyesinde yapıp geliştirerek imalat çizimlerine göre makine parçalarını firma dışından yurtiçi ya da yurtdışı makine imalatçı firmalardan tedarik ettiğinde, ürün yeniliği yanında makine Ar‐Ge’si harcamalarının %40 ‐ 75 bandı arasında hibe alabilmektedir. Makine parça ve ünitelerinin bölgeye girişinde “serbest bölge işlem formunda” Ar-Ge projesindeki malzeme dökümleri ile örtüşmesine dikkat etmek gerekir.  Bölge içinde makine parçalarının montajını yapacak alt yapı yoksa bu işlemi “geçici kabul” yoluyla Türkiye’deki uygun bir imalatçı firmaya yaptırabilmektedir. TÜBİTAK, personel ödemelerini dolar bazında tam ödenmek koşuluyla kabul etmektedir.

 

3. İlgili firma 1. ve 2.aşama için TÜBİTAK yanında yenilik fikirleri için KOSGEB’in Ar-Ge ve İnovasyon programına da başvurarak, 500.000 TL’ye kadar geri ödemesiz ve ödemeli aşağıdaki destekleri alabilmektedir. Özellikle bölgedeki şahıs ve kollektif şirketler TÜBİTAK mevzuatı gereği ancak KOSGEB’e başvurabilmektedirler.

 

PROJE SÜRESİ

 

Ar-Ge ve İnovasyon Programı için en az 12 (on iki), en çok 24 (yirmi dört) ay,

Program için de Kurul kararı ile 12 (on iki) aya kadar ek süre verilebilir.

 AR-GE, İNOVASYON DESTEK PROGRAMI Destek Üst Limiti (TL) DESTEK ORANI (%)
   
    % 75
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği 100.000
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği (Geri Ödemeli,2.5 yıl vadeli,8 taksitte,faizsiz kredi) 200.000
Personel Gideri Desteği 100.000
     
Proje Geliştirme  Desteği Proje Danışmanlık Desteği 25.000 % 75
Eğitim Desteği 5.000
Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği 25.000
Proje Tanıtım Desteği 5.000
Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti Desteği 15.000
Test, Analiz, Belgelendirme Desteği 25.000

 

Firmalar, pekala ürün yeniliği olarak örneğin özgün bir makine yapabilirler, bunun için malzeme ağırlıklı çalışırlar, ürün imalatı için de pekala alet/teçhizat/yazılım ve hizmet alımını da projeye dahil edebilirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus, aynı alet/teçhizat/ yazılım ihtiyacı için geri ödemeli ve geri ödemesiz desteği birlikte kullanma imkânı olmayıp, ayrı ayrı ihtiyaç için ayrı kullanılmasıdır.

 

 

4. X Valf firmasının yeni tip volan üretimi için özel bir makine, prese ya da lazer kesiciye ihtiyacı var, bu makineyi yurt içindeki makine imalatçısı ile ortak Ar‐Ge projesi yaparsa, makine alım bedelini ortalama %60’lara kadar düşürmek mümkün. 5746 sayılı Ar‐Ge Kanununun sağladığı ek SGK, stopaj desteği yoluyla maliyeti daha da düşürmek olasıdır.

 

5. X Valf firması Ar‐Ge’sini yaptığı yeni tip volanın seri üretimine geçmek için pres, kalıp, lazer kesici gibi standart makine ve ekipmana ihtiyacı var ise, bu kez TÜBİTAK’tan ya da KOSGEB’den  aldığı Ar‐Ge projesinin tamamlandığına dair bir yazı ile bir yıl içinde KOSGEB’in ENDÜSTRİYEL Uygulama programına bir defaya mahsus  başvurarak, yaklaşık 500 bin TL’ye kadar aşağıdaki  teşviklerden yararlanabilmektedir:

 

– Destek oranı %75,Süre: 18 aydır. Mevzuatta en az süre belirtilmediği için firma alımlarını gerçekleştirebilirse proje süresi 4 aya kadar inebilir.

 

Destek Unsurları:

 

 MAKİNETEÇHİZAT, DONANIM, SARF MALZEMESİ, YAZILIM VE TASARIM GİDERLERİ DESTEĞİ

 

İşletmeye; test, analiz ve laboratuar ekipmanı ile bunlara yönelik sarf malzemesi giderleri, üretim hattı tasarım giderleri, üretime yönelik makine, teçhizat, donanım, kalıp ve yazılım giderleri için destek sağlanır.

 

Destek ödemesi yapılmadan önce, KOSGEB uzmanı işletmeyi ziyaret ederek, Ar‐Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı Tespit Tutanağını düzenler.

 

Destek kapsamında satın alınacak makine‐teçhizat yeni veya en fazla 3 (üç) yaşında olabilir.

 

Bu desteğin üst limiti; geri ödemesiz 150.000 (yüz elli bin) TL, geri ödemeli 200.000 (iki yüz bin) TL olmak üzere toplam 350.000 (üç yüz elli bin) TL’dir.

 

Geri ödemeli desteklerde, destek ödemesinin yapılabilmesi için; destek ödemesinden önce işletmeden, destek tutarı kadar, son geri ödeme tarihinden asgari 2 (iki) ay sonrasını kapsayacak şekilde Banka Teminat Mektubu alınır. Ancak işletmenin uzun süreli teminat mektubu temin edememesi halinde asgari 1 (bir) yıl süreli teminat mektubu kabul edilebilir.

 

– Geri ödemeli destekler kapsamında yapılacak geri ödemeler, proje bitiminden itibaren 6 (altı) ayı ödemesiz olmak üzere, 3 (üç)’er aylık dönemler halinde 8 (sekiz) eşit taksitte yapılır. İlk taksitin geri ödeme tarihi, 6. (altıncı) ayın bitimini takip eden ilk iş günüdür.

 

 PERSONEL GİDERİ DESTEĞİ

 

Personel Gideri Desteği, projede çalışması şartı ile yeni istihdam edilecek personel için sağlanır. Bu destek, işletmenin son 4 (dört) aylık SGK Sigortalı Hizmet Listesinde bulunmayan yeni istihdam edilecek personel veya Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih itibarı ile son 30 (otuz) gün içinde istihdam edilmiş olan personel için verilir.

 

Desteklenecek personelin sayısına, niteliğine ve destek süresine Kurul karar verir.

 

İşletmeye, personel giderleri için net ücret üzerinden aylık; meslek lisesi mezunlarına 500 (beş yüz) TL, ön lisans mezunlarına 1.000 (bin) TL, lisans mezunlarına 1.500 (bin beş yüz) TL, yüksek lisans mezunlarına 2.000 (iki bin) TL. ve doktora programı mezunlarına 2.500 (iki bin beş yüz) TL olmak üzere toplam üst limiti 100.000 (yüz bin) TL geri ödemesiz destek sağlanır. Asgari Geçim İndirimi

net ücrete dahil edilmez.

 

  1. . X Valf firması Ar‐Ge’sini yaptığı yeni tip volanın seri üretimine geçmek için makine parkına ihtiyacı var ve bunun bir kısmını hibe ile karşılamak istiyorsa, bu durumda “ BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ  BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜNLERİN YATIRIM DESTEK PROGRAMI “ na başvurur. 29 Nisan 2014 tarihinde ilgili Bakanlığı’n yayınlanan yönetmeliğinde, TÜBİTAK yada KOSGEB’e Ar-Ge ve Yenilik projeleri verilip onaylanarak tamamlanırsa, prototipi yapılan ürün yada yazılımın seri üretimine geçişinde aşağıdaki desteklerden yararlanılmaktadır:

 

 Makine, Teçhizat desteği 

 

– Mikro, Küçük ölçekli KOBİ’lere seri üretim için gerekli olan yatırım tutarının %40’lık bölümünü 5 milyon TL.’ye kadar hibe olarak veriliyor.

– Orta ölçekli KOBİ’lerde ilgili oran %30 ve 5 milyon TL.

– Büyük ölçekli firmalarda ilgili oran %10 ve 5 milyon TL.

 

 Kredi faiz desteği

 

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı, 10 milyon TL.’den sonrası için %50 indirimli kredi faiz desteği,

 

 İşletme gideri desteği

 

– Yatırım tamamlandıktan sonra ki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75’i hibe olarak ödeniyor.

 

  1. Serbest bölgedeki firmalar ar-ge projesi ile prototipi tamamlanmış ürünün seri üretimi için gerekli olan makine teçhizat desteği için 6.adımda anlattığımız Sanayi Bakanlığı’nın destekleri yerine aşağıda açıklanan EKONOMİ BAKANLIĞI’nın 5. Bölge teşvik belgesine başvurabilir ( Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvurulamaz):

 

– X Valf firması Ar‐Ge’sini yaptığı yeni tip volan için Serbest Bölgede fabrikasyon imalata geçmek istediğinde Ekonomi Bakanlığına 3 yıl içinde TÜBİTAK yada KOSGEB Ar-Ge projesi tamamlandığına dair bir yazı ile başvurarak aşağıdaki 5. Bölge desteklerine kavuşabilmektedir:  Serbest Bölgede sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor. Sabit yatırım tutarı: Arazi‐arsa, bina‐inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır.

 

‐ Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında (Bu destek Serbest Bölge Kanunu’ndan zaten karşılandığından, Yatırım teşvikinin bu kısmına ihtiyaç yoktur).

 

‐ KDV istisnası (ihtiyaç yoktur).

 

Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

 

Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6‐7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

 

‐ Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir (ihtiyaç yoktur)

 

‐ Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %70 indirimli olarak uygulanır (ihtiyaç yoktur).

 

8. Eğer X Valf firması, yeni valf üretimi için Avrupa’dan yeni teknoloji ve özgün makine alım ihtiyacı varsa, Avrupalı bir ortakla ortak Ar‐Ge projelerine yönelerek yeni ürün ve makine maliyetini  EUREKA hibe fonları ile düşürülmektedir.

 

9. Ar‐Ge ye önem veren KOBİ statüsündeki Türk ve Avrupalı makine imalatçıları arasındaki ortak Ar‐Ge projeleri için de, EUROSTARS hibe fonları bulunmaktadır ve bu programda kullanılmaya hazır Eureka programı gibi kullanılmayan ve fark edilmeyen fon kaynağı bulunmaktadır.

 

10. Eğer X Valf firması yeni bir ürün için özel bir makine teknolojisine ihtiyacı var ise, bu kez Avrupalı en az 5 ortakla beraber Avrupa Birliğinin Ar‐Ge fon programı olan H2020 Araştırma ve Yenilik programına katılarak yenilik faaliyetleri için hem fon sağlamakta hem de teknoloji transferi yapmaktadır.

 

Tübitak Ar-Ge Projesi Bütçesi Hazırlayan MALİ MÜŞAVİRLERİN Dikkatine!..

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 28 Mayıs 2014 - 8:07

TÜBİTAK AR-GE PROJESİ  BÜTÇESİ HAZIRLAYANLARIN DİKKATİNE!..

 

 AR-GE PROJESİ YAZARKEN  VE MALİ RAPOR DÜZENLERKEN BÜTÇE KALEMLERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KRİTİK ESASLAR

 

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

Gülçin GÖKÇEYREK & Buse ASLAN
Ar-Ge ve Yenilik Mali Rapor Uzmanları

 

TÜBİTAK Ar-Ge ve Yenilik Projelerinde amaç ve hedefler belirlendikten ve bunlara ulaştıracak faaliyetler açıklandıktan sonra bu faaliyetlerin yerine getirilmesine ilişkin kaynakların yani bütçenin belirlenmesine sıra gelmektedir. Aşağıda hem öngörü hem de gerçekleşme aşamasında bütçe kalemlerinin tecrübelerimize göre önemli olan hususlar yer almaktadır.

 

A-     PERSONEL GİDERLERİ

 

ü      Proje Önerisinde Personel Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

TÜBİTAK projelerinde personel giderlerini doldurulurken proje başlangıç tarihinden önceki altı ay dikkate alınarak, brüt ücret, SGK işveren payı, SGK işveren işsizlik payı, varsa ikramiye tutarları yazılarak ortalama aylık maliyeti bulunmaktadır (ortaklarda bir aylık giriş yapılıyor).

 

ü      Adam/Ay Oranı Nedir? Uygulamada adam/ay oranı ne olmalıdır?

Projede görev alan personel diğer üretim faaliyetlerinde de çalıştığından adam/ay oranlarını gerçek ile uyumlu olarak, abartılmadan yazılması gerekir. Bize göre proje yürütücüsü adam/ay oranı 0,40’ı geçmemeli, diğerleri ise 0,20 ila 0,30 arasında olmalı, her şekilde birden fazla proje gerçekleştiriyor ise personel başına adam/ay oranı (1) geçmemesine dikkat edilmelidir.

 

ü      Mali Raporda personel giderleri nasıl hesaplanır?

TÜBİTAK mevzuatına göre personel giderleri hesaplanırken, aylık olarak G011-A formu dolduruluyor. Bu formda ilgili personelin Adı / Soyadı, SGK çalışılan gün sayısı, brüt ücreti, SGK İşveren Payı, SGK İşveren İşsizlik Payı varsa İkramiyesi yazılıyor. Daha sonra 5510 Sayılı Kanun kapsamında 5 puanlık düşüş yapılıyor, 5746 Sayılı Kanun kapsamında %50 SGK İşveren Payı düşülüp, gelir stopaj teşviki ve damga vergisi istisnası düşülerek maliyet hesabı yapılmaktadır. Daha sonra G011-B formuna ilgili aylara ait maliyetler aktarılarak ortalama aylık maliyet tutarları bulunmaktadır. G011-C formunda ise ilgili personelin işe giriş tarihi, öğrenim durumları, lisans mezunlarının mezuniyet tarihleri, proje başvuru tarihi ile mezuniyeti arasında geçen süre yazılıyor. İlgili dönem asgari brüt ücret ve öğrenim durumlarına göre brüt asgari ücret kat sayıları hesaplanarak G011-B formundaki ortalama aylık maliyet ile mukayesesi yapılarak hangisi düşük ise G011 formuna aktarılıyor. G011 formunda ise proje önerisinde yazılan ve TÜBİTAK’ın kabul etmiş olduğu adam/ay oranlarına göre ve çalışılan iş paketlerindeki çalışma sürelerine göre maliyetleri bulunmaktadır.

 

ü      Personel Ödemelerinde Dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Personel ödemeleri mutlaka bankadan yapılması gerekiyor. Ücret ödemelerinin birebir bordroyla aynı olması söz konusu olup, bir lira bile eksik olmamalı. İlgili ayda/aylarda herhangi bir personelin net ücretinin kısmi olarak ödenmesi durumunda o personelin ilgili aya ait ücretinin tamamı desteklenmez. Ancak bu durum nedeniyle destek kapsamı dışında bırakılan söz konusu maliyetin tamamının banka kanalıyla ödenmesi durumunda daha sonraki dönemlerde kuruluş tarafından yeniden talep edilebilir (Tavsiye etmesek ise de mevzuatta Net ücretin bir kısmının kasadan bir kısmının da bankadan ödenmesi halinde sadece kasadan yapılan ödeme kapsam dışı bırakılacak, bankadan yapılan ödeme ilgili dönemde beyan edilecektir. Kasadan yapılan ücret ödemeleri gerek ilgili dönemde gerekse sonraki dönemlerde beyan edilmeyecek, beyan edilse dahi desteklenmeyecektir).

 

ü      Proje Personelinde değişiklik söz konusu olduğunda yapılması gereken işlemler nelerdir?

Proje kapsamında görev alan personel ile ilgili herhangi bir değişiklik, işten ayrılma yerine başka bir personel istihdam edilmesi halinde raporun ekine yeni projeye dahil olanın CV’si, öğrenim durumunu gösteren diploma fotokopisi ile beraber AGY300-301 Dönem raporunda belirtilerek TÜBİTAK’a gönderilmelidir.

Proje başvuru tarihinden sonra projeye dâhil olan ve/veya eğitim durumu değişen personelin ortalama aylık maliyetinin hesaplanması; Personelin eğitim durumu değişikliğe uğrarsa G011-C formundaki ilgili dönemde uygulanacak sınırlar yeni eğitim durumuna göre aşağıda belirtildiği şekilde revize edilecektir:

• Proje başvuru tarihi veya projeye dâhil olduğu dönemin son günü itibariyle lise ve altı mezunu olup, bu tarihten sonra ve proje süresi içinde ön lisans mezunu olanlar için, ilgili dönemdeki brüt asgari ücretin dört (4) katı,

• Proje başvuru tarihi veya projeye dâhil olduğu dönemin son günü itibariyle ön lisans veya altı mezunu olup, bu tarihten sonra ve proje süresi içinde lisans veya yüksek lisans mezunu olanlar için, ilgili dönemdeki brüt asgari ücretin altı (6) katı,

• Proje başvuru tarihi veya projeye dâhil olduğu dönemin son günü itibariyle lisans veya yüksek lisans mezunu olup, bu tarihten sonra ve proje süresi içinde proje konusu uzmanlık alanlarından herhangi birisinde doktora derecesine sahip olan personel için ise ilgili dönemdeki brüt asgari ücretin oniki (12) katı yazılmalıdır.

 

ü      Şirket Ortakları projede görev alıyor mu?

Projelerde sigortalı veya Bağ-Kurlu çalışan ortakların projede görev alması için; projede görev aldığına dair Geçici proje numarası ve proje adı yazılarak Genel Kurul Toplantı Tutanağı gerekiyor. Projede gösterilen ortakların maliyetleri, Genel Kurul Toplantı tutanağının alınıp, noter tasdiki yapıldığı tarihten itibaren geçerlilik kazanmakta, geçmiş aylara ait ortakların maliyeti dikkate alınmamaktadır.

 

ü      Ar-Ge projesinde görev alan bir personel başka desteklerden faydalanıyor mu?

Ar-Ge projesinde görev alan bir personel başka bir kamu kuruluşundan aynı anda destek alamaz. Örneğin TÜBİTAK Ar-Ge projesinde görev alan personel aynı anda KOSGEB’in nitelikli eleman desteğinden yararlanamaz. Bize göre, böyle bir durum söz konusu olduğunda projenin gerçekleşmesi açısında projede gösterilmeli, bununla birlikte TÜBİTAK projesindeki personel maliyeti kapsam dışına alınmalıdır.

 

ü      7500 TL Teşvik Primi Almanın Süreç Adımları Nelerdir?

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı uygulama esaslarının 10/4 maddesi ile 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı uygulama esaslarının 10/2 maddesinde, proje ekibinde yer alan ancak şirket ortağı ya da yönetim kurulu üyesi olmayan ve proje süresince firmada çalışmış olması koşuluyla proje ekibinde yer alan fikir sahibi araştırmacıya teşvik ödülü verilebileceği, birden fazla fikir sahibi araştırmacı olması halinde bu ödülün paylaşılabileceği belirtilmektedir. Bu mevzuat hükmüne göre online ile proje önerilerini TÜBİTAK’a geçmeden önce personel bilgileri formu doldurulurken “bu personel proje fikir sahibidir” diye bir seçenek var, onun işaretlenmesi gerekiyor. Bu talep üzerine TÜBİTAK Komitesi karar verirse, fikir sahibi araştırmacının teşvik ödülü alabileceği destek karar yazısında belirtiliyor. Projenin dönem raporları verilip, proje başarı ile tamamlandıktan sonra yukarıdaki YMM onaylı yazılar ile araştırmacının banka hesap bilgileri TÜBİTAK’a bildirilerek, havale yapılıyor. Bu destek fikir sahibine verilmektedir.

 

B-     MALZEME GİDERLERİ

 

ü      Malzeme alımlarında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

TUBİTAK’ın onaylanan Ar-Ge projelerindeki tahmini malzeme gider kalemleri ile faturalar arasında ilişki kurulmadığı, kurulsa bile malzeme cins ve miktarlarında farklılıklar olduğu, bu farklılığın gerekçeleriyle beraber anlatılmadığı, bu yüzden destek kapsamı dışına alınabildiğini gözlemlemekteyiz. İlgili kalemlerdeki farklılıkların gerekçeleriyle beraber Teknik Rapor hazırlanırken sapmalar bölümünde açıklanması gerekmektedir.

 

ü      Proje Önerisinde yer almayıp daha sonra projeye dahil edilen malzeme kalemleri olabilir, bu bu durumda ne yapılması gerekiyor?

İlave malzeme kalemleri G016 Malzeme giderleri formunda ilgili sıra numarası yerine ilave olarak belirtilip yazılabilir. Bu ilave gider kalemleri ile ilgili olarak Teknik Rapor hazırlanırken sapmalar bölümünde bu giderlerin gerekçelendirmeleriyle birlikte yazıldığında gelen hakeme de ilgili açıklama yapıldığında bir sorun olmayacağı kanısındayız.

 

ü      Proje Önerisindeki malzeme giderleri maliyet formunda yazılan bazı malzemeleri stokta yer almaktadır. Stokta bulunan malzemeler proje maliyetinde kullanabilir mi?

Proje başlangıç tarihinden önceki malzeme kalemleri G016 A formunda stoktan kullanılan malzeme olarak tanımlanıyor. Ancak buraya yazılan malzeme giderlerinin proje süresi içerisinde muhasebe hesap planında 150 stok hesabından 750 Ar-Ge gideri maliyet hesabına gittiğinin sarf fişleri ve muavin dökümlerini göstermek gerekmektedir, aksi halde reddediliyor.

 

ü      Malzeme giderlerini ödemede kaç yöntem var? Hangisi firmalara uygun?

Malzeme alımlarına ilişkin ödemelerin YMM Raporu yazılıncaya kadar tercihli olarak fatura bazında açıklama kısmına fatura tarih/no yazılarak aynı tutarda yapılmış olması gerekir. Cari hesap yoluyla ödemelerde eski hesap bakiyesinin kapanma zorunluluğu vardır. Fatura bazlı ödemelerde bu zorunluluk yoktur. Ödemelerin çekle yapılmasında bizce mutlaka firmanın kendi çeki kullanılmalı (müşteri çeki kullanmak zorunda kalırsak, tam cirolu olmalı, kullandığımız çek ürünümüzü sattığımız müşteriye ait ise müşterinin bankasından banka teyidi alınması şart, aksi halde kapsam dışı).  Ayrıca, çek ile yapılan ödemelerde çeklerin vade tarihleri rapor tarihinden sonraya isabet ediyorsa ilgili harcama ve gider hibe kapsamı dışına alınıyor (Projenin son raporu ise telafisi yok, ara dönem raporu ise bir sonraki dönemde ödeme yapılırsa destek kapsamına girebiliyor).

 

ü      Ödemesi kısmi yapılan giderler destek kapsamına alınıyor mu?

Malzeme giderlerinde eksik ödeme halinde ödenen tutardan önce KDV’nin tamamı düşülüyor, geri kalan tutar hibe matrahına tabi tutuluyor.

 

 

C-     ALET/TEÇHİZAT/YAZILIM/YAYIN GİDERLERİ

 

ü      Alet/Teçhizat/Yazılım/Yayın Giderlerinde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Yurt dışından alımı yapılan Alet / Teçhizat / Yazılım giderlerine ait harcama ve gider belgesinin proje destek başlangıç tarihinden en fazla üç ay önce düzenlenmiş olması ve projenin destek kapsamı içerisinde değerlendirilmesi durumunda, bu giderler desteklenebilmektedir. TÜBİTAK alet, teçhizat, yazılım ve program alımında bu alımların bedellerinin tamamını (oransal destek hariç) hibe matrahına dahil edilmesine imkan tanıdığından ve YMM tarafından onaylandığından ötürü, tamamı Ar-Ge gideri olarak firma tarafından geçici vergi ve kurumlar vergisi matrahından düşülürken, Ar-Ge kanunu sadece proje süresince kullanıldığı süreye isabet eden itfa ya da amortismanı kabul ettiğinden, arada fark çıkmakta, daha sonra cezalı düzeltme beyannamesi vermek zorunda kalmaktadır.

 

D-     DANIŞMANLIK/HİZMET ALIMLARI GİDERLERİ

 

ü      Danışmanlık ve Hizmet Alımlarında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Hizmet alımlarında alınan hizmetin içeriğinin hem tahmini maliyet listesinde (M015) , hem de ilgili faturalarda açıklanması gerekmektedir. Çoğu firma alınan hizmeti malzeme olarak yorumlamakta ve bunu M016’ya dahil etmektedir. Oysa olması gereken malzeme kısmını M016’ya, hizmet kısmını M015’e, kesilen faturada da ayrı ayrı malzeme ve işçilik olarak belirtilmelidir. Örneğin elektrik panosu yapılırken malzeme ve işçilik aynı firmadan alınıyor, ilgili fatura “elektrik panosu ve işçiliği” olarak tek kalemde kesiliyor. Olması gereken malzeme ve işçiliğin ayrıştırılarak tanımlanmasıdır

 

 

E-      SEYAHAT GİDERLERİ

 

ü      Seyahat Giderlerinde kabul edilen gider kalemleri nelerdir?

Proje personeline ait seyahatlere ilişkin sadece ekonomi sınıfı ulaşım giderleri beyan edilir. Proje personeline ait proje kapsamındaki uçak, tren, otobüs, gemi ile yapılan şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım giderleri desteklenmektedir. Proje kapsamında yapılan seyahate ilişkin konaklama giderleri desteklenmemektedir.

 

F-      PATENT VE GENEL GİDERLER

 

ü      Patent ve Genel Giderler Nelerdir?

TÜBİTAK mevzuatına göre patent giderleri desteklenmediği gibi çağrılara görev verilmeyen 1507 KOBİ ve 1501 Sanayi Ar-Ge projelerinde genel giderler kabul edilmemektedir. Ancak, Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı (1511) kapsamında desteklenen projelerde Genel Giderler, projenin her bir AGY311’i için belirlenen dönemsel desteklemeye esas harcama tutarının %10’u olup, bu tutar dönemsel desteklemeye esas harcama tutarına ilave edilir. Ortaklı projelerde her bir kuruluşun genel gider miktarı ilgili kuruluşun destek kapsamına alınan dönemsel desteklemeye esas harcama tutarına göre hesaplanır.

 

G-    MALİ TEŞVİKLERDEN 5520 SAYILI KANUN İLE 5746 SAYILI KANUN ARASINDAKİ FARKLILIKLAR NELERDİR?

 

Mali Teşvikler ve Ar-Ge Giderleri açısından 5520 Sayılı Kanun ve 5746 Sayılı Kanun arasında farklılıklar arz etmektedir.

 

ü      Ar-Ge Fonlarının Muhasebeleştirme Süreci; Mükellefler bünyelerinde yürüttükleri Ar-Ge projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar-Ge İndirimi” konusunda, 1 Seri No.lu 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ndeki “10.2. Ar-Ge indirimi” kısmında tanımlanan düzenlemeyi ya da 5746 Sayılı Kanuna bağlı olarak çıkarılan Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nde açıklanan esas ve uygulamaları seçebilir veya uygulamada gözlemlediğimiz gibi, Ar-Ge indiriminden yararlanmayıp, sadece Ar-Ge fonundan yararlanmayı tercih edebilir. Söz konusu iki düzenlemenin kapsam ile uygulama usul ve esasları birbirinden farklılıklar içermektedir. Aynı Ar-Ge projesi için iki uygulamayı birlikte Ar-Ge indiriminde kullanmaları mümkün değildir. 5520 Sayılı Kanun uygulamasını tercih edip 263’de aktifleştirilen Ar-Ge harcamalarının % 100’ünü kurum kazancından indiren mükellef, Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibeyi bilanço pasif kalemi olan 549 özel fon hesabına kaydetmeyerek, 602 numaralı Diğer Gelirler Hesabının alacağına kaydetmesi gerekir. 5746 sayılı Kanunun ilgili Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğin 8/3 maddesinde; “Kanun kapsamında Ar-Ge indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca yararlanamazlar” denilmektedir.

 

Mükellef, bünyelerinde yürüttükleri Ar-Ge Projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar-Ge İndirimi” konusunda, 5746 sayılı Kanun uygulamasını seçebilir. Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “Bu hesapta yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge İndirimi tutarının tespitinde Ar-Ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da amortismana tabi iktisadi kıymet olarak muhasebeleştirilir” hükmüne göre hareket edilmesi zorunludur. Bu durumda Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibe, 549 numaralı özel fon hesabına kaydedilerek ticari kazanç matrahına dâhil edilmez.  263 ’deki aktifleştirilen Ar-Ge harcamalarından TÜBİTAK’dan gelen hibe düşülerek, kalan tutar ilgili dönemde net yapılan “Ar-Ge İndirimi” olarak kabul edilir ve Kurumlar Vergisi ya da Geçici Vergi matrahından indirime gidilir.

 

Kuruluş yukarıda belirtilen işlemler dışında dönem içinde Geçici Vergi matrahından Ar-Ge indirimini düşmesi durumunda, her geçici vergi döneminde 751 yansıtma hesabı üzerinden 263 nolu Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabına aktifleştirme kaydının yapılması söz konusudur.

 

ü      Ar-Ge Departmanı; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanun’un ilgili Tebliğinde; Ar-Ge indirimi için mükelleflerin Ar-Ge departmanı kurmaları ve Ar-Ge’de görev alan personelin tam zamanlı çalışması halinde söz konusu personel giderinin Ar-Ge harcaması olarak kabul edilebileceği belirtilmektedir. 5746 Sayılı Kanun’un ilgili Yönetmeliğinde ise ayrı bir Ar-Ge departmanının kurulmasına gerek olmadığı (çoğu KOBİ’lerde ayrı bir Ar-Ge departmanın bulunmadığını gözlemlemekteyiz ve Kamu Kurum ve Kuruluşları da karşılıksız destek verirken ayrı bir Ar-Ge departmanı kurmak zorunluluğu aramamaktadır) ve personelin de Ar-Ge projesinde kısmi yani adam/ay oranına göre çalışabileceği, çalışılan kısma isabet eden personel giderinin Ar-Ge harcamasına dâhil edebileceği belirtilmektedir. Bu durumda, adam/ay oranı (1) in altında olan projelerin 5520 sayılı Kanun’un ilgili Tebliği’nde belirtilen Ar-Ge İndirimini seçmeleri durumunda, bize göre personel giderini Ar-Ge indirimi olarak dikkate almamaları gerekir.

 

ü      Ar-Ge Harcamalarının İtfası; Ar-Ge projesi tamamlandıktan sonra, 263’deki Ar-Ge harcaması, bu hesapta tutulmaya devam edilerek %20 oranlı amortisman ile 5 yılda itfa edilerek, 630 Ar-Ge gideri hesabına borç / 268 birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedilir. Aktifleştirilen Ar-Ge harcamasının  263 nolu hesapta tutulup da, örneğin satışa konu olmayarak, kendi ihtiyacı olan makine ya da ekipmanda 253 nolu hesaba transferinin yapılmamasının başka bir yönü de; 1501 TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge projelerinde firmanın bilançosundaki 263 Ar-Ge gideri hesabında harcama kaydının bulunması halinde % 40 olan temel destek oranına,  %5 ila 10 oranında değişen ilave desteğin eklenmesidir.

 

ü      Oransal Destek; TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar-Ge projelerinde her iki düzenleme için  (M013 formunda) alet, teçhizat, makine, ekipman, yazılım, test cihazlarının harcama bedellerinin tamamı değil kullanım süresine göre amortisman payı, Ar-Ge giderlerine dahil edilir (Tedarik edildiğinde alet, teçhizat, makine, ekipmanlar, test cihazları 253 no.lu hesaba, bilgisayarlar 255 no lu hesaba, yazılım programları da 260 nolu hesaba KDV hariç fatura bedelinin tamamı üzerinden kayıt yapılır).

 

Bu kapsamda örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar-Ge projelerinde alet, teçhizat, makine ve ekipmanlar Ar-Ge projesi bittikten sonra üretimde kullanılacak ise, oransal olarak desteklenmektedir. Başka bir ifadeyle maliyet bedelinin % 100’ü desteklenecek harcama toplamına dâhil edilmemekte, maliyet bedelinin % 40 ila % 72’si arasında bir oranla çarpılması sonucu bulunan tutar desteklenecek harcama toplamına dâhil edilmektedir. İki düzenleme arasındaki fark;  5520 sayılı düzenlemeye göre Ar-Ge faaliyetleri dışında kullanılan makine ve ekipmanın amortismanı Ar-Ge gideri olarak kabul edilmez iken, 5746 sayılı düzenlemeye göre kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan amortisman, Ar-Ge gideri olarak kabul edilmektedir.

 

ü      Firma Dışından Hizmet Alımı; 5520 sayılı Kanunun çerçevesinde hareket edilen bir Ar-Ge projesinde, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler için (örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir Ar-Ge projesinde M014 analizler ve testler için, M015 dışarıya yaptırılan fason işçilikler ve danışmanlık için) toplam proje bütçesi içerisinde herhangi bir sınır yoktur. Oysa 5746 sayılı Kanuna göre toplam gerçekleşen Ar-Ge proje bütçe içerisinde bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar, Ar-Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.

 

ü      Ar-Ge Çıktılarının Satılması; 263 nolu hesapta aktifleştirilen makine gibi iktisadi bir kıymet satışa konu olursa, 263 nolu hesaptaki makine Ar-Ge harcaması bu kıymetin maliyeti olarak kabul edilerek muhasebe kaydı şu şekilde olacaktır:

120  ALICILAR

268  BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (ayrılmış ise)

263 ……. NOLU PROJESİ MAKİNA

391 HESAPLANAN KDV

679 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR  (kar varsa bu hesap, zarar varsa 689 Diğer Olağan Dışı

Gider ve Zararlar Hesabının borcuna kayıt yapılır).

 

–          Vergi matrahının yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen Ar-Ge giderleri, bir sonraki yıla 5520 sayılı Kanun’a göre yeniden değerleme oranıyla arttırılmadan devredilirken, 5746 sayılı Kanun’a göre artırılarak endekslenmesi söz konusudur.

 

H-     Harcama ve faaliyetlerin denetimi ile belgelerin saklanma süresi ne kadardır?

 

Kuruluş tarafından iki nüsha hazırlanan ve Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdik edilen mali rapor, biri kuruluş, diğeri Yeminli Mali Müşavir tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere dokümanın tabi olduğu genel hükümler çerçevesinde on yıl süre ile muhafaza edilir.

Zenginlik İçin Zamana Yayılmış Kesin ve Pratik 10 Adımı İçeren Eylem Planı

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 23 Mayıs 2014 - 10:20

ZENGİNLİK İÇİN ZAMANA YAYILMIŞ KESİN VE PRATİK 10 ADIMI İÇEREN EYLEM PLANI

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge ve İnovasyon Danışmanı, YMM

Firmaların piyasaya çıkabilen, teknik özelliklerinde ve/veya kullanım kolaylıklarında kendi mevcut ve yerli üreticilere karşı mukayeseli ürün üstünlüğü (yeniliği-inovasyon) olması halinde Ar-Ge projesi oluşturabilme potansiyeli mevcuttur.

 

Eğer  firmaların verecekleri Ar-Ge projelerinde ürün yeniliği yok, ancak makine yapma tecrübesi ve tasarım gücü var ise; süreç yeniliği ile prototip makine imalatı hedeflenerek, bu makineden çıkan üründe maliyet düşüşü, kalite artışı, enerji tasarrufu, çevre dostu vb. gibi mukayeseli üstünlük sağlayabilmesi halinde, süreç yeniliği projelerini  TÜBİTAK’a, KOSGEB’e ve AVRUPA BİRLİĞİ’ne sunabilir.

28-30 Nisan 2014 tarihleri arasında İnovasyon Buluşmaları toplantısında konuşan Neil Jacobson’a göre “ Yeni dönemde İnovasyonun temel işlevi,bugünü değiştirerek aynı zamanda yarını dönüştürmek olduğudur”. Bu bağlamda aşağıda imalatçı ve yazılım firmalarının önce TÜBİTAK veya KOSGEB ya da AVRUPA BİRLİĞİ H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programlarına  AR-GE projesi  vererek bugünkü koşullarını değiştirmeleri ,sonrasında yarını dönüştürmek için  tamamlanan ar-ge projesinin ardından seri üretim ile vergi teşvikleri  için açık olan ve aşağıda açıklanan destek programlarına başvurarak,rekabet güçlerini geliştirmeleridir.

 

ZENGİNLİK İÇİN  ZAMANA YAYILMIŞ  10 ADIM

 

 

BİRİNCİ ADIM: Ürün yeniliği var, ürünü gerçekleştirecek prototip makine(ya da makine grubu veya hattı) tasarımı ve imalatı firmaya ait ise bizim önerimiz TÜBİTAK kurumuna önce 500.000 TL  bütçe üst  limitli 1507 KOBİ destek programından % 75 hibe destek oranlı  3 adet tekli (ya da alternatif olarak  2 ortak proje ,3 tekli proje içeren  5 adet )KOBİ  ar-ge projesi sunmaktır.Daha sonraki süreçte destek oranının % 40-60 arasında seyrettiği  bütçe üst limiti olmayan TÜBİTAK  1501 Sanayi ar-ge  destek programına  başvuru yapmaktır.TÜBİTAK ‘da bir firmanın birden fazla ar-ge projesi  aynı anda olabilir,herhangi bir kısıt yoktur.

 

 

İKİNCİ ADIM :Aslında ikinci adım birinci adımın devamı olmayıp,firmanın tercihi ile ilgilidir. Ürün yeniliği var, ürünü gerçekleştirecek prototip makine tasarımı firmaya ait,ancak firma ürün yeniliğine odaklanıp makine imalatı ile uğraşmak istemiyor ise makine  imalatını kendi  tasarım çıktısına göre firma dışında, tercihli olarak yurt içinde ,yurt içinde olmuyor ise yurt dışında  malzeme tedariki şeklindeki ar-ge projesini birinci adımda tanımlanan destek programları ile   TÜBİTAK’a başvurabilir.

 

ÜÇÜNCÜ ADIM:  Ortak proje vermek.

 

TÜBİTAK’a verilen Ar‐Ge projelerinin verilme şekline göre 2012 yılı verilerine baktığımızda, firma bazında verilen tekil Ar‐Ge proje sayısı 1501 ve 1507 için toplam 2050 iken iki veya daha fazla firmanın (genelde iki firmalı) ortak proje sayısı yaklaşık 60 adet gibi çok düşük düzeyde gerçekleşmiştir. Ortak projelerle firmalar arasında ileriye ve geriye doğru ortak sinerji yaratılır (matematiksel deyişle 2×2= 4′ün üzeri). Örneğin otomotiv sektörü için özel lazer makinesine ihtiyaç duyan bir otomotiv yan sanayi üreticisi, ürün iyileştirme için makine imalatçısını ortak projeye alarak, muhatap firma olarak Ar‐Ge projesini verir. İki firma da desteklerden ve mali teşviklerden yararlanarak rekabetçi güçlerini artırırlar. Ülke içinde ortak Ar‐Ge projelerinin verilmeyip bu yönde bir kültürün gelişmemesine bağlı olarak hepsi ortak proje olan AB 7.çerçeve programı, Eureka ve Eurostars programına Türk firmalarının katılımı çok düşük düzeyde kalmaktadır. AB Ar‐Ge proje havuzuna yaptığımız katkının ancak üçte birinden yararlanacak kadar proje sunarak batılı firmaları finanse ediyoruz.

 

ORTAK PROJE VERMENİN AVANTAJLARI

1507 KOBİ başlangıç Ar‐Ge proje destek programında %75 hibe destek oranı tekil projelerde 2 projeye uygulanırken, 2 tekil + 2 ortak proje ve 1 tekil proje olmak üzere 5 projeye uygulanabilecektir. 1501 Sanayi Ar‐Ge proje destek programlarında hibe destek oranının alt limiti tekil projelerde %40 iken, ortak projelerde bu orana %10 ilave edilmektedir. 1501 TEYDEB uygulama esaslarının 15/7) maddesinde “…şirketlerinin, programa başvurabileceği veya destek alabileceği proje sayısında sınırlama yoktur. Ancak, TÜBİTAK Başkanlığının belirleyeceği bir sayının üzerinde bu destek programı kapsamında projesi desteklenmiş olan kuruluşların, yeni bir proje önerisinin bu program kapsamında desteklenmesi için uluslararası destekli en az bir Ar‐Ge projesi yürütmüş olmak veya bu destek programı kapsamında ortaklı en az bir TÜBİTAK projesi yürütmüş olmak şartını sağlaması istenebilir.” Demek ki yurt içinde ortak proje vermeden ve AB projelerine katılmadan daha ilerisi için Ar‐Ge projelerinden hibe almanın çok zor olacağının farkında olmak

 

DÖRDÜNCÜ  ADIM: Ürün yeniliği var, ancak firmanın prototip makine tasarım ve imal etme alt yapısı ve tecrübesi yok ya da yetersiz, ancak  yenilikçi ürünü üretmek için yurtiçi ve yurtdışı özel alet/teçhizat/yazılım tedarik ihtiyacı varsa,500.000 TL üst limitli  KOSGEB’in  AR-GE VE İNOVASYON destek programına başvurulmasını öneririz. KOSGEB mevzuatına göre proje çıktıları ile  tedarik edilen makineler 3 yıl içinde başkasına satışı ve devri mümkün değil, TÜBİTAK’ta böyle bir kısıtlayıcı hüküm yoktur. Ayrıca KOSGEB’de aynı anda bir Ar-Ge projesi desteklenir iken, TÜBİTAK’ta böyle bir kısıtlama yoktur.

 

PROJE SÜRESİ

Ar-Ge ve İnovasyon Programı için en az 12 (on iki), en çok 24 (yirmi dört) ay,

Program için de Kurul kararı ile 12 (on iki) aya kadar ek süre verilebilir.

 AR-GE, İNOVASYON DESTEK PROGRAMI Destek Üst Limiti (TL) DESTEK ORANI (%)
% 75
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği 100.000
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği (Geri Ödemeli,2.5 yıl vadeli,8 taksitte,faizsiz kredi) 200.000
Personel Gideri Desteği 100.000
Proje Geliştirme  Desteği Proje Danışmanlık Desteği 25.000 % 75
Eğitim Desteği 5.000
Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği 25.000
Proje Tanıtım Desteği 5.000
Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti Desteği 15.000
Test, Analiz, Belgelendirme Desteği 25.000

 

Firmalar,pekala ürün yeniliği olarak örneğin özgün  bir makine yapabilirler,bunun için malzeme ağırlıklı çalışırlar,ürün imalatı için de pekala alet/teçhizat/yazılım ve hizmet alımını da projeye dahil edebilirler.Burada dikkat edilmesi gereken husus,aynı alet/teçhizat/ yazılım ihtiyacı için geri ödemeli ve geri ödemesiz desteği birlikte kullanma imkanı olmayıp,ayrı ayrı ihtiyaç için ayrı kullanılmasıdır.

 

 

BEŞİNCİ  ADIM :

TÜBİTAK ya da KOSGEB  ürün yenilik projeleri başarı ile tamamlanır ise, tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içindeKOSGEB’in ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMINA başvurularak prototip ürünün seri üretimi için gerekli olan ve Ar-Ge unsuru taşımayan standart makineler ve ekipmanlar yurtiçinden ve yurtdışından temin edilerek 500 bin TL.’ye kadar aşağıdaki  destek unsurlarından  yararlanabilirler. Bu program firmaya bir defaya mahsus olarak verilir.

 

– Destek oranı %75,Süre: 18 aydır. Mevzuatta en az süre belirtilmediği için firma alımlarını gerçekleştirebilirse proje süresi 4 aya kadar inebilir.

 

Destek Unsurları:

 

  1. MAKİNETEÇHİZAT, DONANIM, SARF MALZEMESİ, YAZILIM VE TASARIM GİDERLERİ DESTEĞİ

 

– İşletmeye; test, analiz ve laboratuar ekipmanı ile bunlara yönelik sarf malzemesi giderleri, üretim hattı tasarım giderleri, üretime yönelik makine, teçhizat, donanım, kalıp ve yazılım giderleri için destek sağlanır.

 

– Destek ödemesi yapılmadan önce, KOSGEB uzmanı işletmeyi ziyaret ederek, Ar‐Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı Tespit Tutanağını düzenler.

 

– Destek kapsamında satın alınacak makine‐teçhizat yeni veya en fazla 3 (üç) yaşında olabilir.

 

– Bu desteğin üst limiti; geri ödemesiz 150.000 (yüz elli bin) TL, geri ödemeli 200.000 (iki yüz bin) TL olmak üzere toplam 350.000 (üç yüz elli bin) TL’dir.

 

– Geri ödemeli desteklerde, destek ödemesinin yapılabilmesi için; destek ödemesinden önce işletmeden, destek tutarı kadar, son geri ödeme tarihinden asgari 2 (iki) ay sonrasını kapsayacak şekilde Banka Teminat Mektubu alınır. Ancak işletmenin uzun süreli teminat mektubu temin edememesi halinde asgari 1 (bir) yıl süreli teminat mektubu kabul edilebilir.

 

– Geri ödemeli destekler kapsamında yapılacak geri ödemeler, proje bitiminden itibaren 6 (altı) ayı ödemesiz olmak üzere, 3 (üç)’er aylık dönemler halinde 8 (sekiz) eşit taksitte yapılır. İlk taksitin geri ödeme tarihi, 6. (altıncı) ayın bitimini takip eden ilk iş günüdür.

 

  1. PERSONEL GİDERİ DESTEĞİ

 

– Personel Gideri Desteği, projede çalışması şartı ile yeni istihdam edilecek personel için sağlanır. Bu destek, işletmenin son 4 (dört) aylık SGK Sigortalı Hizmet Listesinde bulunmayan yeni istihdam edilecek personel veya Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih itibarı ile son 30 (otuz) gün içinde istihdam edilmiş olan personel için verilir.

 

– Desteklenecek personelin sayısına, niteliğine ve destek süresine Kurul karar verir.

 

– İşletmeye, personel giderleri için net ücret üzerinden aylık; meslek lisesi mezunlarına 500 (beş yüz) TL, ön lisans mezunlarına 1.000 (bin) TL, lisans mezunlarına 1.500 (bin beş yüz) TL, yüksek lisans mezunlarına 2.000 (iki bin) TL. ve doktora programı mezunlarına 2.500 (iki bin beş yüz) TL olmak üzere toplam üst limiti 100.000 (yüz bin) TL geri ödemesiz destek sağlanır. Asgari Geçim İndirimi

net ücrete dahil edilmez.

 

ALTICI  ADIM: Türk firmasının Ürün yeniliği var, ancak ürün yeniliği için gerekli makine tasarım ve imalatı Türkiye’de yapılmayıp yurtdışında yapılıyor, bu durumda yurtdışındaki makine imalatçısı firmayla EUREKA destek programı kapsamında Ar-Ge ortak proje verilmesini öneriyoruz. 1509 TÜBİTAK uluslararası destekleme programından EUREKA projesi önce bir formatla Brüksel’deki EUREKA ofisine genel nitelikli form verilir ve sonra TÜBİTAK’a 1507 ya da 1501 gibi proje sunulur.

 

-Burada makine imal edip satan yabancı ortağın payı %30’dan aşağı olmayıp %30’larda olması uygun oluyor. Proje kapsamında sadece bir makine prototip imalatı söz konusu ise makinenin bir kısım Ar-Ge’sini de ürün yeniliği ile beraber yerli firma  yapar. Eğer mümkünse proje kapsamında bir makine grubu verilir, bir kısım makine ve tasarımı yerli firma yaparak payı %70’lerde tutulur.

 

-Türkiye’deki makinelerin üretimi için 2 yerli ortak da olabilir, yabancı ortak makine grubunda lazım olan bir makineyi yapar  ve toplam bütçe içindeki payı %30 civarında tutulur. Burada yabancı ortak ülkesinin TÜBİTAK muadili kurumu o ortağın projesini kabul edip fon yok dese ya da o ülke için Ar-Ge unsuru yok deyip reddetse bile, yabancı ortak proje makinesini kendi öz kaynağıyla yapıp Türk ortağına tedarik edeceğini  beyan ederse, Türk ortağının %70’lik proje maliyeti KOBİ olması durumunda %75 oranında ve 500 bin TL sınırlaması olmaksızın kabul edilir. Karşı ülke projesi reddedilse bile tüm proje için destek oranı 70 x 75 = %52,50 olmaktadır. KOBİ dışındaki firmalarda destek oranı Türk tarafı için hep %60 olup, 60 x 75 = %45 tüm proje maliyeti için genel destek oranıdır. EUREKA projesinin teknik, mali raporlaması ve YMM’si 6 aylık dönemler halinde 1507 – 1501 ile aynıdır.

 

EUREKA ÜYESİ ÜLKELER:

 

ALMANYA HOLLANDA LİTVANYA SAN MARİNO
AVUSTURYA İNGİLTERE LÜKSEMBURG SIRBİSTAN   
BELÇİKA İRLANDA MACARİSTAN SLOVAKYA
BULGARİSTAN İSPANYA   MAKEDONYA   SLOVENYA   
ÇEK CUMHURİYETİ
İSRAİL                 MALTA      TÜRKİYE     
DANİMARKA İSVEÇ MONAKO UKRAYNA
ESTONYA İSVİÇRE NORVEÇ YUNANİSTAN
FİNLANDİYA İTALYA POLONYA AVRUPA BİRLİĞİ
FRANSA İZLANDA PORTEKİZ
  1. KIBRIS RUM YÖNETİMİ
KARADAĞ ROMANYA
HIRVATİSTAN LETONYA RUSYA

 

 

YEDİNCİ  ADIM:AVRUPA BİRLİĞİ H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMI

Avrupa Birliği Komisyonunun 1 Ocak 2014 tarihinde başlatıp 2020 sonuna kadar sürecek HORIZON 2020 araştırma ve yenilik programları ile Türk KOBİ’lerinin Avrupalı KOBİ ve büyük ölçekli firmalarla birlikte oluşturulacakları konsorsiyumlarda hem teknoloji transferi yapma imkanına kavuşmakta hem de ar-ge harcamasının araştırma ve yenilik projelerine yönelik olması  durumunda hibe oranı işletme giderleri ile beraber % 125 olmaktadır.Yapılan ortak faaliyet sadece yenilik faaliyeti ise bu oran işletme giderleri ile beraber % 87.5’a kadar ulaşabilmektedir.Ayrıca  ortak projenin kabulü halinde sözleşmenin imzalanması sonrası  öngörülen proje maliyetinin % 70’nin teminat mektubu istenmeden peşin  olarak verilebilmektedir.

 

SEKİZİNCİ  ADIM: BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜNLERİN YATIRIM DESTEK PROGRAMI

29 Nisan 2014 tarihinde ilgili Bakanlığı’n yayınlanan yönetmeliğinde ,  TÜBİTAK yada KOSGEB’e Ar-Ge ve Yenilik projeleri verilip onaylanarak tamamlanırsa , prototipi yapılan ürün yada yazılımın seri üretimine geçişinde aşağıdaki desteklerden yararlanılmaktadır.

 

  1. A) Makine, Teçhizat desteği 

 

– Mikro, Küçük ölçekli KOBİ’lere seri üretim için gerekli olan yatırım tutarının %40’lık bölümünü 5 milyon TL.’ye kadar hibe olarak veriliyor.

– Orta ölçekli KOBİ’lerde ilgili oran %30 ve 5 milyon TL.

– Büyük ölçekli firmalarda ilgili oran %10 ve 5 milyon TL.

 

  1. B) Kredi faiz desteği

 

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı, 10 milyon TL.’den sonrası için %50 indirimli kredi faiz desteği,

 

  1. C) İşletme gideri desteği

 

– Yatırım tamamlandıktan sonra ki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75’i hibe olarak ödeniyor.

 

Öte yandan Ar-Ge projesini yurtdışında tamamlayıp patentini alan yabancı firmalar bölgenizde seri üretime geçiş için üretim faaliyetine başlarlarsa, yukarıdaki desteklerden yararlanabileceklerdir.

 

NOT: Firmalar makine teçhizat desteği için ya aşağıda açıklanan  Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge destek Programına ya  da Bilim,Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz.

 

  1. ADIM : PATENT YA DA FAYDALI MODEL UYGULAMASI İLE GETİRİLEN VERGİ İSTİSNALARI

06.02.2014 tarihinde TBMM kabul edilen Torba Yasası kapsamında Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda oluşan çıktılara patent ya da faydalı model alınması sonucunda elde edilen satış gelirlerine kurumlar vergisi ve KDV istisnası getirilmesi ile bizce Türkiye Ekonomisi için yenilikçi ürünlerin yeterince ticarileşmesini engelleyen yapısal sorununa mikro ve makro ağırlıklı önemli bir çözüm getirilmiştir.

İSTİSNALARIN ÖZÜ

KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 

6 Şubat 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilen 6518 sayılı Kanun’un 32 ve 82. maddeleri çerçevesinde 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/A maddesinden sonra gelmek üzere bir  madde eklenerek Türkiye’ de gerçekleştirilen araştırma ve yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktılara ilişkin patent ya da faydalı model alınmasından sonra 01.01.2015 yılından itibaren seri üretime geçilmesi elde edilecek gelirler,  koruma süresi olan 10 yıl boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaklardır.

KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI

Türkiye’ de gerçekleştirilen Araştırma – Geliştirme ve Yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktıların satışı halinde ihracat faturası gibi KDV’siz  fatura düzenlenecek olup, bize göre söz konusu imal edilen mamul ile ilgili olarak 2015 Ocak başından  itibaren iade talebinde bulunabilinecektir. Bu yolla söz konusu satış gelirlerine tanınan KDV istisnası yanında  % 50 Kurumlar vergisi istisnası getirilmesi, mal alan ve satan firmalar için büyük bir avantajdır.

 

AR-GE MERKEZİ ÇALIŞAN SAYISINDA İNDİRİM

Söz konusu patent ya da faydalı model teşvikleri ile yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş ürünlerin üretimi artacağından, genişleyen üretim için de mühendis ve teknisyenlere gereksinim artacağından sayılarında artış olacak, bu da torba yasayla çalışan sayısı 50’den 30’a indirilen Ar-Ge merkezlerinin artışına yol açacaktır.

Bilindiği üzere 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik yasasına göre şimdiye kadar Ar-Ge merkezlerinde mühendis ve teknisyenden oluşan minimum 50 tam zamanlı personel istihdamı ile bu merkezlere harcama ve giderlere ilişkin % 100 Ar-Ge indirimi, personele %80, doktoralıya  %90 gelir vergisi stopaj desteği ile 5 yıl süre ile SGK işveren hissesinin yarısının alınmaması desteği ve damga vergisi istisnası uygulanmaktadır.  30 personele indirmek suretiyle özellikle orta ölçekli KOBİ’lerin de bu teşviklerden yararlanması olanağı doğmuş oldu.

 

10.ADIM : TÜBİTAK  ya da KOSGEB’den ürün yeniliği ar-ge projesini gerçekleştirdikten sonra 3 yıl içinde EKONOMİ BAKANLIĞI’NA  5.bölge destekleri için  yatırım teşvik belgesi için başvuruda bulunmaktır.

 

13 Ekim 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, Bölgesel Teşvik Uygulamaları çerçevesinde desteklenen yatırım projeleri kapsamında ilave olarak istihdam edilecek personel için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı için Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır ve Mardin’in de aralarında bulunduğu 6. Bölgede “sabit yatırım tutarı oranı” kaldırılarak, tamamı 10-12 yıl süreyle Ekonomi Bakanlığı tarafından karşılanması söz konusudur.

 

Ayrıca aynı kararın 2. Maddesi ile;

 

-“h) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar” ifadesi ile TÜBİTAK ve KOSGEB AR-GE projelerinin net ve açık bir şekilde Yatırım Teşvik sistemi ile bütünleştirilebileceği belirtilmektedir. Bu şekilde 19/06/2012 tarihindeki Yatırım Teşvik kararının 17.maddesinin 1.fıkrasının h)bendindeki “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar” ibaresine açıklık getirilmektedir.

 

Ar-Ge projeleri sonucunda oluşan çıktının patent ve faydalı belgesine sahip olması yanında bundan böyle bu belgeler düzenlenmemiş olduğu durumlarda da söz konusu çıktıların üretime yönelik yatırımların TÜBİTAK’ın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı yatırım teşvik belgesine bağlanarak firmaya 5.Bölge destekleri sağlanabilecektir. Buradaki temel şart, projenin destek sürecinin Ekonomi Bakanlığı müracaat tarihinden geriye dönük olarak 3 yıl içinde başarı ile tamamlanmış olması gerekmektedir.

 

Bilindiği gibi TÜBİTAK VE KOSGEB AR-GE projelerinin tamamlanmasından sonra bu kurumlardan alınacak yatırımın tamamlandığına dair bir yazı ile, ilgili sanayi odasına ya da Ekonomi Bakanlığına başvurularak örneğin İstanbul ya da Bursa’da asgari 1 milyon TL meblağlı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamından oluşan sabit yatırım tutarı için yatırım teşvik belgesi alınarak, HER YER 5. BÖLGE SLOGANI ile aşağıdaki  desteklerden yararlanılmaktadır:

 

5.BÖLGE DESTEKLERİ

 

1.İstanbul’da yada Bursa’da  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Ar-Ge projelerinde arsa, bina inşaat giderleri desteklenmez.

 

  1. Gümrük vergisi muafiyeti:Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

 

  1. KDV istisnası.

 

  1. Faiz desteği:Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

 

  1. Sigorta primi işveren hissesi desteği:Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

 

  1. Yatırım yeri tahsisi:Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.
  2. Vergiindirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar  % 70 indirimli olarak uygulanır.  Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

 

İl: Bursa

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2014 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2014 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

 

Not: Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

Tübitak 1511 Öncelikli Alanlar Ar-Ge ve Yenilik Destek Programı 2014 Yılı Çağrıları Açıklanmaya Başlandı

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 04 Nisan 2014 - 19:15

TÜBİTAK  1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR AR-GE VE YENİLİK DESTEK PROGRAMI
2014 YILI ÇAĞRILARI AÇIKLANMAYA BAŞLANDI

08 Ağustos 2014 Kapanış Tarihli Çağrılar

Makine İmalat-Kalıp Tasarımı

Özel sektör kuruluşlarının ülkemiz öncelikli alanlarındaki Ar-Ge projelerini desteklemek üzere kurgulanmış olan 1511 Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında, 2012 yılı içinde Makine İmalat Öncelikli alanında “Takım Tezgâhları” ve “Mekatronik” alanlarında 4 çağrı yayınlanmıştı. İmalat mühendisliğinde önemli bir yeri olan kalıp ve kalıp teknolojileri alanında polimer ürünlere yönelik kalıp tasarımı, imalat yöntemleri ve kalıplama teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik 2 çağrı yayınlanmıştır. Çağrılar yetkinliğimizin sınırlı olduğu değerlendirilen ince cidarlı büyük boyutlu kalıplar konusu ile yüksek mukavemetli hafif parçalar, bu parçalara yönelik yeni malzemeler ve ilgili üretim teknolojilerinin konularını kapsamaktadır. Proje başvurularının 6 Mayıs 2014’te alınmaya başlanıp 8 Ağustos2014 tarihinde sona ereceği bu çağrıların metinlerine aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz.

Büyük Boyutlu Polimer Parçalar İçin Kalıp Tasarım ve İmalat Yöntemlerinin Geliştirilmesi
Polimer Ürünler İçin İleri Kalıplama Teknolojilerinin Geliştirilmesi

 

Makine İmalat-İmalat teknolojileri

Özel sektör kuruluşlarının ülkemiz öncelikli alanlarındaki Ar-Ge projelerini desteklemek üzere kurgulanmış olan 1511 Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında, 2012 yılı içinde Makine İmalat Öncelikli alanında “Takım Tezgahları” ve “Mekatronik” alanlarında 4 çağrı yayınlanmıştı. 2013 yılında çağrı yayınlanmamış olan Makine İmalat Öncelikli alanında, 2014 yılı içinde İmalat teknolojileri konularında yapılan çağrı hazırlık çalışmaları sonucunda 2 çağrı yayınlanmıştır. Bu çağrılardan ilki maliyet etkin teknolojik ürünlerin elde edilmesinde oldukça önemli olan “çok katmanlı ileri imalat teknolojileri”dir. İkincisi ise geleneksel takımlarla işlenmesi mümkün olmayan kompozit, seramik malzemeler ve özel metallerin işlenmesine yönelik kesici takım tasarım ve imalatının yerli olarak gerçekleştirilebilmesi kapsamında açılan “kesici takım uçları” çağrısıdır. Proje başvurularının 6 Mayıs 2014’te alınmaya başlanıp 8 Ağustos2014 tarihinde sona ereceği bu çağrıların metinlerine aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz.

Çok Katmanlı İleri İmalat Yöntemleri
Kesici Takım Tasarım ve İmalatı

 

Enerji Verimliliği- Sanayide proses iyileştirme ve atık ısı geri kazanımı

Enerji verimliliğinde “Sanayide proses iyileştirme ve atık ısı geri kazanımı “ konusu her zaman önemli olmuştur. Çok geniş bir alanda bir çok teknoloji ve uygulamayı içeren bu önemli başlık altında gerçekleştilen bir dizi çalışma sonucunda “Organik Rankine Çevrimine (ORC) Dayalı Buharlı Güç Sistemleri”, “Küçük Kapasiteli Buhar ve Gaz Türbinleri” ve “Ölçüm ve otomasyon amaçlı buhar sayaçlarının geliştirilmesi” konularında üç çağrı yayınlanmıştır. Bu çağrılara proje başvuruları 6 Mayıs 2014’te alınmaya başlanacak ve 8 Ağustos2014 tarihinde sona erecektir. Bu çağrıların metinlerine aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz.

Organik Rankine Çevrimine (ORC) Dayalı Buharlı Güç Sistemleri
Küçük Kapasiteli Buhar ve Gaz Türbinleri
Ölçüm ve Otomasyon Amaçlı Buhar Sayaçlarının Geliştirilmesi

 

Gıda-Tarla Bitkileri

Özel sektör kuruluşlarının ülkemiz öncelikli alanlarındaki Ar-Ge projelerini desteklemek üzere kurgulanmış olan 1511 Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı kapsamında, 2012 yılı içinde Gıda Öncelikli alanında “Tohum ve Hayvan Islahı” alanında 2 çağrı yayınlanmıştı. Kısmen 2012 yılı yayınlanan bu çağrı konularını da kapsayacak şekilde, daha geniş bir çerçevede “Tarla Bitkileri Islahı” başlığı altında 5 farklı çağrı yayınlanmıştır. Bu çağrılara proje başvuruları 6 Mayıs 2014’te alınmaya başlanacak ve 8 Ağustos2014 tarihinde sona erecektir. Bu çağrıların metinlerine aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz.

Nişasta ve Şeker Bitkileri Islahı
Yağ ve Lif Bitkileri Islahı
Yemeklik Tane Baklagiller Islahı
Yem Bitkileri Islahı
Tahıl Islahı

 

Daha fazla bilgi için çağrı duyurularına http://www.tubitak.gov.tr/tr/destekler/sanayi adresinde bulunan “Açık Çağrılar” bölümünden erişebilirsiniz.

Ar-Ge İndirimi YMM Tasdik Raporunu 5520 Sayılı Kanuna Göre Mi Yoksa 5746 Sayılı Kanuna Göre Mi Oluşturmamız Lazım?

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 04 Nisan 2014 - 12:23

AR-GE İNDİRİMİ YMM TASDİK RAPORUNU 5520 SAYILI KANUNA GÖRE Mİ
YOKSA 5746 SAYILI KANUNA GÖRE Mİ OLUŞTURMAMIZ LAZIM
?

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

Gülçin GÖKÇEYREK & Buse ARSLAN
Ar-Ge ve Yenilik Mali Rapor Uzmanları

 

GİRİŞ

 

Gerek Kurumlar Vergisi Kanunu gerekse 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik Kanununa göre bir YMM ile Yıllık Denetim ve Tasdik Sözleşmesi olmayan firmalar, 2014 Nisan ayında verecekleri Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile beraber 2013 yılında Geçici Vergi / Kurumlar Vergisi Beyannamesinde indirim konusu yaptıkları Ar-Ge İndiriminin doğruluğu için Ar-Ge İndirimi Tasdik Raporunu Yeminli Mali Müşavire yazdırmak zorundalar. Ar-Ge İndirimi Tasdik Raporunu TÜBİTAK’a verilen AGY500 YMM Raporu ile karıştırmamak gerekir. Deneyimlerimize göre firmalar AGY500 YMM raporunu Vergi Dairesine verip, Ar-Ge indirimi yaptıklarında bir kat vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ödemeye maruz kalmaktadırlar.

 

Biz YMM ofisi olarak, Ar-Ge indirimi tasdik raporunu oluştururken, ilkin mükelleflerin 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Mevzuatına göre mi yoksa 5746 sayılı Ar-Ge teşvik yasasına göre mi işlem yaptıklarına bakarız. Çünkü , % 100 Ar‐Ge indiriminin uygulanması, 5520 sayılı Kanun ile 5746 sayılı Kanuna göre farklılıklar içerdiğinden, bunların birbirine karıştırılması cezai sorumluluklar getirecektir.

 

AR-GE İNDİRİMİ YMM TASDİK RAPOR FORMATININ İÇERİĞİ

5520 sayılı Kanun kapsamında 1 seri nolu Tebliğin 10.2.9.2.3 maddesine göre YMM tasdik raporunda en az aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekmektedir:

  • Tasdik raporuna eklenecek olan ve teknik kuruluşlarca düzenlenmiş olan “Ar-Ge Projesi Değerlendirme Raporu”nda belirtilen projenin veya projelerin hangi aşamada bulunduğu, bu projelerin sonuçları ile uygulanma durumuna ilişkin mükellef kurumdan alınan bilgiler,
  • Ar-Ge departmanına ilişkin mükellef kurumdan alınan bilgiler (yeri, hacmi, teknik donanımı ve varsa kullanılan diğer laboratuvarlar v.b.),
  • Ar-Ge indirimine konu olan harcamaların ana gruplar itibarıyla dökümü (harcamaların ayrıntılı dökümüne rapor ekinde yer verilecektir),
  • Dönem içinde Ar-Ge departmanında kullanılan ve Ar-Ge indirimine konu edilen sabit kıymetlere ilişkin liste ve bunlar için ayrılan amortisman tutarları.
  • Dönem içinde alınan ilk madde, yarı mamul ve diğer sarf malzemeleri listesi, kullanım, iade, satış ve çıkan firelere ilişkin tutar ve miktar itibarıyla bilgiler,
  • Ar-Ge ünitesinde çalışanlar ve ücretleri (Ar-Ge indiriminden yararlanabilecek personelin listesi ve ilgili dönemde bunlara ödenen ve gider kaydı yapılan ödemelere ilişkin döküm),
  • Dışarıdan alınan danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin bilgiler (alınan kişi/kurum adı, vergi kimlik numarası, fatura tarih ve numarası, tutarı ve KDV’si),
  • Geçici vergi dönemleri itibarıyla uygulanan Ar-Ge indirimi tutarları,
  • Uygulanması gereken Ar-Ge indiriminin hesaplanması.

5746 Sayılı Kanun kapsamındaki Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetliği’nin 8.maddesine göre;

–          Hesaplanan Ar-Ge indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin ilgili satırına yazılır.

–          İlgili dönemde kazancın yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan Ar-Ge indirimi tutarı sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlardan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönemlere ait olanlar, takip eden yıllarda Vergi Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.

–          Ar-Ge ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar-Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur.

 

Vergi Dairesine Verilecek Belgeler ve YMM Raporu

İlgili Yönetmeliğin 9.maddesine göre;

Ar‐Ge İndiriminden yararlanacak işletmeler, Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi ekinde aşağıda belirtilen belgeleri bağlı bulunulan Vergi Dairesine verirler.

 

– Ar‐Ge İndirimine konu olan harcamaların ana gruplar itibarıyla yıllık tutarları ve ayrıntılı dökümünü gösteren liste,

 

– Çalışanların projeler itibariyle sayıları ve nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı süreler, ücretleri, kesilen ve istisna edilen vergi tutarlarını gösteren liste,

 

– Dışarıdan alınan danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve numarası, tutarı, stopaj ve KDV tutarına ilişkin liste.

 

Bu liste ve belgeleri de içeren Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulunulan Vergi Dairesine verilmesi zorunludur.

 

Ar-Ge İNDİRİMİ Tasdik raporu oluştururken iki düzenleme arasındaki farklara dikkat ederek, Ar-Ge indirimini doğru şekilde hesaplanmasına özen göstermek gerekir. Aşağıda da görüleceği üzere iki düzenleme arasındaki farklılıklara göre Ar-Ge indirimi matrahı da farklılık göstermektedir.

 

İKİ DÜZENLEME ARASINDAKİ FARKLILIKLAR

 

ArGe Fonlarının Muhasebeleştirme Süreci

Mükellefler bünyelerinde yürüttükleri Ar‐Ge projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar‐Ge İndirimi” konusunda, 1 Seri No.lu 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ndeki “10.2. Ar‐Ge indirimi” kısmında tanımlanan düzenlemeyi ya da 5746 Sayılı Kanuna bağlı olarak çıkarılan Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nde açıklanan esas ve uygulamaları seçebilir veya uygulamada gözlemlediğimiz gibi, Ar‐Ge indiriminden yararlanmayıp, sadece Ar‐Ge fonundan yararlanmayı tercih

edebilir. Söz konusu iki düzenlemenin kapsam ile uygulama usul ve esasları birbirinden farklılıklar içermektedir. Aynı Ar‐Ge projesi için iki uygulamayı birlikte Ar‐Ge indiriminde kullanmaları mümkün değildir. 5520 Sayılı Kanun uygulamasını tercih edip 263’de aktifleştirilen Ar‐Ge harcamalarının % 100’ünü kurum kazancından indiren mükellef, Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibeyi bilanço pasif kalemi olan 549 özel fon hesabına kaydetmeyerek, 602 numaralı Diğer Gelirler Hesabının alacağına kaydetmesi gerekir. 5746 sayılı Kanunun ilgili Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğin 8/3 maddesinde; “Kanun kapsamında Ar‐Ge indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca yararlanamazlar” denilmektedir.

 

Mükellef, bünyelerinde yürüttükleri Ar‐Ge Projesi kapsamında faydalanmak istedikleri “Ar‐Ge İndirimi” konusunda, 5746 sayılı Kanun uygulamasını seçebilir. Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “Bu hesapta yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar‐Ge İndirimi tutarının tespitinde Ar‐Ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da amortismana tabi iktisadi kıymet olarak muhasebeleştirilir” hükmüne göre hareket edilmesi zorunludur. Bu durumda Kamu Kurum ve Kuruluşlarından (örneğin TÜBİTAK’dan) gelen hibe, 549 numaralı özel fon hesabına kaydedilerek ticari kazanç matrahına dâhil edilmez.

 

263’deki aktifleştirilen Ar‐Ge harcamalarından TÜBİTAK’dan gelen hibe düşülerek, kalan tutar ilgili dönemde net yapılan “Ar‐Ge İndirimi” olarak kabul edilir ve Kurumlar Vergisi ya da Geçici Vergi matrahından indirime gidilir. Kuruluş yukarıda belirtilen işlemler dışında dönem içinde Geçici Vergi matrahından Ar‐Ge indirimini düşmesi durumunda, her geçici vergi döneminde 751 yansıtma hesabı üzerinden 263 nolu Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabına aktifleştirme kaydının yapılması söz konusudur.

 

Öte yandan 5746 sayılı Kanununa göre kar yetersizliği nedeniyle Ar-Ge indiriminin tamamı vergi matrahından indirilmeyip müteakip yıla devredilirse bu takdirde yeniden değerlendirme oranı ile endekslenmesi gerekir. Ayrıca, devredilen Ar-Ge İndiriminin nazım hesaplarda ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde gösterilmesi zorunludur. Oysa 5520 sayılı Kanununa göre devreden Ar-Ge İndirimine yeniden değerlendirme oranı uygulanarak endeksleme farkı hesaplanmaz, ancak nazım hesaplarda ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde gösterilmesi şarttır.

 

ArGe Departmanı

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanun’un ilgili Tebliğinde; Ar‐Ge indirimi için mükelleflerin Ar‐Ge departmanı kurmaları ve Ar‐Ge’de görev alan personelin tam zamanlı çalışması halinde söz konusu personel giderinin Ar‐Ge harcaması olarak kabul edilebileceği belirtilmektedir. 5746 Sayılı Kanun’un ilgili Yönetmeliğinde ise ayrı bir Ar‐Ge departmanının kurulmasına gerek olmadığı (çoğu KOBİ’lerde ayrı bir Ar‐Ge departmanın bulunmadığını gözlemlemekteyiz ve Kamu Kurum ve Kuruluşları da karşılıksız destek verirken ayrı bir Ar‐Ge departmanı kurmak zorunluluğu aramamaktadır) ve personelin de Ar‐Ge projesinde kısmi yani adam/ay oranına göre çalışabileceği, çalışılan kısma isabet eden personel giderinin Ar‐Ge harcamasına dâhil edebileceği belirtilmektedir. Bu durumda, adam/ay oranı (1) in altında olan projelerin 5520 sayılı Kanun’un ilgili Tebliği’nde belirtilen Ar‐Ge İndirimini seçmeleri durumunda, bize göre personel giderini Ar‐Ge indirimi olarak dikkate almamaları gerekir.

 

ArGe Harcamalarının İtfası

Ar‐Ge projesi tamamlandıktan sonra, 263’deki Ar‐Ge harcaması, bu hesapta tutulmaya devam edilerek % 20 oranlı amortisman ile 5 yılda itfa edilerek, 630 Ar‐Ge gideri hesabına borç / 268 birikmiş amortisman hesabına alacak kaydedilir.

 

Aktifleştirilen Ar‐Ge harcamasının 263 nolu hesapta tutulup da, örneğin satışa konu olmayarak, kendi ihtiyacı olan makine ya da ekipmanda 253 nolu hesaba transferinin yapılmamasının başka bir yönü de; 1501 TÜBİTAK Sanayi Ar‐Ge projelerinde firmanın bilançosundaki 263 Ar‐Ge gideri hesabında harcama kaydının bulunması halinde % 40 olan temel destek oranına, % 5 ila 10 oranında değişen ilave desteğin eklenmesidir.

 

Oransal Destek

TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar‐Ge projelerinde her iki düzenleme için (M013 formunda) alet, teçhizat, makine, ekipman, yazılım, test cihazlarının harcama bedellerinin tamamı değil kullanım süresine göre amortisman payı, Ar‐Ge giderlerine dahil edilir (Tedarik edildiğinde alet, teçhizat, makine, ekipmanlar, test cihazları 253 no.lu hesaba, bilgisayarlar 255 no lu hesaba, yazılım programları da 260 nolu hesaba KDV hariç fatura bedelinin tamamı üzerinden kayıt yapılır).

 

Bu kapsamda örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar‐Ge projelerinde alet, teçhizat, makine ve ekipmanlar Ar‐Ge projesi bittikten sonra üretimde kullanılacak ise, oransal olarak desteklenmektedir. Başka bir ifadeyle maliyet bedelinin % 100’ü desteklenecek harcama toplamına dâhil edilmemekte; TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge projelerinde fatura bedelinin %40’ı harcama tutarına dahil edilir, bunun da % 75’i bulunarak (başka bir deyişle toplamda fatura matrahının %30) hibe desteğine konu olur. 1501 Sanayi Ar-Ge Projelerinde fatura bedelinin %40’ı harcama tutarına dahil edilir, bunun da %40 ila %60 hesaplanarak hibe desteğine konu olur. İki düzenleme arasındaki fark; 5520 sayılı düzenlemeye göre Ar‐Ge faaliyetleri dışında kullanılan makine ve ekipmanın amortismanı Ar‐Ge gideri olarak kabul edilmez iken, 5746 sayılı düzenlemeye göre kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan amortisman, Ar‐Ge gideri olarak kabul edilmektedir.

 

Firma Dışından Hizmet Alımı

5520 sayılı Kanunun çerçevesinde hareket edilen bir Ar‐Ge projesinde, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler için (örneğin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir Ar‐Ge projesinde M014 analizler ve testler için, M015 dışarıya yaptırılan fason işçilikler ve danışmanlık için) toplam proje bütçesi içerisinde herhangi bir sınır yoktur. Oysa 5746 sayılı Kanuna göre toplam gerçekleşen Ar‐Ge proje bütçe içerisinde bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar, Ar‐Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.

 

SONUÇ

Yukarıdaki analizlerden görüldüğü üzere, Ar‐Ge ve yenilik projelerinin daha verilme aşamasında firmaların hangi mevzuata göre hareket edeceklerini belirlemeleri gerekir. Bunun için firma sahiplerinin, mühendislerin, tasarımcıların, pazarlamacıların, satın almacıların, SMMM ve YMM’lerin birlikte koordineli ve ekip halinde sistemli çalışması gereklidir. Bu bütünsellik sağlanamadığı yada eksik ve yetersiz olunduğu durumlarda, Ar‐Ge projeleri kapsamında firma sahipleri ile Yeminli Mali Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporunu (AGY500) imzalayan YMM’ler büyük sorumluluk altına girmektedir.

Bu, görüldüğü gibi zahmetli bir iştir, ancak bize göre fazlası maliyetinden daha fazladır.

Bernard SHAW’ın dediği gibi:

Hiçbir şey ayağınıza gelmez, özellikle iyi şeyler, gidip almak gerekir.

Eğer yürüdüğün yolda engeller yoksa, o yol seni bir yere götürmez.

Ar‐Ge İndiriminin Nazım Hesaplarda İzlenmesi Şart

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 02 Nisan 2014 - 14:03

ARGE İNDİRİMİNİN NAZIM HESAPLARDA İZLENMESİ ŞART

 

                                                                                           Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
lusal ve uluslararası Ar-Ge ve Yenilik
Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

 

GİRİŞ
Gerek Kurumlar Vergisi Kanunu gerekse 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik Kanununa göre bir YMM ile Yıllık Denetim ve Tasdik Sözleşmesi olmayan firmalar, 2014 Nisan ayında verecekleri Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile beraber 2013 yılında Geçici Vergi / Kurumlar Vergisi Beyannamesinde indirim konusu yaptıkları Ar-Ge İndiriminin doğruluğu için Ar-Ge İndirimi Tasdik Raporunu Yeminli Mali Müşavire yazdırmak zorundalar. Ar-Ge İndirimi Tasdik Raporunu TÜBİTAK’a verilen AGY500 YMM Raporu ile karıştırmamak gerekir. Deneyimlerimize göre firmalar AGY500 YMM raporunu Vergi Dairesine verip, Ar-Ge indirimi yaptıklarında gecikme faizi ve 3 kat vergi cezası ödemeye maruz kalmaktadırlar.

 

PROBLEMATİK DURUM 

 

Ar-Ge indiriminin kayıtlarda takibinde, eskiden Yatırım İndiriminin takibinde olduğu gibi, Nazım Hesaplar kullanılır. Konunun açıklığa kavuşması için bir örnek vermek istiyoruz (bu örnekte 5746 sayılı Ar-Ge teşvik Kanununda öngörülen yol izlenmektedir).

 

Firmanın  2012 yılında 263 nolu Ar-Ge giderleri  hesabında Ar-Ge harcaması olarak 300.000 TL gözükmekte, TÜBİTAK’tan  gelen hibenin kaydedildiği hesap olan 549 özel fonlar hesabında ise  200.000 TL bulunmaktadır. Firma 300.000 – 200.000 = 100.000 TL’yi % 100 Ar-Ge indirimi olarak kurumlar vergisi matrahından indirebilecektir. 2012 yılında kar yetersizliği nedeniyle 100.000 TL’nin ancak 60.000 TL’sini indirerek % 20 Kurumlar vergisi oranıyla 12.000 TL kurumlar vergisini istisna nedeniyle ödememiştir. Artan 40.000 TL’lik Ar-Ge indiriminden 2013 yılında ve/veya  takip eden yıllarda faydalanacaktır.

 

Firma 2013 yılında kar yapmış ve indiremediği 40.000 TL’lik (endeksleme farkı ilave edilmiş olarak) Ar-Ge indirimini uygulamak istemektedir. Ancak, firmanın bu indirim hakkını kullanabilmesi için 40.000.- TL’nin ve 2012 yılına ait  yeniden değerleme oranı ile değerlenen endeksleme  farkı ile birlikte 2012 Nazım hesaplarında gösterilmiş olarak 2013 yılına taşınarak devredilmesi gerekir ve dolayısıyla Ar-Ge indiriminin 2013 yılı nazım hesaplarında da gösterilmediği takdirde firma bu hakkını kaybetmiş olur.

 

Ayrıca, ilgili yılda kar yetersizliği nedeniyle uygulanamayan Ar-Ge İndirimi o ilgili yıla ait Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ilgili satırında devreden Ar-Ge İndirimi olarak yer alması gerekir.

 

 

İNDİRİME ESAS ARGE HARCAMALARININ NAZIM HESAPLARDA İZLENMESİ

 

Ar‐Ge  indirimlerinin, bize göre  firmaların muhasebe sisteminde “akıl defteri” olarak da adlandırılan NAZIM HESAPLAR’da  izlenmesi gerekir. Örnek  Nazım Hesaplar (yukarıdaki tutarlara göre 2012 kayıtları) aşağıdaki ana ve  yardımcı hesaplarda gösterilebilir:

 

 

ANA                YARDIMCI

HESAP              HESAP      

________           __________

 

940                                                        AR-GE  İNDİRİMİ

100                     YARARLANILACAK AR-GE  İNDİRİMİ

200                     YARARLANILAN AR-GE  İNDİRİMİ

300                     DEVREDEN AR-GE  İNDİRİMİ

400                     2013’E DEVREDEN  ENDEKSLEME FARKI

941                                                          AR-GE  İNDİRİMİ KARŞILIĞI

100                     YARARLANILACAK AR-GE  İNDİRİMİ KARŞILIĞI

200                   YARARLANILAN AR-GE  İNDİRİMİ   KARŞILIĞI

300                     DEVREDEN AR-GE İNDİRİMİ KARŞILIĞI

400                     2013’E DEVREDEN ENDEKSLEME FARKI KARŞILIĞI

 

__________________    / 2012 _______________

940 100 Yararlanılacak  Ar‐Ge İndirimi   100.000.-

941 100 Yararlanılacak Ar‐Ge indirimi Karşılığı          100.000.-

(Ar‐Ge Giderleri Kaydı)

__________________    / 2012 _______________

940 200  2012 de  Yararlanılan Ar‐Ge İndirimi     60.000.-

941 200 Yararlanılan   Ar‐Ge İndirimi   karşılığı       60.000.-

(Yararlanılan Ar‐Ge indiriminin kaydı)

__________________    / 2012 _______________

940 300 2013 yılına  Devreden Ar-Ge indirimi   40.000.-

941 300  2013 yılına devreden Ar‐Ge İndirimi   karşılığı 40.000.-

(2012 de uygulanamayan Ar-Ge indiriminin kaydı)

____________________/______________________________

 

2012 döneminden devreden Ar-Ge indirim tutarının  yeniden değerlendirme oranı olan % 7,80  ile endekslenmesi kaydı (40.000 X 0.078 = 3.120 TL):

__________________    / 2012 _______________

940 400 2013’e devreden endeksleme farkı  3.120.-

941 400  Ar‐Ge indirimi Karşılığı                  3.120.-

(endeksleme farkı    Kaydı)

____________________/______________________________

 

2013  Kayıtları

 

__________________    / 2013 _______________

941.100 yararlanılacak Ar-Ge indirimi karşılığı       100.000.-

940. 100 yararlanılacak  Ar‐Ge indirimi                 100.000.-

 

__________________    / 2013 _______________

941 200  2012 Yararlanılan   Ar‐Ge İndirimi   karşılığı       60.000.-

940 200  2012 de  Yararlanılan Ar‐Ge İndirimi            60.000.-

____________________/______________________________

 

2013 YILINDA KAR’IMIZ OLDUĞUNDAN VE BAŞKA AR-GE HARCAMASI BULUNMADIĞINDAN, DEVREDEN ARGE İNDİRİMİ İLE ENDEKSLEME FARKIYLA BİRLİKTE KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜYOR.

 

 

2014 YILI BAŞINDA KAYITLAR

 

__________________    / 2014_______________

941 300  2013 yılına devreden Ar‐Ge İndirimi karşılığı 40.000.

940 300 2013 yılına  Devreden Ar-Ge indirimi          40.000.-

__________________    / 2014_______________

941 401  Ar‐Ge indirimi Karşılığı    3.120.-

940 400 2013 ‘e devreden endeksleme farkı  3.120.-

____________________/______________________________

 

 

SONUÇ

 

AYNI YIL İÇİNDE AR-GE İNDİRİMİNİN TAMAMI YETERLİ KAR NEDENİYLE KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜP BİR SONRAKİ YILA DEVRETMİYOR İSE, YAPTIĞIMIZ İŞLEMLER 263 VE 549 NOLU HESAPLARDA GÖRÜLDÜĞÜNDEN AYRICA NAZIM HESAPLARDA GÖSTERİLMEYEBİLİR. BİZCE DEVİR OLDUĞUNDA MUTLAKA NAZIM HESAPLARININ KULLANILMASI ŞART. 5746 SAYILI KANUNA GÖRE 549 NOLU HESAPTA TUTULAN HİBE TUTARLARI 5 YIL SÜRE İLE KAR DAĞITIMINA TABİ OLAMAZ. DAĞITILIRSA %15 STOPAJA TABİ, ANCAK SERMAYE ARTTIRIMINDA STOPAJ VERGİSİNE TABİ DEĞİL.

 

EĞER FİRMALAR 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE AR-GE İNDİRİMİNİ UYGULUYORLAR İSE; AR-GE HARCAMALARI 263 NOLU HESAPTA GÖZÜKMEKTE. TÜBİTAK’TAN GELEN HİBELER 602 NOLU DİĞER GELİRLER HESABINDA GÖSTERİLEREK VERGİYE TABİ TUTULUYORLAR. BU DURUMDA 263 TEKİ AR-GE HARCAMALARININ TAMAMI KURUMLAR VERGİSİ MATRAHINDAN DÜŞÜLÜR. KURUMLAR VERGİSİ MEVZUATINA GÖRE DEVREDİLEN AR-GE İNDİRİMİNE ENDEKSLEME FARKI UYGULANMAZ.

YMM ile Tam Tasdik Sözleşmesi Olmayan Firmaların TÜBİTAK’ça Onaylanan Ar-Ge Projelerine Ait Giderleri Vergi Matrahından İndirmesi Halinde Dikkat Edecekleri Hususlar

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 29 Mart 2014 - 13:22

YMM İLE TAM TASDİK SÖZLEŞMESİ OLMAYAN FİRMALARIN TÜBİTAK’ÇA ONAYLANAN AR-GE PROJELERİNE AİT GİDERLERİ VERGİ MATRAHINDAN İNDİRMESİ HALİNDE DİKKAT EDECEKLERİ HUSUSLAR

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

GİRİŞ

TÜBİTAK’ça onaylanan Ar-Ge ve Yenilik projelerin 2013 Temmuz-Aralık dönemine ilişkin harcama ve giderleri için teknik, mali ve YMM raporundan oluşan ar-ge yardımı istek formları en geç 2014 Mart sonu itibariyle ilkin online olarak daha sonra mühürlü-imzalı ve basılı olarak TÜBİTAK’a sunuldu.

Bundan sonra firmalar 2014 Nisan ayı sonuna kadar verecekleri Kurumlar vergisi beyannamesinde vergi matrahından isterlerse, ar-ge harcama ve giderlerini düşebilirler. 5746 Sayılı Kanun kapsamındaki ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN UYGULAMA VE DENETİM YÖNETMELİĞİ’nin 8.maddesine göre;

–           Hesaplanan Ar-Ge indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin ilgili satırına yazılır.

–          İlgili dönemde kazancın yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan Ar-Ge indirimi tutarı sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlardan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönemlere ait olanlar, takip eden yıllarda Vergi Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.

–          Ar-Ge ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar-Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur.

 

 VERGİ DAİRESİNE VERİLECEK BELGELER VE YMM RAPORU

İlgili Yönetmeliğin 9.maddesine göre;

Ar‐Ge İndiriminden yararlanacak işletmeler, Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi ekinde aşağıda belirtilen belgeleri bağlı bulunulan Vergi Dairesine verirler.

– Ar‐Ge İndirimine konu olan harcamaların ana gruplar itibarıyla yıllık tutarları ve ayrıntılı dökümünü gösteren liste,

– Çalışanların projeler itibariyle sayıları ve nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı süreler, ücretleri, kesilen ve istisna edilen vergi tutarlarını gösteren liste,

– Dışarıdan alınan danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve numarası, tutarı, stopaj ve KDV tutarına ilişkin liste.

 

Bu liste ve belgeleri de içeren Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulunulan Vergi Dairesine verilmesi zorunludur.

Firmanın YMM ile Tam Tasdik Sözleşmesi var ise, söz konusu belgelere Tam Tasdik Raporu ekinde yer verilmiş olması durumunda, Ar‐Ge İndirimine ilişkin olarak ayrıca Tasdik Raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

 

Mevzuatta durum böyle iken bir YMM ile tam tasdik sözleşmesi olmayan bazı firmalar Nisan sonunda verdikleri Kurumlar vergisi beyannamesinde vergi matrahından indirilen ar-ge  harcama ve giderleri  için ayrı bir YMM tasdik raporu düzenlettirip  sunmaları yerine, YMM’nin TÜBİTAK için hazırladığı Yeminli Mali Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporunu (AGY500) vererek, daha sonraki vergi incelemelerinde gecikme faizi ile vergi cezalarına uğramaktadırlar.

 

AR-GE İNDİRİMİNİN DOĞRU HESAPLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Ar-Ge  ve yenilik harcamalarının kapsamı ilgili Yönetmeliğin 7. Maddesinde yer almaktadır:            

– İlk madde ve malzeme giderleri:

– Amortismanlar

1) Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlardan oluşur.

2) Ar-Ge ve yenilik faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır.

 

ANALİZ:

Burada TÜBİTAK destek matrahı ile 5746 sayılı kanuna göre hesaplanan Ar‐Ge indirim matrahı farklılık gösterebilmektedir. TÜBİTAK, proje kapsamında Alet/Teçhizat/Yazılım giderlerine ya %100 yada oransal olarak %40 olarak hibe destek matrahına alınmasını öngörmektedir. Buna göre KOBİ’lerde ilk iki ya da ortak projelerde ilk 5 projede %75, Sanayi projelerinde %40‐60 arası matraha hibe destek oranı uygulanmaktadır. 5746 Sayılı Ar‐Ge Kanuna göre ise Alet/Teçhizat/Yazılım giderlerine ait Ar‐Ge İndirimi ise, proje süresince kullanılan süre kadar amortisman ayrılıp 750 ve 263 hesaplara taşınmaktadır.  Bu bakımda 263’teki Ar‐Ge matrahı ile TÜBİTAK’ın destek matrahı birbirinden farklılık gösterebilmektedir.

 

Personel giderleri:

Genelde TÜBİTAK’a sunulan ar-ge ve yenilik projelerinde yer alan personel  kısmi çalışma hâlinde görev aldıklarından, personelin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranını ifade eden adam/ay oranı  dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları, Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak dikkate alınır.

– Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler

Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak yapılan ödemelerle, bu mahiyetteki diğer ödemelerdir. Bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar Ar-Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.

ANALİZ: Fiili durumda oran % 20’yi geçmesi halinde, bu oran  % 20’ye indirilerek ar-ge indiriminde esas alınması gerekir.

         – Seyahat Giderleri

Ar-Ge ve teknolojiye yönelik seyahat giderlerini TÜBİTAK kabul ederken, Ar‐Ge Kanuna göre Ar‐Ge İndirimi hesaplanırken dikkate alınmaz.

ArGe Harcama ve Giderlerin 263 Nolu ArGe Giderleri Hesabında Toplanması

Ar‐Ge ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer üretim faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar‐Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur.

Dönem içerisinde oluşan giderler, Faaliyet giderleri içerisinde yer alan 750‐Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabına kaydedilmelidir.

750‐Araştırma ve Geliştirme Giderlerinde oluşan maliyetler Aylık/Üç aylık Dönemler halinde Bilançonun aktifinde yer alan 263‐Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabına alınarak aktifleştirilmelidir.

Proje bitiminde 263‐Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesaplarında yer alan Ar‐Ge maliyetleri itfa edilerek Gelir Tablosu hesaplarına alınmalıdır. (630‐Araştırma ve Geliştirme Giderleri).

 

Not: Ar‐Ge indirimlerinin, firmaların muhasebe sisteminde “akıl defteri” olarak da adlandırılan nazım hesaplarda izlenmesi gerekir.

 

Ar-Ge İndirimi Matrahından Hibelerin Düşülmesi Gereği 

İlgili yönetmeliğinin 8. maddesinde konuyla ilgili olarak;

Ar‐Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslararası fonlardan alınan destekler özel bir fon hesabında tutulur. Bu fonda yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar‐Ge indirimi tutarının tespitinde Ar‐Ge harcaması olarak dikkate alınmaz.” hükmüne yer verilmiştir. 1 Nisan 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5746 sayılı kanunla konu netliğe kavuşturulmuştur. Hibe desteği tutarının, kurum kazancına dahil edilmeyip, özel fonlarda (örneğin 549 nolu hesapta) takip edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, kazanca dahil edilmeyen bu tutar, Ar‐Ge İndirimi tutarının hesaplanması aşamasında Ar‐Ge İndirimi matrahından mahsup edilmelidir. Ancak, uygulamada 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa göre Ar‐Ge İndirimi uygulayan firmaların hibe desteği tutarlarını kurum kazancına dahil edip, Ar‐Ge İndirimi matrahından mahsup etmedikleri görülmektedir. Dolayısıyla mevzuat gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş olmaktadır.

Yurdumuzun Doğal Kaynağı Olan Mermeri Nasıl Daha Fazla Katma Değerli Hale Getirebiliriz?

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 27 Mart 2014 - 14:44

YURDUMUZUN DOĞAL KAYNAĞI OLAN MERMERİ NASIL
DAHA FAZLA KATMA DEĞERLİ HALE GETİREBİLİRİZ?

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

PROBLEMATİK DURUM

 

Yurdumuzun zengin doğal kaynakları arasında yer alan mermer sektöründe Araştırma ve Yenilik faaliyetleri kapsamında neler yapabiliriz sorusuna cevap aramak için yerinde inceleme yapmak üzere 2014 Mart’ın son haftasında Mühendis arkadaşlarımızla birlikte Muğla/Yatağan’a gittik. Mermer ocaklarını ve mermer işleme tesislerini gezdik, birçok firma yetkilisi ile görüşmede bulunduk.

 

Bazı veriler:

 

  • Mermer doğal olarak yer altından çıkartılmakta ve işlenerek gerek yurt içi gerek yurt dışına satışı yapılmaktadır. Ülkemiz dünya mermer rezervlerinin yaklaşık % 45’ine sahiptir.

 

  • 2012 yılı rakamları ile Dünya mermer ihracatı 1.390.850.000 USD olup, Türkiye ihracatı ise 649.991.000 USD’dir (Kaynak: İstanbul Sanayi Odası Haziran-2013 raporu. Hazırlayan Özge Sarıçay (osaricay@iso.org.tr)
  • 2012 rakamları ile dünya ihracatının %47’si Türkiye tarafından yapılmaktadır.
  • Buna karşı ihracat birim ton fiyatı 175USD iken, Dünya ihracatının %12,4’ünü karşılayan İtalya’nın birim ton ihracat fiyatı 351USD, %10’nu karşılayan İspanya 438 USD
  • Yine 2012 rakamları ile, Türkiye 3.726.000 ton ihracat yapmışken, İtalya 495.000 ton, İspanya 247.000 ton ihracat yapmıştır.
  • Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, Türkiye doğal mermer kaynaklarını işleyerek katma değerli üretim haline getirmekte zorlanmaktadır. Gözlemlediğimiz kadarıyla Türkiye; Çin, Hindistan, İtalya vb. ülkelere mermer blokları ihraç edip, yurtdışından işlenmiş mermer ithal etmektedir. Mermer malzemesini işleme teknolojisinde ülkemiz belli düzeyde çekirdek yetkinliklere ulaşmasına rağmen, makine ve ekipman alanında büyük oranda yurt dışına bağımlı durumdadır. Başka bir deyişle, teknoloji ediniminde; Ar-Ge – işbirliği – satın alma seçeneklerinden ağırlıklı olarak satın alma alternatifinin kullanılarak, öz sermayelerinin sonuna geldikleri gözlenmiştir.
  • Mermerin işlenmesi esnasında Türkiye’de ciddi anlamda mermer atıkları oluşmaktadır. Mermer doğası gereği tarım alanlarına yakın yerlerde çıkmakta ve yine yakın yerlerde işlenerek ihracat yapılmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, sadece Yatağan bölgesinde mevcut 200 mermer fabrikasının günlük 400 ton mermer atığı oluşmaktadır. Bu atık fabrikanın stok sahasını doldurmaktadır. Daha sonra bertaraf edilmesi için belediyenin belirlediği sahalara ücret karşılığında taşınmaktadır. Taşıma esnasında kamyonların aşırı yükünden dolayı çevreye, trafiğe, yola olumsuz etkileri olmaktadır. Yatağan bölgesi aynı zamanda zeytin bölgesidir. Etrafta bulunan bazı mermer imalatçıları söz konusu atıkları kontrolsüz olarak boş/tarım arazilerine dökerek zarar vermektedir.
  • Mermerin kesilmesi, işlenmesi ve şekillendirilmesi esnasında oluşan atıklar çevreye ve özellikle tarım alanlarına ciddi anlamda zararlar vermektedir.
  • Mermer ocaklarına yakın yerlerine kurulan imalat atölyelerindeki, mermer imalatında oluşan atıklar çevreye rastgele atılmakta hatta su kaynaklarını da ciddi anlamda tehdit etmektedir.

 

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

 

Mermeri daha fazla işleyerek katma değerini arttırmak yanında, mermer atıklarını değerlendirip ekonomik değer haline getirilmesi ve çevreye olan zararlarını en aza indirmek için ulusal ve uluslararası Ar-Ge ve Yenilik Destek Programları büyük önem taşımaktadır. Aşağıda Mermer sektörünün ihtiyaçları göz önüne alınarak gereksinim duydukları teknoloji edinimi için Ar-Ge ile İşbirliği seçenekleri dikkate alınarak hibeli fon kaynakları için öneriler sunulmaktadır.

 

1.Mevcut mermer işleyicisi firmalarından bazıları ürün yeniliği ve bunun uygulanması için gerekli olan makine ve ekipman konusunda da belli bir teknolojik yetkinliğe ulaştıklarından bu firmalara TÜBİTAK’ın 1507 ve 1501 Ar-Ge ve Yenilik programlarına başvurmalarını önerdik. Ayrıca KOSGEB’in Ar-Ge ve yenilik destek programına da müracaat etmelerini belirttik. Bu programlarla proje bütçesinin % 40-75’i oranında hibe desteği sağlamaları yanında, 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik Yasası’yla da SGK işveren, çalışanların gelir vergisi stopaj desteği ile %100 Ar-Ge indirimi ile Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahından düşme gibi mali teşvikler sağlanmaktadır.

 

2.Mermer malzemesi işleyicisi arasında bazı firmaların ürün yeniliği konusunda çekirdek teknolojik yetkinliğe sahip olmalarına karşın makine ve ekipman tasarımı konusunda alt yapılarının olmaması nedeniyle yerli makine imalatçıları ile yine TÜBİTAK’ın 1507 ve 1501 destek programları kapsamında ortak proje vermelerini önerdik. Yabancı makine imalatçısı ile ortak proje konusunda ise TÜBİTAK’ın 1509 destek programı ile EUREKA projeleri uygun bulunmaktadır.

 

3.Bölgedeki KOBİ’ler TÜBİTAK ya da KOSGEB’den Ar-Ge ve Yenilik projesini tamamladıktan seri üretime geçiş için gereksinim duyacakları standart makine ve donanım ve yeni personel istihdamı için KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına başvurarak geri ödemesiz/ödemeli 500.000 TL kaynak sağlayabilmektedirler.

 

4.Bölgedeki firmalar arasında özellikle büyük ölçekli firmaların Ar-Ge ve Yenilik projesi ile prototip imalatını gerçekleştirdikleri ürünlerin seri üretimine geçişi için gerekli olan yerli ve ithal makine ve ekipman ihtiyaçlarını karşılamak için Ekonomi Bakanlığı’na başvurarak 5. Bölge desteği sağlayan yatırım teşvik belgesi almak uygun olmaktadır.

 

5.Mermer malzemesi işleyicilerinin Ar-Ge projeleri kapsamında geliştirdikleri ürün yeniliği için patent ve faydalı model belgesi başvurusunda bulunarak, 2015 Ocak başında yürürlüğe girecek uygulama ile koruma süresi boyunca bu ürüne ait yurt içine KDV’siz mal satışı ile gelir ve kurumlar vergisi ödemelerinde % 50 indirim imkânına kavuşmaktadır.

 

6.Mermerlerin işlenmesi sırasında fire ve mermer tozu oluşmaktadır. Firelerden özel pres ve kumlama makineleri ile kaplama malzemesi imali yanında mermer tozlarından sanayi hammaddesi elde edilmesine yönelik pilot uygulama programları için TÜBİTAK ve Avrupa Birliği’nin H2020 Araştırma ve Yenilik Çerçeve programına hem firma düzeyinde hem de Mermerciler Derneği olarak başvurmak yurdumuza büyük fayda sağlayacaktır.

 

SONUÇ

Yurdumuzun birçok problemi yanında bizce ekonomik konulara bundan sonra daha fazla ağırlık vermeliyiz. Üretim ve ihracat yaparsak, ancak diğer problemlerimizi çözebiliriz. Yukarıdaki Mermer Sektörü için ortaya koyduğumuz portföy bileşimini bir dominant tasarım olarak değerlendirebiliriz. Bu ana tasarımının kıyaslamalı olarak yurdumuzun sahip olduğu birçok doğal kaynaklarda uygulamaya geçirerek, katma değeri daha yüksek ürünler üreterek daha çok döviz geliri elde edebiliriz.

Türkiye’deki Teknokent ya da Teknopark’taki Yazılım Firmalarının Rekabet Güçlerini Geliştirmenin Bilimsel ve Teknolojik Modeli

Ana Sayfa » Ar-Ge (Page 5)
Paylaş
Tarih : 21 Mart 2014 - 9:48

TÜRKİYE’DEKİ TEKNOKENT YA DA TEKNOPARK’TAKİ YAZILIM FİRMALARININ REKABET GÜÇLERİNİ GELİŞTİRMENİN BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK MODELİ

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

  1. A.     MEVCUT DURUM                                                                                                                                                                       

Teknoloji Geliştirme Bölgesi(TGB)  yada bu kapsamda Teknokent veya Teknopark; yeni veya ileri teknolojide mal ve hizmet üretmek isteyen girişimcilerin, araştırmacı ve akademisyenlerin sınaî ve ticari faaliyetlerini üniversitelerin yanında veya yakınında yürütebilmelerine ve bu üniversitelerden yararlanabilmelerine imkan vermek için kurulmuş akademik, sosyal ve kültürel organizasyonlardır (Kaynak: TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı). Bu yazımızda TGB’lerdeki özellikle yazılım firmalarının mevcut durumu, sorunları ve çözüm yollarına ilişkin hipotez çalışmamızı sunuyoruz. Kuşkusuz bu hipotezin en sert koşullarda geçerliliği eleştirel uygulama sonuçları ile sınanıp, geri bildirim alınması gerekir.

 

2001 yılında 4691 sayılı yasayla kurulan Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Temmuz 2012 tarihi itibariyle 45 adet Teknoloji Geliştirme Bölgesi kurulmuş olup (21.03.2014 tarihli Bakanlığın web sitesinde bu sayı 52’e yükselmiştir).

 

TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı sitesindeki bazı sayısal veriler aşağıdadır:

‐ Firma sayısı 2.037’ye,

‐ İstihdam edilen personel sayısı 17.784’e (14.493 Ar‐Ge, 3.291 Destek Personeli)

‐ Biten Proje Sayısı 9.461’e,

‐ Üzerinde çalışılan proje sayısı 5.121’e

‐ İhracat 599 milyon A.B.D. Dolarına,

 

‐ Yabancı/yabancı ortaklı firma sayısı 71’e, bu firmalarca yapılan yatırım tutarı 685 milyon ABD Dolarına,

‐ Başvurusu yapılan/tasdik edilmiş patent sayısı 301’e ulaşmıştır.

 

Bölgelerde Faaliyette Bulunan Firmaların Sektörel Dağılımı;

• % 54 Yazılım ve Bilişim

• % 9 Elektronik Sanayi

• % 6 Savunma Sanayi

• % 4 Tasarım

• % 3 Medikal Bio Medikal

• % 2 Biyoteknoloji

• % 2 İleri Malzeme

• % 2 Telekomünikasyon

• % 3 Tıp

• % 2 Otomotiv

• % 2 Kimya

• % 2 Çevre

• % 2 Enerji

• %2 Makine

• % 5de diğer sektörlerde Ar‐Ge çalışmalarında bulunmaktadır.

 

  1. B.      TEKNOKENTLERİN AVANTAJLARI (Kaynak: TC Sanayi, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı)

               TEKNOKENTTEKİ FİRMALARA

 

• Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım ve Ar‐Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmaktadır.  Muafiyet ve istisnalardan yararlanılabilmesi için Vergi Dairesine yapılacak başvuru dosyasına yönetici şirketten alınan söz konusu vergi mükelleflerinin Bölgede yer aldığını ve mükelleflerin faaliyet alanlarını gösteren belge de eklenir, aksi takdirde istisna uygulanmaz.

 

Yönetici şirket, ayrıca, Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlardan ve yapılan işlemlerden dolayı damga vergisi ve harçtan muaftır. Yönetici şirket, bu muafiyet ve istisnaların uygulanabilmesi için bağlı bulunduğu vergi dairesine başvuruda bulunur.

 

 

• Bu süre içerisinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri de katma değer vergisinden muaf tutulmaktadır.

 

• Bölgede çalışan Ar‐Ge ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2023 tarihine kadar her türlü vergiden muaf tutulmaktadır. Ancak muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı Ar‐Ge personeli sayısının yüzde onunu aşmamalıdır.

 

• 12 Mart 2014 tarihinde yayınlanan yeni TGB Yönetmeliği ile de Bölge dışında geçirilen sürelerin bir kısmının belirli izinlerle istisna kapsamına alınması sağlanmıştır. Bu kapsamda bölge dışında geçirdiği sürelere ait ücretleri; firmanın Ar-Ge personeli için % 25,üniversite bünyesinde kadrolu olan öğretim elemanları için % 50 oranında gelir vergisi kapsamı dışında tutulacaktır. 

 

• Bu süre içerisinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri de katma değer vergisinden muaf tutulmaktadır.

 

 

5746 Sayılı kanun kapsamında firmalara sağlanan muafiyetler:

 

–         4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile 5746 Sayılı Araştırma Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda birçok uygulama benzerlik göstermekle beraber, firmaların her iki kanunun kapsamına girmesi durumunda uygulamada ne yapacaklarına ilişkin hususlar net değildi ve firmalar Teknoloji Geliştirme Bölgesinde yer alıyorsa 5746 sayılı kanundan faydalanamıyorlardı. Düzenleme ile firmalara seçim hakkı verilmiş olup,  5520 sayılı Kanun, 193 sayılı Kanun ve 5746 sayılı Kanunda yer alan vergisel teşviklerden yararlanmak isteyenler, bu durumu Maliye Bakanlığına ve Bölge yönetici şirketine eş zamanlı olarak bildirimle yapabilme imkânı sağlanmıştır.

 

 

  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bulunan personelin sigorta primi işveren hissesinin %50’si 5746 sayılı Kanun kapsamında desteklenmektedir.

 

  • 5746 Sayılı Araştırma Ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Ve Kanunun Uygulanması kapsamında bölgede yer alan işletmelerde çalışan Ar‐Ge ve Destek personeli ile 4691 sayılı teknoloji geliştirme bölgeleri kanunu uyarınca ücretine gelir vergisi istisnası uygulanan personelin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin %50 si maliye bakanlığı bütçesine karşılanan ödenekten karşılanır.

 

  • Destek personelinin tam zaman eşdeğer sayısı toplam tam zamanlı Ar‐Ge personelinin yüzde onunu geçemez.

 

  • 03 Nisan 2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan maliye bakanlığı kurumlar vergisi genel tebliği (Seri No:1) TGB ‘lerde yazılım ve Ar‐Ge faaliyetlerinde bulunan şirketlerin bu faaliyetleri sonucu buldukları ürünleri kendilerinin seri üretime tabii tutarak pazarlamaları halinde, bu ürünlerin pazarlanmasından elde edilen kazançların lisans, patent gibi gayri maddi haklara isabet eden kısmı transfer fiyatlandırması esaslarına göre ayrıştırılmak suretiyle istisnadan yaralandırılabilecektir.

 

  • İstisnadan yaralanan Ar‐Ge projelerine ilişkin olarak TÜBİTAK ve benzeri kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumların bu mahiyetteki her türlü bağış ve yardımları kurum kazancına dahil edilecek ve istisnadan yararlandırılacaktır.

 

  • Yönetici şirketlerin ilgili mevzuat uyarınca anonim şirket olarak kurulması zorunlu olduğundan, bu şirketlerden yapılan kiralamalarda ödenen kira bedelleri üzerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır.

 

  • Bölgede yer alan firmalar, Bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar‐Ge projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla Bölge içerisinde yapabilirler. Söz konusu yatırıma konu olan teknolojik ürünün üretim izin belgeleri, ilgili kurum ve kuruluş tarafından Bakanlık görüşü alınarak, öncelikle verilir. Bu yatırımlara ilişkin faaliyetler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince tutulması zorunlu defterlerde, yatırım yapan işletmelerin Bölgede yürüttükleri Ar‐Ge faaliyetlerinden ayrı olarak izlenir. Bu yatırımlar nedeniyle Bölgede çalışan personel ve bu yatırımlarından elde edilecek kazançlar

 

Bölge dışında faaliyet gösteren işletmelerin ve bunların personelinin tabi olduğu esaslara göre vergilendirilir.

 

Öğretim Üyelerine sağlanan avantajlar

 

  • Bölgelerde görevlendirilen öğretim üyelerinin Bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulmaktadır.
  • Öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulu izni ile yaptıkları araştırmalarının sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu Bölgelerde şirket kurabilmekte, kurulu bir şirkete ortak olabilmekte ve/veya bu şirketlerin yönetiminde görev alabilmektedirler (KAYNAK: TC Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı).

 

 

 

  1. C.      TEKNOKENTLERİN SORUNLARI

 

12 Mart 2014 tarihinde yayımlanan TGB yönetmeliğinde bize göre sınırlı ölçüde iyileştirmeler sağlanmasına karşın, aşağıdaki sorunlar devam etmektedir:

 

‐ Teknokent mevzuatına göre firmalara hibe desteği değil, vergisel ve mali teşvikler sağlanmaktadır. Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Genel Müdürü Sayın Ahmet Başalp’ın tanımladığı kritik sorunlar aşağıdadır:

 

‐ Teknoparklara kuluçka merkezinde yer alan firmalar için de herhangi bir destek verilmemektedir.

 

‐ Yani çok iyi bir fikre sahip olan fakat bunu gerçekleştirecek parası olmayan girişimciler için hiçbir destek mekanizması düşünülmemiştir.

 

‐ Bu konuda KOSGEB’in TEKMER (Teknoloji Geliştirme Merkezi) bünyesinde Ar‐Ge çalışmaları yürüten firmalara destekleri bulunmaktadır ancak KOSGEB ve Teknoparkların birlikte eşgüdüm içersinde çalışmalarını sağlayacak bir yapı düşünülmemiştir.

 

‐Teknoparkların karşısında duran diğer bir sorun ise Ar‐Ge çalışması yapan firmaların seri üretime geçtiklerinde karşılarına çıkan engellerdir. Çünkü yasa gereği teknopark alanı içerisinde yapılan çalışmalar sadece geliştirme aşamasında iken vergiden muaftırlar, yani prototip üretildikten ve proje başarı ile sonlandırıldıktan sonra destekler sona ermektedir. Bu durum sadece yazılım ürünleri için geçerli değildir. Teknoparklara en yoğun ilgiyi gösteren firmaların yazılım firmaları olmasının açıklaması budur.

 

Teknopark mekanizmasının daha iyi işleyebilmesi için hiç şüphesiz ki seri üretim hususunda da birtakım kolaylıkların getirilmesi gereklidir (KAYNAK: Ahmet Başalp, Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi).

 

Yeni yönetmelik değişikliği ile de Teknokentlerin teknoloji üretme sorumluluğu arttırılmıştır. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin sorumlulukları arasında Ar-Ge yapmaya ve yaptırmaya yönelik faaliyetlere ve yeni girişimcilere daha yoğun vurgu yapılmaktadır.  Bu kapsamda Teknoloji Transfer Ofisleri, Kuluçka Merkezleri ve Teknoloji İş Birliği Programlarının etkinliği i ve bu programların çıktılarının ticarileşmesini sağlamak amacıyla yönetmeliğe yeni maddeler eklenmiştir. Bu maddelerde belirlenen sürelerde yönetici şirketlerin mutlaka TTO ve Kuluçka Merkezi kurmaları gerekmektedir. Bölge faaliyete geçtikten sonra; üç yıl içerisinde Teknoloji Transfer Ofisinin, Bölge içerisinde KOSGEB tarafından işletilen teknoloji geliştirme merkezi yok ise en geç bir yıl içerisinde kuluçka merkezinin kurulması gerekmektedir

 

  1. D.     SORUNLARA ÇÖZÜM MODELİ

 

 

19.06.2012 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan Yatırım Teşvik ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararının 17. Maddesine göre öncelikli yatırım konuları arasında Ar‐Ge projeleri de tanımlanarak 5.Bölge Desteklerinden yararlanılacağı belirtilmiştir. 13 Ekim 2012 tarihindeki değişiklik ile de ismen TÜBİTAK ve KOSGEB Ar‐Ge Projelerinin bu destekten yararlanacağı ifade edilmiştir. Bu imkânla birlikte 5 alandaki (TÜBİTAK‐KOSGEB‐EUREKA‐EUROSTARS VE YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ) teşvikleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde Teknokentteki firmaların büyük ölçüde sorunlarının çözülebileceği tarafımızca öngörülmektedir. Bu konudaki adımları aşağıdaki gibi sırayabiliriz:

 

 

 

D.1. TÜBİTAK, KOSGEB, EUREKA VE EUROSTARS PROJELERİ UYGULAMASI

 

TÜBİTAK’ın 1507 ‐ KOBİ Ar‐Ge Başlangıç Destek Programı, 1501‐Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programı ve EUREKA ve EUROSTARS’ın desteklendiği 1509‐Uluslararası Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programına Teknokentteki Limited ve Anonim Şirketler, bireysel ya da da ortaklı Ar‐Ge projeleri sunmalıdır. Bu destek programları ile % 40-75 arası hibe fonu sağlanmakta, ayrıca stopaj desteği, SGK işveren desteği ve % 100 Ar-Ge indirimi mali teşviklerden de yararlanmak söz konusudur. Sermaye şirketi olmayan şahıs ve Kollektif şirketler ise geri ödemesiz ve ödemeli 500.000 TL üst limitli, % 75 destek oranlı KOSGEB Ar-Ge  ve inovasyon  programına başvurabilirler (elbette sermaye şirketleri de bu programa başvurabilir).

 

EUREKA ve EUROSTARS Programları hakkında kısa bir bilgi verirsek:

 

EUREKA, pazar odaklı, kısa sürede ticarileşebilecek ürün ve süreçlerin geliştirilmesine yönelik, ağırlığını AB ülkelerinin oluşturduğu 40 ülkeden en az iki ortaklı projelerin desteklendiği uluslararası Ar‐Ge destek programıdır. Programda uluslararası işbirlikleri oluşturulurken, projeler ulusal kaynaklarla desteklenmektedir. Bu kapsamda Türkiye’de EUREKA Programının yürütülmesinden TÜBİTAK sorumludur. TÜBİTAK, EUREKA programına sunulan projeleri TEYDEB 1509 programıyla desteklemektedir. EUREKA projelerine katılan büyük ölçekli firmaların projelerine %60 oranında, KOBİ’lere ise %75 oranında hibe destek sağlanmaktadır. Temmuz 2012‐Haziran 2013 tarihleri arasındaki EUREKA Dönem Başkanlığını Türkiye Üstlenmiştir.

 

EUROSTARS Programı; Avrupa Komisyonu ve EUROSTARS üye ülkelerin Avrupa’daki KOBİ’lerin rekabetçiliğinin arttırılması için başlattıkları KOBİ’lere özel, hızlı ve etkin bir destek programıdır. EUROSTARS herhangi bir teknoloji alanı ve sektör ayrımı yapmaksızın Ar‐Ge odaklı faaliyetler yürüten KOBİ’lerin projelerinin desteklenmesini amaçlamaktadır. Avrupa Birliği KOBİ tanımına uygun işletmeler ana ortak (proje koordinatörü) olarak EUROSTARS projesi başlatabilirler. Fakat bu tanıma uygun olmayan işletmeler ve büyük firmalar, gerekirse üniversite veya araştırma kuruluşlarını da yanlarına alarak EUROSTARS projelerinde ortak olarak yer alabilmektedir. EUROSTARS projeleri TÜBİTAK’ın “Uluslararası Sanayi Ar‐Ge Projeleri Destekleme Programı” kapsamında desteklenmektedir. EUROSTARS projelerine katılan büyük ölçekli firmaların projelerine %60 oranında, KOBİ’lere ise %75 oranında hibe destek sağlanmaktadır. EUROSTARS Programı proje başvurularına sürekli açık değildir. Genellikle yılda 2 kere çağrı açılmakta ve son başvuru tarihinden önce projelerin EUROSTARS ofisine internet üzerinden sunulması gerekmektedir (Kaynak: TÜBİTAK)

 

Teknoketlerdeki Ar‐Ge projelerine örnekler vermek istersek:

 

Bir yazılım programı veya sistemi geliştirmek için gerekli olan teknolojinin geliştirilmesi ve uygulanması kapsamında, örneğin Baz istasyonlarında takip yazılımın geliştirilmesine yönelik bir Ar‐Ge projesi kapsamında projenin gerçekleştirilmesi için gerekli olan yazılım geliştirme (compiler) lisansları, server, mobil uygulamalar için akıllı telefonlar gibi ekipman ile personel desteği için

TÜBİTAK’a başvurulması.

 

Bio Medikal’den bir pilot tesis Ar‐Ge projesi örneği: Peloid Çamurdan sivilcelerin giderilmesine yönelik ürünün elde edilmesi için, pilot ölçekte kurutma fırını, UV Dezenfektasyon, mixer, formulasyon çalışmalarında kullanılacak laboratuar ekipmanları (İletkenlik ölçer, ultrasonik su banyosu, hassas terazi) bu kapsamda desteklerden yararlanılır.

 

Sözkonusu projelerin TÜBİTAK’a verilerek onaylanması halinde Teknokent avantajlarına ilave olarak;

Ar‐Ge projesinin gerçekleşmesi için proje bütçesinin %25’ine kadar daha sonra mahsup edilmek üzere ön ödeme alınır. Proje gerçekleşmesi ile birlikte KOBİ’lerde %75’e kadar, diğer projelerde %40‐60 arası hibe alınır.

Gelir ve Kurumlar Vergisi istisnası Ar‐Ge projelerine uygulanırken, onaylanan TÜBİTAK proje Ar‐Ge giderleri Teknokent firmasının geçici ve yıllık tüm vergi matrahına uygulanır. Bir ayrım söz konusu değildir.

 

Ar-Ge projenin tamamlandığına dair yazının TÜBİTAK’tan ya da KOSGEB’den alınarak 1 yıl içinde KOSGEB Endüstriyel Uygulama ve aynı zamanda YATIRIM TEŞVİKİNE başvurulması prosedürü başlamaktadır.

 

D. 2. TEKNOKENT’DEKİ FİRMA KOBİ İSE KOSGEB ENDÜSTRİYEL UYGULAMA PROGRAMINA

          GEÇİLMESİ UYGULAMASI

 

Firmanız KOBİ ise, TÜBİTAK ar‐ge projesi çıktısının üretimi için gerekli olan standart ve Ar‐Ge unsuru taşımayıp ancak ticarileştirilmesini sağlayan alet/teçhizat ve yazılımlar gibi sabit kıymetlerin temini için, KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına başvurulur. Yukarıdaki örneğimizle bağlantılı olarak;

 

Baz İstasyonu Projesinin ticarileşmesi için KOSGEB’den Data Center ile ihtiyaç olan müşteriler sunumun sağlanması için, gerekli olan Server, Güç Kaynağı, Lan Switch, Yedekleme üniteleri ve bu Data Center işletilmesi için monitoring, firewall yazılımların desteklenmesinin talep edilmesi.

Peloid çamurun ticarileşmesi için gerekli olan paketleme ve ambalajlama makineleri ile ambalaj malzemelerinin talep edilmesi.

KOBİ’lerin bir defaya mahsus olmak üzere maksimum 18 ay süre ile yararlanacağı destekler aşağıdadır:

 

%75 hibeli makine, teçhizat ve yazılımda maksimum 150.000 TL.’lik hibe (fatura değeri 300.000 TL veya 200.000 TL nin %75 i 150.000 TL)

%75 hibeli net ücretin %75 oranı ile 100.000 TL lik personel hibesi

%75 destek oranlı 200.000 TL lik 2 yılı ödemesiz faizsiz makina, teçhizat yazılım alımında, geri ödemeli kredi.

 

D.3. TÜBİTAK YADA KOSGEB AR-GE PROJESİNİN TAMAMLANMA YAZISI İLE EKONOMİ

          BAKANLIĞINA BAŞVURARAK TEKNOKENT FİRMASI İÇİN 5. BÖLGE DESTEKLERİNİN

          SAĞLANMASI

 

TÜBİTAK yada KOSGEB Ar‐Ge projesi çıktısının seri üretimi için, Firmanın TEKNOKENT’de yapacağı yeni fabrika inşası ile yerli ve ithal makine ve teçhizatlar, programlar, donanımlar vs gibi yatırımlar için örneğin Ankara ve İstanbul’da en az 1 milyon TL bütçeli, uzatma dahil maksimum 3 yıl vadeli yatırım teşvik belgesi ile Teknokentlerde seri üretime geçilmesi halinde dahi aşağıdaki vergi ve mali

avantajlardan yararlanabilmektedir:

 

1. Teknokent’de sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor. Sabit yatırım tutarı: Arazi‐arsa, bina‐inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Teknokentlerin bünyesinde seri üretime geçmek için üretim yeri ve imkânları bulunmaktadır,  yeni yönetmelik değişikliği ile Teknokent mevzuat ı da buna müsaittir, sadece harekete geçmek lazım. Teknokentte sağlanan seri üretim kazançları kurumlar vergisinden muaf olmadığı için, 5.bölge destekleri ile bu sorun çözülmektedir. Mevcut haliyle seri üretim kazancının vergiye tabi olmasından dolayı kanımca Teknokentlerin özellikle de yazılım dışındaki faaliyetler için cazibesi azalarak, atıl kapasite ile çalışmaktadır.

 

2. Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında muafiyet söz konusu olup, normal Teknokent mevzuatında bu tür bir destek bulunmamaktadır.

 

3. KDV istisnası: Yatırım teşvik belgesi olmayınca Teknokentteki bir firma bu tür alımları için KDV ödemektedir.

 

4. Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

 

5. Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6‐7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

 

6. Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir. Teknokentlerde ise bol miktarda seri üretim için yatırım yeri vardır ve 4691 sayılı Teknokent yasası ile de bu mümkündür.

 

7. Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %70 indirimli olarak uygulanır. Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

 

İl: İstanbul

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2014 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2014 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

 

 

Not: Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

 

 

D.4. PATENT YA DA FAYDALI MODEL UYGULAMASI İLE GETİRİLEN VERGİ İSTİSNALARI

 

06.02.2014 tarihinde TBMM kabul edilen Torba Yasası kapsamında Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda oluşan çıktılara patent ya da faydalı model alınması sonucunda elde edilen satış gelirlerine kurumlar vergisi ve KDV istisnası getirilmesi ile bizce Türkiye Ekonomisi için yenilikçi ürünlerin yeterince ticarileşmesini engelleyen yapısal sorununa mikro ve makro ağırlıklı önemli bir çözüm getirilmiştir.

İSTİSNALARIN ÖZÜ

 

KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 

6 Şubat 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilen 6518 sayılı Kanun’un 32 ve 82. maddeleri çerçevesinde 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/A maddesinden sonra gelmek üzere bir  madde eklenerek Türkiye’ de gerçekleştirilen araştırma ve yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktılara ilişkin patent ya da faydalı model alınmasından sonra 01.01.2015 yılından itibaren seri üretime geçilmesi elde edilecek gelirler,  koruma süresi olan 10 yıl boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaklardır.

 

KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI

Türkiye’ de gerçekleştirilen Araştırma – Geliştirme ve Yenilik faaliyetleriyle yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan çıktıların satışı halinde ihracat faturası gibi KDV’siz  fatura düzenlenecek olup, bize göre söz konusu imal edilen mamul ile ilgili olarak 2015 Ocak başından  itibaren iade talebinde bulunabilinecektir. Bu yolla söz konusu satış gelirlerine tanınan KDV istisnası yanında  % 50 Kurumlar vergisi istisnası getirilmesi, mal alan ve satan firmalar için büyük bir avantajdır.

 

AR-GE MERKEZİ ÇALIŞAN SAYISINDA İNDİRİM

Söz konusu patent ya da faydalı model teşvikleri ile yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş ürünlerin üretimi artacağından, genişleyen üretim için de mühendis ve teknisyenlere gereksinim artacağından sayılarında artış olacak, bu da torba yasayla çalışan sayısı 50’den 30’a indirilen Ar-Ge merkezlerinin artışına yol açacaktır.

Bilindiği üzere 5746 sayılı Ar-Ge Teşvik yasasına göre şimdiye kadar Ar-Ge merkezlerinde mühendis ve teknisyenden oluşan minimum 50 tam zamanlı personel istihdamı ile bu merkezlere harcama ve giderlere ilişkin % 100 Ar-Ge indirimi, personele %80, doktoralıya  %90 gelir vergisi stopaj desteği ile 5 yıl süre ile SGK işveren hissesinin yarısının alınmaması desteği ve damga vergisi istisnası uygulanmaktadır.  30 personele indirmek suretiyle özellikle orta ölçekli KOBİ’lerin de bu teşviklerden yararlanması olanağı doğmuş oldu.

 

D.5 TEKNOKENT FİRMALARININ AB H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMINA KATILMASI

 

Avrupa Birliği Komisyonunun 1 Ocak 2014 tarihinde başlatıp 2020 sonuna kadar sürecek HORIZON 2020 araştırma ve yenilik programları ile Türk firmalarının Avrupalı KOBİ ve büyük ölçekli firmalarla birlikte oluşturulacakları konsorsiyumlarda hem teknoloji transferi yapma imkânına kavuşmakta hem de Ar-Ge harcamasının araştırma ve yenilik projelerine yönelik olması durumunda hibe oranı işletme giderleri ile beraber % 125 olmaktadır. Yapılan ortak faaliyet sadece yenilik faaliyeti ise bu oran işletme giderleri ile beraber % 87.5’a kadar ulaşabilmektedir. Ayrıca ortak projenin kabulü halinde sözleşmenin imzalanması sonrası öngörülen proje maliyetinin % 70’nin teminat mektubu istenmeden peşin olarak firmalara  verilebilmektedir.

 

E.SONUÇ

 

Bize göre Ar-Ge ve Yenilik çalışmalarımıza sistematik yaklaşılmalı, başka bir deyişle nihai hedefe ulaştıracak hibe ve teşvikleri bir bütün halinde, birbirleriyle bütünleşik olarak ortak hedefe yöneltmeliyiz. Bu bağlamda Teknoloji Geliştirme Bölgesinde yer alan bir firma yalnızca bu enstrümanın getirdiği avantajlarla yetinirse, yukarıda da anlatıldığı üzere gelir ve kurumlar vergisi, KDV istisna ve muafiyetlerde 12 Mart 2014 tarihinde getirilen Yönetmelik iyileşmelerine rağmen problemler yaşaması kaçınılmazdır. Tanımlanan bu problemlerin bilimsel yöntemlere göre çözülmesi için TGB avantajlarının yukarıda açıklanan hibe ve teşvik alt sistemleri ile bütünleşmesi gerektiği kanısındayız.

 

İrlandalı yazar George Bernard Shaw’ın bazı Ar‐Ge sözlerini Teknokent konusunda bizi motive etmesi için aşağıda değerlendirmenize sunuyorum:

 

‐ Eğer yürüdüğün yolda engeller yoksa o yol seni bir yere götürmez.

‐ Benim en iyi dostum terzimdir. Çünkü ne zaman beni görse, derhal o andaki

ölçülerimi alır. Oysa bütün öteki tanıdıklarım, benim hala eskisi gibi olduğumu

düşünürler.

‐ Sorun çaresizlik değil, isteksizlik… İsteksiziz, çünkü çocuklukta bize

uygulanan ilk şey, içimizdeki isteği öldürmektir.

‐ Gençken yaptığım on şeyden dokuzunun başarısızlıkla sonuçlandığını

gördüm. Başarısız olmak istemiyordum onun için ben de on kat daha fazla

çalıştım.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne



GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI