Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programları ile Tübitak Destek Programlarının Mukayesesi ve İyileştirme Önerilerimiz

Ana Sayfa » Ar-Ge » Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programları ile Tübitak Destek Programlarının Mukayesesi ve İyileştirme Önerilerimiz
Paylaş
Tarih : 08 Mart 2014 - 12:13

AVRUPA BİRLİĞİ H2020 ARAŞTIRMA VE YENİLİK DESTEK PROGRAMLARI İLE TÜBİTAK DESTEK PROGRAMLARININ MUKAYESESİ VE İYİLEŞTİRME ÖNERİLERİMİZ

 

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK
Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe
Fonları Uygulayıcısı, YMM, Baş Denetçi

 

 

GİRİŞ

Avrupa Birliği H2020 Araştırma ve Yenilik Destek Programı 71 milyar €’luk bütçesi ile 2014 Ocak ayı başından itibaren yeni değişikliklerle uygulamaya geçti. Bizde de uygulamadaki değişen koşullara göre ortalama 6 ayda bir TÜBİTAK –TEYDEB Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarında iyileştirmeler yapılmaktadır. Her iki programın son durumunu ana özellikleri itibariyle benzer ve farklı yönlerini aşağıda mukayese ederek, eleştirel tartışma için bazı öneriler getirmek istiyoruz.

 

1.ARAŞTIRMA VE YENİLİK FAALİYETLERİNE BİRLİKTE VURGU YAPILMASI

-Her iki programda da sadece bilimsel ve teknolojik araştırma yapmak yeterli görülmeyerek, araştırma sonuçlarının ürün, süreç, hizmet, yöntem şeklinde ticarileşme potansiyeli ile birlikte ele alındığını gözlemliyoruz. Hatta proje önerisinin alt bileşenleri 7.Çerçeve Programında önem derecesine göre “Yenilik, Uygulama ve Etki” şeklinde sıralanır iken, H2020 Programında bu sıralama “Yenilik, Etki ve Uygulama” şeklinde değişikliğe uğrayarak, proje çıktılarının piyasaya, ekonomiye etkisine daha büyük önem verildiğini gözlemlemekteyiz. Etki bileşeni için ayrı bir iş paketi zorunlu görülerek, proje çıktılarının tanıtımı (explotation) ve ticari sektöre duyurulması (dissemination) için web sayfası oluşturma, seminer, toplantı düzenleme, broşür bastırma gibi faaliyetlerin tanımlanması ve takibini yapmak için ayrı bir iş paketi talep etmektedir.

-Bize göre “Etki” bileşeni TÜBİTAK programlarında yeterli ölçüde vurgulanmamakta, daha çok tahminler şeklinde Proje önerisinin D bölümünde “Projenin Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği” başlığı ile firma beyanı ile yetinilmekte, İş paketleri için yol gösterici nitelikteki B.2.5 Bölümünde “Önerdiğiniz projede planladığınız Ar-Ge aşamalarının aşağıdakilerden hangilerini kapsadığını belirtip kısaca açıklayınız.

 

Kavram Geliştirme, Teknolojik/Teknik ve Ekonomik Yapılabilirlik Etüdü, Geliştirilen Kavramdan Tasarıma Geçiş Sürecinde Yer Alan Laboratuar Çalışmaları v.b. Çalışmalar, Tasarım, Tasarım Geliştirme ve Doğrulama Çalışmaları, Prototip Üretimi, Pilot Tesisin Kurulması, Deneme Üretimi ve Tip Testlerinin Yapılması, Satış Sonrasında Ürün Tasarımından Kaynaklanan Sorunların Çözümü Faaliyetleri” denilerek etki faaliyetlerinden söz edilmemektedir. Ayrı bir iş paketinin öngörülmemesi de hakemlerce değerlendirme kriterlerinde yeterli ilgiyi görmemektedir.

Bizce buraya etki bileşenini ilave etmek uygun olacaktır.

2.HİBE ORANLARI

-H2020 Programında Araştırma ve Yenilik faaliyetleri ile sadece yenilik faaliyetleri ayrılarak, araştırma ve yenilik faaliyetleri için destek oranı %100, sadece yenilik destek programları için %70 olarak belirlenmiş olup, faaliyetlerin tespitinde aşağıdaki “Teknoloji Olgunluk Seviyeleri Listesi-Technology Readiness Levels” esas alınmaktadır:

– TRL 1 – basic principles observed (Gözlenen temel prensipler)

– TRL 2 – technology concept formulated (formüle edilmiş teknoloji konsepti)

– TRL 3 – experimental proof of concept (Kavram ya da konseptin deneysel kanıtlanması)

-TRL 4 – technology validated in lab (Laboratuvar seviyesinde teknolojinin uygunluğunun saptanması)

– TRL 5 – technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (Anahtar kolaylaştırıcı teknolojilerde ilgili sınai çevrede teknolojinin uygunluğunun sağlanması)

– TRL 6 – technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) (sınai ilgili çevrede teknolojinin demosu)

– TRL 7 – system prototype demonstration in operational environment (uygulamalı çevrede sistem prototipin demosu)

– TRL 8 – system complete and qualified (sistemin tamamlanması ve kalitesinin sınanması)

– TRL 9 – actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space)(uygulamalı rekabet edilebilir imalatta sistemin gerçek anlamda kanıtlanması).

 

Yenilik faaliyetleri daha çok 6.seviyeden itibaren başlamaktadır.

-TÜBİTAK uygulamasında bize göre KOBİ’lerin ortaklı ilk 5 projesi için (tekli proje sunumunda sadece 2 projeye) destek oranı %75, KOBİ’lerin bu sayıdan sonraki projeleri ile Büyük Ölçekli Firmaların projelerinde destek oranı % 40-60 bandında yer almaktadır. Bandın % 40’dan % 60’a yükseltilmesinde öncelikli sektörde yer alma, ortak proje oluşturma, malzeme giderlerinden çok personel giderlerine ağırlık verme, bilanço ve gelir tablosunda Ar-Ge giderlerinin yer alması gibi teşvik edici kriterler uygulanmaktadır. Proje yeniliği için gerekli olan ancak daha sonra üretimde kullanılacak kalıp, tezgah, test cihazı gibi ekipmanlar için %40 oransal destek uygulaması ile bu oranlara destek oranlarının tatbiki ile hibe oranı %30 ve hatta %16’ya kadar düşebilmektedir. Bizce bu oranlar çok düşük olup, 1501 Sanayi Ar-Ge projelerinde bant %50-70, yenilik için gerekli olan ekipman için oransal destek oranı % 60’a çıkarılmalı.

 

3.İŞLETME GİDERLERİNİN DAHİL EDİLMESİ

-H2020 Programında personel, malzeme, ekipman, seyahat, yazılım, donanım ve hizmet tedariki gibi unsurlardan oluşan doğrudan (direkt) maliyetlere, bu doğrudan maliyetlerden dışarıdan hizmet alımları düşüldükten sonra kalan doğrudan maliyete %25 işletme gideri (overhead) ilave edilerek Araştırma ve Yenilik faaliyetlerinde hibe oranı neredeyse %125, yenilik faaliyetlerinde %87,5’a çıkmaktadır.

-TÜBİTAK programlarında yoğun talep gören 1507 ve 1501 programlarında böyle bir dolaylı işletme gideri için ekleme yapılmamakta, yeni uygulamaya konulan 1511 öncelikli alanlar için yapılan çağrılarda yine de limit oranları aşmamak kaydıyla %10 işletme gideri ilavesine müsaade edilmektedir. Bize göre 1507 ve 1501 Destek programları için dışarıdan sağlanan hizmet alımları düşüldükten sonra ortaya çıkan matraha %25 işletme gideri ilavesi yapılmalı, hiç olmazsa % 40’lık orana bu % 25 oranı tatbik edilmelidir.

 

4.ÖN FİNANSMAN

-H2020 projesi kabul edilirse, sözleşme süreci başlayarak Avrupa Birliği Komisyonu ile Proje koordinatörü arasında hibe sözleşmesi  (Grant agreement) imzalanır.           Ayrıca Proje partnerleri de kendi aralarında consortium agreement ile  “Kontrat Onayı” imzalarlar. Komisyon’la sözleşmenin imzalanmasından 15 gün içinde proje koordinatörünün açtığı özel banka hesabına kabul edilen proje maliyetinin yaklaşık %70’i banka teminat mektubu talep edilmeden havale yapılır (ancak havalenin %5’lik kısmı kredi garanti fonuna kesilir, proje zamanında ve uygun şekilde tamamlanırsa, 5’lik dilimin 4’lük dilimi firmalara iade edilir). Proje koordinatörü de partnerlere zamanında ve uygun olan havaleleri yapar.

 

Komisyona raporlar proje koordinatörü tarafından yıllık verilmekte olup, ayrıca firmaların aldığı hibe birikimli olarak 325.000 € yu geçerse, proje sonunda 1 defaya mahsus Finansal Beyan Sertifikası (CFS) Bağımsız Denetçilerce düzenlenip verilmektedir.

-TÜBİTAK’da ise genel uygulama 6 ayda bir verilen Ar-Ge yardımı istek formunda beyan edilen ödemesi yapılmış harcama ve gider kalemlerine hibe fonu sağlanmaktadır. Ancak proje maliyetinin %25’lik kısmı için %10 fazlasıyla banka teminat mektubu verilerek, avans alınabilmektedir. Teminat mektubu verilmesi hususu çoğu KOBİ ile kredi limiti dolan firmaları zorlamaktadır. AB de teminat mektubu uygulamasını yaşamış, ancak Ar-Ge faaliyetlerini olumsuz etkilediği için Kredi Garanti Fonu (KGF) uygulamasına geçmiştir. Bu bakımdan bizim önerimiz %25’lik kısmı en azından %50’ye çıkararak, halen ayrı bir işlem olarak bankalar düzeyinde yapılmakta olan KGF sistemini TÜBİTAK yapısıyla bütünleştirerek, teminat mektubu verilmesi uygulamasına son vermektir.

 

5.DOKÜMAN SAKLAMA VE DENETİM SÜRESİ

-H2020’de Proje bitimini takiben olası denetim süresi 4 yıldır.

TÜBİTAK’ta ise 10 yıldır, bizce 5 yıla indirilmelidir.

 

SONUÇ

Bizler bu dünyanın bir parçasıyız ve dünyanın en büyük destek programı olan H2020 prensip ve uygulamalarını göz ardı edemeyiz. AB Ar-Ge projesi vermesek bile TÜBİTAK projelerinde referans olarak değerlendirmek için H2020 dokümanlarını okumalıyız. Gözlemlediğimiz kadarıyla TÜBİTAK da çoğu uygulamasını H2020’ye uyarlamakta, buna en son bir örnek olarak; şimdiye kadar tüm hakemlerin firmayı ziyaret etme uygulamasını terk ederek, bazı hakemlerin firmayı ziyaret etmeden sunulan proje önerisine göre değerlendirme yapmaları için karma ziyaretsiz uygulamaya geçilmiştir. AB Ar-Ge projelerinde değerlendirme, sunulan proje dokümanı üzerinde yapılmakta, ayrıca firmayı ziyaret etmemektedir.

Bir önceki yazımız olan Basında matbaa işçisi erken emekli olur -2- 7 Mart 2014 başlıklı makalemizde basında matbaa işçisi, erken emeklilik ve matbaa işçisi erken emeklilik hakkında bilgiler verilmektedir.

SPONSOR REKLAMLAR

Mali Müşavirlere Özel Web Sitesi

BENZER HABERLER

Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!
Evdeki yabancı bakıcı başınıza iş açmasın!

Yaklaşık 1.5 ay önce Türkiye’de çalışan yabancılarla ilgili izin şartları değişti. Yabancı çalışma izni harçlarında ve cezalarda değişikliğe

Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları
Borçlanmalarla Emeklilikte Püf Noktaları

Doğum borçlanması 5510 sayılı Kanunla 2008 yılından itibaren getirilen bir hak. Sadece sigortalılık başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması

10 işçiden 1’i sendikaya üye
10 işçiden 1’i sendikaya üye

1 Mayıs İşçi Bayramı geride kaldı fakat görüldü ki sendikalaşma oranları ülkemizde halen çok düşük. Türkiye örgütlülük konusunda ne

Yorum Yap

İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz


GENEL MUHASEBE

E-BÜLTEN ÜYELİK

E-posta Adresiniz:

NOT: E-postanıza gelen onay linkine tıklayınız. Onay linki gelen kutunuzda bulunmuyorsa, Gereksiz ya da Önemsiz klasörünü kontrol ediniz.

KÖŞE YAZARLARI

escort pendik kartal escort Jigolo Arayan Bayanlar pendik escort porno hikayeleri jigolo