Avrupa Birliği ve Tübitak Araştırma ve Yenilik Projeleri Yazarken OSLO Kılavuzundan Yenilik İçin Öğrenebileceklerimiz

Ana Sayfa » Ar-Ge » Avrupa Birliği ve Tübitak Araştırma ve Yenilik Projeleri Yazarken OSLO Kılavuzundan Yenilik İçin Öğrenebileceklerimiz
Paylaş
Tarih : 10 Mayıs 2013 - 8:23

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜBİTAK ARAŞTIRMA VE YENİLİK  PROJELERİ  YAZARKEN OSLO KILAVUZUNDAN  YENİLİK İÇİN  ÖĞRENEBİLECEKLERİMİZ

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge

Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

abdanmer@gmail.com

 

GİRİŞ

Ar-ge ile ilgili en önemli uluslar arası kaynak  frascati’dir.ar-ge faaliyeti sonucunda ortaya çıkan proje çıktısı bir “technical prototype” dır.bununla ilgili açıklamalar Frascati ‘de yer almaktadır.Avrupa Birliği  Komisyonu bunun için örneğin 2007 -2013 yılları arasında 7.çerçeve programı olarak 53 milyar euro ar-ge faaliyetleri için kaynak ayırmıştır. Bununla birlikte  uygulamada görülmüştür ki,sadece araştırma yapmak yetmiyor,ayrıca buradan elde edilen çıktılara göre yenilik faaliyetinde de bulunup,ürünün ticari hale getirilmesi gerekiyor.diğer bir ifadeyle, araştırmanın ülke ekonomisine  katkısı için “ technical prototype”ın pazara sunulması(market replıcatıon) yani “commercıal prototype” a dönüştürülmesi şart.

 

 

Bu bakımdan Avrupa Birliği ar-ge projelerinde bir politika değişikliğine giderek 2014-2020 yılları için ayırdığı 88 milyar Euro  kaynaklı Horizon 2020 programının ismini”H2020 araştırma ve yenilik çerçeve programı” olarak belirlemiştir.  Tübitak ise,hem araştırmanın   hem de yeniliğin birlikte  ele alındığı hibe programlarını  eskiden beri uygulayarak,bu konuda daha ileri bir konumdadır.  Ar-ge projesi ile uğraşan  bizler ;hem Frascati’yi hem de  yeniliğnin açıklandığı uluslar arası Oslo Kılavuzunu  iyi bilmemiz gerekir( Frascati’ye göre yeniliğin ingilizcesi”novelty”,Oslo’ya göre yeniliğin ingilizcesi “ınnovatıon”).

 

Aşağıda Tübitak  ve Avrupa Birliği ar-ge projeleri  yazarken Oslo Kılavuzuna göre  dikkat edilmesi gereken kritik parametreler yer almaktadır(sayılar Oslo Kılavuzundaki orijinal paragraf numaralarını göstermektedir).

 

 OSLO KILAVUZUNUN  YENİLİK İÇİN  ORTAYA KOYDUĞU   KRİTERLER

 

– Paragraf  36’da ,BİR SANAYİ KURULUŞUN BAŞKA BİR SANAYİCİDEN YENİLİK İÇEREN ÖRNEĞİN  BİR MAKİNAYI TEDARİK ETTİĞİNDE YAYILMA SÜRECİ (EXPLOTATİON) YOLUYLA YENİLİKÇİ BİR TUTUM TAKINMIŞ OLUYOR DİYOR.YENİLİK,DİĞER FİRMALARDAN DA (ÖRNEĞİN ORTAK PROJELERLE )EDİNİLEBİLİR,FİRMANIN KENDİSİ TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ ŞART DEĞİL.

 

 Paragraf 77de  Tübitak ve Kosgeb  ar-ge projelerinde üçüncü boyut olarak sorulan  ulusal ekonomiye katkısı kısmıyla örtüşen  kavramlar ve ilişkiler yer almaktadır.

“77. Firmaların neden yenilik yaptıklarını anlamak çok önemlidir. Nihai sebep, örneğin talebi artırmak veya maliyetleri düşürmek suretiyle firma performansını iyileştirmektir. Yeni bir urun veya süreç, yenilikçi için bir pazar avantajı kaynağı olabilir. Üretkenlik-artıran süreç yenilikleri durumunda, firma rakipleri karşılığında bir maliyet avantajı kazanmakta ve bu sayede piyasadaki fiyat üzerinden daha fazla kazanç elde etmekte veya talebin esnekliğine bağlı olarak, pazar payı kazanmak ve karı artırmak üzere rakiplerine kıyasla daha düşük fiyat daha yüksek satış kombinasyonu kullanabilmektedir. Urun yeniliği durumunda ise, firma, yeni bir urun girişi yapmak yoluyla bir rekabetçi avantaj kazanabilmekte ve bu sayede talebi

ve fiyatlandırma esnekliğini artırabilmektedir.”

 

Paragraf  79 da süreç ve ürün yeniliği ilişkisi  ortaya konuluyor.Ar-ge projelerinde ürün ve buradan hareketle süreç yeniliğini bir bütün olarak düşünmek,bize  göre geleneksel görüşün anlamakta zorlandığı modern bir bütüncül  bakış açısıdır.Firma direkt satışa konu olan bir makine üretse bile,bu makineyi  satın alacak firmanın üreteceği ürünlerde bir yeniliğe yol açması,kullanıcı dostu bir özelliği gerçekleştirmesi gerekir.Bize göre proje anlatımında sadece süreç konusunu işlemek,kısmi bir anlatım olmaktadır.

“79. Yenilik, firmanın yenilik yapma kapasitesini artırmak suretiyle de performansı geliştirebilir. Örneğin, üretim süreçlerinin kapasitelerini iyileştirmek, yeni ürünler yelpazesi geliştirmeyi mümkün kılabilir ve yeni organizasyonel uygulamalar firmanın diğer yeniliklerin geliştirilmesinde kullanılabilecek yeni bilgiler kazanma ve yaratma yeteneğini geliştirebilir.”

 

 Paragraf 101 de, yeniliğin belirsizlik içerdiğini vurgulayarak,etkileri konusunda bilgi vermektedir.Zaten ar-ge demek belirsizlik demek,her şey belli ise ar-ge çalışmasına gerek olmadığı için,yapılan faaliyet ve harcamalar yatırım niteliğindedir.

“101. Firmalarda yenilik, firma performansını iyileştirme bakış acısıyla, Bir firmanın faaliyetlerindeki planlanmış değişiklikleri ifade etmektedir. Yukarıda bahsedilen yenilik teorisi tartışmasından yararlanılarak, Kılavuz’da kullanılan yenilik kavramı, aşağıdaki niteliklerle karakterize edilen ilişkilikleri göstermektedir:

 

a) Yenilik, yenilik faaliyetlerinin sonucu üzerindeki belirsizlikle bağlantılıdır. Yenilik faaliyetlerinin sonucunun ne olacağı önceden bilinmemektedir, örneğin, Ar-Ge’ nin pazarlanabilir bir ürünün başarıyla ortaya çıkmasını sağlayacağı veya yeni bir üretim surecinin pazarlama veya organizasyonel yöntemin uygulanması için ne kadar

Zaman ve kaynak gerekeceği ve bunların ne derece başarılı olacağı önceden bilinemez.

 

b) Yenilik yatırım içerir. İlgili yatırım, sabit ve maddi olmayan varlıkların edinimi olduğu kadar, gelecekte potansiyel getiri sağlayabilecek diğer faaliyetleri de (ücretler, malzeme veya hizmet satın alımları gibi) içerebilir.

 

c) Yenilik yayılma gösterir. Yaratıcı yeniliğin faydaları nadiren tümüyle yeniliği icat eden firma tarafından kullanılır. Yeniliği benimsemek suretiyle yenilik yapan firmalar, bilgi dağılımlarından veya orijinal yeniliğin kullanımından fayda sağlayabilir. Bazı yenilik faaliyetleri için, taklit maliyetleri geliştirme maliyetlerinden çok daha duşluk olabilir, dolayısıyla yenilik yapmaya yönelik bir teşvik sağlamak üzere etkin bir tahsisat mekanizması gerekebilir.

 

d) Yenilik yeni bir bilgiden yararlanmayı veya mevcut bir bilginin yeni Kullanımını ya da bunların bir birleşimini içerir. Yeni bilgi, yenilik yaratan firma tarafından yenilik faaliyetleri sırasında üretilebilir (yani, firma için Ar-Ge yoluyla) veya çeşitli kanallar yoluyla dışarıdan kazanılabilir (örnek, yeni teknoloji satın alımı). Yeni bilgi kullanımı veya mevcut bilginin kombinasyonu, standart rutinlerden ayırt edilebilen yenilikçi çabalar gerektirir.

 

e) Yenilik, firma ürünlerinin talep eğrisini (örneğin, urun kalitesini artırma, yeni ürünler sunma, yeni pazarlar veya müşteri grupları açma) veya firmanın maliyet eğrisini (örneğin, birim üretim, satın alma, dağıtım veya işlem maliyetini düşürme) kaydırmak veya firmanın yenilik yapma kapasitesini iyileştirmek (örneğin, yeni bilgi edinmek ve yaratmak amacıyla yeni ürünler ve süreçler geliştirme kapasitesinin artırılması) suretiyle rekabetçi bir avantaj yakalamak (ya da basit şekilde rekabetçiliği korumak) yoluyla bir firmanın performansının iyileştirilmesini amaçlar.”

 

Paragraf  156 ; ürün yeniliğini tanımlamaktadır:” 157 den 162 dahil,ürün yeniliği konusunda detaylı açıklamalar sunmaktadır.Özellikle paragraf  162 de; iş paketlerinde yer verdiğimiz tasarım faaliyeti için,bir ürünün işlevsel özelliklerinde  yada öngörülen kullanımlarında önemli bir değişiklik getirmeyen tasarım faaliyetinin ürün yeniliğine sebep olamayacağını belirtmektedir.  

 

156. Bir ürün yeniliği, mevcut özellikleri veya öngörülen kullanımlarına göre yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş bir mal veya hizmetin ortaya konulmasıdır. Bu; teknik özelliklerde, bileşenler ve malzemelerde, birleştirilmiş yazılımda, kullanıcıya kolaylığında ve diğer işlevsel özelliklerinde önemli derecede iyileştirmeleri içermektedir.

 

157. Urun yenilikleri, yeni bilgi veya teknolojilerden yararlanabilir ya da mevcut bilgi ve teknolojilerin yeni kullanımlarına veya bunların bir kombinasyonuna dayanabilir. “Urun” terimi hem mal hem de hizmetleri kapsayacak şekilde kullanılmaktadır. Urun yenilikleri, hem yeni mal ve hizmetlerin tanıtımını hem de mevcut mal ve hizmetlerin işlevsel veya kullanıcı özelliklerinde yapılan önemli iyileştirmeleri içermektedir.

 

Ar-ge projeleri yazarken haliyle projenin hedeflerini de belirtmemiz gerekiyor.Maliyetleri düşürmek,kaliteyi artırmak,istihdam artışı sağlamak,rekabeti geliştirmek,cari açığın kapanmasına katkıda bulunmak gibi hedefler elbette önemli olmakla beraber , bize göre ar-ge projelerinin asıl hedefi; ürün ya da süreçte teknik yetersizlikleri giderecek teknik ilerleme ve iyileştirmelerin olması ile kullanıcı kolaylığı sağlamasıdır.AB projelerinde özellikle projenin ana ve nihai kullanıcılara etkisi(impact) üzerinde çok durulmakta olup,bunun için ayrı bir iş paketi oluşturulmaktadır.TÜBİTAK  projelerinde etki fonksiyonunun ayrı bir iş paketi halinde düzenlendiğine pek şahit olmadım.

 

158. Yeni ürünler, özellikleri veya öngörülen kullanımları acısından, firma tarafından daha önce üretilmiş ürünlerden önemli derecede farklılaşan mal ve hizmetlerdir. İlk mikroişlemciler ve dijital kameralar, yeni teknolojiler kullanılarak üretilen yeni ürünlerin örnekleri olmuştur. Mevcut yazılım standartları ile minyatürleştirilmiş hard sürücü teknolojisini bir araya getiren ilk taşınabilir MP3 oynatıcı, mevcut teknolojileri birleştiren yeni bir urun olmuştur.

 

159. Bir urunun teknik özelliklerinde yalnızca küçük çaplı değişiklikler yaparak o urun için yeni bir kullanım geliştirmek, bir urun yeniliğidir. Buna bir örnek, daha önceden yalnızca astar üretiminde bir aracı madde olarak kullanılmış olan mevcut bir kimyasal kompozisyonu kullanarak yeni bir deterjanın piyasaya sürülmesidir.

 

160. Mevcut ürünlere yapılan önemli derecede iyileştirmeler, malzemelerde, bileşenlerde ve performansı artıran diğer özeliklerdeki değişiklikler yoluyla ortaya çıkmaktadır. Otomobillerde ABS frenleme, GPS (Küresel Konumlandırma Sistemi) dolaşım sistemleri ve diğer alt-sistem iyileştirmeleri, bir dizi entegre teknik alt-sistemden birine yapılan kısmi değişiklikler veya ilavelerden oluşan bir urun yeniliğine örnektir. Giyim eşyalarında nefes alabilir kumaşların kullanımı da, urun performansını iyileştiren yeni malzemeler kullanımını kapsayan bir urun yeniliğine örnektir.

 

161. Hizmetlerde urun yenilikleri; sağlanma biçimlerinde yapılan önemli iyileştirmeleri (örneğin, verimlilik veya hız acısından), mevcut hizmetlere yeni fonksiyonlar veya özellikler ilave edilmesini veya tümüyle yeni hizmetlerin piyasaya sürülmesini içerebilir. Buna örnek olarak, yüksek derecede iyileştirilmiş hız ve kullanım kolaylığı getiren internet bankacılığı

hizmetlerindeki veya müşterilerin kiralık araçlara erişimini kolaylaştıran eve teslim evden alım hizmetlerinin ilavesi gibi önemli yenilikler verilebilir. Dışarıdan sağlanan hizmetlere ilişkin olarak uzaktaki bir irtibat noktası yerine yerinde temas hizmeti sağlanması da hizmet kalitesinde bir iyileşme örneğidir.

 

162. Tasarım, urun yeniliklerinin geliştirilmesi ve uygulanmasının tamamlayıcı bir parçasıdır. Ancak, bir urunun işlevsel özelliklerinde ya da öngörülen kullanımlarında önemli bir değişiklik getirmeyen tasarım değişiklikleri urun yeniliği değildir. Bununla birlikte, bunlar aşağıda ele alındığı üzere pazarlama yenilikleri olabilir. Rutin sistem yükseltmeleri veya düzenli mevsimsel değişiklikler de urun yenilikleri değildir.”

 

Bu açıklamalardan görüleceği üzere,ar-ge projelerinin kalbi tasarım faaliyetidir.Nitekim çoğu ar-ge hibe programlarında eğer bir firma pazara sunduğu üründe yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş bir yenilik öngörüyor ve bunun üretimi için gerekli olan makine ve ekipmanının tasarımını  bizzat  kendisi  yapıp içselleştirebiliyorsa,bu süreç donanımının firma dışında yaptırılması halinde dahi hibe kapsamına alınabilmektedir.

 

 Paragraf  163 DE, SÜREÇ YENİLİĞİ TANIMLANMAKTADIR.

163. Bir süreç yeniliği yeni veya önemli derecede iyileştirilmiş bir üretim veya teslimat yönteminin gerçekleştirilmesidir. Bu yenilik, teknikler, teçhizat ve/veya yazılımlarda önemli değişiklikler içermektedir..

 

164. Süreç yenilikleri, birim üretim veya teslimat maliyetlerinin azaltmak, kaliteyi artırmak veya yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş ürünler üretmek veya teslim etmek üzere öngörülebilir.”

 

-Bize göre ürün ve süreç yeniliğini proje yazarken birlikte ele almak gerekir.Süreç yenilikleri sadece ilgili ürünün iyileştirilmesini değil,üretilen tüm ürünleri iyileştirilmesini sağladığı için bize göre daha fazla önemlidir.Nitekim AB’nin yeni H2020 araştırma ve yenilik çerçeve programı, süreç analizlerinde direkt maliyetlerin % 100’ünü hibe kapsamına alırken,pazar odaklı ürün yeniliklerinde bu oranı % 70 olarak belirlemiştir.

 

 

 

AR-GE NİN ÖZET HALİNDEKİ SUNUMU PARAGRAF  317 DEN BAŞLAYIP 336 DAHİL BÖLÜMDE  YER ALMAKTADIR.BAZI ALT BÖLÜMLERİ:

 

319. Yazılım geliştirme, sistematik bazda bir bilimsel veya teknolojik ilerleme yapılmasını ve/veya bilimsel/teknolojik belirsizliğin çözüme kavuşturulmasını kapsaması halinde, Ar-Ge olarak sınıflandırılır. Hizmet geliştirme ise, yeni bilgiler sonucunu doğurması veya yeni uygulamalar geliştirmek üzere yeni bilgi kullanımını kapsaması halinde Ar-Ge olarak sınıflandırılmaktadır.

 

320. Bir prototip oluşturulması ve denenmesi, esas amacın daha ileri düzeyde iyileştirmeler yapmak olması halinde, Ar-Ge olarak sınıflandırılır. Bu sıklıkla bir yeniliğin deneysel geliştirmesinin en önemli safhasıdır. Bir prototip, yeni urun veya surecin tüm teknik özelliklerini ve performanslarını içeren orijinal bir modeldir (ya da test durumu).

 

321. Dahili Ar-Ge, Frascati Kılavuzu’nda tanımlandığı üzere ve Ar-Ge taramalarında raporlandığı gibi, teşebbüs içerisinde gerçekleştirilen tüm Ar-Ge faaliyetlerinden meydana gelir. Bu, hem urun, süreç, pazarlama yenilikleri veya organizasyonel yenilikler geliştirilme ve gerçekleştirilmesine katkı sağlaması öngörülen Ar-Ge faaliyetlerini hem de özel bir yeniliğin geliştirilmesi ile doğrudan ilişkili olmayan temel araştırmaları içermektedir. Frascati tanımına göre, dahili Ar-Ge’nin aynı zamanda Ar-Ge ile doğrudan ilişkili sermaye malları edinimini de içerdiği not edilmelidir.

 

Ar-ge  projelerinde ,sayılan bu 4 yenilikten sadece ürün ve süreç yenilikleri ar-ge kapsamı içine alınmakta,pazarlama ve organizasyonel yenilikler , ar-ge faaliyeti kapsamı dışında tutulmaktadır.

 

325. Dış bilgi edinimi aynı zamanda urun ve süreç yeniliği faaliyetlerine ilişkin diğer bilimsel ve teknik hizmetler ile bilgisayar hizmetlerini de içerebilir.hem de yeni veya iyileştirilmiş urun ya da süreçlerin gerçekleştirilmesi için gereken teknolojik performans iyileştirmeleri taşımayan sermaye mallarının edinimini de kapsamaktadır. Bu kategori yalnızca, Ar-Ge faaliyetlerine dâhil edilmeyen yenilikler için sermaye mallarının edinimini içermektedir.

 

330. Bilgisayar yazılımı; firmanın urun ve süreç yeniliği faaliyetlerinde kullanım için hem yazılım sistemlerine hem de uygulamalarına ilişkin destek materyallerini, bilgisayar yazılımlarını ve program tanımlarını içermektedir. Firmanın urun ve süreç yeniliği faaliyetlerinde bir yıldan daha fazla bir sure için kullanılması beklenen bilgisayar veritabanlarının edinimi, geliştirmesi veya genişletilmesi de dâhil edilmektedir.

edebilir.

 

332. Ürün ve süreç yenilikleri için diğer hazırlıklar, Ar-Ge’ye dâhil olmayan urun ve süreç yeniliklerinin geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesinde kapsanılan dâhili faaliyetleri içermektedir. Bunlar, kısmen Ar-Ge olarak istisna edilmiş (endüstriyel tasarım, mühendislik, sistem kurma ve deneme üretimi gibi) ya da tümüyle istisna edilmiş (patent ve lisans çalışmaları, üretime başlama ve test etme gibi) geliştirme faaliyetleri ile Ar-Ge için yenilik derecesi koşullarını sağlamayan (yani, firma için yeni fakat pazar için yeni olmayan) urun ve süreç yeniliklerine ilişkin geliştirme faaliyetlerini içermektedir

 

334. Tasarım, yeni urun ve süreçler için usuller, teknik şartnameler ve diğer kullanıcı özellikleri ve işlevsel özellikler planlanması ve tasarlanmasında amaçlanan geniş bir faaliyet yelpazesini de içerebilir. Bunların arasında, yeni urun ve süreçlerin planlanmasına yönelik başlangıç hazırlıkları ve düzeltmeler ve ilave değişiklikler dâhil, bunlara tasarım ve gerçekleştirilmesi konularındaki çalışmalar da yer almaktadır. Bunun yanında, Frascati Kılavuzu’nda tanımlandığı üzere, yeni urun ve süreçler için teknik flartnamelerin planlamasını kapsayan, endüstriyel tasarım da dâhildir.

 

335. Test etme ve değerlendirme, yeni veya önemli derecede iyileştirilmiş urun veya süreçlerin test edilmesinden oluşmakta olup, prototipin test edilmesi Ar-Ge’nin bir parçasıdır .

Pilot tesisler, esas amacın Ar-Ge olması durumunda Ar-Ge’ye dâhil edilir. Ayrıca, hizmetlerin tedariğinin yeni teknolojilerin kullanımı ile birlikte nasıl işlediğine yönelik testler veya mevcut hizmetlerdeki önemli iyileştirmelerin performansını incelemek amaçlı denemeler gibi, hizmetlerin tedarikine yönelik denemeler ve test faaliyetleri de buraya dâhil edilmiştir.

 

SONUÇ

 Yukarıdaki analizlerden  Ar-Ge Projelerinde  Olmazsa Olmazlar olarak tanımlanan ar-ge kavramlarına aşağıdaki şekilde anlamlandırmak istiyoruz:

YENİLİK = Proje Çıktısının Kendi mevcut durumumuz ile Yerli ve Yabancı Muadillerine Nazaran Mukayeseli Üstünlüğü ve farklılıklarıdır.

ÖZGÜNLÜK = Yenilikleri yaratmada malzeme, yazılım, alet teçhizat, yöntem ve tekniklerde, başka bir deyişle amaca ulaştıracak araç ve izlenecek yollarda uyguladığımız tüm farklılıkların tamamını içerir.

Ar-Ge Unsuru :Ar- Ge’nin içerisinde görülebilir bir yenilik unsurunun bulunması ve bilimsel ve/veya Teknolojik belirsizliklerin giderilmesidir. Başka bir deyişle bir sorunun çözümünün genel bilgi stoğuna ve ilgili alana ilişkin tekniklere sahip bir kişi açısından görülebilir olmadığı durumlardır.

AR-GE SİSTEMATİĞİ/METEDOLOJİSİ/= Muadillerinden Üstün Proje Çıktısını ve özgünlüğü elde ederken karşılaşılacak Risk ve Problemleri tanımlama, çözümleme ve fırsata dönüştürme amacıyla atılan yaratıcı sistematik çalışmalardır.Risk ve problemleri çözme, olası fırsatları yakalama yolunda Bilimsel Yöntemleri kullanarak (örneğin LİTERATÜR TARAMA, RİSK ANALİZİ, Sonlu Elemanlar Yöntemi –SEY kullanılarak yapılan çeşitli tasarım doğrulama ve optimizasyon çalışmaları, simülasyon çalışmaları ve/veya deneysel çalışmalar, TESTLER) deneme yanılma sürecini kısaltan, çözüme ulaşma olasılığının artıran yaratıcı sistematik faaliyetlerdir.Proje Çıktısının Olabildiğince Spesifik Olarak Tanımlanması bizim projemize özgünlük katarak,diğer benzer projelerden farklılığımızı ortaya koyar.Örneğin : Tıp alanında , ölümün nedenlerini araştıran rutin otopsi, tıbbi hizmetlerin bir parçasıdır ve Ar-Ge değildir; belirli bir kanser tedavi yönteminin yan etkilerinin gözlemlenmesi amacıyla cesetlerin özel olarak incelenmesi ise Ar-Ge kabul edilir.

Bir önceki yazımız olan İş güvenliğinde uygulama sorunları - 10 Mayıs 2013 başlıklı makalemizde çalışma ve sosyal güvenlik bakanı, iş sağlığı kanunu ve iş sağlığı ve güvenliği kanunu hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI