Avrupa Birliği ve Tübitak AR-GE Projeleri Yazarken Başucu Kılavuzu Frascati’nin Kritik Parametreleri

Ana Sayfa » Ar-Ge » Avrupa Birliği ve Tübitak AR-GE Projeleri Yazarken Başucu Kılavuzu Frascati’nin Kritik Parametreleri
Paylaş
Tarih : 03 Mayıs 2013 - 8:39

 AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜBİTAK  AR-GE PROJELERİ YAZARKEN  BAŞUCU KILAVUZU FRASCATİ’NİN KRİTİK PARAMETRELERİ

                                                                           Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge

Hibe Fonları Uygulayıcısı, YMM

abdanmer@gmail.com

Uygulamalı Örnekli Tübitak ve Avrupa Birliği Araştırma ve Yenilik Projeleri Hazırlama Kılavuzu

Uygulamalı Örnekli Tübitak ve Avrupa Birliği Araştırma ve Yenilik Projeleri Hazırlama Kılavuzu

GİRİŞ

Ulusal ve uluslar arası Ar-ge projeleri yazarken ve hibe kuruluşu tarafından denetlenirken Frascati  Kılavuzu’dan  yararlanılır. FRASCATİ kılavuzu, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü OECD ülkelerinin İtalya’daki Frascati şehrinde toplanarak, Ar-Ge projelerinin geçerlilik kriterlerini belirlediği bir dokümandır. Avrupa Birliğinde ve Türkiye’de Ar-Ge projeleri yazarken, bu kılavuzdaki parametrelere dikkat edilir.

 

TÜBİTAK,KOSGEB ,EUREKA,EUROSTARS VE AB H2020 kapsamında ar-ge ve yenilik projeleri  yazarken  Kılavuz’un bize yol gösterebilecek  kritik paragraflarını,  aşağıda deneyimlerden aldığım geri bildirimlerle  açıklamaya çalıştım.Firmalardaki Ar-ge projeleri çalışmalarımızda  çoğu proje yürütücüsü ve ekibinin  Frascati ismini ilk kez duyduklarına şahit olduğumu burada belirtmeliyim.

 

 AR-GE’NİN TANIMI VE İÇERİĞİ

 

ARGE’NİN TANIMI PARAGRAF  63’DE YAPILMIŞ:

“Araştırma (Ar) ve deneysel geliştirme (Ge), insan, kültür ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu dağarcığın yeni uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmalardır.”

 

DEMEK Kİ, PROJE İLE TEKNİK BİLGİMİZ ARTACAK VE ARTMASININ ARDINDAN, HİÇ BEKLEMEDEN BU ARTAN BİLGİYİ YENİ UYGULAMALAR TASARLAMAK İÇİN KULLANARAK DOĞRULULUĞUNU SINAMAMIZ GEREKİR. KULLANILMAYAN BİLGİ, AR-GE ÇALIŞMASI OLARAK EKSİK KALIR,YENİLİK OLARAK TİCARİLEŞMESİ GEREKİR.. PEKİ TEKNİK BİLGİNİN NİTELİĞİ NEDİR? BU SORUNUN CEVABI PARAGRAF 84’DE VERİLMİŞ :

 

“Ar-Ge’nin içerisinde görülebilir bir yenilik unsurunun bulunması ve bilimsel ve/veya teknolojik belirsizliklerin giderilmesidir, yani bir sorunun çözümünün genel bilgi stoğuna ve ilgili alana ilişkin tekniklere sahip bir kişi açısından görülebilir olmadığı durumlar Ar-ge dir, aksi halde rutin uygulamalardır.”

 

BU İKİ MADDEDEN PROJE YAZMANIN  ŞU KRİTERLERİ ORTAYA ÇIKIYOR:

1.1)ORTADA PROJE ÖNERİSİNİN ÇÖZMEYE ÇALIŞTIĞI BİR SORUN OLMALIDIR, SORUN YOKSA PROJE DE YOK (NO PROBLEM=NO PROJECT=NO MONEY).

1.2) STANDART  BİLGİ STOKUNA  SAHİP BİR KİŞİ TARAFINDAN  BU PROBLEMİN  ÇÖZÜMÜNÜN MÜMKÜN OLMAMASI.

1.3) PROJE ÖNERİSİNDE SORUNUN ÇÖZÜMÜNE İLİŞKİN BİLİMSEL VE TEKNİK BELİRSİZLİĞİ GİDERECEK ADIMLAR OLMALIDIR.

1.4) BELİRSİZLİĞİN GİDERİLMESİ ÇALIŞMASI SONUCUNDATEKNİK BİLGİ ARTIYORVE SONUÇTA GÖZLE GÖRÜLEBİLİR ÖLÇÜDE BİR YENİLİK UNSURU ORTAYA ÇIKIYOR.

1.5)BELİRSİZLİĞİN YA DA ÖNGÖRÜLEN BAŞARI KRİTERLERİNE ULAŞAMAMA RİSKİ, AR-GE’NİN  ANA BELİRLEYİCİ UNSURUDUR.

 

AR-GE’NİN TÜRLERİ

Paragraf  64:

“Temel araştırma, görünürde herhangi bir özel uygulaması veya kullanımı bulunmayan ve öncelikle olgu ve gözlemlenebilir gerçeklerin temellerine ait yeni bilgiler edinmek için yürütülen deneysel veya teorik çalışmadır. Uygulamalı Araştırma da yeni bilgi edinme amacıyla yürütülen özgün araştırmadır. Bununla birlikte uygulamalı araştırma, öncelikle belirli bir pratik amaç veya hedefe yöneliktir. Deneysel geliştirme, araştırma ve/veya pratik deneyimden elde edilen mevcut bilgiden yararlanarak yeni malzemeler, yeni ürünler ya da cihazlar üretmeye; yeni süreçler, sistemler ve hizmetler tesis etmeye ya da halen üretilmiş veya kurulmuş olanları önemli ölçüde geliştirmeye yönelmiş sistemli çalışmadır”.

 

ÖRNEK VERİRSEK, NANO TEKNOLOJİSİ İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALAR, TEMEL ARAŞTIRMADIR. ENDÜSTRİYEL MUTFAK SEKTÖRÜ İLE İLGİLİ NANO ÇALIŞMALARI UYGULAMALI ARAŞTIRMADIR. BU BİLGİLERDEN YARARLANARAK TENCERENİN ELLE TUTULMASI HALİNDE İZ BIRAKMAMASI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR DENEYSEL GELİŞTİRMEDİR.

 

AR-GE FAALİYETLERİNİ RUTİN FAALİYETLERDEN AYIRAN TEMEL KRİTERLER

PARAGRAF 85.  Ar-Ge projelerini, benzer rutin çalışmalardan ayırmak için büyük önem taşımaktadır. Projemizi mümkün olduğunca bize özgü bir problemin çözümü için, deneme çözümlerinin ortaya konulması,uygun yöntemin seçimi  ve sınanması  amacıyla yapılacağını vurgulamalıyız.

“85. Bu ölçütlerin bir yönü de, belirli bir projenin, aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi, bir nedenden dolayı gerçekleştirilen ancak diğer bir neden için gerçekleştirilmiyor olduğu takdirde, Ar-Ge sayılabilmesidir:

– Tıp alanında, ölümün nedenlerini araştıran rutin otopsi, tıbbi hizmetlerin bir parçasıdır ve Ar-Ge değildir; belirli bir kanser tedavi yönteminin yan etkilerinin gözlemlenmesi amacıyla cesetlerin özel olarak incelenmesi ise Ar-Ge kabul edilir.

Benzer şekilde, doktorlar için yapılan rutin kan testleri veya bakteriyolojik testler gibi testler Ar-Ge değildir, ancak diğer yandan, yeni bir ilacın uygulanmasına ilişkin kan testlerinden oluşan özel bir program Ar-Ge olarak kabul edilebilir.

– Hava sıcaklıklarının veya atmosfer basıncının günlük ölçümlerinin tutulması Ar-Ge değil, sadece bir hava tahmin hizmeti veya genel veri toplama işlemidir. Sıcaklığın ölçülmesi için yeni yöntemlerin geliştirilmesine yönelik araştırmalar, tıpkı verilerin yorumlanması için yeni sistem ve tekniklerin geliştirilme çalışmaları gibi, Ar-Ge kapsamına girer.

– Makine mühendisliği endüstrisi içerisindeki Ar-Ge faaliyetleri, çoğunlukla tasarım ve çizim çalışmaları ile yakından ilişkilidir. Bu sanayideki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde (KOBİ’ler), genellikle özel bir Ar-Ge departmanı bulunmaz ve Ar-Ge ile ilgili sorunlarla genel “tasarım ve çizim” başlığı altında ilgilenilir.

Eğer hesaplamalar, tasarımlar, çalışma çizimleri ve işletim talimatları, pilot tesisler ve prototiplerin kurulması ve işletilmesi için yapılmış ise, Ar-Ge’ye dahil edilmelidir. Ürün standartlaştırmasının hazırlanması, gerçekleştirilmesi ve muhafaza edilmesi için (ör. delme kalıpları, makine tezgahları) veya ürünlerin satışlarının artırılması için (ör. teklifler, broşürler, yedek parça katalogları) yapıldıkları takdirde, Ar-Ge kapsamının dışında tutulmalıdırlar. “

Not: BURADAN ÇIKAN MESAJ :PROJE İSMİNİ VE ÖNERİSİNİ MÜMKÜN OLDUĞU KADAR SPESİFİK İFADE EDEREK, DİĞER BENZER RUTİN FAALYETLERDEN AYIRMAMIZ GEREKİYOR.

 

 

PROJE İŞ PAKETLERİ İÇİNDE YER ALAN  BAZI ÖNEMLİ  ALT FAALİYETLERİN AR-GE OLARAK TANIMLANIP TANIMLANMAYACAĞI KRİTERLERİ

-Frascatinin 70.paragrafında bazı bilimsel ve teknik faaliyetler sayılıyor, Ar-ge projesi ile ilgili Ar-ge bulgularının ortaya çıkması ile ilgili bilimsel ve teknik personel ile danışmanlar  tarafından yapılan çalışmalar Ar-Ge  dir diyor.Şöyle ki;

Bilimsel ve Teknik personel  ile  firma dışı danışmanlar tarafından gerçekleştirilen ;

-Toplama,

-Kodlama,

-Kaydetme,

-Sınıflandırma,

-Yayma,

-Çevirme,

-Analiz etme,

-Değerlendirme

Faaliyetleri ar-ge çalışmalarına destek amacıyla gerçekleştirildiği takdirde Ar-Ge içinde yer alacaktır.

 

– PARAGRAPH 71’de ,  Ar-Ge projesi için literatür tarama, patent tarama faaliyetlerinden elde edilen veriler ile bunların işlenmesi ve yorumlanması  Ar-Ge  faaliyetidir deniliyor.

 

-Paragraf 72’de malzemelerin,bileşenlerin,ürünlerin ,işlemlerin test ve analizi bir ar-ge faaliyeti olduğu belirtiliyor.

-5.PARAGRAPH 73’de ;Ar- Ge projeleri için yapılan fizibilite çalışması bir Ar-Ge dir: Bu durumda kavram geliştirmeye teknik fizibilite yanında mali etüd alt çalışması da Ar-Ge dir.

 

-Paragraf 102’e  göre TASARIM DOGRULAMA FAALİYETİ  BİR AR-GE FAALİYETİ OLUYOR..

 

– Paragraf 103 ‘de :araştırma bulgularına ilişkin özgün raporların hazırlanması,ar-ge içersinde yer almalıdır.

 

-Paragraf  122 ‘de;İngilizce yazımı ile “ Trouble-shooting shows the need for further R&D”

sorun gidermenin  Ar-Ge içerdiğini belirtiyor.

 

 

-Paragraf 123 ‘de geri bildirim ar-ge’sinden söz ediyor,tecrübelerimize  projeler öngörüldüğü haliyle gerçekleşmiyor,uygulamalar sürdükçe alınan geri bildirimlerle projede revizyon gerekebiliyor.”Yeni bir ürün veya süreç üretim birimlerine havale edildiğinde,bazıları daha fazla Ar-Ge gerektiren teknik  sorunlar yine de söz konusu olacaktır.Bu tür “geri bildirim “ kaynaklı çalışmalar Ar-Ge’ye dahil edilmelidir.”

 

– PROJENİN KALBİ “TASARIM FAALİYETİ”

 

Sınai tasarım,madde  124:“ Sınai alandaki tasarım çalışmalarının büyük bir kısmı, üretim işlemi için kullanılmaktadır ve bu nedenle Ar-Ge olarak sınıflandırılmaz. Ancak tasarım çalışmasının Ar-Ge olarak kabul edilebilecek bazı unsurları vardır. Bunlar, yeni süreç ve ürünlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve üretilmesi için gerekli usulleri, teknik özellikleri ve işlem özelliklerini tanımlamayı hedefleyen planlar ve çizimleri

kapsar.”

Tasarım ve sonraki  faaliyetlerin  hangi seviyesinin ar-ge faaliyetine girdiği,hangi aşamadan sonra ar-ge faaliyeti sayılamayacağı hususunu paragraf 111 şöyle ifade etmektedir:

“Temel amaç, ürün veya süreç üzerinde ek teknik iyileştirmeler yapmak olduğunda, yapılan iş, Ar-Ge tanımı içerisinde yer alır. Diğer taraftan ürün, süreç veya yaklaşım büyük ölçüde oluşturulmuşsa ve amaç, pazarın gelişmesini sağlamak, yeniden üretim planlaması yapmak veya bir üretim veya kontrol sisteminin sorunsuz çalışmasını sağlamak ise, bu iş Ar-Ge kapsamına girmez
–PARAGRAF 111, DENEYSEL GELİŞTİRME İLE ÖN ÜRETİM GELİŞTİRME ÇALIŞMALARINI AYIRMAK ZORDUR DİYOR.

”AKILDA TUTMAMIZ GEREKEN KURAL: EĞER FİRMA AR-GE PROJESİNİ  SUNAR İKEN  HER ŞEYİ BELİRLEMİŞ İZLENİMİ VERİYOR İSE  VE  PROJE SÜRESİ İÇİNDE ÇÖZMESİ GEREKEN BELİRSİZLİKLERİ ORTAYA KOYMUYOR İSE, AR-GE PROJESİNİN KABUL EDİLMEME  RİSKİ YÜKSEKTİR, YATIRIM PROJESİ  DEĞERLENDİRMESİ YAPILABİLİNİR.“

 

– PARAGRAF 120 DE, BİR PROTOTİP YETERİNCE TEST EDİLDİKTEN VE GEREKLİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDIKTAN SONRA, AMAÇ ÜRÜN VE SÜREÇTE YENİLİK YAPMAK DEĞİL, ÜRETİM SÜRECİNİ BAŞLATMAK İSE , BU FAALİYET AR-GE DEĞİLDİR DİYOR.

 

AR-GE PROJELERİNİN  ANA TÜRLERİ

 

PROTOTİP İMALAT AR-GE ÇALIŞMALARI

Paragraf   114’de  Bir prototip, yeni ürün veya sürecin tüm teknik özelliklerini ve performansını içeren orijinal bir modeldir. Örneğin aşındırıcı sıvılar için bir pompa geliştiriliyorsa, farklı kimyasallarla hızlandırılmış dayanıklılık ömrü testlerini yapabilmek için birden fazla prototipe ihtiyaç duyulur. Bir geri bildirim döngüsü mevcuttur ve buna bağlı olarak prototip testleri başarısız  olduğunda sonuçlar,

pompanın daha da geliştirilmesinde kullanılabilir.”

 

PARAGRAF 115’de  OLDUKÇA YOL GÖSTERİCİ BİR  HUSUSU TEYİD EDİYOR

<prototiplerde gerekli herhangi bir değişiklik uygulandığında ve test işlemi tatmin edici bir şekilde sonuçlandığında, Ar-Ge’nin sonuç noktasına ulaşılmış olur. Orijinalin başarılı bir şekilde test edilmesinin ardından ticari, askeri veya tıbbi ihtiyaçları cevaplamak üzere bir prototipin birden fazla kopyasının oluşturulması, Ar-Ge personeli tarafından üstlenilmiş dahi olsa, Ar-Ge’nin bir parçası değildir.

 

PİLOT TESİSLER

<• Pilot tesisler

116. Bir pilot tesisin oluşturulması ve işletilmesi, temel amacı deneyim kazanmak ve aşağıdakilerde kullanılmak üzere mühendislik verilerinin ve diğer verilerin toplanması olduğu sürece Ar-Ge’nin bir parçası olarak kabul edilir:

– Hipotezlerin değerlendirilmesi.

– Yeni ürün formüllerinin oluşturulması.

– Yeni bitmiş ürün özelliklerinin oluşturulması.

– Yeni bir süreç için gerekli özel ekipman ve yapıların tasarlanması.

– Süreçle ilgili olarak işletim talimat veya kılavuzlarının hazırlanması.>

 

SONUÇ

Ar-Ge projeleri yazarken yukarıdaki bize göre kritik paragraflar yanında Kılavuzun özellikle 2.bölümü  olan “Temel Tanımlar ve Genel Kabuller “ kısmı iyice analiz edilerek,kendi ar-ge projelerimiz  ile bağlantılarını kurmamızda büyük yarar var.

 

Araştırma ve Yenilik Projeleri yazarken bize göre Karl POPPER’in  şu 4 aşamalı bilimsel yöntem alt yapısını sürekli aklımızda tutmamızda yarar var.Bu aşamalar gerek bireysel  gerekse ulusal sorunların çözümünde şu an itibariyle en doğruya yaklaşan adımlardır:

 

1.PROBLEM(MEVCUT DURUMDA SORUNLAR),

2.DENEME ÇÖZÜMLERİ(YENİLİKÇİ YÖNLER VE BUNA ULAŞMADA ALTERNATİF ÇÖZÜMLER MUTLAKA BİRDEN FAZLA  ARAŞTIRILIP BULUNMALI YANİ ÇOĞULCULUK ESAS OLMALI,TEK ÇÖZÜMDE TAKILI KALMAK  ARAŞTIRMA VE YENİLİK  FAALİYETİ OLMAYIP,RUTİN YA DA TAKLİT BİR YÖNTEMDİR),

3.ORTADAN KALDIRMA( BİZE UYGUN TEK  ÇÖZÜM YA DA YÖNTEME  ULAŞINCAYA KADAR HATALI ÇÖZÜMLERİ ORTADAN KALDIRACAK,ELEYECEK  ELEŞTİREL  ANALİZ MUTLAKA UYGULANMALIDIR),

4.YENİ PROBLEMLER(ÖN SEÇİMİNİ YAPTIĞIMIZ YÖNTEMİN UYGULANMASI HALİNDE ORTAYA ÇIKABİLECEK RİSKLER,YENİ SORUNLAR VE GİDERME PLANLARI).

 

H2020 AVRUPA BİRLİĞİ ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMI SEMİNERİ

Bir önceki yazımız olan H2020 AVRUPA BİRLİĞİ ARAŞTIRMA VE YENİLİK ÇERÇEVE PROGRAMI SEMİNERİ başlıklı makalemizde avrupa birliği araştırma ve yenilik, h2020 ve horizon 2020 hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI